Σημεία από την τοποθέτηση του Γραμματέα της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Διονύση Καλαματιανού, στην Ολομέλεια της Βουλής, στο νομοσχέδιο για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, ο Διονύσης Καλαματιανός αναφέρθηκε στη δυσβάσταχτη πραγματικότητα που βιώνει σήμερα η ελληνική κοινωνία.

«Τα βασικά προβλήματα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων είναι η ακρίβεια και η αισχροκέρδεια. Η κατάσταση είναι ασφυκτική. Οι πολίτες δεν αντέχουν άλλο αυτό το ράλι τιμών. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να βλέπουν τα προϊόντα που παράγουν να πωλούνται στο ράφι πέντε και έξι φορές πάνω από τις τιμές παραγωγού. Την ίδια στιγμή, ένα δισ. ευρώ είναι τα κέρδη των διυλιστηρίων στις αρχές του 2026.  Προφανώς, για όλα αυτά έχει τεράστια ευθύνη η κυβέρνηση, που δεν έχει κάνει τίποτα για να ανακουφίσει την κοινωνική πλειονότητα.»

Σχολιάζοντας το νομοσχέδιο, επισήμανε ότι το ογκώδες αυτό νομοθέτημα δεν δίνει λύσεις στα βασικά προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

«Επιλύει το ζήτημα της έλλειψης πόρων που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες; Προφανώς όχι. Και είναι σαφές ότι έχουν μειωθεί εξαιρετικά οι πόροι. Σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, το 2009 οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) των Δήμων, αποτελούσαν το 8% του προϋπολογισμού. Αντίθετα, το 2025 ήταν μόλις 3,53%. Επίσης, υπάρχει το ζήτημα της υποστελέχωσης. Μειώνεται συνεχώς το προσωπικό των Δήμων. Οι προσλήψεις είναι ελάχιστες, τη στιγμή που φεύγουν με συνταξιοδότηση αρκετοί υπάλληλοι και δεν αναπληρώνονται. Τα κενά είναι τεράστια, με δεδομένο ότι οι Δήμοι λειτουργούν περίπου με το μισό προσωπικό από αυτό που προβλέπουν οι κανονισμοί τους. Υπό αυτές τις συνθήκες οι εργαζόμενοι δίνουν καθημερινά μάχη για να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να προσφέρουν υπηρεσίες στους πολίτες. Πόσο θα αντέξουν όμως; Οι ανάγκες συνεχώς αυξάνονται, με τα κενά να μεγαλώνουν. Προφανώς, με αυτόν τον τρόπο υπονομεύεται και η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών.»

Για το νέο εκλογικό σύστημα που προβλέπει το νομοσχέδιο, ο Ηλείος Βουλευτής τόνισε ότι δημιουργεί στρεβλώσεις.

«Καταργείτε – ως κυβέρνηση – τον δεύτερο γύρο. Και τι προωθείτε; Την εναλλακτική ψήφο. Δηλαδή, αν δεν λάβει κάποιος από τους υποψηφίους 42%, τότε στους δύο πρώτους υποψηφίους προσμετρώνται οι εναλλακτικές δεύτερες προτιμήσεις. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ακόμη και ένας συνδυασμός με 25 ή 30% θα μπορεί να πάρει τα 3/5 του Συμβουλίου και να διοικήσει έναν Δήμο ή μία Περιφέρεια με τις εναλλακτικές ψήφους. Με αυτόν τον τρόπο δεν ενισχύετε τη δημοκρατία και δημιουργείτε στρεβλώσεις. Ταυτόχρονα, εγείρονται σοβαρά πολιτικά, αλλά και συνταγματικά ζητήματα.»

Σχετικά με την ηλεκτρονική ψήφο, υπογράμμισε ότι απουσιάζουν από το νομοσχέδιο οι ισχυρές εγγυήσεις που απαιτούνται για τη διασφάλιση της διαδικασίας. Επιπλέον, σημείωσε ότι ιδιαίτερα προβληματική είναι και η υποβάθμιση των Δημοτικών Κοινοτήτων. 

«Εμείς, με τον “Κλεισθένη”, είχαμε ενισχύσει την ενδοδημοτική αποκέντρωση με σημείο αναφοράς τις Κοινότητες. Προσπαθήσαμε να φέρουμε τη λήψη των αποφάσεων πιο κοντά στον πολίτη. Σήμερα, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Με αυτό το νομοθέτημα, ουσιαστικά ισοπεδώνεται ο ρόλος των Κοινοτήτων. Οι Δημοτικές Κοινότητες μετατρέπονται σε απλές διοικητικές υποδιαιρέσεις, χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες, χωρίς πραγματική δυνατότητα παρέμβασης, χωρίς πολιτική βαρύτητα.»

Αναφερόμενος στις διατάξεις για το σύστημα διακυβέρνησης των Δήμων και των Περιφερειών, και την καταστατική θέση των οργάνων διοίκησής τους, ο Διονύσης Καλαματιανός κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι προωθεί τον υπερσυγκεντρωτισμό και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

«Επιτελικό κράτος και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μειώνετε ακόμη περισσότερο τις αρμοδιότητες και τις δυνατότητες που έχουν τα Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια, τα οποία υποβαθμίζονται. Οι συλλογικές διαδικασίες περιορίζονται και ο δημόσιος διάλογος συρρικνώνεται. Αντίθετα, οι Δήμαρχοι και οι Περιφερειάρχες αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη ισχύ.»

Κλείνοντας, ο Ηλείος Βουλευτής τόνισε ότι είναι αναγκαία η βαθιά δημοκρατική μεταρρύθμιση του κράτους και η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. 

«Χρειαζόμαστε ισχυρούς Δήμους, ισχυρές Περιφέρειες, ισχυρές τοπικές κοινωνίες. Χρειαζόμαστε περισσότερη δημοκρατία και συμμετοχή. Με ένα κράτος – συντονιστή, όχι ένα κράτος συγκεντρωτικό. Αυτό είναι το όραμά μας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που είναι θεσμός δημοκρατίας και πυλώνας κοινωνικής συνοχής.»