Θέμα: «Χάος από τα έργα οπτικών ινών στον Βόλο. Υπάρχει πραγματικός έλεγχος των αναδόχων και πλήρης αποκατάσταση των ζημιών; Επιβάλλονται πρόστιμα για κακοτεχνίες και ζημιές σε δίκτυα κοινής ωφέλειας;»
Η ανάπτυξη δικτύων οπτικών ινών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ψηφιακή μετάβαση της χώρας. Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων αυτών δεν μπορεί να πραγματοποιείται εις βάρος της ασφάλειας των πολιτών, της εύρυθμης λειτουργίας των πόλεων και της οικονομικής βιωσιμότητας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Στον Δήμο Βόλου, εδώ και πολλούς μήνες, εκτελούνται εκτεταμένες εργασίες εγκατάστασης δικτύων οπτικών ινών, οι οποίες έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα των πολιτών. Σε πολλές περιοχές της πόλης καταγράφονται συνεχείς τομές σε οδοστρώματα, πεζοδρόμια και πεζόδρομους, πρόχειρες ή ελλιπείς αποκαταστάσεις και αυξημένοι κίνδυνοι για την ασφαλή διέλευση πεζών και οχημάτων.
Παράλληλα, έχουν σημειωθεί ζημιές σε δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, ηλεκτροδότησης, φυσικού αερίου και τηλεπικοινωνιών, με αποτέλεσμα διακοπές υδροδότησης, διακοπές τηλεφωνίας και πρόσβασης στο διαδίκτυο, καθώς και σημαντική όχληση της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας της πόλης.
Το γεγονός αυτό προκαλεί εύλογο προβληματισμό, ιδίως όταν τα έργα αυτά υλοποιούνται από ιδιωτικούς παρόχους και αναδόχους που έχουν χρηματοδοτηθεί, μεταξύ άλλων, και από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Από την απάντηση του Υπουργείου στην υπ’ αριθμ. 2908/05-02-2026 κοινοβουλευτική ερώτηση Βουλευτών του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – Προοδευτική Συμμαχία προκύπτει ότι υπεύθυνοι να παρακολουθούν και να εποπτεύουν την εκτέλεση των εργασιών, να υποδεικνύουν τα αναγκαία μέτρα αποκατάστασης, δυνάμενοι να ανακαλούν δικαιώματα διέλευσης και να προβαίνουν σε κατάπτωση εγγυητικών σε περιπτώσεις πλημμελούς εκτέλεσης των έργων είναι οι αρμόδιοι φορείς χορήγησης δικαιωμάτων διέλευσης.
Στις περιπτώσεις έργων που εκτελούνται επί του δημοτικού οδικού δικτύου και των κοινόχρηστων χώρων, η ευθύνη αυτή βαρύνει τους οικείους Δήμους, οι οποίοι καλούνται να ασκήσουν κρίσιμες ελεγκτικές αρμοδιότητες χωρίς να διαθέτουν πάντοτε το αναγκαίο προσωπικό.
Το Υπουργείο προέβάλε τη λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος e-Διέλευσις ως βασικό εργαλείο διαχείρισης των δικαιωμάτων διέλευσης. Ωστόσο, το συγκεκριμένο πληροφοριακό σύστημα αφορά την ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων, τη διαχείριση της αδειοδοτικής διαδικασίας και την καταχώριση των σχετικών στοιχείων. Δεν διενεργεί αυτοψίες, δεν πραγματοποιεί επιτόπιους ελέγχους, δεν αξιολογεί την ποιότητα των αποκαταστάσεων ούτε επιβάλλει κυρώσεις. Συνεπώς, η ψηφιοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης δεν συνεπάγεται και αποτελεσματική εποπτεία της εκτέλεσης των έργων.
Το αποτέλεσμα είναι ότι οι ιδιωτικές εταιρείες αναπτύσσουν δίκτυα με σημαντική δημόσια χρηματοδότηση, ενώ όταν προκαλούνται ζημιές ή πλημμελείς αποκαταστάσεις, το βάρος μετακυλίεται τελικά στους Δήμους και κατ’ επέκταση στους δημότες. Οι πολίτες πληρώνουν δύο φορές: αφενός μέσω των δημόσιων πόρων που διατίθενται για την ανάπτυξη των δικτύων και αφετέρου μέσω της αποκατάστασης των ζημιών και των κακοτεχνιών που προκαλούνται κατά την εκτέλεση των έργων.
Επειδή η ψηφιακή μετάβαση δεν μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς αποτελεσματική εποπτεία, χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και χωρίς πραγματικά αποτρεπτικές κυρώσεις,
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
Θεωρείτε ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο λειτουργεί αποτελεσματικά, όταν σε πολλές περιοχές της χώρας και ιδίως στον Δήμο Βόλου καταγράφονται επανειλημμένα περιστατικά κακοτεχνιών, ζημιών σε υποδομές, προβλημάτων οδικής ασφάλειας και ελλιπούς αποκατάστασης των κοινόχρηστων χώρων;
Προτίθεστε να προχωρήσετε στη θέσπιση ενιαίου και δεσμευτικού εθνικού πλαισίου εποπτείας των έργων εγκατάστασης δικτύων οπτικών ινών, με ενιαίο μηχανισμό επιθεώρησης, υποχρεωτικές τεχνικές προδιαγραφές αποκατάστασης και αυτοματοποιημένες κυρώσεις για τους παραβάτες, ώστε να πάψει κάθε Δήμος να αντιμετωπίζει μόνος του αντίστοιχα προβλήματα;
Προτίθεστε να ενισχύσετε άμεσα τις Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων με το αναγκαίο μόνιμο προσωπικό, ώστε να μπορούν να ασκούν αποτελεσματικά τις αρμοδιότητες εποπτείας και ελέγχου που τους αναθέτει η κείμενη νομοθεσία;
Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Ζητούμε:
Το σύνολο των εκθέσεων, δελτίων αυτοψίας ή κάθε άλλου διαθέσιμου στοιχείου που αφορά επιτόπιους ελέγχους οι οποίοι πραγματοποιήθηκαν στον Δήμο Βόλου για έργα εγκατάστασης δικτύων οπτικών ινών από την έναρξη των σχετικών εργασιών έως σήμερα, καθώς και τα ευρήματα κάθε ελέγχου.
Τον αριθμό των κυρώσεων που επιβλήθηκαν σε αναδόχους ή παρόχους για κακοτεχνίες, πλημμελή αποκατάσταση οδοστρωμάτων και πεζοδρομίων ή ζημιές σε δίκτυα κοινής ωφέλειας στον Δήμο Βόλου, τον αριθμό των καταπτώσεων εγγυητικών, το συνολικό ύψος των επιβληθέντων προστίμων και τις σχετικές διοικητικές πράξεις επιβολής των ανωτέρω κυρώσεων.
Ομιλία του βουλευτή Αρκαδίας και Τομεάρχη Δικαιοσύνης του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχίαστην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης»
Α) Ορισμένα νομοσχέδια κρίνονται από τις επιμέρους διατάξεις τους ενώ άλλα πρωτίστως από τη φιλοσοφία που τα διέπει. Το υπό κρίση νομοσχέδιο-ο νέος «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης» ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να τον παρουσιάσει ως μεγάλη μεταρρύθμιση που θα βάλει τάξη σε ένα χαοτικό νομοθετικό πλαίσιο, θα ενισχύσει την αποτελεσματική λειτουργία των δήμων και των περιφερειών και θα προσαρμόσει την τοπική αυτοδιοίκηση στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής.
Αναμφίβολα, η κωδικοποίηση εκατοντάδων διάσπαρτων διατάξεων αποτελεί ένα αναγκαίο και χρήσιμο έργο.
Όμως η κωδικοποίηση δεν είναι μεταρρύθμιση.
Η συγκέντρωση διατάξεων σε ένα ενιαίο κείμενο δεν συνιστά από μόνη της θεσμική τομή. Το πραγματικό ερώτημα είναι, αν ο νέος Κώδικας ενισχύει την αυτοδιοίκηση ή αν εν τέλει ενισχύει τον έλεγχο της κεντρικής εξουσίας επί της αυτοδιοίκησης.
Και δυστυχώς, όσο περισσότερο μελετά κανείς τις βασικές επιλογές του νομοσχεδίου, τόσο περισσότερο διαπιστώνει ότι η κυβέρνηση δεν εμπιστεύεται την τοπική δημοκρατία. Εμπιστεύεται περισσότερο τη συγκέντρωση εξουσίας, τη διοικητική πυραμίδα και τον έλεγχο από το κέντρο
Β)Από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα η ελληνική αυτοδιοίκηση υποβλήθηκε σε διαδοχικές μεταρρυθμίσεις: «Καποδίστριας», «Καλλικράτης» «Κλεισθένης».
Όλες αναγνώριζαν ότι η κατεύθυνση, με την οποία πρέπει να πορευτεί η χώρα είναι η αποκέντρωση.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι σύγχρονες δημοκρατίες μεταφέρουν αρμοδιότητες από το κεντρικό κράτος προς τις περιφέρειες και τους δήμους, αφού οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται όσο το δυνατόν εγγύτερα στον πολίτη.
Στην Ελλάδα συμβαίνει το αντίθετο.
Το κεντρικό κράτος εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο των πόρων, του προσωπικού, των αδειοδοτήσεων, των εγκρίσεων και των κρίσιμων αναπτυξιακών εργαλείων. Οι δήμοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τεράστια προβλήματα χωρίς να διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα.
Ο νέος Κώδικας όχι μόνο δεν ανατρέπει αυτή την κατάσταση, αλλά τη συνεχίζει και τη μονιμοποιεί.
Γ) Με το άρθρο 102 του Συντάγματος κατοχυρώνεται ρητά η οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Στην πράξη, όμως, η οικονομική αυτοτέλεια παραμένει περισσότερο (συνταγματική) διακήρυξη παρά πραγματικότητα.
Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά των θεσμοθετημένων υποχρεώσεων του κράτους έναντι της αυτοδιοίκησης.
Οι δήμοι αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες ακόμη και για τη χρηματοδότηση των βασικών λειτουργιών τους.
Τα τελευταία πολλά χρόνια, οι δήμοι ανέλαβαν επιπλέον αρμοδιότητες,στα πεδία της πολιτικής προστασίας, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, της αντιμετώπισης κρίσεων, αλλά και μέσω πρωτοβουλιών και παρεμβάσεων, της αναπτυξιακής πολιτικής, χωρίς αντίστοιχη μεταφορά πόρων.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι δήμοι εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από τις κυβερνητικές επιλογές και συνακόλουθα από υπουργικές αποφάσεις και ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα.
