Skip to main content

Θεματική Ενότητα: Πολιτισμός

Επίκαιρη ερώτηση του Χ. Μαμουλάκη: «Η Μονεμβασιά σε κίνδυνο: Η Πολιτεία κωφεύει στην απειλή μη αναστρέψιμης βλάβης του μνημείου»

Συντάχθηκε από Μαρία Λυκούρα στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Επίκαιρες Ερωτήσεις.

Αθήνα, 30 Απριλίου 2026

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την Υπουργό Πολιτισμού

Θέμα: «Η Μονεμβασιά σε κίνδυνο: Η Πολιτεία κωφεύει στην απειλή μη αναστρέψιμης βλάβης του μνημείου»

Η καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά και αναγνωρίσιμα μνημειακά σύνολα της χώρας. Πρόκειται για έναν τόπο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς που φέρει ακέραια τα ίχνη της βυζαντινής και μεταγενέστερης ιστορίας και που, σε συνδυασμό με το φυσικό τοπίο και την αρχιτεκτονική του, συνιστά ένα αδιάσπαστο σύνολο μοναδικής αξίας. Για το λόγο αυτό κάθε παρέμβαση στον ομώνυμο βράχο, οφείλει να διέπεται από αυστηρότατες προδιαγραφές, πλήρη διαφάνεια και απόλυτο σεβασμό στην ακεραιότητα του μνημείου. Δυστυχώς, σύμφωνα με σοβαρές και τεκμηριωμένες καταγγελίες φορέων και πολιτών που βλέπουν συνεχώς το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις εν εξελίξει εργασίες κατασκευής τελεφερίκ, διαπιστώνονται εκτεταμένοι εκβραχισμοί στο χώρο και πρακτικές που όχι μόνο έρχονται σε ευθεία αντίθεση με σύγχρονες αρχές προστασίας αρχαιολογικών χώρων αλλά φαίνεται να διαψεύδουν ακόμη και τις δημόσιες διαβεβαιώσεις θεσμικών οργάνων, όπως το ΚΑΣ, συνεπεία διαμαρτυρίας των κατοίκων, ότι τέτοιου είδους επεμβάσεις δεν θα πραγματοποιηθούν.

Τα ζητήματα που εγείρονται, αναφορικά με τη νομιμότητα και την ασφάλεια των εργασιών, είναι εξόχως σημαντικά καθώς αφορούν στην απουσία δημοσιοποιημένων μελετών γεωλογικής σταθερότητας, στην ύπαρξη και στο καθεστώς των απαιτούμενων αδειών, στις διαδικασίες έναρξης εργασιών που δίνουν την εντύπωση βιασύνης και προχειρότητας, καθώς και ανησυχίες για την ίδια τη στατικότητα του βράχου, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του προστατευόμενου μνημείου. Απόδειξη των ανωτέρω, αποτελεί η πρόσφατη ανακάλυψη ιστορικής κατασκευής (πιθανότατα δεξαμενής) που ήρθε στο φως από το τρυπάνι του εκσκαφέα και όχι από τις δοκιμαστικές τομές των αρχαιολόγων όπως προαπαιτείται κατά τις εργασίες σε αρχαιολογικούς χώρους, τα κτίσματα των οποίων είναι γνωστό ότι εκτείνονται και εκτός των στενών τους ορίων. Το προαναφερθέν περιστατικό αποδεικνύει με τον πιο άμεσο τρόπο ότι η χρήση βαρέων μηχανημάτων και οι παρεμβάσεις τέτοιας έντασης, σε έναν τόσο ευαίσθητο χώρο, δημιουργεί τον ορατό κίνδυνο μη αναστρέψιμων αλλοιώσεων του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, καταδεικνύοντας ταυτόχρονα ότι η προστασία του μνημείου δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα του αρμόδιου Υπουργείου. Είναι προφανές βάσει των όσων προπαρατέθηκαν ότι οι εκχωρηθείσες από το αρμόδιο Υπουργείο προς τον Δήμο αρμοδιότητες για τις σχετικές εργασίες, χρήζουν επανεξέτασης ως προς την επάρκεια του τελευταίου για την ορθή και σύννομη, υλοποίησή τους, καθώς ο τρόπος αντιμετώπισης του αρχαιολογικού χώρου της Μονεμβασιάς, δεν πρόκειται απλώς για μια περίπτωση πλημμελούς διαχείρισης, αλλά για μια εξέλιξη που δύναται να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτη βλάβη, ενός μνημείου διεθνούς σημασίας, με ευθύνη της Πολιτείας.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:

  1. Με ποια ακριβώς εγκεκριμένα σχέδια, μελέτες και οικοδομικές άδειες εκτελούνται οι εργασίες στον βράχο της Μονεμβασιάς, αν αυτές περιλαμβάνουν εκβραχισμούς, καθώς και πώς εξηγείται η διάψευση των διαβεβαιώσεων που είχαν δοθεί σε θεσμικό επίπεδο με δεδομένη την πραγματική εικόνα των παρεμβάσεων που σήμερα λαμβάνουν χώρα;
  1. Προτίθεται το Υπουργείο να διακόψει άμεσα τις εν λόγω εργασίες έως ότου δημοσιοποιηθούν πλήρως όλες οι σχετικές μελέτες (ιδίως γεωλογικής σταθερότητας), οι διοικητικές εγκρίσεις και οι σχετικές άδειες και να προβεί σε ενδελεχή έλεγχο για την αποτροπή οποιασδήποτε μη αναστρέψιμης καταστροφής του μνημείου και την απόδοση τυχόν ευθυνών;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Μαμουλάκης Χάρης

Επίκαιρη ερώτηση Χ. Μαμουλάκη: «Η Μονεμβασιά σε κίνδυνο: Η Πολιτεία κωφεύει στην απειλή μη αναστρέψιμης βλάβης του μνημείου»

Συντάχθηκε από Μανίνα Φωτοπούλου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Επίκαιρες Ερωτήσεις.

Αθήνα, 30 Απριλίου 2026

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την Υπουργό Πολιτισμού

Θέμα: «Η Μονεμβασιά σε κίνδυνο: Η Πολιτεία κωφεύει στην απειλή μη αναστρέψιμης βλάβης του μνημείου»

Η καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά και αναγνωρίσιμα μνημειακά σύνολα της χώρας. Πρόκειται για έναν τόπο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς που φέρει ακέραια τα ίχνη της βυζαντινής και μεταγενέστερης ιστορίας και που, σε συνδυασμό με το φυσικό τοπίο και την αρχιτεκτονική του, συνιστά ένα αδιάσπαστο σύνολο μοναδικής αξίας. Για το λόγο αυτό κάθε παρέμβαση στον ομώνυμο βράχο, οφείλει να διέπεται από αυστηρότατες προδιαγραφές, πλήρη διαφάνεια και απόλυτο σεβασμό στην ακεραιότητα του μνημείου. Δυστυχώς, σύμφωνα με σοβαρές και τεκμηριωμένες καταγγελίες φορέων και πολιτών που βλέπουν συνεχώς το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις εν εξελίξει εργασίες κατασκευής τελεφερίκ, διαπιστώνονται εκτεταμένοι εκβραχισμοί στο χώρο και  πρακτικές που όχι μόνο έρχονται σε ευθεία αντίθεση με σύγχρονες αρχές προστασίας αρχαιολογικών χώρων αλλά φαίνεται να διαψεύδουν ακόμη και τις δημόσιες διαβεβαιώσεις θεσμικών οργάνων, όπως το ΚΑΣ, συνεπεία διαμαρτυρίας των κατοίκων, ότι τέτοιου είδους επεμβάσεις δεν θα πραγματοποιηθούν.