Η εξάρτηση αυτή συνιστά βαθύτατα πολιτικό πρόβλημα, αφού αυτοδιοίκηση χωρίς οικονομική αυτοτέλεια δεν είναι πραγματική αυτοδιοίκηση.
Δ) Εδώ και χρόνια εξελίσσεται μια αθόρυβη αλλά ουσιαστική μεταβολή στη λειτουργία της αυτοδιοίκησης.
Τα δημοτικά συμβούλια χάνουν σταδιακά αρμοδιότητες.
Οι αποφάσεις συγκεντρώνονται όλο και περισσότερο περί τον δήμαρχο και τον στενό πυρήνα της δημοτικής διοίκησης.
Η αντιπολίτευση δυσκολεύεται να ασκήσει έλεγχο.
Οι δυνατότητες παρέμβασης περιορίζονται.
Οι συνεδριάσεις συχνά μετατρέπονται σε διαδικασία επικύρωσης προειλημμένων αποφάσεων.
Η εξέλιξη αυτή δεν θεωρείται και δεν κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, δεδομένου ότι η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι μονοπρόσωπη εξουσία δεν είναι προεδρικό σύστημα, αφού ο πυρήνας της βρίσκεται στα συλλογικά όργανα.Εκεί παράγεται η δημοκρατική νομιμοποίηση, εκεί εκφράζεται η κοινωνία, εκεί συγκρούονται οι ιδέες.
Ε) Η πιο συζητημένη αλλαγή του νέου Κώδικα αφορά ασφαλώς το εκλογικό σύστημα.
Με ο νέο Κώδικα καταργείται ο δεύτερος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών και εισάγεται το σύστημα της εναλλακτικής ψήφου.
Πρόκειται για βαθιά πολιτική παρέμβαση.
Η «δεύτερη Κυριακή» δεν ήταν μία γραφειοκρατική λεπτομέρεια.Ήταν ο μηχανισμός, μέσω του οποίου διασφαλιζόταν, ότι ο εκλεγμένος δήμαρχος ή περιφερειάρχης είχε λάβει μια ξεκάθαρη πολιτική εντολή από την πλειοψηφία των πολιτών.
Οι πολίτες γνώριζαν ποιοι είναι οι δύο διεκδικητές της δημοτικής διοίκησης και επέλεγαν τον ένα εκ των δύο.
Η διαδικασία ήταν απλή, διαφανής και πολιτικά κατανοητή.
Επιπλέον, η «δεύτερη Κυριακή» λειτουργούσε ως μία σημαντική στιγμή πολιτικής σύνθεσης.
Οι παρατάξεις που δεν περνούσαν στο δεύτερο γύρο αποκτούσαν ρόλο στον δημόσιο διάλογο, διατύπωναν θέσεις, διεκδικούσαν δεσμεύσεις, πίεζαν για προγραμματικές συγκλίσεις και επηρέαζαν τις εξελίξεις.
Η διαδικασία αυτή είχε αδυναμίες αλλά παρήγαγε πολιτική.
Με το νέο σύστημα η διαδικασία γίνεται περισσότερο σύνθετη και λιγότερο άμεσα αντιληπτή.
Ο τελικός νικητής μπορεί να αναδειχθεί μέσω διαδοχικής μεταφοράς προτιμήσεων.
Μπορεί να εκλεγεί κάποιος που δεν υπήρξε ποτέ η πρώτη επιλογή της πλειοψηφίας των πολιτών.
Μ’ αυτό τον τρόπο απουσιάζει η πολιτική νομιμοποίηση.
Επιπλέον, η«δεύτερη Κυριακή» λειτουργούσε ως μία σημαντική στιγμή πολιτικής σύνθεσης.
Η διαδικασία αυτή είχε αδυναμίες αλλά παρήγαγε πολιτική.
Το νέο σύστημα αντικαθιστά την πολιτική διαπραγμάτευση με μαθηματικούς αλγορίθμους κατανομής ψήφων.
Αντί οι πολίτες να αποφασίζουν εκ νέου, αποφασίζουν οι μηχανισμοί μεταφοράς προτιμήσεων.
Όμως η αυτοδιοίκηση δεν είναι άσκηση στατιστικής. Είναι δημοκρατική διαδικασία. Είναι η ίδια η δημοκρατία, που ασκείται εγγύτερα στον πολίτη, στα προβλήματα και στις επιλογές του.
Κάθε εκλογικό σύστημα παράγει πολιτικά αποτελέσματα.
Το νέο σύστημα ευνοεί πρωτίστως τους μεγάλους συνδυασμούς και όσους διαθέτουν ισχυρούς εκλογικούς μηχανισμούς.
Αντίθετα, δυσκολεύει την παρουσία μικρότερων παρατάξεων, ανεξάρτητων κινήσεων πολιτών και τοπικών σχημάτων που στηρίζονται κυρίως στην προσωπική επαφή με την κοινωνία.
Οι μικρές παρατάξεις θα βρεθούν ενώπιον του διλήμματος της απορρόφησης ή της περιθωριοποίησης.
Η πολυφωνία θα περιοριστεί.
Και όταν περιορίζεται η πολυφωνία, περιορίζεται η ίδια η δημοκρατία.
ΣΤ) Το ζήτημα που θα έπρεπε να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε μεταρρύθμισης περί την τοπική αυτοδιοίκηση, είναι η δημογραφική και αναπτυξιακή κρίση της ελληνικής περιφέρειας-της υπαίθρου χώρας.
Χιλιάδες άνθρωποι-κυρίως νέοι- έχουν εγκαταλείψει και εξακολουθούν να εγκαταλείπουν την ύπαιθρο.
Ορεινές και νησιωτικές περιοχές ερημώνουν.
Παραγωγικές δραστηριότητες συρρικνώνονται ή μάλλον εξαφανίζονται.
Οι περιφερειακές και ενδοπεριφερειακές ανισότητες διευρύνονται.
Η αυτοδιοίκηση θα μπορούσε να αποτελέσει το βασικό εργαλείο αντιμετώπισης αυτών των προκλήσεων.
Θα μπορούσε να διαθέτει περισσότερες αναπτυξιακές αρμοδιότητες, περισσότερους πόρους, περισσότερες δυνατότητες σχεδιασμού και περισσότερη ευελιξία.
Αντί γι’ αυτά, το κράτος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τους δήμους ως εκτελεστικούς βραχίονες κεντρικών αποφάσεων.
Ζ) Η Ελλάδα χρειάζεται μία νέα μεγάλη μεταρρύθμιση.Όχι όμως προς την κατεύθυνση,προς την οποία κινείται ο νέος Κώδικας.
Χρειάζεται πραγματική αποκέντρωση.
Χρειάζεται θεσμοθετημένους και επαρκείς πόρους.
Χρειάζεται ενίσχυση των δημοτικών συμβουλίων.
Χρειάζεται συμμετοχικούς προϋπολογισμούς.
Χρειάζεται τοπικά δημοψηφίσματα.
Χρειάζεται ενίσχυση των τοπικών κοινοτήτων, που σήμερα είναι απονευρωμένες, χωρίς πόρους και απολύτως εξαρτημένες από την κεντρική δημοτική διοίκηση.
Χρειάζεται θεσμούς κοινωνικού ελέγχου.
Χρειάζεται περισσότερη, όχι λιγότερη δημοκρατία.
Και αυτά, διότι η αυτοδιοίκηση δεν συνιστά μία τεχνική υπόθεση διοικητικής οργάνωσης και λειτουργίας.
Είναι ο πυρήνας της δημοκρατίας.
Και ο νέος Κώδικας, παρά τις επιμέρους θετικές προβλέψεις, κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία όχι ως η μεγάλη μεταρρύθμιση που υποσχέθηκε η κυβέρνηση, αλλά ως η στιγμή κατά την οποία η ελληνική αυτοδιοίκηση έκανε ένα ακόμη βήμα μακριά από την αποκέντρωση και πιο κοντά στον συγκεντρωτισμό.
Αυτός είναι ο πραγματικός πυρήνας του ζητήματος.
Και το ερώτημα στο οποίο πρέπει, μέσω της (σημερινής) νομοθέτησης να απαντήσει η Βουλή, αλλά και η αυτοδιοικητική κοινότητα και τελικά η ίδια η κοινωνία είναι:
Οι δήμοι (και οι περιφέρειες) θα έχουν πραγματική αυτονομία ή θα αποτελούν τοπικές διοικήσεις που θα λειτουργούν υπό τη διαρκή σκιά του κεντρικού κράτους;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει το μέλλον της αυτοδιοίκησης.
Σημεία από την τοποθέτηση του Γραμματέα της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Διονύση Καλαματιανού, στην Ολομέλεια της Βουλής, στο νομοσχέδιο για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, ο Διονύσης Καλαματιανός αναφέρθηκε στη δυσβάσταχτη πραγματικότητα που βιώνει σήμερα η ελληνική κοινωνία.
«Τα βασικά προβλήματα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων είναι η ακρίβεια και η αισχροκέρδεια. Η κατάσταση είναι ασφυκτική. Οι πολίτες δεν αντέχουν άλλο αυτό το ράλι τιμών. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να βλέπουν τα προϊόντα που παράγουν να πωλούνται στο ράφι πέντε και έξι φορές πάνω από τις τιμές παραγωγού. Την ίδια στιγμή, ένα δισ. ευρώ είναι τα κέρδη των διυλιστηρίων στις αρχές του 2026. Προφανώς, για όλα αυτά έχει τεράστια ευθύνη η κυβέρνηση, που δεν έχει κάνει τίποτα για να ανακουφίσει την κοινωνική πλειονότητα.»
Σχολιάζοντας το νομοσχέδιο, επισήμανε ότι το ογκώδες αυτό νομοθέτημα δεν δίνει λύσεις στα βασικά προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
«Επιλύει το ζήτημα της έλλειψης πόρων που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες; Προφανώς όχι. Και είναι σαφές ότι έχουν μειωθεί εξαιρετικά οι πόροι. Σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, το 2009 οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) των Δήμων, αποτελούσαν το 8% του προϋπολογισμού. Αντίθετα, το 2025 ήταν μόλις 3,53%. Επίσης, υπάρχει το ζήτημα της υποστελέχωσης. Μειώνεται συνεχώς το προσωπικό των Δήμων. Οι προσλήψεις είναι ελάχιστες, τη στιγμή που φεύγουν με συνταξιοδότηση αρκετοί υπάλληλοι και δεν αναπληρώνονται. Τα κενά είναι τεράστια, με δεδομένο ότι οι Δήμοι λειτουργούν περίπου με το μισό προσωπικό από αυτό που προβλέπουν οι κανονισμοί τους. Υπό αυτές τις συνθήκες οι εργαζόμενοι δίνουν καθημερινά μάχη για να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να προσφέρουν υπηρεσίες στους πολίτες. Πόσο θα αντέξουν όμως; Οι ανάγκες συνεχώς αυξάνονται, με τα κενά να μεγαλώνουν. Προφανώς, με αυτόν τον τρόπο υπονομεύεται και η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών.»
Για το νέο εκλογικό σύστημα που προβλέπει το νομοσχέδιο, ο Ηλείος Βουλευτής τόνισε ότι δημιουργεί στρεβλώσεις.
«Καταργείτε – ως κυβέρνηση – τον δεύτερο γύρο. Και τι προωθείτε; Την εναλλακτική ψήφο. Δηλαδή, αν δεν λάβει κάποιος από τους υποψηφίους 42%, τότε στους δύο πρώτους υποψηφίους προσμετρώνται οι εναλλακτικές δεύτερες προτιμήσεις. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ακόμη και ένας συνδυασμός με 25 ή 30% θα μπορεί να πάρει τα 3/5 του Συμβουλίου και να διοικήσει έναν Δήμο ή μία Περιφέρεια με τις εναλλακτικές ψήφους. Με αυτόν τον τρόπο δεν ενισχύετε τη δημοκρατία και δημιουργείτε στρεβλώσεις. Ταυτόχρονα, εγείρονται σοβαρά πολιτικά, αλλά και συνταγματικά ζητήματα.»
Σχετικά με την ηλεκτρονική ψήφο, υπογράμμισε ότι απουσιάζουν από το νομοσχέδιο οι ισχυρές εγγυήσεις που απαιτούνται για τη διασφάλιση της διαδικασίας. Επιπλέον, σημείωσε ότι ιδιαίτερα προβληματική είναι και η υποβάθμιση των Δημοτικών Κοινοτήτων.
«Εμείς, με τον “Κλεισθένη”, είχαμε ενισχύσει την ενδοδημοτική αποκέντρωση με σημείο αναφοράς τις Κοινότητες. Προσπαθήσαμε να φέρουμε τη λήψη των αποφάσεων πιο κοντά στον πολίτη. Σήμερα, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Με αυτό το νομοθέτημα, ουσιαστικά ισοπεδώνεται ο ρόλος των Κοινοτήτων. Οι Δημοτικές Κοινότητες μετατρέπονται σε απλές διοικητικές υποδιαιρέσεις, χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες, χωρίς πραγματική δυνατότητα παρέμβασης, χωρίς πολιτική βαρύτητα.»
Αναφερόμενος στις διατάξεις για το σύστημα διακυβέρνησης των Δήμων και των Περιφερειών, και την καταστατική θέση των οργάνων διοίκησής τους, ο Διονύσης Καλαματιανός κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι προωθεί τον υπερσυγκεντρωτισμό και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
«Επιτελικό κράτος και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μειώνετε ακόμη περισσότερο τις αρμοδιότητες και τις δυνατότητες που έχουν τα Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια, τα οποία υποβαθμίζονται. Οι συλλογικές διαδικασίες περιορίζονται και ο δημόσιος διάλογος συρρικνώνεται. Αντίθετα, οι Δήμαρχοι και οι Περιφερειάρχες αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη ισχύ.»
Κλείνοντας, ο Ηλείος Βουλευτής τόνισε ότι είναι αναγκαία η βαθιά δημοκρατική μεταρρύθμιση του κράτους και η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση.
«Χρειαζόμαστε ισχυρούς Δήμους, ισχυρές Περιφέρειες, ισχυρές τοπικές κοινωνίες. Χρειαζόμαστε περισσότερη δημοκρατία και συμμετοχή. Με ένα κράτος – συντονιστή, όχι ένα κράτος συγκεντρωτικό. Αυτό είναι το όραμά μας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που είναι θεσμός δημοκρατίας και πυλώνας κοινωνικής συνοχής.»
“Το ότι ηττήθηκε ο κ. Μπακογιάννης στον Δήμο της Αθήνας, το γεγονός ότι ηττήθηκε ένα λειτουργικό μέλος της οικογένειας Μητσοτάκη κανοναρχεί, επηρεάζει και ρυθμίζει τις επιλογές σας”, τόνισε ο βουλευτής Δράμας και Ειδικός Αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, κατά την τελευταία ημέρα συζήτησης του νέου Κώδικα των ΟΤΑ στην Ολομέλεια, σχολιάζοντας τον εκλογικό νόμο ‘Φρανκενστάιν”, όπως τον αποκάλεσε για την ανάδειξη των οργάνων της Τ.Α.
“Αλλά αυτό είναι και ένα μήνυμα και για μας. Γιατί δεν έχασε απλώς ο κύριος Μπακογιάννης. Κέρδισε η προοδευτική αντιπολίτευση όταν συσπειρώθηκε γύρω από ένα πρόγραμμα και από έναν ρεαλιστικό στόχο. Και αυτά δεν πρέπει να τα αφήνουμε στην άκρη. Ίσα-ίσα είναι τα διδάγματα του αυτοδιοικητικού κινήματος και των πολιτών και δείχνουν ότι πολλές φορές, όταν δοθεί το ερέθισμα, η σπίθα, υπάρχει ελπίδα”, πρόσθεσε.
Επικαλέστηκε μάλιστα την έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής στην οποία επισημαίνεται μεταξύ άλλων, ότι το σύστημα ταυτόχρονης επαναληπτικής ψηφοφορίας που έχει επιλεγεί δεν θέτει ως στόχο την επίτευξη της απόλυτης ή της ευρύτερης δυνατής πλειοψηφίας, καθώς ο επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται ανεξαρτήτως ποσοστού. Δηλαδή ακόμη και με ποσοστό μικρότερο του 42% που απαιτείται για την απευθείας εκλογή. “Ειδικά στους μεγάλους δήμους που θα έχουμε πληθώρα συνδυασμών, υπάρχει πολύ σοβαρό ενδεχόμενο να είναι στη διοίκηση του Δήμου συνδυασμοί που πήραν 25-30% των ψήφων. Και επίσης συνεχίζει, η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής δίδει στους ψηφοφόρους εναλλακτική λύση μόνον υπέρ ενός συνδυασμού”, σημείωσε.
“Φοβούμαι ότι το σύστημα θα προκαλέσει πολύ σοβαρότερα προβλήματα από αυτά που καλείται να λύσει. Και πραγματικά πειράζετε ένα εκλογικό σύστημα που είχε τη δυνατότητα στο δεύτερο γύρο να βγάζει καθαρούς νικητές και καθαρές πλειοψηφίες. Σας είπα αφετηριακά την επιφύλαξή μου και θεωρώ ότι πολύ γρήγορα θα το μετανιώσετε και εσείς που το ψηφίζετε, αλλά δυστυχώς και όλη η αυτοδιοίκηση”, υπογράμμισε.
Ο κ. Ξανθόπουλος επανέλαβε τέλος ότι το ν/σ του νέου Κώδικα, έχει πολλά προβλήματα και εγγενείς αδυναμίες. ”Δεν ακούσαμε τίποτα για τη μητροπολιτική διοίκηση, που είναι ένα τεράστιο θεσμικό ζήτημα ενώ όπως επισημαίνεται και από την Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής, η κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ του ελληνικού κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν είναι σαφής, προκαλώντας πολλές φορές σύγχυση”, κατέληξε.
Η Βουλευτής Π.Ε. Κοζάνης και Τομεάρχης Τουρισμού ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. κ. Καλλιόπη Βέττα μίλησε στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για τον “Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης”.
Η Βουλευτής κατά την ομιλία της στη Βουλή, αρχικά εστίασε στη γενικότερη πολιτική της κυβέρνησης απέναντι στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε, παρά την κρίση που μεσολάβησε και χειροτέρεψε την κατάσταση, με κατάρρευση πόρων, προσωπικού και υποδομών, φέρνει ένα νομοθέτημα, στο οποίο τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης συνεχίζουν να παραμένουν «εκτός κάδρου». Τα αδιέξοδα επομένως παραμένουν και οι επιπτώσεις της κρίσης δεν αντιμετωπίζονται.
Ο προτεινόμενος Κώδικας, λοιπόν, δεν συνιστά μεταρρύθμιση αλλά μια ακόμη “συμβολή” του επιτελικού κράτους Μητσοτάκη στη νεοφιλελεύθερης κοπής συστηματική του προσπάθεια όλα αυτά τα χρόνια για υποβάθμιση του ρόλου των Ο.Τ.Α, για αμφισβήτηση του δημόσιου χαρακτήρα τους και για έλεγχο και καθοδήγηση της δράσης τους, τόνισε η Βουλευτής.
Ειδικότερα, αυτό η κυβέρνηση το «καταφέρνει»: Με την οικονομική ασφυξία των Ο.Τ.Α., αφού δεν αλλάζει το μοντέλο διαχείρισης πόρων, με την στελεχιακή τους ένδεια, αφού δεν αντιμετωπίζει τα μεγάλα κενά στο προσωπικό τους, που φθάνουν πλέον στο 50% των οργανικών θέσεων, με τον συνεχή και «επιτελικό» έλεγχο της δράσης τους από την κεντρική εξουσία, αφού ακόμα και ο σχεδιασμός κατανομής των εθνικών και ευρωπαϊκών κονδυλίων για αναπτυξιακά έργα επιβάλλεται “από τα πάνω”, κατά τη βούληση του “επιτελικού κράτους”. Άλλωστε, όπως σημείωσε η κ. Βέττα, ακόμα και ο φετινός προϋπολογισμός διαθέτει μόλις 2,7 δισ. ευρώ στους Ο.Τ.Α Α΄ βαθμού από τα 8,5 δισ. ευρώ που προβλέπει ο Νόμος «Καλλικράτη» για το 2026.
Στη συνέχεια η Βουλευτής εστίασε στο Πρώτο Βιβλίο του Κώδικα, που αφορά τη σύσταση, συγκρότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης Διοίκησης, όπως και την εκλογή των οργάνων των Ο.Τ.Α..
Όπως εξήγησε η κ. Βέττα, ουσιαστικά η κυβέρνηση προτείνει την κατάργηση του δεύτερου γύρου και τη εκλογή διοικήσεων από τον πρώτο, μέσα από τεχνάσματα και έναν εκλογικό νόμο «Φρανκενστάιν». Παράλληλα, προτείνει την καθιέρωση της δυνατότητας ηλεκτρονικής ψήφου, που βέβαια, δεν μπορεί να πείσει κανέναν για την εγκυρότητα της διαδικασίας, ιδίως από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία καταδικάστηκε πρόσφατα για το “Ασημακοπούλου GATE” και για την διαρροή και υποκλοπή χιλιάδων προσωπικών δεδομένων πολιτών για προεκλογικούς λόγους!