Τα ζητήματα που εγείρονται, αναφορικά με τη νομιμότητα και την ασφάλεια των εργασιών, είναι εξόχως σημαντικά καθώς αφορούν στην απουσία δημοσιοποιημένων μελετών γεωλογικής σταθερότητας, στην ύπαρξη και στο καθεστώς των απαιτούμενων αδειών, στις διαδικασίες έναρξης εργασιών που δίνουν την εντύπωση βιασύνης και προχειρότητας, καθώς και ανησυχίες για την ίδια τη στατικότητα του βράχου, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του προστατευόμενου μνημείου. Απόδειξη των ανωτέρω,  αποτελεί η πρόσφατη ανακάλυψη ιστορικής κατασκευής (πιθανότατα δεξαμενής) που ήρθε στο φως από το τρυπάνι του εκσκαφέα και όχι από τις δοκιμαστικές τομές των αρχαιολόγων όπως προαπαιτείται κατά τις εργασίες σε αρχαιολογικούς χώρους, τα κτίσματα των οποίων είναι γνωστό ότι εκτείνονται και εκτός των στενών τους ορίων. Το προαναφερθέν περιστατικό αποδεικνύει με τον πιο άμεσο τρόπο ότι η χρήση βαρέων μηχανημάτων και οι παρεμβάσεις τέτοιας έντασης, σε έναν τόσο ευαίσθητο χώρο, δημιουργεί τον ορατό κίνδυνο μη αναστρέψιμων αλλοιώσεων του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, καταδεικνύοντας ταυτόχρονα ότι η προστασία του μνημείου δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα του αρμόδιου Υπουργείου. Είναι προφανές βάσει των όσων προπαρατέθηκαν ότι οι εκχωρηθείσες από το αρμόδιο Υπουργείο προς τον Δήμο αρμοδιότητες για τις σχετικές εργασίες, χρήζουν επανεξέτασης ως προς την επάρκεια του τελευταίου για την ορθή και σύννομη, υλοποίησή τους, καθώς ο τρόπος αντιμετώπισης του αρχαιολογικού χώρου της Μονεμβασιάς, δεν πρόκειται απλώς για μια περίπτωση πλημμελούς διαχείρισης, αλλά για μια εξέλιξη που δύναται να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτη βλάβη, ενός μνημείου διεθνούς σημασίας, με ευθύνη της Πολιτείας.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:

  1. Με ποια ακριβώς εγκεκριμένα σχέδια, μελέτες και οικοδομικές άδειες εκτελούνται οι εργασίες στον βράχο της Μονεμβασιάς,  αν αυτές περιλαμβάνουν εκβραχισμούς, καθώς και πώς εξηγείται η διάψευση των διαβεβαιώσεων που είχαν δοθεί σε θεσμικό επίπεδο με δεδομένη την πραγματική εικόνα των παρεμβάσεων που σήμερα λαμβάνουν χώρα;
  • Προτίθεται το Υπουργείο να διακόψει άμεσα τις εν λόγω εργασίες έως ότου δημοσιοποιηθούν πλήρως όλες οι σχετικές μελέτες (ιδίως γεωλογικής σταθερότητας), οι διοικητικές εγκρίσεις και οι σχετικές άδειες και να προβεί σε ενδελεχή έλεγχο για την αποτροπή οποιασδήποτε μη αναστρέψιμης καταστροφής του μνημείου και την απόδοση τυχόν ευθυνών;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Μαμουλάκης Χάρης  

Καλλιόπη Βέττα: «Οι σύγχρονες παρεμβάσεις στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας αποτελούν κατάφωρη παραβίαση των διεθνών αρχών και των κοινά αποδεκτών κανόνων στη διαχείριση και προστασία των αρχαιοτήτων»

Συντάχθηκε από Μανίνα Φωτοπούλου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Δηλώσεις – Συνεντεύξεις – Συναντήσεις.

Στις 23 Μαρτίου 2026 κατέθεσα μαζί με 13 ακόμη Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κοινοβουλευτική ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς την Υπουργό Πολιτισμού, με θέμα: «Σε ποιες μελέτες και εγκρίσεις στηρίζονται οι ποικίλες αναστηλωτικές εργασίες με νέο υλικό και οι εκτεταμένες, μη αναστρέψιμες παρεμβάσεις με οπλισμένο σκυρόδεμα που λαμβάνουν χώρα στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας;». Η ερώτηση αφορούσε εργασίες που πραγματοποιούνται τους τελευταίους μήνες μέσα στον αρχαιολογικό χώρο, όπως: εκσκαφές με μηχανολογικό εξοπλισμό, διαστρώσεις και ανεγέρσεις κτισμάτων νέων χρήσεων από οπλισμένο σκυρόδεμα, αλλά και διάφορες «αναστηλωτικές» παρεμβάσεις πάνω στα θεμέλια αρχαίου ναού, με στόχο αυτός να ανακατασκευαστεί, δηλαδή να “ξανακτιστεί” εξ ολοκλήρου με νέα υλικά, κατά παράβαση του εθνικού και διεθνούς νομικού πλαισίου και της επιστημονικής δεοντολογίας, χωρίς μάλιστα για όλα αυτά να είναι ενήμερη η UNESCO, ενώ συμβαίνουν στο buffer zone της Ακρόπολης των Αθηνών. 

Η πρόσφατη απάντηση της Υπουργού Πολιτισμού στη Βουλή μάλλον επιβεβαιώνει παρά διασκεδάζει τις ανησυχίες μας, καθώς φαίνεται να ασπάζεται πεπερασμένες αντιλήψεις περί “αναγνωσιμότητας των μνημείων”, που γυρίζουν τις πολιτικές προστασίας έναν αιώνα πίσω. Το μπάζωμα των αρχαίων θεμελίων του Νοτιοανατολικού Ναού και την ανέγερση πάνω σε αυτόν ενός νέου οικοδομήματος, η κα Μενδώνη τα ονομάζει “βελτίωση της εμπειρίας επίσκεψης”, “διδακτική αποκατάσταση” και “βελτίωση της αναγνωσιμότητας αυτού και των μνημείων που τον περιβάλλουν”, διαστρεβλώνοντας ακόμα και την διεθνή ερμηνεία της “Ολοκληρωμένης Προστασίας”. Παράλληλα παραδέχεται ότι η UNESCO δεν έχει ενημερωθεί σχετικά και “δικαιολογεί” αυτή τη μείζονα παράλειψη με το επιχείρημα ότι ο Αρχαιολογικός Χώρος της Αρχαίας Αγοράς εμπίπτει μεν στη buffer zone της Ακρόπολης των Αθηνών, αλλά “όχι εντός του πυρήνα της εγγραφής της στον Κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς”. 

Ωστόσο η Υπουργός θα όφειλε να γνωρίζει ότι τα όρια της ζώνης αυτής καταγράφονται επίσημα ταυτόχρονα με την εγγραφή ενός μνημείου, καθώς αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της δέσμευσης του Κράτους Μέρους για την προστασία, τη διατήρηση του μνημείου και εντάσσεται στο συνολικό σύστημα διαχείρισης. Η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς (WHC) έχει εξετάσει επανειλημμένα περιπτώσεις Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς -και της ίδιας της Ακρόπολης στο παρελθόν- για επεμβάσεις σε ζώνες προστασίας δυνάμενες να επηρεάσουν την αυθεντικότητα και την ακεραιότητά τους. Για τον ίδιο λόγο έχει υιοθετήσει και τον ορισμό  του Ιστορικού Αστικού Τοπίου (HUL).

Η Ελλάδα, εκτός από τη Σύμβαση Παγκόσμιας Κληρονομιάς, έχει κυρώσει και άλλες δεσμευτικές Συμβάσεις (Σύμβαση της Γρανάδας, Σύμβαση της Φλωρεντίας κλπ.) που αναφέρονται στις αρχές προστασίας και αποκατάστασης των μνημείων, οφείλει, δε, όπως επιτάσσει και το Σύνταγμα της UNESCO, να εφαρμόζει τις αρχές που καθορίζουν τα σχετικά Κανονιστικά Κείμενα (Συστάσεις, Οδηγίες, Αποφάσεις UNESCO, Χάρτες ICOMOS, Χάρτα των Αθηνών, Χάρτα Βενετίας), όπου τονίζεται μεταξύ άλλων ότι «Θα πρέπει να λαμβάνεται υπ᾽ όψιν η οπτική και αισθητική ακεραιότητα του κηρυγμένου μνημείου, όχι μόνον μέσα στα όρια της κηρυγμένης θέσης/περιοχής, αλλά και της θέσης της στον περιβάλλοντα χώρο».

Η επέμβαση στον  Νοτιοανατολικό Ναό της Αθηναϊκής Αγοράς είναι παράδειγμα κατάφωρης παραβίασης των εν λόγω αρχών, δεδομένου ότι διατηρούνται μόνον οι κατώτερες στάθμες της θεμελίωσης, και δεν διασώζεται κανένα στοιχείο της αρχιτεκτονικής του, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή μια ακριβής αποκατάσταση του κτιρίου ούτε στα μέρη του, ούτε στο σύνολό του. Επομένως πρόκειται για μια ανακατασκευή “κατά προσέγγιση” των γενικών διαστάσεων και μορφών, ενώ οι λεπτομέρειες είναι φανταστικές. Η δε απόδοση των κιόνων της Αθηνάς Σουνιάδος στον ναό είναι υποθετική αφού δεν υπάρχουν απτά, ούτε άλλα αποδεικτικά στοιχεία.

Η ανέγερση επομένως του ΝΑ ναού όχι μόνο δεν αποκαθιστά την αντίληψη της διαχρονικής εξέλιξης της τοπογραφίας στην περιοχή, αλλά μάλλον δημιουργεί σύγχυση, αφού ο ναός βρισκόταν στην θέση αυτή, για δύο αιώνες το πολύ.Αντιθέτως, τα περιβάλλοντα μνημεία που υπήρχαν στην περιοχή πριν από την κατασκευή ή μετά την κατεδάφιση του ΝΑ ναού, διαμόρφωναν το αστικό τοπίο για πολύ περισσότερες εκατονταετίες και τώρα υποβαθμίζονται λόγω της «ανακατασκευής» του ναού και καθίστανται δυσερμήνευτα. Τίποτε πάντως δεν δικαιολογεί, ούτε επιστημονικά, ούτε ηθικά, ούτε θεσμικά, την κάλυψη της αυθεντικής ρωμαϊκής θεμελίωσης από τους μεγάλους όγκους σκυροδέματος. 

Τέλος, η Υπουργός Πολιτισμού θα όφειλε να γνωρίζει ότι: Οι δεκάδες Συστάσεις που η Μικτή Αποστολή UNESCO/ICOMOS απηύθυνε στην χώρα μας, επί των ημερών της, για όσα συνέβησαν με τα τσιμέντα στην Ακρόπολη, ερήμην του διεθνούς Οργανισμού, δεν αφορούν αποκλειστικά τον χώρο εντός των τειχών της Ακροπόλεως, αλλά και σε επεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την οπτική/αισθητική ακεραιότητα της συγκεκριμένης θέσης. Και, σύμφωνα με τις συστάσεις αυτές, θα έπρεπε πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση, το ΥΠΠΟ να καταθέσει στην UNESCO πλήρη σειρά μελετών και μελέτη επιπτώσεων εφαρμογής, καθώς και λεπτομερή Σχέδια Διαχείρισης, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της UNESCO.

Με βάση τα παραπάνω θεωρούμε υποχρέωση της επιστημονικής κοινότητας να αντιδράσει στην οπισθοδρόμηση και στην απομάκρυνση της χώρας μας από τις νόρμες και τα διεθνή κεκτημένα στη διαχείριση, αποκατάσταση και προστασία των αρχαιοτήτων. Παρατίθεται το link με την ερώτηση και την απάντηση της Υπουργού Πολιτισμού και όσα άλλα στοιχεία κατέθεσε στη Βουλή είναι στη διάθεση επιστημόνων και ειδικών.

Στον ακόλουθο σύνδεσμο τα σχετικά έγγραφα: https://www.hellenicparliament.gr/Koinovouleftikos-Elenchos/Mesa-Koinovouleutikou-Elegxou?pcm_id=283c3501-4aea-4154-8f4a

Θ. Ξανθοπουλος: Καμία αναφορά και δέσμευση της κυβέρνησης για στήριξη και ανάπτυξη της Σχολής Κινηματογραφίας στη Δράμα || Οι απαντήσεις των υπουργείων Πολιτισμού και Παιδείας σε Ερώτηση του βουλευτή

Συντάχθηκε από Μαρία Λυκούρα στις . Καταχωρήθηκε στο Α.Κ.Ε. – Αναφορές, Βουλή, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

“Νίπτει τας χείρας της” και αποποιείται κάθε ευθύνη η κυβέρνηση Μητσοτάκη, για την Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων που ξεκίνησε να λειτουργεί στη Δράμα,  πριν 3 χρόνια. Αυτό προκύπτει από τις απαντήσεις  των υπουργείων Πολιτισμού και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στην Ερώτηση που κατέθεσε ο βουλευτής Δράμας Θ. Ξανθόπουλος, σχετικά με την ανάγκη στήριξης και ενίσχυσης  της.

Αφορμή για την Ερώτηση ήταν η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού για ίδρυση Κρατικής Σχολής Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων, βάσει της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Είχε προηγηθεί μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, με 327.000 ευρώ, για τη δημιουργία του πρώτου δημόσιου εκπαιδευτικού ιδρύματος στη χώρα μας με αποκλειστικό αντικείμενο την επαγγελματική εκπαίδευση τεχνικών κινηματογράφου και οπτικοακουστικών μέσων, όπως ανέφερε η ανακοίνωση.

Ο βουλευτής, μεταφέροντας την αγωνία των κατοίκων της Δράμας για το μέλλον της Σχολής, η οποία ήδη λειτουργεί από το 2023 σε συνεργασία με το Ελεύθερο Ανοικτό Πανεπιστήμιο(ΕΑΠ) που ανέλαβε το πρόγραμμα Σπουδών και την διενέργεια των Εργαστηρίων, ρώτησε τα δύο συναρμόδια υπουργεία, εάν εντάσσεται και με ποιο τρόπο, η Σχολή της Δράμας στο ολοκληρωμένο δημόσιο σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης στην κινηματογραφία, εάν σκοπεύουν να ενισχύσουν την λειτουργία της και εάν έχει εκπονηθεί μελέτη για την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν  από την λειτουργία του Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους στη πόλη της Δράμας.

Και όμως στα εύλογα αυτά ερωτήματα, η κυβέρνηση επέλεξε να μην απαντήσει. Συγκεκριμένα, για τον υφυπουργό Πολιτισμού κ. Ιάσωνα Φωτήλα, που στην απάντησή του καταγράφει το ισχύον νομικό  πλαίσιο του Οργανισμού του Φεστιβάλ, η Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων της Δράμας δεν υπάρχει ενώ το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους με διεθνή απήχηση και αναγνώριση, είναι  ένας Οργανισμός  του Δήμου Δράμας που απλά επιχορηγείται.  Το Υπουργείο Πολιτισμού δηλ., αγνοεί πλήρως τη Σχολή της Δράμας.