Τέλος, αναφέρθηκε στην υποβάθμιση των Δημοτικών Κοινοτήτων, οι οποίες, αντί να αποτελούν θεσμούς ενδοδημοτικής Αποκέντρωσης, μετατρέπονται πλέον σε απλές υποδιαιρέσεις του κεντρικού Δήμου και απλώς σε διοικητικά και πολιτικά «εξαρτήματα» της εκάστοτε κεντρικής διοίκησης. “Αυτό οδηγεί σε περαιτέρω φίμωση των πολιτών, των δικαιωμάτων και των διεκδικήσεών τους, σε τοπικό επίπεδο, για την καλυτέρευση της ίδιας τους της ζωής”, είπε καταλήγοντας η κ. Βέττα.
Παρέμβαση στην Ολομέλεια έκανε σήμερα ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Γιώργος Γαβρήλος κατά την συζήτηση του Νομοσχεδίου για τις νέες αλλαγές στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ø Υποκριτική η στάση της Κυβέρνησης απέναντι στην Συνταγματική Αναθεώρηση
«Αυτές τις μέρες το Κοινοβούλιο συζητάει την Αναθεώρηση του Συντάγματος. Και όμως ακόμη και αυτή την ανώτερη κοινοβουλευτική διαδικασία η Κυβέρνηση την έχει εργαλειοποιήσει και απαξιώσει με κίνητρο μικροκομματικά οφέλη και με σκοπό να θολώσει επικοινωνιακά τα νερά μετά από τη βροχή σκανδάλων που έχουν εμφανιστεί και βαραίνουν την ΝΔ».
Ø Η Κυβέρνηση παίζει παιχνίδια με την δήθεν μεταρρύθμιση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
«Ουδέποτε η ΝΔ έχει αποδείξει ότι επιθυμεί μια ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ακόμη και οι προτάσεις αυτού του Νομοσχεδίου δείχνουν ότι θέλει μια ελεγχόμενη και χειραγωγούμενη ΤΑ. Εισάγει έναν εκλογικό νόμο με σκοπό και κίνητρο εσωκομματικά οφέλη για την κυβερνητική πλειοψηφία και ένα σύνολο διατάξεων γύρω από τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ, για να τους κρατά ομήρους.
Περιορίζει την διοικητική αυτοτέλεια, τον δημόσιο χαρακτήρα, την αναπτυξιακή προοπτική αλλά και την οικονομική βιωσιμότητα των ΟΤΑ. Το νέο νομοθέτημα της Κυβέρνησης όχι μόνο δεν καλύπτει την ανάγκη αποκέντρωσης αρμοδιοτήτων, αλλά ενισχύει το συγκεντρωτικό Κράτος, υποβαθμίζοντας τον ρόλο της Αυτοδιοίκησης. Λες και δεν είχαμε το πρόσφατο σκάνδαλο των Πολεοδομιών, με δύο γενικούς γραμματείς να παραιτούνται και με τα τόσα στελέχη της κεντρικής διοίκησης να βρίσκονται με ανοιχτές δικογραφίες».
Ø Μια σχεδιαζόμενη οικονομική ασφυξία των ΟΤΑ
«Η Κυβέρνηση υποβαθμίζει τον πρώτο, ειδικά βαθμό ΤΑ σε εισπρακτικούς μηχανισμούς και δεν νοιάζεται καθόλου ούτε για την αρχή της επικουρικότητας, ούτε για την αρχή της εγγύτητας. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι με αυτό το σχέδιο Νόμου επιχειρείται η επιβολή ενός ασφυκτικού ελέγχου στα οικονομικά των Δήμων και μάλιστα στερώντας τους συνεχώς πόρους. Έτσι ενώ οι αυτοτελείς πόροι, ακόμη και στα χρόνια των Μνημονίων ήταν γύρω στο 8%, σήμερα είναι στο 3%, την ίδια ώρα που οι Δήμοι είναι εντελώς αποκομμένοι από τους πόρους και του Ταμείου Ανάκαμψης».
Ø Στρέβλωση της λαϊκής βούλησης ο νέος εκλογικός Νόμος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση
«Ερχόμαστε τώρα στον εκλογικό νόμο που αφορά στην εκλογή με 42% ως ποσοστό εκλογής των δημάρχων και με την δεύτερη ψήφο συμπάθειας από την πρώτη Κυριακή. Εδώ πρόκειται για φαλκίδευση της λαϊκής έκφρασης και της λαϊκής κυριαρχίας. Ο σχεδιασμός της Κυβέρνησης δεν αφήνει κανένα περιθώριο στους πολίτες να πάνε τη δεύτερη Κυριακή και να εκφράσουν την άποψή τους. Είναι υπεύθυνη γιατί ακόμη δεν έχει φέρει τον εκτελεστικό νόμο από το 2019 για την λαϊκή πρωτοβουλία νομοθέτησης, για να ενισχύσει την συμμετοχή των πολιτών στα κοινά. Είναι υπεύθυνη γιατί φέρνει ρυθμίσεις που υποβαθμίζουν την ίδια την εκλογική διαδικασία και στρέφουν τον κόσμο προς την αποχή».
«Και τέλος ένα σχόλιο για την διάταξη Βορίδη: Πρέπει αυτή η υπόθεση της μείωσης της διοικητικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ να εξαλειφθεί από το νομικό μας πλαίσιο».
Ομιλία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου στην Ολομέλεια της Βουλής
Ευχαριστώ, κύριε πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, κύριοι και κυρία υπουργέ, θα ήθελα ξεκινώντας να εκφράσω τη βαθιά μας θλίψη για τη μεγάλη καταστροφή που προκάλεσαν οι σεισμοί στη Βενεζουέλα. Εκφράζουμε την αμέριστη συμπαράσταση μας στον λαό της Βενεζουέλας και σε όλους όσοι δίνουν μάχη σήμερα στα συντρίμμια. Η σκέψη μας είναι προφανώς σε όσους δοκιμάζονται, αλλά και στην ελληνική κοινότητα της Βενεζουέλας.
Αλλά έρχομαι σε δύο θέματα του υπουργείου Εσωτερικών, τα οποία δεν είναι στον Κώδικα, αλλά νομίζω πρέπει να αναφερθούν:
Το πρώτο είναι το μείζον σκάνδαλο της διαρροής των προσωπικών δεδομένων και της παράνομης χρήσης τους για κομματικό συμφέρον. Η απόφαση του δικαστηρίου, κύριε υπουργέ, είναι κόλαφος για το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Καταδικάστηκε μία ευρωβουλευτής, η κα. Ασημακοπούλου, ένας γενικός γραμματέας που τοποθετήθηκε από τον κ. Μητσοτάκη και δύο κεντρικά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας: υπεύθυνος Αυτοδιοίκησης, υπεύθυνος Αποδήμων.
Και δεν καταδικάστηκαν, γιατί απλά «έστειλε ένα email» η ευρωβουλευτής σας, αυτό προσπαθείτε να πείτε, αλλά γιατί τα προσωπικά δεδομένα 25.000 εκλογέων, που παρείχαν τα στοιχεία τους στο υπουργείο Εσωτερικών για να ασκήσουν εκλογικό δικαίωμα, τα κλέψατε ως κόμμα και τα κάνατε κομματικές λίστες της Νέας Δημοκρατίας.
Νομίζετε ότι θα σας αφήσουμε να σφυρίζετε αδιάφορα;
Το υπουργείο Εσωτερικών με την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, αντί να διαφυλάξει τα προσωπικά δεδομένα, όπως επιβάλλει η νομοθεσία, τα έκανε φέιγ βολάν με ψηφοθηρικό σκοπό, τόσο πολύ σέβονται τους απόδημους, τόσο πολύ στηρίζουν τον απόδημο Ελληνισμό. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να αντιμετωπίζουν τους πολίτες και τους απόδημους ως ψήφους. Και αυτό είναι τραγικό για την απαξίωση που επιφυλάσσει η Νέα Δημοκρατία για τους πολίτες.
Είναι μια κυβέρνηση αμέτρητων σκανδάλων, δεκάδων ελεγχόμενων από τη Δικαιοσύνη βουλευτών και υπουργών. Έχετε καταντήσει να είστε ο καλύτερος πελάτης της Ευρωπαίας Εισαγγελέως.
Ένα δεύτερο θέμα, εξίσου σημαντικό, είναι η κρίση που έχει προκύψει τους τελευταίους μήνες στα Προσφυγικά στην Αλεξάνδρας. Αφορά στη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, γι’ αυτό το βάζω στην ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών, αλλά και στην ευαισθησία και τον σεβασμό της ανθρώπινης ζωής.
Κύριοι υπουργοί, μεταφέρετέ το και στον κ. Λιβάνιο, έπρεπε να έχετε αναλάβει μια πρωτοβουλία, είναι θέμα της Περιφέρειας, χθες παρενέβη ο Δήμος και εσείς είστε απόντες και απούσα. Εδώ, λοιπόν, υπάρχει ερώτημα: Ποια πρωτοβουλία πήρατε; Ποιους καλέσατε για να λυθεί το πρόβλημα;
Έπρεπε να περιμένουμε, δηλαδή, να φτάσει στο όριο επιβίωσης μια ανθρώπινη ζωή; Τα Προσφυγικά είναι ένας ζωντανός χώρος προσφυγικής μνήμης του 1922, ένας χώρος κοινωνικής αλληλεγγύης, αλλά είναι και άρρηκτα συνδεδεμένος με τον αγώνα της Αντίστασης κατά του ναζισμού.
Η λύση δεν μπορεί να είναι οι εξώσεις και η ποινικοποίηση των κατοίκων. Γι’ αυτό και θέλω να το πω:
Χαιρετίζουμε την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων για τη διακοπή της ανάπλασης των Προσφυγικών από την Περιφέρεια και κυρίως γιατί συνετέλεσε στη διακοπή της απεργίας πείνας του κ. Αριστοτέλη Χαντζή. Ξέρετε, είναι μία νίκη της Αυτοδιοίκησης, είναι μια ανάσα ζωής, αλλά είναι μια ήττα μιας ανάλγητης Δεξιάς, που δεν την ένοιαζε. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα.
Ας περάσω στον κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, να το πω εξαρχής:
Είναι μια σημαντική πρωτοβουλία να κωδικοποιείς τη νομοθεσία για τον χώρο της Αυτοδιοίκησης.
Γιατί; Γιατί η Αυτοδιοίκηση είναι ο πυρήνας της δημοκρατικής λειτουργίας μιας ευρωπαϊκής Πολιτείας. Ή τουλάχιστον θα θέλαμε η Ελλάδα να είναι μία ευρωπαϊκή Πολιτεία και θα θέλαμε η Αυτοδιοίκηση να είναι πυρήνας της Δημοκρατίας, αλλά δεν είναι με αυτή την κυβέρνηση που μπλέξαμε.
Γιατί στα χέρια της Νέας Δημοκρατίας η Αυτοδιοίκηση περνάει τις χειρότερες μέρες της. Μαζί με την υποβάθμιση των Δήμων τι γίνεται; Υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής, αλλά αδειάζει και το πορτοφόλι των δημοτών, με δημοτικά τέλη που βαρύνονται επιπλέον και από ιδιωτικοποιήσεις. Από την απαξίωση των Δήμων οι πολίτες πληρώνουν το «μάρμαρο», γιατί έχουν και χαμηλή ποιότητα υπηρεσίας και υψηλά δημοτικά τέλη και υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους και της ποιότητας ζωής, αυτό είναι η Νέα Δημοκρατία. Πρόσφατα, οι δήμαρχοι από όλη την Ελλάδα με την ηγεσία της ΚΕΔΕ ήταν έξω από τη Βουλή, όταν συζητούσαμε τον Προϋπολογισμό πριν λίγους μήνες. Γιατί ήταν έξω από τη Βουλή; Γιατί μας έλεγαν ότι η κυβέρνηση τους έχει βάλει θηλιά στον λαιμό. Δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς πόρους, χωρίς στελέχη και χωρίς πραγματικές αρμοδιότητες για τη χάραξη πολιτικής.
Τα οικονομικά των Δήμων εκπέμπουν σήμα κινδύνου, γιατί το νομοθετημένο ποσοστό που έπρεπε να παίρνουν οι Δήμοι σαν Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, αντί να είναι 8,5 δισ. που προβλεπόταν για το 2026 νομοθετικά, είναι 2,7. Αν το πάρετε και με αναλογία σχετικά με το 2009, έχει υποδιπλασιαστεί το ποσοστό που παίρνουν οι Δήμοι από τον προϋπολογισμό. Και τότε ήταν δικαιολογία, τα προηγούμενα χρόνια, η χρεοκοπία. Τώρα που υπάρχει θηριώδες πλεόνασμα δισ. τι δικαιολογία έχετε;
Δίνετε λιγότερα λεφτά στους Δήμους και τους δίνετε και περισσότερες αρμοδιότητες. Κλασική επιλογή ασφυξίας, το επιλέξατε να ασφυκτιούν οι Δήμοι, τόσο ενδιαφέρεστε γι’ αυτούς. Γιατί για την κυβέρνηση, η Αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι απλά το μακρύ χέρι του κράτους και φοροεισπρακτικός μηχανισμός. Γι’ αυτό και έχετε αφήσει τους Δήμους να λειτουργούν με το 50% του προβλεπόμενου από τους κανονισμούς προσωπικού, ενώ οι μόνιμες προσλήψεις γίνονται με το σταγονόμετρο.
Παράλληλα, τώρα, με τη Συνταγματική Αναθεώρηση, επιχειρείτε να φέρετε και έναν νέο πόρο, τοπικό πόρο, ή μια νέα δυνατότητα να επιβάλει η Αυτοδιοίκηση τοπικούς πόρους. Με ποιον σκοπό; Όχι να γίνει πιο δυνατή η Αυτοδιοίκηση, αλλά να κόψετε από τα λεφτά που είναι να τους δώσετε, αυτό θέλετε πρακτικά.
Προσέξτε τι θέλουν: Χρεοκοπημένους και αδύναμους πολιτικά Δήμους, που να ελέγχονται από το καθεστώς και να παρακαλούν για χρηματοδοτήσεις, φτωχούς εργαζόμενους, χαμηλές αμοιβές, εκβιαζόμενους συμβασιούχους, υψηλά δημοτικά τέλη, ιδιωτικοποίηση των δημοτικών λειτουργιών της Αυτοδιοίκησης.
Να μένουν λεφτά στα υπουργικά γραφεία για να κάνετε κι άλλες αναθέσεις και να μαζεύετε κι άλλες «γαλάζιες ακρίδες» δίπλα σας, αυτή είναι η χαρά του κ. Μητσοτάκη, αυτός είναι και ο στόχος του.
Να δούμε λίγο το σκάνδαλο της ανακύκλωσης με τα σπιτάκια; Να το συζητήσουμε λιγάκι το σκάνδαλο της ανακύκλωσης; Προσέξτε, στημένοι διαγωνισμοί με φωτογραφικές διατάξεις, ένας εξοπλισμός που αγοράστηκε πέντε φορές πάνω από την τιμή στις άλλες χώρες, τα σπιτάκια ανακύκλωσης.
Στον Δήμο Θεσσαλονίκης το κόστος του σκανδάλου ήταν για 48 σπιτάκια, 18,5 εκατομμύρια ευρώ. Και προσέξτε, ένας εξοπλισμός ο οποίος δεν επιτυγχάνει ανακύκλωση, τους το λέμε εδώ και επτά χρόνια, δεν έχουν αποτελέσματα. Βάλτε λίγο πόσα λεφτά δίνουν για κάθε σπιτάκι. Και ταυτόχρονα ο εξοπλισμός αυτός έχει ήδη χρηματοδοτηθεί από την εισφορά των πολιτών στην ανακύκλωση και τους δώσανε επιπλέον στο σκάνδαλο αυτό και 70 εκατομμύρια από το πρόγραμμα «Τρίτσης» και 62 εκατομμύρια από το ΕΣΠΑ. Ήρθε βέβαια τελικά η ΕΔΕΛ, η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου και ανακάλεσε 40 εκατομμύρια, για να καταλάβετε το μέγεθος του σκανδάλου.
Και τώρα ελέγχει την υπόθεση η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, γιατί έξι χρόνια τα λέει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, αλλά η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας κάνει πως δεν ακούει. Και ενώ γνωρίζουμε ότι υπήρξε ακόμα και πολιτική πίεση σε δημάρχους, που τιμωρήθηκαν πολιτικά γιατί δεν ήθελαν να βάλουν σπιτάκια του σκανδάλου. Αυτή είναι η Νέα Δημοκρατία.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές, εμείς στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχουμε ένα διαφορετικό μοντέλο για την οικονομική ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης. Ναι, πρέπει να υπάρχουν κατοχυρωμένοι πόροι, οι οποίοι θα κατανέμονται απευθείας και αυτό πρέπει να είναι συνταγματική υποχρέωση και όχι να περιμένουν τη διάθεση της κυβέρνησης. Ταυτόχρονα, οι πόροι αυτοί πρέπει να απεικονίζουν και μια φορολογική μεταρρύθμιση, που δεν θα βαρύνει περισσότερο τους πολίτες, αλλά θα αποκεντρώσει πόρους στους φτωχότερους Δήμους. Έτσι θα ζήσει η περιφέρεια, γιατί με εσάς έχει ερημώσει.
Θα πρέπει να έχουν μόνιμο και εξειδικευμένο προσωπικό και να στηρίζονται οι κοινωνικές δομές και οι τοπικές υπηρεσίες. Δεν θέλουμε δημάρχους-ομήρους και υποτελείς, να περιμένουν έξω από τα γραφεία σας για να πάρουν κάποια χρηματοδότηση. Αντίθετα, πρέπει να έχουν αναπτυξιακό εργαλείο στα χέρια τους.
Τα προγράμματα «Φιλόδημος» της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ ήταν μεταρρύθμιση που έδωσε δύναμη στην Αυτοδιοίκηση.
Το Ταμείο Ανάκαμψης επί κυβέρνησης Μητσοτάκη ήταν μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία, για να μην πω και ένα σκάνδαλο, αυτή είναι η πραγματικότητα κύριοι υπουργοί.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές ο Κώδικας δημιούργησε προσδοκίες όταν τον εξήγγειλε η κυβέρνηση. Τελικά, είναι πολύ κατώτερος των περιστάσεων. Η κωδικοποίηση διατάξεων πάντα έχει ένα θετικό πρόσημο, αλλά εδώ δεν υπάρχει ούτε καν κωδικοποίηση. Υπάρχουν αντιδραστικές αλλαγές μέσα στον Κώδικα ή δια του Κώδικα και καμία μεταρρύθμιση. Οι ρυθμίσεις που είχε ο Κώδικας υπολείπονται, όχι απλά των θέσεων μας, των προτάσεων της ΚΕΔΕ και της ΕΝΠΕ. Δεν έχετε τις προτάσεις της Αυτοδιοίκησης μέσα, δεν λύνετε τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης, δεν μιλάω μόνο για τα οικονομικά -που είναι σοβαρά- αλλά και τις επιχειρησιακές και στρατηγικές λειτουργίες των Δήμων. Επειδή γνωρίζετε τον δημόσιο διάλογο της Αυτοδιοίκησης, όλος ο προοδευτικός χώρος: Πού είναι η τοπική ανάπτυξη; Πού είναι ο δημοκρατικός προγραμματισμός; Πού είναι η κοινωνική οικονομία; Πού είναι η κλιματική μετάβαση; Πού είναι η αποκέντρωση;
Δεν υπάρχουν στον Κώδικα, άγνωστες λέξεις. Θα μου πείτε «ψιλά γράμματα για αυτή την κυβέρνηση, η προτεραιότητα τους είναι οι “Φραπέδες” και οι “Χασάπηδες”, μόνο αυτό ξέρουν να κάνουν καλά».
Όμως υπάρχουν και βαθιά αντιδραστικές και συντηρητικές προβλέψεις μέσα στον Κώδικα, όπως ο απαράδεκτος εκλογικός νόμος. Να το πούμε πολύ απλά: Έχουν αναφυλαξία, δεν αντέχουν τις προοδευτικές συνεργασίες και δεν μπορούν να χωνέψουν ότι έχασαν τον Δήμο Αθηναίων.
Και τώρα νομοθετούν, ώστε να μην υπάρχει τέτοια εξέλιξη στο μέλλον. Δηλαδή, να μην υπάρχει μία δημόσια και διαφανής συνεργασία προοδευτικών ψηφοδελτίων στον δεύτερο γύρο. Γιατί; Γιατί πολύ απλά στο DNA σας είναι οι συμφωνίες να γίνονται κάτω από το τραπέζι και πριν από την πρώτη κάλπη. Άκουσα τον εισηγητή σας να ανησυχεί για τη διχόνοια που θα δημιουργήσει ο δεύτερος γύρος στους αποτυχόντες υποψηφίους του πρώτου γύρου. Δηλαδή τους τάζουν ότι θα βγούνε, δεν βγαίνουν, και φοβάστε τον θυμό των υποψηφίων των δικών σας. Αν είναι δυνατόν. Και γι’ αυτό αλλάζουν το εκλογικό σύστημα. Προσέξτε: Η Δημοκρατία και το ευρωπαϊκό κεκτημένο είναι DNA της Αυτοδιοίκησης. Και τώρα έρχεστε να το καταργήσετε. Για εσάς όλα αυτά είναι ψιλά γράμματα.