Από την άλλη το υπουργείο Παιδείας, στην απάντηση του υφυπουργού κ. Νικ. Παπαϊωάννου, αναφέρει ότι  η Σχολή με το προπτυχιακό πρόγραμμα του ΕΑΠ  αποτελεί μέρος της Ανώτατης δημόσιας εκπαίδευσης της χώρας,  με ακαδημαϊκό τίτλο σπουδών ΑΕΙ (Επιπέδου 6), 4ετούς διάρκειας, που παρέχει 240 ECTS και δεν αφορά στο σύστημα της επαγγελματικής εκπαίδευσης. “Η λειτουργία και βιωσιμότητα του προγράμματος είναι δεδομένη και αποδεικνύεται από το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή φοιτούν 398 ενεργοί φοιτητές εγγεγραμμένοι σε Θεματικές Ενότητες”, προσθέτει επικαλούμενο έγγραφο του ΕΑΠ. «Το πρόγραμμα είναι πλήρως αυτοχρηματοδοτούμενο και δεν λαμβάνει καμία οικονομική  ενίσχυση από το Υπουργείο Παιδείας ή το Υπουργείο Πολιτισμού. Οι λειτουργικές ανάγκες των εργαστηρίων στη Δράμα καλύπτονται μέσω της Προγραμματικής Σύμβασης, η οποία έχει ισχύ  έως την 23η Φεβρουαρίου 2027. Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια μεριμνά για την ενοικίαση του  απαραίτητου εργαστηριακού και εποπτικού εξοπλισμού για τις ανάγκες των μαθημάτων.. », καταλήγει το υπουργείο Παιδείας. Πέραν τούτων, ουδέν.

“Η δημιουργία δικτύου δημόσιας επαγγελματικής εκπαίδευσης στο τομέα της κινηματογραφίας και των οπτικοακουστικών μέσων, θα ενισχύσει την ελληνική κινηματογραφική παραγωγή αλλά και την θέση της χώρας μας διεθνώς στο κινηματογραφικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απολύτως αναγκαίο να στηριχθεί παράλληλα και η περιφέρεια της χώρας και ιδίως η Δράμα, που με τον διεθνώς καταξιωμένο θεσμό του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους, έχει συμβάλλει αποφασιστικά στην αναβάθμιση της κινηματογραφικής εικόνας της Ελλάδας παγκοσμίως”, τονίζει ο βουλευτής, υπενθυμίζοντας ότι η Σχολή της Δράμας είναι η πρώτη που λειτούργησε στην Ελλάδα.

Ακολουθούν η Ερώτηση και οι απαντήσεις:

Αθήνα, 24 Μαρτίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τις υπουργούς

– Πολιτισμού

– Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Θέμα: Τι συμβαίνει με την Σχολή Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων της Δράμας; Κίνδυνος υποβάθμισης και απαξίωσης της, τρία μόλις χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργία της

Η Σχολή Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου(ΕΑΠ) στη Δράμα, ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 2018, από τον τότε υπουργό υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης Ν. Παππά, ο οποίος υπέγραψε μαζί με τον τότε πρόεδρο του ΕΑΠ, Β. Καρδάση, μνημόνιο συνεργασίας για την ίδρυσή της. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες, στόχος της πρωτοβουλίας ήταν να αξιοποιηθεί το τεράστιο πλεονέκτημα του Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της πόλης, ενός καταξιωμένου κινηματογραφικου θεσμού, ώστε η Δράμα να αποτελέσει κέντρο στον τομέα των οπτικοακουστικών για όλη την Ευρώπη.

Πέντε περίπου χρόνια αργότερα, το ΕΑΠ, σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας (DISFF), τον Δήμο Δράμας και την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ολοκλήρωσαν τις διαδικασίες και άρχισε και τυπικά η λειτουργία της πρώτης Σχολής Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων του ΕΑΠ (προπτυχιακό), με 100 σπουδαστές ενώ τον Μάρτιο του 2023 ξεκίνησαν στη Δράμα και τα δια ζώσης μαθήματα εργαστηρίου της Σχολής.

Ωστόσο το καλοκαίρι του 2025 ανακοινώθηκε ξαφνικά στους σπουδαστές πως τρία από τα έξι συνολικά εργαστήρια της Σχολής που απαιτούν φυσική παρουσία, θα γίνουν, εκτάκτως όχι στη Δράμα, αλλά στη Πάτρα! Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι αυτή η μεταφορά είναι προσωρινή και όχι μόνιμη, υο γεγονός αυτό ανησύχησε μερίδα των σπουδαστών αλλά και τους φορείς της τοπικής κοινωνίας, που βλέπουν να υποβαθμίζεται και να απαξιώνεται μια σημαντική αναπτυξιακή πρωτοβουλία για την πόλη, που αποτελούσε όραμα δεκαετιών, αμέσως σχεδόν μετά την έναρξη της υλοποίησής της.

Επιπροσθέτως, πριν περίπου ένα μήνα, στις 25-2-2026, υο υπουργείο Πολιτισμού, ανακοίνωσε επίσημα ότι “ολοκληρώθηκαν οι μελέτες για την ίδρυση της Κρατικής Σχολής Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων, βάσει της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το έργο, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, με προϋπολογισμό 327.000 ευρώ. Αφορούσε στον σχεδιασμό και την επιστημονική τεκμηρίωση για τη δημιουργία της Σχολής, του πρώτο δημοσίου εκπαιδευτικού ιδρύματος στη χώρα μας με αποκλειστικό αντικείμενο την επαγγελματική εκπαίδευση τεχνικών κινηματογράφου και οπτικοακουστικών μέσων”.

Στην ίδια ανακοίνωση, επισημαίνεται επίσης ότι: “Η ίδρυση της Σχολής αναμένεται να σηματοδοτήσει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δημόσιου συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης στον οπτικοακουστικό τομέα, ενισχύοντας το ανθρώπινο δυναμικό και την ποιότητα της ελληνικής κινηματογραφικής και οπτικοακουστικής παραγωγής. Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στα επόμενα στάδια για την υλοποίηση της Σχολής, αξιοποιώντας τα αποτελέσματα των μελετών και διασφαλίζοντας τη δημιουργία ενός σύγχρονου δημόσιου εκπαιδευτικού ιδρύματος που θα εξυπηρετεί πλήρως την συνολική δημόσια πολιτική για τον κινηματογραφικό και οπτικοακουστικό τομέα”.

Κατόπιν τούτων,

Επειδή, είναι δεδομένο, ότι η δημιουργία δικτύου δημόσιας επαγγελματικής εκπαίδευσης στο τομέα της κινηματογραφίας και των οπτικοακουστικών μέσων, θα ενισχύσει την ελληνική κινηματογραφική παραγωγή αλλά και την θέση της χώρας μας διεθνώς στο κινηματογραφικό τομέα.

Επειδή, στο πλαίσιο αυτό, είναι απολύτως αναγκαίο να στηριχθεί παράλληλα και η περιφέρεια, η οποία, ιδίως στη Δράμα, με τον διεθνώς καταξιωμένο θεσμό του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους, έχει συμβάλλει αποφασιστικά στην αναβάθμιση της κινηματογραφικής εικόνας της Ελλάδας παγκοσμίως

Επειδή, η Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων του ΕΑΠ στη Δράμα, η πρώτη στην Ελλάδα, λειτουργεί από το 2023, με συγκεκριμένο προπτυχιακό πρόγραμμα και εργαστήρια

Ερωτάται η κ. υπουργός:

  1. Εντάσσεται η Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικων Μέσων της Δράμας, που λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια, στο ολοκληρωμένο δημόσιο σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και με ποιό τρόπο;
  1. Σκοπεύει να στηρίξει και ενισχύσει την λειτουργία της Σχολής Κινηματογραφίας στη Δράμα; Ποιά συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε να μην υποβαθμιστεί και απαξιωθεί η Σχολή της Δράμας, δύο χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργίας της;
  1. Εχει εκπονηθεί κάποια μελέτη για την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν για την Σχολή της Δράμας, από την λειτουργία του Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκου στη πόλη της Δράμας;
  1. Θα εξακολουθήσει το υπουργείο Πολιτισμού να χρηματοδοτεί τη λειτουργία της Σχολής της Δράμας;

Ο ερωτών βουλευτής

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

153 Σχολή Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων της Δράμας.pdf (1)Λήψη
Signed Ερ_ 4116 24-3-2026 Σχολή Κινηματογρ_ και Οπτικοακουστ_ Μέσων Δράμας.pdf (1)Λήψη

«Το Υπουργείο Πολιτισμού θα βάλει εισιτήριο και στις τουαλέτες» || Ερώτηση Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία της Ελ. Ακρίτα

Συντάχθηκε από Ειρήνη Μαλτέζου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Ερωτήσεις, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

Με πρωτοβουλία της Έλενας Ακρίτα, 13 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έφεραν στη Βουλή το ζήτημα της εκμίσθωσης των χώρων υγιεινής σε αρχαιολογικούς χώρους και της επιβολής αντιτίμου στους επισκέπτες, μετά από σχετική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού.

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ τονίζουν ότι η μετατροπή μιας βασικής ανάγκης, όπως η χρήση τουαλέτας, σε επί πληρωμή υπηρεσία δημιουργεί σοβαρά κοινωνικά και λειτουργικά ζητήματα.

Πόσο μάλλον όταν ήδη, με αποφάσεις της κυβέρνησης, οι επισκέπτες καταβάλλουν υψηλά εισιτήρια που αποκλείουν την πρόσβαση στους αρχαιολογικούς χώρους για τους φτωχότερους συμπολίτες μας.

Παράλληλα, οι βουλευτές επισημαίνουν ότι τα προβλεπόμενα έσοδα για το Δημόσιο από τη μίσθωση εμφανίζονται δυσανάλογα χαμηλά σε σχέση με την επισκεψιμότητα των χώρων.

Αναδεικνύουν επίσης τον κίνδυνο υποβάθμισης της εμπειρίας των επισκεπτών και αρνητικής επίπτωσης στη διεθνή εικόνα της χώρας.

Με την κοινοβουλευτική τους παρέμβαση οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ζητούν σαφείς απαντήσεις για την αναγκαιότητα του μέτρου, το ύψος της χρέωσης που θα επιβάλλεται, καθώς και το ενδεχόμενο διατήρησης της δωρεάν πρόσβασης μέσω κάλυψης του κόστους από τα έσοδα των εισιτηρίων.

Ακολουθεί η ερώτηση:

Αθήνα, 24 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς  την κ. Υπουργό Πολιτισμού

ΘΕΜΑ: «Εκμίσθωση χώρων υγιεινής σε αρχαιολογικούς χώρους με επιβολή αντιτίμου στους επισκέπτες»

Με βάση πρόσφατη διακήρυξη του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), κατόπιν σχετικής απόφασης έγκρισης του Υπουργείου Πολιτισμού της 14ης Απριλίου (ΑΔΑ: ΡΚΤΧ46ΝΚΟΤ-ΡΚ0), προωθείται η εκμίσθωση της λειτουργίας χώρων υγιεινής και θυρίδων φύλαξης (lockers) σε ιδιώτες, σε εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, όπως η Ακρόπολη, η Αρχαία Αγορά, το Ολυμπιείο και ο Κεραμεικός.

Σύμφωνα με τα συνοδευτικά τεύχη και τη μελέτη εκτίμησης μισθωτικής αξίας, προβλέπεται η εγκατάσταση συστημάτων ελεγχόμενης εισόδου (κερματοδέκτες) για τη χρήση των χώρων υγιεινής. Η εκμετάλλευση των υπηρεσιών αυτών παραχωρείται σε ιδιώτες, ενώ τα προσδοκώμενα έσοδα για το Δημόσιο εμφανίζονται εξαιρετικά περιορισμένα.

Ενδεικτικά, από τη μελέτη προκύπτουν μηνιαία μισθώματα της τάξης των 11 ευρώ για τον Κεραμεικό, των 47 ευρώ για το Ολυμπιείο και των 118 ευρώ για την Αρχαία Αγορά την ίδια στιγμή που οι συγκεκριμένοι χώροι δέχονται εκατοντάδες χιλιάδες έως και εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, με πολύ σημαντικά έσοδα από τα εισιτήρια.

Επιπλέον, η ίδια μελέτη αντιμετωπίζει τη λειτουργία των χώρων υγιεινής ως επιχειρηματική δραστηριότητα, προβλέποντας έσοδα από χρέωση ανά χρήση, για μια βασική ανάγκη των επισκεπτών.

Επειδή η χρήση χώρων υγιεινής αποτελεί στοιχειώδη υπηρεσία και όχι προαιρετική παροχή,

Επειδή οι επισκέπτες των αρχαιολογικών χώρων καταβάλλουν ήδη υψηλό αντίτιμο εισόδου,

Επειδή το κόστος αυτό θα προστεθεί και θα επιβαρύνει έτσι περαιτέρω τους επισκέπτες, μετά και την τελευταία υπέρμετρη αύξηση της τιμής των εισιτηρίων σε μνημεία, μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, που πλήττει την κοινωνική προσβασιμότητα και ενισχύει τον ταξικό αποκλεισμό των πιο ευάλωτων κοινωνικά στρωμάτων,

Επειδή και το οικονομικό όφελος για το Δημόσιο, όπως προκύπτει από τα ίδια τα στοιχεία της μελέτης, είναι ιδιαίτερα περιορισμένο,

Εγείρονται σοβαρά ζητήματα τόσο κοινωνικού χαρακτήρα όσο και εικόνας της χώρας στους επισκέπτες της.

Κατόπιν τούτων, ερωτάται η κ. Υπουργός:

  1. α) Ποια είναι η σκοπιμότητα επιβολής αντιτίμου για τη χρήση χώρων υγιεινής σε αρχαιολογικούς χώρους, δεδομένου ότι πρόκειται για βασική ανάγκη των επισκεπτών; β) Έχει εκτιμηθεί η επίπτωση του μέτρου στην εμπειρία των επισκεπτών και στη διεθνή εικόνα της χώρας;
  2. α) Πώς αιτιολογείται η επιλογή του συγκεκριμένου μοντέλου εκμίσθωσης, όταν τα εκτιμώμενα μισθώματα προς το Δημόσιο είναι ιδιαίτερα χαμηλά σε σχέση με τα συνολικά έσοδα των χώρων; β) Ποιο θα είναι το ανώτερο επιτρεπτό αντίτιμο που θα επιβάλλουν οι ανάδοχοι; γ) Εξετάστηκε η δυνατότητα διατήρησης δωρεάν πρόσβασης στους χώρους υγιεινής, με κάλυψη του κόστους μέσω των εσόδων από τα εισιτήρια;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

 Kαλαματιανός Διονύσης

Δούρου Ρένα

Ζαμπάρας Μίλτος

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος

Στη Βουλή, από τον Α. Παναγιωτόπουλο η κωλυσιεργία του Υππο να παραχωρήσει το Ρωμαϊκό Ωδείο Πατρών στο Δήμο για το Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας 2026 | Κατατεθείσα Ερώτηση

Συντάχθηκε από Μανίνα Φωτοπούλου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Ερωτήσεις, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

Α. Παναγιωτόπουλος: «Η άξια απορίας κωλυσιεργία του ΥΠΠΟ στην παραχώρηση του Ρωμαϊκού Ωδείου απειλεί το Διεθνές Φεστιβάλ της Πάτρας»

Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη κατέθεσε ο Βουλευτής Αχαΐας του ΣΥΡΙΖΑ -ΠΣ Ανδρέας Παναγιωτόπουλος με τη συνυπογραφή της αρμόδιας τομεάρχη Βουλεύτριας Κοζάνης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Καλλιόπης Βέττα, αναδεικνύοντας το σοβαρό ζήτημα που έχει προκύψει με την καθυστέρηση έγκρισης χρήσης του Ρωμαϊκού Ωδείου Πατρών από το Υπουργείο Πολιτισμού (ΥΠΠΟ), γεγονός που θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας 2026.