Τώρα, θα μου πείτε, εσείς έχετε ανεχτεί να υπάρχει σύστημα παρακολουθήσεων μέσα από το Μαξίμου, με τη Δημοκρατία των ΟΤΑ θα ασχοληθείτε; Θέλουν ένα σύστημα, το οποίο δεν χρειάζεται ούτε 42% για να αναδειχθεί ο συνδυασμός. Γιατί; Γιατί, λέει, θα συγκεντρώσει «ψήφους συμπάθειας». Επιτρέψτε μου λοιπόν, τώρα, να θυμηθώ κάτι που έγινε χθες το βράδυ εδώ, στο προαύλιο της Βουλής. Ο μεγάλος Έλληνας συνθέτης, τον οποίο απολαύσαμε, ο Σταύρος Ξαρχάκος, παρουσίασε ένα νέο τραγούδι με στίχους της κας Νικολακοπούλου. Ξέρετε ένα κομμάτι αυτού του ωραίου τραγουδιού τι λέει;
«Ψηφίζεις για το αύριο και σου βγαίνει το χθες». Ε, σας αφιερώνω λοιπόν τον τίτλο αυτόν, γιατί αυτό είναι το νομοσχέδιο σας.
Και αυτά σας τα λέει και η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής: «Ενέχει κίνδυνο ανεπαρκούς αντιπροσωπευτικότητας του αποτελέσματος και διασφάλισης της διαφάνειας του εκλογικού ανταγωνισμού». Ένας συνδυασμός, δηλαδή, του 25% θα παίρνει το 60% των εδρών. Φοβεροί εκλογομάγειρες!
Επικαλείστε την περικοπή του κόστους του δεύτερου γύρου ως λόγο γι’ αυτό το καινοφανές σύστημα. Ερώτημα: Την περικοπή των δημοκρατικών επιλογών των πολιτών δεν την σκέφτεστε; Βάζετε την περικοπή του κόστους δίπλα στη δημοκρατική επιλογή του πολίτη και λέτε «είναι καλύτερο να κόψουμε τη δημοκρατική επιλογή του πολίτη για να κερδίσουμε λίγους πόρους»; Δηλαδή, θυσιάζετε τη Δημοκρατία με πρόσχημα το κόστος των εκλογών.
Ερωτώ: Το ένα δισ. που κλάπηκε από «γαλάζιες ακρίδες» στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν σας ένοιαζε; Τώρα σας νοιάζουν τα λεφτά; Για απαντήστε σε αυτό, κύριοι υπουργοί. Για ένα κόμμα το οποίο χρωστάει 500 εκατομμύρια δανεικά και αγύριστα στις τράπεζες, τολμάτε να επικαλείστε δικαιολογία κόστους για μία δημοκρατική διαδικασία; Η απάντηση είναι απλή: Θέλετε να βγαίνουν οι δικοί σας. Ξεκάθαρα τοποθετήθηκε και ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο κ. Προκόπης Παυλόπουλος, ότι δεν μπορεί να θεσπίζονται εκλογικά συστήματα, τα οποία τείνουν να κατοχυρώσουν στην εκάστοτε κυβέρνηση την πλειοψηφία των ηγεσιών Δήμων και Περιφερειών.
Με τον Κώδικα μεταφέρετε, επιπλέον, πιο συντηρητικά τον άξονα των πολιτικών. Γιατί μεταφέρετε αρμοδιότητες στον Δήμαρχο και σε ολιγομελή όργανα και αφαιρείτε αρμοδιότητες από τα συμβούλια. Το αντίθετο, δηλαδή, από ότι κάνει η Ευρώπη. Γιατί ακόμα και αυτά που επικαλείστε ως «ευρωπαϊκά παραδείγματα», που δεν έχουν δεύτερο γύρο, είναι γιατί τα δημοτικά συμβούλια αποφασίζουν ακόμα και για τον δήμαρχο. Αυτό σημαίνει Δημοκρατία και Αυτοδιοίκηση.
Ως προς τους εργαζόμενους: Πρέπει να κλείσει αυτό το κεφάλαιο της ομηρίας των συμβασιούχων και οι Δήμοι πρέπει να είναι στελεχωμένοι με εξειδικευμένο και μόνιμο προσωπικό. Αυτές είναι και οι διεκδικήσεις της ΠΟΕ-ΟΤΑ, τους συναντήσαμε και στηρίζουμε τα αιτήματα τους και τις απεργίες τους.
Είναι θετική η διάταξη για την ένταξη σε μόνιμες θέσεις των συμβασιούχων των κοινωνικών προγραμμάτων, του ΕΣΠΑ. Ναι, αλλά πρέπει να περιλάβετε και τους διοικητικούς, που έχουν μπει με όρους ΑΣΕΠ. Γιατί εξαιρείτε μία κατηγορία εργαζομένων; Και ως προς την απαράδεκτη διάταξη Βορίδη – που παρενέβαινε στη συζήτηση μέσω δικαστηρίου των εργαζομένων, των συμβασιούχων, με τις διοικήσεις των Δήμων – καλώς κάνετε ένα πρώτο βήμα περιορισμού του πεδίου εφαρμογής, αλλά γιατί δεν το κάνετε πλήρες; Γιατί θέλετε εργαζόμενους δύο ταχυτήτων και αφήνετε σε ένα ποσοστό 30% των εργαζομένων συμβασιούχων να εφαρμόζεται αυτή η απαράδεκτη παρέμβαση;
Θα ήθελα όμως και μία διευκρίνιση, δεν ξέρω αν γνωρίζετε, να μας τη δώσετε, σχετικά με τις ΔΕΥΑ. Προσέξτε: Στον Κώδικα παρουσιάζετε ότι είναι οικειοθελείς οι συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ, αν το αποφασίσουν τα δημοτικά συμβούλια, που είναι και οι ιδιοκτήτες των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης και των υπηρεσιών. Όμως ο κ. Παπασταύρου, στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επιμένει σε υποχρεωτικές συγχωνεύσεις και σε συγχωνεύσεις και με την ΕΥΔΑΠ για την ευρύτερη περιοχή της Στερεάς Ελλάδας, όχι μόνο της Αττικής, και με την ΕΥΑΘ στην Κεντρική Μακεδονία. Τελικά τι ισχύει; Δόκτωρ Τζέκιλ και Μίστερ Χάιντ με μόνο στόχο την ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών ύδρευσης; Και έχετε και παρελθόν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αλλά θα μου πείτε, εδώ ιδιωτικοποιήσατε το νερό άρδευσης στη Θεσσαλία μετά την τραγική πλημμύρα, για την οποία έχετε και σοβαρές ευθύνες.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές, δεν θα μπορούσα να αφήσω εκτός σχολιασμού και το σχέδιο αφαίρεσης των πολεοδομιών από τους Δήμους. Το σενάριο είναι να μεταφερθούν στο Κτηματολόγιο. Και γίνεται όλο αυτό, ενώ συζητάμε για ένα μεγάλο γαλάζιο σκάνδαλο στις πολεοδομίες, που έφτανε μέχρι και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Και με κεντρικά στελέχη, όχι στους Δήμους, στην Αποκεντρωμένη και στην Κεντρική Διοίκηση -γιατί χρησιμοποιούν ως επιχείρημα τον «κίνδυνο διαφθοράς στους Δήμους».
Ποια είναι η αλήθεια όμως; Πάμε λίγο πιο πίσω… Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τον νόμο 4495/2017 έκανε μια μεγάλη μεταρρύθμιση στη δόμηση. Τι έκανε; Άλλη υπηρεσία εκδίδει την άδεια δόμησης κι άλλη ελέγχει τη νομιμότητα και τα αυθαίρετα. Και κάναμε Παρατηρητήρια Δόμησης στο δευτεροβάθμιο επίπεδο. Είχε γίνει και προγραμματισμός προσλήψεων, για να ξέρετε, εκείνη την περίοδο, παρότι ήμασταν σε χρεοκοπία. Έτσι υπάρχει ασφάλεια δικαίου.
Τι έκανε η Νέα Δημοκρατία; Προσέξτε τώρα πού φτάσανε. Ακύρωσαν τα Παρατηρητήρια Δόμησης, δεν προσέλαβαν δηλαδή το προσωπικό, άφησε στην άκρη τους μηχανισμούς ελέγχου, άφησε τις υπηρεσίες δόμησης υποστελεχωμένες και τώρα, αφού αποδυνάμωσε το σύστημα, επικαλείται τον κίνδυνο σκανδάλων για να βγάλει μια μεγάλη λύση. Να πάρουμε τις ΥΔΟΜ, τις Υπηρεσίες Δόμησης, να τις πάμε στο Κτηματολόγιο. Δηλαδή αλλάζουμε ταμπέλα στην πόρτα και αυτό το ονομάζουμε «μεταρρύθμιση».
Στο Κτηματολόγιο, δε, κάνανε πρόσφατα μια φιέστα ολοκλήρωσης του Κτηματολογίου. Για να κρύψουν τι; Ότι το Κτηματολόγιο νοσεί. Οι πολίτες, οι δικηγόροι, οι μηχανικοί ξέρουν ότι περιμένουν μέρες για να εξυπηρετηθούν και ότι υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες υποθέσεις στον πάγο, με εκκρεμότητα δηλαδή στους τίτλους, ανασφάλεια δικαίου και ταλαιπωρία στους πολίτες. Γιατί; Γιατί η Νέα Δημοκρατία αποφάσισε να κλείσει το Κτηματολόγιο, χωρίς να ελεγχθεί η νομιμότητα των τίτλων. Άρα είναι σαν να έχουμε Κτηματολόγιο, αλλά δεν θα έχουμε Κτηματολόγιο. Και αυτό το λέει και το Ελεγκτικό Συνέδριο στην πρόσφατη τεκμηρίωση του. Τραγικό να υπάρχουν εκκρεμότητες σε κτηματολόγιο ευρωπαϊκής χώρας.
Και τώρα, με δικαιολογία τα σκάνδαλα, που δεν είναι των Δήμων, είναι της κυβέρνησης, στέλνει τις πολεοδομίες στο Κτηματολόγιο λέγοντας ότι «η διαφθορά αντιμετωπίζεται με αλλαγή υπηρεσιών».
Λοιπόν, να το πούμε απλά: Η διαφθορά στην Ελλάδα αντιμετωπίζεται μόνο με αλλαγή κυβέρνησης και μάλιστα να φύγει το συντομότερο η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Γιατί στο ερώτημα «ποιος ακύρωσε τις μεταρρυθμίσεις, ποιος οργάνωσε το επιτελικό κράτος για να καλύπτει τη διαπλοκή», η απάντηση είναι μία:
Το καθεστώς Μητσοτάκη.
Οι ευθύνες, ξέρετε, έχουν και ονοματεπώνυμο και χρώμα και κόμμα.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές, η κυβέρνηση θέλει μια Αυτοδιοίκηση αδύναμη, εξαρτημένη από την κυβέρνηση, ευάλωτη στις πιέσεις και τα κομματικά κελεύσματα. Η δική μας πρόταση είναι εκ διαμέτρου αντίθετη. Εμείς πιστεύουμε στην ενίσχυση του ρόλου των Δήμων και των Περιφερειών. Πιστεύουμε στην αποκέντρωση, στη συμμετοχή των πολιτών, στις κοινωνικές υπηρεσίες, στο κοινωνικό κράτος.
Μόνο μια ισχυρή Αυτοδιοίκηση θα εξασφαλίσει βιώσιμη ανάπτυξη, κοινωνική δικαιοσύνη, εμπιστοσύνη στους θεσμούς, Δημοκρατία. Και όλα αυτά μπορούν να γίνουν μόνο αν αλλάξει η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα και αν πέσει το καθεστώς Μητσοτάκη. Έτσι θα δώσουμε ανάσα στον τόπο μας. Γι’ αυτό και είναι χρέος όλων των προοδευτικών πολιτών, όλων των προοδευτικών δυνάμεων, να εργαστούμε για να έλθει η αλλαγή στη χώρα μας, που θα έχει στο επίκεντρο της μια ισχυρή και δημοκρατική Αυτοδιοίκηση.
Ο εκλογικός νόμος “Φρανκενστάιν” μεταλλάσσει τη ψήφο και την επιλογή των πολιτών – Κανένα εχέγγυο ασφάλειας για την ηλεκτρονική ψηφοφορία
Δριμύ κατηγορώ κατά της κυβέρνησης της ΝΔ για το νέο Κώδικα των ΟΤΑ που συζητείται στην Ολομέλεια της Βουλής, εξαπέλυσε ο βουλευτής Δράμας, Τομεάρχης Εσωτερικών και Ειδικός Αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Θεόφιλος Ξανθόπουλος. “Ο προτεινόμενος κώδικας δεν αποτελεί μεταρρύθμιση. Είναι για μια νεοφιλελεύθερης αντίληψης υποβάθμιση του ρόλου των ΟΤΑ και αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου χαρακτήρα τους”, τόνισε. Και πρόσθεσε: “Στόχος είναι να ελεγχθούν οι δήμοι ώστε να μπορεί η κεντρική κυβέρνηση να χαράσσει τις πολιτικές της. Και προσπαθεί να το επιτύχει αυτό είτε με την οικονομική ασφυξία των δήμων είτε με την στελεχιακή ένδεια είτε με τον συνεχή έλεγχο και την περιφρόνησή τους από την κεντρική διοίκηση”.
“Οι ανάγκες της κοινωνίας για μια αυτοδιοίκηση ισχυρή, αποκεντρωμένη, με αρμοδιότητες και πόρους και κυρίως έτοιμη να αναλάβει την ευθύνη και το κόστος, πολιτικό και οικονομικό και κοινωνικό, για να οδηγήσει τις τοπικές κοινωνίες στη νέα εποχή, δεν εξυπηρετούνται με το παρόν νομοσχέδιο”, σημείωσε. Όπως παρατήρησε στο ν/σ των 774 άρθρων δεν υπάρχει ούτε μία διάταξη για τη μητροπολιτική διοίκηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη ενώ δεν γίνεται καμία αναφορά στην πρόσφατη έκθεση-καταπέλτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για την ουσιαστική ανυπαρξία αποκέντρωσης στην Ελλάδα.
Είπε επίσης ότι σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία της ΚΕΔΕ, το 2009 οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι των Δήμων αποτελούσαν το 8% του προϋπολογισμού ενώ το 2025 ήταν μόλις 3,5%. Επίσης, ο Καλλικράτης που εξακολουθεί να ισχύει, δεν εφαρμόζεται καθώς προβλέπει 8,5 δισ. για το 2026 στους ΟΤΑ πρώτου βαθμού και ο φετινός προϋπολογισμός διαθέτει μόλις 2,7 δισ. ευρώ. Οι ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού λειτουργούν περίπου με το 50% του προσωπικού. “Και όλα αυτά ενώ εκχωρούνται αρμοδιότητες στους δήμους χωρίς να ενισχύονται με τις απαραίτητες πιστώσεις και το αναγκαίο προσωπικό. Καμία συμμετοχή σε αναπτυξιακά σχέδια. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αγνοείται…Από το ‘20 μέχρι και τον προτεινόμενο Κώδικα η κυβέρνηση καταβάλλει μια συστηματική προσπάθεια ελέγχου των πράξεων των ΟΤΑ και απαξίωσής τους”, επισήμανε.
Στη συνέχεια εξαπέλυσε νέες βολές κατά του καινοφανούς εκλογικού νόμου “Φρανκενστάιν”, όπως τον αποκάλεσε που καθιερώνει η κυβέρνηση στους ΟΤΑ, “με βάση το οποίο θα υπάρχει ψήφος πρώτης και δεύτερης κατηγορίας. Ψήφος κύρια και ψήφος εναλλακτική. “Μπορεί λοιπόν στους μεγάλους Δήμους ένας συνδυασμός να έχει πάρει το 25-30% των ψηφοδελτίων και να εκλέγεται στη διοίκηση του Δήμου ή της περιφέρειας με τις επικουρικές, τις εναλλακτικές ή τις ψήφους συμπάθειας. Και αυτός που έχει 25% παίρνει τα 3/5 του περιφερειακού ή δημοτικού συμβουλίου. Υπάρχει μετάλλαξη της λαϊκής ψήφου και αναντιστοιχία της επιλογής των πολιτών”, υπογράμμισε.
Απαντώντας δε στο επιχείρημα της κυβέρνησης ότι έτσι αποφεύγεται ο δαπανηρός δεύτερος γύρος των εκλογών, είπε με νόημα: “Σας έχω μια πολύ ριζοσπαστική πρόταση, κύριε Υπουργέ. Καταργήστε και τον πρώτο, γιατί είναι εξίσου δαπανηρό και να πηγαίνουμε με κλήρωση”.
Όσον αφορά την ηλεκτρονική ψηφοφορία, σημείωσε χαρακτηριστικά: “Ειδικά σε αυτήν την περίοδο όπου η Νέα Δημοκρατία ελέγχεται, κορυφαία στελέχη της έχουν καταδικαστεί για τη διαρροή προσωπικών δεδομένων και η κυβέρνηση κάνει ό,τι μπορεί για να μας πείσει ότι δεν σέβεται ούτε το απόρρητο της επικοινωνίας, ούτε το δικαίωμα στο απόρρητο της ψηφοφορίας, έρχεστε να καθιερώσετε αυτήν τη δυνατότητα της επιστολικής ψήφου, της ηλεκτρονικής ψήφου, χωρίς να υπάρχουν τα εχέγγυα, χωρίς να υπάρχει μια διακομματική επιτροπή, χωρίς να υπάρχει κάποιος έλεγχος”.
Κάλεσε τέλος την κυβέρνηση να αποσύρει την απαράδεκτη διάταξη για υποχρεωτική κλήτευση και των υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών σε δίκες μεταξύ εργαζομένων και ΟΤΑ, “διότι δεν νοούνται Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης που έχουν τη συνταγματική τους αυτοτέλεια να τελούν υπό επιτροπεία”.
Χωρίς ενίσχυση σε προσωπικό και πόρους αφήνει την Τ.Α η κυβέρνηση
“Επί της αρχής ο Κώδικας των ΟΤΑ αποτελεί για μας μια διάψευση. Ενώ η αυτοδιοίκηση, η κοινωνία και το πολιτικό σύστημα έχουν ανάγκη από αποκέντρωση, το νομοσχέδιο δεν αντιστοιχεί σε αυτή την ανάγκη”, επισήμανε ο βουλευτής Δράμας, Τομεάρχης Εσωτερικών και Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, μιλώντας ως ειδικός αγορητής στην τελευταία συνεδρίαση της αρμόδιας Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τον νομοσχέδιο του νέου Κώδικα των ΟΤΑ που προωθεί η κυβέρνηση.
“Ενώ η κοινωνία ζητά αποκέντρωση γιατί οι προηγμένες δημοκρατίες έχουν προωθήσει ανάλογες δομές, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το θέμα με επιφύλαξη, φοβία και εσωστρέφεια, αρνούμενη να προχωρήσει στις τομές και τα άλματα που απαιτούνται”, συμπλήρωσε.
“Η αγωνία των αυτοδιοικητικών είναι ότι οι νέες δομές που εκχωρούνται στους ΟΤΑ δεν συνοδεύονται από ανάλογη αύξηση πόρων και προσωπικού”, τόνισε, ενώ αναφερόμενος στο νέο εκλογικό σύστημα που καθιερώνεται, το χαρακτήρισε εξαιρετικά σοβαρό και δύσκολο πολιτικό πρόβλημα. “Αυτή η διαδικασία εναλλακτικής ψήφου ειλικρινά δεν μπορώ να φανταστώ πώς θα λειτουργήσει στην πράξη. Πολιτικά πώς μπορεί ένας υποψήφιος που θα πάρει ως πρώτη επιλογή 20-25% να γίνει διοίκηση έχοντας μάλιστα και τα 3/5 του δημοτικού συμβουλίου, με τις λεγόμενες εφεδρικές ψήφους”, σημείωσε.
“Θεωρούμε ότι με το σύστημα των δύο γύρων οι πολίτες επέλεγαν στην επαναληπτική ψηφοφορία έναν εκ των δύο πρώτων, ο οποίος είχε την δεδηλωμένη και την αποδοχή των πολιτών. Τώρα είναι ενδεχόμενο να εκλέγεται κάποιος δήμαρχος κυρίως με τις εφεδρικές ψήφους. Έτσι, όμως γεννάται θέμα πολιτικής νομιμοποίησης και λογοδοσίας. Πρόκειται για δομική αδυναμία του συστήματος”, τόνισε ο κ. Ξανθόπουλος.
Ζήτησε τέλος την θεσμική κατοχύρωση των θέσεων εργασίας των διαπολιτισμικών διαμεσολαβητών του ΕΕΤΑ καθώς αντιμετωπίζουν ευαίσθητα προβλήματα όπως διαπολιτισμικές κρίσεις, έμφυλη βία, στήριξη ευάλωτων ομάδων και επανέφερε το αίτημα των αναγκαίων νομοτεχνικών παρεμβάσεων που πρέπει να γίνουν στο θέμα Αναπτυξιακών εταιρειών των ΟΤΑ που υλοποιούν προγράμματα Leader όπως στη Δράμα, ώστε να μην υπάρχει ασάφεια στο νέο καθεστώς.