Η καθυστέρηση αυτή δημιουργεί ασφυκτικά χρονικά περιθώρια για τον σχεδιασμό και την ανακοίνωση του προγράμματος του Φεστιβάλ, η οποία πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 30 Απριλίου. Παράλληλα, καθιστά αδύνατη τη σύναψη συμφωνιών με καλλιτεχνικά σχήματα, με αποτέλεσμα να υπάρχει σοβαρός κίνδυνος απώλειας σημαντικών συνεργασιών.

Ο Ανδρέας Παναγιωτόπουλος υπογραμμίζει ότι το Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας αποτελεί έναν ιστορικό και ιδιαίτερα σημαντικό πολιτιστικό θεσμό, που συμβάλλει καθοριστικά στην πολιτιστική ανάπτυξη και την εξωστρέφεια της πόλης, καθώς και στην τοπική οικονομία. Το Ρωμαϊκό Ωδείο, ως εμβληματικός χώρος, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη φυσιογνωμία και την επιτυχία του θεσμού.

Την ίδια στιγμή, η παρατεταμένη σιωπή και η κωλυσιεργία από πλευράς Υπουργείου δημιουργούν εύλογα ερωτήματα και ενισχύουν την ανησυχία για υποβάθμιση της πολιτιστικής δραστηριότητας της Πάτρας.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Βουλευτής καλεί την Υπουργό να απαντήσει:

  • Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία έγκρισης  και πότε θα εκδοθεί η σχετική απόφαση;
  • Ποιοι είναι οι λόγοι της καθυστέρησης;
  • Αν προτίθεται το Υπουργείο να επισπεύσει  άμεσα τις διαδικασίες, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή του Φεστιβάλ;

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 23 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την Υπουργό Πολιτισμού

Θέμα: «Σε κίνδυνο το Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας εξαιτίας αδικαιολόγητης κωλυσιεργίας του Υπουργείου Πολιτισμού ως προς την έγκριση χρήσης του Ρωμαϊκού Ωδείου Πατρών»

Σε ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο έχει περιέλθει ο σχεδιασμός του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας για το 2026, εξαιτίας της παρατεταμένης εκκρεμότητας σχετικά με τους όρους και την έγκριση χρήσης του Ρωμαϊκού Ωδείου Πατρών, ενός χώρου άρρηκτα συνδεδεμένου με την ιστορία και την ταυτότητα του θεσμού, παρά τις όποιες αμφιλεγόμενες πτυχές της αναστήλωσης και αποκατάστασής του.

Παρά το γεγονός ότι ο Δήμος Πατρέων έχει, ήδη από το φθινόπωρο του 2025, προχωρήσει σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες και επαφές με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας, η διαδικασία παραμένει σε εκκρεμότητα. Επιπλέον, αν και το ζήτημα εξετάστηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2026, μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί η αναγκαία απόφαση που θα επιτρέψει τον οριστικό προγραμματισμό των εκδηλώσεων.

Η καθυστέρηση αυτή έχει σοβαρές επιπτώσεις, καθώς ο Δήμος οφείλει να καταρτίσει και να ανακοινώσει το πλήρες πρόγραμμα του Φεστιβάλ εντός αυστηρού χρονικού πλαισίου και συγκεκριμένα μέχρι 30 Απριλίου. Η απουσία σαφούς απάντησης καθιστά αδύνατη τη σύναψη συμφωνιών με καλλιτεχνικά σχήματα και παραγωγές, ενώ δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο απώλειας σημαντικών συνεργασιών, σε μια περίοδο όπου άλλες πόλεις έχουν ήδη διαμορφώσει το πολιτιστικό τους πρόγραμμα.

Το γεγονός αυτό υπονομεύει έναν θεσμό με μακρά πορεία και ευρεία απήχηση, ο οποίος συμβάλλει καθοριστικά στην πολιτιστική εξωστρέφεια της Πάτρας και στην πρόσβαση των πολιτών σε ποιοτικές πολιτιστικές δράσεις. Ταυτόχρονα, αν συνεχιστεί η σιωπή και η κωλυσιεργία από την πλευρά του ΥΠΠΟ, τότε εύλογα ακόμη και ο πιο καλοπροαίρετος πολίτης θα ασπαστεί την άποψη περί «αντιπολίτευσης της κυβέρνησης» προς τον Δήμο Πατρέων, που θα έχει ως μόνη συνέπεια την υποβάθμιση της πολιτιστικής δραστηριότητας της αχαϊκής πρωτεύουσας.

Επειδή η έγκαιρη ολοκλήρωση του προγραμματισμού αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχή υλοποίηση ενός πολιτιστικού θεσμού τέτοιου μεγέθους,

Επειδή η καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων από τις αρμόδιες αρχές δημιουργεί αβεβαιότητα και θέτει σε κίνδυνο τη διεξαγωγή του Φεστιβάλ,

Επειδή το Ρωμαϊκό Ωδείο Πατρών αποτελεί εμβληματικό χώρο πολιτισμού, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ταυτότητα και τη λειτουργία του Διεθνούς Φεστιβάλ,

Επειδή η απώλεια καλλιτεχνικών συνεργασιών και η αδυναμία έγκαιρου σχεδιασμού πλήττουν την πολιτιστική δραστηριότητα και την τοπική οικονομία.

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:

  1. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία έγκρισης για τη χρήση του Ρωμαϊκού Ωδείου Πατρών και πότε αναμένεται η έκδοση της σχετικής απόφασης;
  2. Ποιοι είναι οι λόγοι της μέχρι σήμερα καθυστέρησης, παρά το γεγονός ότι το ζήτημα έχει ήδη εξεταστεί από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο;
  3. Προτίθεται το Υπουργείο να επισπεύσει τις διαδικασίες, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή και έγκαιρη υλοποίηση του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας 2026;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Βέττα Καλλιόπη

Συλλυπητήριο μήνυμα του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ για την απώλεια του Κυριάκου Σφέτσα

Συντάχθηκε από Μαρία Λυκούρα στις . Καταχωρήθηκε στο Ανακοινώσεις, Επικαιρότητα.

Με θλίψη αποχαιρετούμε τον σπουδαίο συνθέτη Κυριάκο Σφέτσα, μια εμβληματική μορφή της σύγχρονης ελληνικής μουσικής δημιουργίας.

Το έργο του εκτείνεται από τη συμφωνική και ηλεκτροακουστική μουσική έως τη μουσική για τον κινηματογράφο και το θέατρο, γεφυρώνοντας δημιουργικά διαφορετικές παραδόσεις και μουσικές γλώσσες.

Από την πορεία του στο Παρίσι έως τη συμβολή του στη δημόσια ραδιοφωνία και την πολιτιστική ζωή της Ελλάδας, συνδέθηκε με μια σταθερή αναζήτηση για έναν μουσικό λόγο ανοιχτό, ανήσυχο και βαθιά ανθρώπινο.

Η απώλειά του αφήνει φτωχότερη την ελληνική μουσική, αλλά το έργο του θα συνεχίσει να συνομιλεί με τις επόμενες γενιές δημιουργών και ακροατών.

Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του.

Ερώτηση του Γ. Γαβρήλου: «Εφαρμογή της νομολογίας του ΣτΕ για την αποκατάσταση των ιστορικών οικιών Σπυρίδωνος Τρικούπη και Στρατηγού Δ. Τσώκρη στο Άργος»

Συντάχθηκε από Μαρία Λυκούρα στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Ερωτήσεις, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

Αθήνα, 22 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την Υπουργό Πολιτισμού

Θέμα: «Εφαρμογή της νομολογίας του ΣτΕ για την αποκατάσταση των ιστορικών οικιών Σπυρίδωνος Τρικούπη και Στρατηγού Δ. Τσώκρη στο Άργος»

Το Άργος είναι μια πλούσια σε πολιτιστική κληρονομιά πόλη η οποία αποτελεί μέρος της συνολικής Ιστορίας του Νομού και συγκεντρώνει ενδιαφέρον από επιστήμονες αλλά και επισκέπτες.