Βολές κατά των διατάξεων του νέου Κώδικα για τους ΟΤΑ που προωθεί η κυβέρνηση και οι οποίες υπονομεύουν το έργο και την συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των Δήμων εξαπέλυσε ο βουλευτής Δράμας και Τομεάρχης Εσωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, μιλώντας ως Ειδικός Αγορητής, στην αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή.
“Προτείνετε έναν εκλογικό νόμο, ο οποίος είναι καινοφανής για τη χώρα μας. Ένας συνδυασμός είναι δυνατόν να λάβει το 25%-30% των ψηφοδελτίων, σενάριο που είναι σφόδρα πιθανό, ειδικά σε μεγάλες πόλεις, να εκλεγεί στη διοίκηση του Δήμου ή της Περιφέρειας, παίρνοντας και πάλι τα 3/5 των εδρών με τις εναλλακτικές ή ψήφους συμπάθειας που θα έχει λάβει. Η αιτιολογία ότι έτσι αποφεύγεται ο δαπανηρός 2ος γύρος είναι προφανές ότι δεν μπορεί να ισχύσει και κατά την άποψή μας τίθεται και θέμα συνταγματικότητας”, τόνισε χαρακτηριστικά.
“Παράλληλα, η προτεινόμενη οργάνωση της διακυβέρνησης των ΟΤΑ ταιριάζει απόλυτα στο μοντέλο του επιτελικού κράτους. Πανίσχυροι ρόλοι για τους δημάρχους και περιφερειάρχες, οι οποίοι δια μέσω των ολιγομελών οργάνων της Δημοτικής Περιφερειακής Επιτροπής και των Αντιδημάρχων-Αντιπεριφερειαρχών διοικούν τους Δήμους και τις Περιφέρειες. Τα Συμβούλια που παραδοσιακά ήταν το κέντρο συζήτησης και λήψης των κρίσιμων αποφάσεων υποβαθμίζονται. Μετατρέπονται σε όργανα επικύρωσης ειλημμένων αποφάσεων…”, πρόσθεσε.
“Καταργείται η Επιτροπή Ισότητας και τη θέση της καταλαμβάνει μία Γνωμοδοτική Επιτροπή κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων, δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και εξάλειψης έμφυλων, φυλετικών, κοινωνικών και θρησκευτικών διακρίσεων. Δηλαδή όλα μαζί, άρα τίποτα. Και έρχεται η πραγματικότητα, με αφορμή τη δολοφονία, τη γυναικοκτονία στη Δράμα και ξανατίθεται μετ’ επιτάσεως και πάρα πολύ σοβαρά το ζήτημα της υποστήριξης δομών για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας. Επιχειρείτε να καταργήσετε θεσμούς οι οποίοι λειτουργούν στις τοπικές κοινωνίες, τους οποίους οφείλουμε να ενισχύσουμε όλοι μαζί. Με βάση τα στοιχεία που έχω συλλέξει, τους πρώτους έξι μήνες έχουμε οκτώ γυναικοκτονίες στη χώρα. Δεν μπορούμε να είμαστε αδιάφοροι. Θεωρούμε ότι η πρωτοβουλία που παίρνετε να τα ενοποιήσετε όλα σε έναν οργανισμό, είναι σε λάθος κατεύθυνση”, υπογράμμισε.
Ο κ. Ξανθόπουλος σημείωσε επίσης μεταξύ άλλων ότι:
– Χειροτερεύει η δυνατότητα των Δήμων στην εκτέλεση του έργου τους λόγω ελλείψεων προσωπικού και αμφισβητείται ευθέως η συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των ΟΤΑ.
– Συνεχίζεται η υποβάθμιση των δημοτικών κοινοτήτων, που αντί για θεσμούς ενδοδημοτικής αποκέντρωσης έχουν μετατραπεί σε απλές υποδιαιρέσεις του κεντρικού Δήμου.
– Εξέφρασε τον προβληματισμό και την ανησυχία του, ότι ο νεοσύστατος πόρος των ΟΤΑ δεν ενοποιεί και ενσωματώνει απλώς τους ήδη υφιστάμενους αλλά ανοίγει δρόμο για επιπλέον επιβάρυνση των πολιτών.
– Η ηλεκτρονική ψηφοφορία αποτελεί μία απόπειρα εκσυγχρονισμού, αλλά εάν δεν έχει τα εχέγγυα της διασφάλισης και της πρόβλεψης για την ανόθευτη έκφραση της λαϊκής ψήφου, θα αποτελέσει έναν παράγοντα περαιτέρω απονομιμοποίησης της διαδικασίας. Η έλλειψη ασφαλιστικών δικλείδων στην περίπτωση των ευρωεκλογών δημιούργησε το φαινόμενο της κυρίας Ασημακοπούλου,
Ο κ. Ξανθόπουλος ζήτησε τέλος να συμπεριληφθούν στις προβλέψεις του άρθρου 731 και οι δομές ΚΔΑΠ-ΜΕΑ για να αποφευχθεί ο κίνδυνος να μείνουν εκτός ρύθμισης οι εργαζόμενοι εκεί.
Με πρωτοβουλία της Έλενας Ακρίτα, 10 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κατέθεσαν ερώτηση προς τους Υπουργούς Εσωτερικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, επισημαίνοντας ένα κρίσιμο νομοθετικό κενό:
Όπως διαπιστώθηκε από τη δημόσια παρέμβαση της δημοτικής συμβούλου Αθηναίων Διάνας Βουτυράκου, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της Αυτοδιοίκησης, αλλά και ο υπό διαβούλευση νέος Κώδικας, δεν προβλέπουν καμία ειδική ρύθμιση για την εγκυμοσύνη, τη λοχεία και τη γονεϊκότητα των αιρετών.
Σήμερα, μια έγκυος δημοτική σύμβουλος που δεν μπορεί να παρίσταται στα δημοτικά συμβούλια, υποχρεούται να δικαιολογεί τις απουσίες της ως ασθένεια.
Δεν υπάρχει πρόβλεψη για εξ αποστάσεως συμμετοχή και ψήφο, παρότι κάτι τέτοιο είχε εφαρμοστεί κατά την πανδημία.
Το κενό αυτό πλήττει εξάλλου μικρές παρατάξεις και μονοεδρικούς συνδυασμούς, όπου η απουσία μιας συμβούλου στερεί ουσιαστική εκπροσώπηση στους πολίτες που την εξέλεξαν.
Οι βουλευτές ερωτούν την Κυβέρνηση αν προτίθεται να εντάξει στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης ειδικές άδειες μητρότητας και γονεϊκότητας, καθώς και δυνατότητες εξ αποστάσεως συμμετοχής ή προσωρινής αναπλήρωσης. Έτσι ώστε η μητρότητα να πάψει να γίνεται εμπόδιο στην πολιτική συμμετοχή των γυναικών.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Αθήνα, 18 Ιουνίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς
Τον Υπουργό Εσωτερικών
Την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
ΘΕΜΑ: Προστασία της μητρότητας και της γονεϊκότητας των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Μετά από δημόσια παρέμβαση της δημοτικής συμβούλου του Δήμου Αθηναίων Διάνας Βουτυράκου, διαπιστώνεται ότι το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 3463/2006, Ν. 3852/2010, Ν. 4555/2018), αλλά και ο υπό διαβούλευση νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, δεν προβλέπουν ρυθμίσεις για την εγκυμοσύνη, τη λοχεία και γενικότερα τη γονεϊκότητα των αιρετών δημοτικών συμβούλων. Ως αποτέλεσμα, μια έγκυος δημοτική σύμβουλος που αδυνατεί να συμμετέχει διά ζώσης στις συνεδριάσεις καλείται να δικαιολογήσει τις απουσίες της αποκλειστικά μέσω ιατρικής γνωμάτευσης «για λόγους υγείας», αντιμετωπίζοντας ουσιαστικά την εγκυμοσύνη ως κατάσταση ανάλογη με ασθένεια.
Παράλληλα, δεν προβλέπεται δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής και ψήφου ούτε ειδική άδεια μητρότητας ή γονεϊκότητας για αιρετούς της Αυτοδιοίκησης. Κι αυτό παρότι στην περίοδο της πανδημίας Covid-19 είχε εφαρμοστεί η εξ αποστάσεως λήψη αποφάσεων στους ΟΤΑ (άρθρο 10, παρ. 1, της 11.03.2020 ΠΝΠ/ΦΕΚ Α’ 55).
Το γεγονός αυτό δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ισότητας των φύλων, δημοκρατικής εκπροσώπησης και ουσιαστικής συμμετοχής των γυναικών στα κοινά.
Ιδιαίτερα σε μικρές παρατάξεις ή μονοεδρικούς συνδυασμούς, η πολύμηνη απουσία μιας εκλεγμένης συμβούλου μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική στέρηση εκπροσώπησης των πολιτών που την εξέλεξαν.
Επειδή η μητρότητα και η γονεϊκότητα συνιστούν κοινωνικά δικαιώματα και δεν μπορεί να αποτελούν παράγοντα αποκλεισμού από τη δημόσια και πολιτική ζωή,
Επειδή πρέπει όντως να διασφαλίζεται η ισότιμη συμμετοχή γυναικών στη λήψη αποφάσεων και στην εκπροσώπηση των πολιτών,
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί :
1) Προτίθενται να τροποποιήσουν τον υπό διαβούλευση νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης ώστε να περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις και άδειες για την εγκυμοσύνη, τη λοχεία και τη γονεϊκότητα των αιρετών;
2)Ποιες συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες θα αναλάβουν ώστε η μητρότητα να μη λειτουργεί ως εμπόδιο στην άσκηση αιρετού αξιώματος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση; Προτίθενται να εξετάσουν δικαιώματα και διευκολύνσεις για εγκύους και νέους γονείς αιρετούς, όπως εξ αποστάσεως συμμετοχή (ηλεκτρονική ή επιστολική ψήφος) στα συλλογικά όργανα ή προσωρινές αναπληρώσεις;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Ακρίτα Έλενα
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Νοτοπούλου Αικατερίνη
Δούρου Ρένα
Ζαμπάρας Μίλτος
Μπάρκας Κωνσταντίνος
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γεώργιος
Τσαπανίδου Πόπη
Ψυχογιός Γεώργιος
We use cookies and similar technologies to improve your experience on our website.
Read our Privacy Policy.