Πρόσφατα, καταθέσαμε σχετική Αναφορά (1598/27/02/2026) για την ανάγκη παρέμβασης με το σκοπό της διάσωσης και συντήρησης του διατηρητέου κτιρίου «Οικία Τρικούπη» στο Άργος. Κατόπιν της απάντησης που λάβαμε από το Υπουργείο (87385/24-3-2026), φαίνεται ότι οι υπηρεσίες διαπίστωσαν την «επιδείνωση της κατάστασης διατήρησής του» και «συντάσσεται ήδη σχετική τεχνική έκθεση λήψης άμεσων μέτρων προστασίας του μνημείου για την άμεση υλοποίησή τους από τους ιδιοκτήτες».

Επειδή όμως τα κτίρια της οικίας Τρικούπη και της οικίας Δ. Τσώκρη εξακολουθούν να είναι σε δεινή κατάσταση και η φθορά τους συνεχίζεται ακάθεκτη, υπάρχει η ανάγκη για άμεση παρέμβαση και συντήρηση αυτών,

Επειδή η διάταξη του άρθρου 11 του Ν. 4858/2021 αλλά και η νομολογία που προέκυψε από την απόφαση του ΣτΕ (2043/2025) κατόπιν προσφυγής πολιτών του Άργους, δίνει την άμεση δυνατότητα στην Πολιτεία να παρέμβει με εργασίες επισκευής, καταλογίζοντας τα έξοδα στους ιδιοκτήτες,

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:

1. Σκοπεύει να εφαρμόσει την αναφερόμενη διάταξη του Ν. 4858/2021 και τα επιτασσόμενα από την απόφαση 2043/2025 του ΣτΕ, προβαίνοντας στην αποκατάσταση των ιστορικών κτιρίων «Οικία Τρικούπη» και «Οικία Δ. Τσώκρη» με καταλογισμό των δαπανών στους ιδιοκτήτες;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Γαβρήλος Γιώργος

Στη Βουλή το θέμα της ελλιπούς θωράκισης των αρχαιολογικών χώρων της Δυτικής Ελλάδας || Ερώτηση Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του Α. Παναγιωτόπουλου

Συντάχθηκε από Ειρήνη Μαλτέζου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Ερωτήσεις, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

Κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού και τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κατέθεσαν έντεκα (11) Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία του βουλευτή Αχαΐας και Τομεάρχη Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Αχαΐας Ανδρέα Παναγιωτόπουλου, αναδεικνύοντας την ανεπάρκεια μέτρων προστασίας και ανάδειξης των αρχαιολογικών χώρων της Δυτικής Ελλάδας.

Αφορμή αποτέλεσε η πρόσφατη πλημμύρα στην Αρχαία Ήλιδα, όπου τμήματα του αρχαιολογικού χώρου βρέθηκαν κάτω από το νερό, αποκαλύπτοντας σοβαρές ελλείψεις σε αντιπλημμυρικές υποδομές και συνολικό σχεδιασμό προστασίας. Το περιστατικό αυτό, σε συνδυασμό με προηγούμενα γεγονότα, όπως η πυρκαγιά στον αρχαιολογικό χώρο Βούντενης το καλοκαίρι του 2025, και στις Πόρτες παλαιότερα επιβεβαιώνουν το διαρκές χάσμα μεταξύ κυβερνητικών εξαγγελιών και πραγματικής ετοιμότητας.

Παράλληλα, τονίζεται η καθυστέρηση στην ανάδειξη σημαντικών μνημείων, όπως το Ρωμαϊκό Στάδιο Πατρών, γεγονός που συνιστά πολιτική υποβάθμισης της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και στερεί σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι, ενώ το 2024 καταγράφηκαν πάνω από 748.000 επισκέπτες σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους της Δυτικής Ελλάδας, δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη ενίσχυση σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό.

Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι, παρά τις αναφορές της κυβέρνησης σε στρατηγικές προσαρμογής στην κλιματική κρίση, δεν υπάρχει επαρκής εξειδίκευση μέτρων πρόληψης, συντήρησης και ουσιαστικής θωράκισης των αρχαιολογικών χώρων, ιδιαίτερα για την Αχαΐα.

Με την ερώτηση ζητούνται συγκεκριμένες απαντήσεις σχετικά με τα αίτια των πρόσφατων καταστροφών σε αρχαιολογικούς χώρους, τα αντιπλημμυρικά έργα και έργα πυροπροστασίας που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, την ενίσχυση των αρμόδιων υπηρεσιών σε προσωπικό και την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Πολιτιστική Κληρονομιά και την Κλιματική Αλλαγή.

Η προστασία των αρχαιολογικών χώρων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πολιτιστικής ευθύνης, αλλά και βασικό πυλώνα βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση εντείνει τους κινδύνους.

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα, 3 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς

Την Υπουργό Πολιτισμού

Τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Θέμα: «Εξαγγελίες χωρίς ουσιαστική θωράκιση και ανάπτυξη των αρχαιολογικών χώρων της Δυτικής Ελλάδας»

Η πρόσφατη εικόνα από την πλημμυρισμένη Αρχαία Ήλιδα, με τμήματα του αρχαιολογικού χώρου να βρίσκονται κάτω από το νερό και με εμφανείς ελλείψεις σε υποδομές αντιπλημμυρικής προστασίας και συνολικής διαχείρισης, ανέδειξε με δραματικό τρόπο ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Δυτικής Ελλάδας παραμένει ευάλωτη απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Το περιστατικό αυτό δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα ελλείψεων πρόληψης, συντήρησης και ουσιαστικής θωράκισης αρχαιολογικών χώρων, παρά τις επανειλημμένες κυβερνητικές εξαγγελίες περί «στρατηγικής προσαρμογής στην κλιματική κρίση» και πρόληψης πυρκαγιών και πλημμυρικών φαινομένων.

Στην Αχαΐα, η πυρκαγιά της 12ης Αυγούστου 2025 εισήλθε στον Αρχαιολογικό Χώρο Βούντενης, προκαλώντας ζημιές σε δασικές εκτάσεις και υποδομές του αρχαιολογικού πάρκου.

Σε απάντηση της υπ’ αριθ. 8636/17.09.2025 Κοινοβουλευτικής Ερώτησής μας, το Υπουργείο Πολιτισμού με έγγραφό του παρέθεσε γενικές πληροφορίες για εθνικές δράσεις και προγράμματα, αναφέροντας ότι η μελέτη εφαρμογής πυροπροστασίας της Βούντενης «έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται προς έλεγχο».

Αντίστοιχα, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επικαλέστηκε το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των δύο Υπουργείων και στοιχεία γενικών προσλήψεων στο Πυροσβεστικό Σώμα, χωρίς εξειδίκευση για την επιχειρησιακή ενίσχυση της Αχαΐας.

Ωστόσο, τα πρόσφατα περιστατικά όπως η πλημμύρα στην Αρχαία Ήλιδα, η πυρκαγιά στη Βούντενη και στις Πόρτες παλαιότερα αποδεικνύουν ότι το χάσμα μεταξύ εξαγγελιών και πραγματικής ετοιμότητας παραμένει.

Παράλληλα, η εικόνα αδιαφορίας δεν περιορίζεται μόνο στην πολιτική προστασία των αρχαιολογικών χώρων,αλλά επεκτείνεται και στην ίδια την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αχαΐας.

Όπως επισημαίνεται και στην από 1ης Σεπτεμβρίου 2025 κοινοβουλευτική ερώτησή μας για το Ρωμαϊκό Στάδιο Πατρών, η ολοκλήρωση της αποκάλυψης και ανάδειξης του μνημείου παραμένει ακόμα σε εκκρεμότητα. Η συστηματική καθυστέρηση σε απαλλοτριώσεις, κατεδαφίσεις, ανασκαφές, ενοποιήσεις και έργα ανάδειξης συνιστά πολιτική επιλογή υποβάθμισης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αχαΐας, η οποία επηρεάζει άμεσα την πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ στη Δυτική Ελλάδα καταγράφηκαν το 2024 περισσότεροι από 748.000 επισκέπτες σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, γεγονός που αποδεικνύει τη δυναμική και τη σημασία τους, η κυβέρνηση δεν έχει εξασφαλίσει αντίστοιχη επένδυση σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό ώστε να προστατευθούν και να αναδειχθούν τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι της περιοχής.

Επειδή οι αρχαιολογικοί χώροι της Αχαΐας και συνολικά της Δυτικής Ελλάδας αποτελούν ανεκτίμητο κεφάλαιο πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτόχρονα και κρίσιμους μοχλούς βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης,

Επειδή η κλιματική κρίση καθιστά τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές συχνότερες και εντονότερες,

ΕΠΕΙΔΗ οι μέχρι τώρα απαντήσεις των Υπουργείων παραμένουν γενικόλογες και δεν συνοδεύονται από αναλυτικό απολογισμό υλοποιημένων έργων ανά χώρο στο νομό.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

  1. Γιατί κάηκαν οι αρχαιολογικοί χώροι της Βούντενης και των Πορτών και γιατί πλημμύρησε η Αρχαία Ήλιδα;
  2. Ποια συγκεκριμένα αντιπλημμυρικά και πυροπροστασίας έργα έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία πέντε έτη στους αρχαιολογικούς χώρους της Αχαΐας;
  3. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η εφαρμογή της μελέτης πυροπροστασίας της Βούντενης και ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της;
  4. Από τις αυτοψίες που αναφέρονται στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας, πόσες αφορούν χώρους της Αχαΐας και ποια συγκεκριμένα μέτρα εφαρμόστηκαν έκτοτε;
  5. Πόσο έχει ενισχυθεί σε προσωπικό η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας και οι πυροσβεστικές υπηρεσίες τα δύο τελευταία χρόνια στον νομό;
  6. Ποιος είναι ο απολογισμός υλοποίησης του Εθνικού Σχεδίου Δράσης «Πολιτιστική Κληρονομιά και Κλιματική Αλλαγή» ειδικά για τους αρχαιολογικούς χώρους της Δυτικής Ελλάδας;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Βέττα Καλλιόπη

Ψυχογιός Γιώργος

Ακρίτα Έλενα

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παππάς Νικόλαος

Τσαπανίδου Πόπη

Κοινή Ανακοίνωση ΝΕ Σάμου και Τομέα Πολιτισμού ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: «Πρόστιμο» 447.685 Ευρώ στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για την αυθαίρετη αλλαγή χρήσης στο Επικούρειο της Σάμου

Συντάχθηκε από Ειρήνη Μαλτέζου στις . Καταχωρήθηκε στο Επικαιρότητα.

Χρειάστηκαν τρεις ερωτήσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, δύο στο Ελληνικό Κοινοβούλιο και μία ενδιάμεσα στην Ευρωβουλή για να αναγνωρίσει και να παραδεχτεί το Ελληνικό Δημόσιο τις αυθαιρεσίες της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου σχετικά με τη χρήση και τη λειτουργία του Επικούρειου Πολιτιστικού Κέντρου Σάμου.

Οι ελεγκτικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών χαρακτήρισαν τελικά ως «παρατυπία» την αλλαγή χρήσης 355 τετραγωνικών μέτρων του ορόφου, που η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου παραχώρησε αυθαίρετα σε διοικητικές υπηρεσίες της Αθμιας και Βθμιας Εκπαίδευσης, επιβάλλοντάς της «πρόστιμο» ύψους 447.685 Ευρώ.

Μόνο που αυτό αφορά πόρους που θα στερηθεί το νησί αντί να καταλογιστούν στους υπαίτιους της Περιφέρειας που –δια της πλειοψηφίας τους- μεθόδευσαν την παρανομία και επέβαλαν την αυθαιρεσία.

Διότι ήταν η παρούσα Περιφερειακή Αρχή, που με τις απρόσφορες αποφάσεις της ανέτρεψε την προγραμματική και εγκεκριμένη από τις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές λειτουργικότητα του ορόφου του Επικούρειου Πολιτιστικού Κέντρου, προσβάλλοντας βάναυσα την εκπεφρασμένη από μακρού βούληση του Σαμιακού λαού για τη χρήση του, ο οποίος καλείται τώρα να επωμιστεί και το θλιβερό αντίλυτρο.

Οι πολιτικές ευθύνες για όλα αυτά είναι προφανείς και επιβάλλεται να αποδοθούν, όπως θα πρέπει να αποδοθεί και να επιστραφεί το σύνολο των νόμιμων χρήσεων στη λειτουργία του πολιτιστικού κέντρου, όπως αρχικά αυτές σχεδιάστηκαν και χρηματοδοτήθηκαν.

Όσον αφορά τη διοίκηση του Επικούρειου, απαιτείται να υπάρξει ισχυρός φορέας διαχείρισης με ισότιμη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης όλων των βαθμίδων, των ομάδων πολιτισμού, των παραγωγικών οργάνων , της κοινωνίας των πολιτών , του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Υπουργείου Πολιτισμού, σε αντιδιαστολή με τον μίζερο και γραφειοκρατικό οργανισμό λειτουργίας που ψηφίστηκε πρόσφατα δια περιφοράς και χωρίς καμία διαβούλευση από το Περιφερειακό Συμβούλιο.

Είναι επιτέλους καιρός το Επικούρειο, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, προγραμματισμό και φροντίδα και με το απαραίτητο επιστημονικό και λοιπό προσωπικό να αποτελέσει πραγματική κιβωτό Τέχνης και Λόγου για την ακριτική Σάμο. Ας μην χαθεί μια ακόμη ευκαιρία.

Στη Βουλή, με πρωτοβουλία του Α. Παναγιωτόπουλου, το θέμα της ανάγκης άμεσων παρεμβάσεων στη Μπόχαλη Ζακύνθου || Ερώτηση

Συντάχθηκε από Μανίνα Φωτοπούλου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Ερωτήσεις, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Υποδομών και Μεταφορών, Εσωτερικών και Πολιτισμού κατατέθηκε με πρωτοβουλία του Βουλευτή Αχαΐας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Ανδρέα Παναγιωτόπουλου και τη συνυπογραφή των αρμόδιων Τομεαρχών Καλλιόπης Βέττα, Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου και Γιώργου Ψυχογιού, αναδεικνύοντας την ανησυχητική επιδείνωση των κατολισθητικών φαινομένων στην περιοχή της Μπόχαλης Ζακύνθου και την ανάγκη για άμεσες, ολοκληρωμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί πρωτίστως η ασφάλεια των πολιτών, η προστασία των υποδομών και η διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ζακύνθου.

Οι Βουλευτές επισημαίνουν ότι η περιοχή, και ειδικότερα τα πρανή του λόφου όπου βρίσκεται το Ενετικό Κάστρο, αποτελεί διαχρονικά μία γεωλογικά επιβαρυμένη ζώνη. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, παρατηρείται σημαντική αύξηση τόσο της συχνότητας όσο και της έντασης των κατολισθήσεων, με σημείο καμπής τον ισχυρό σεισμό του 2018, ο οποίος επιδείνωσε δραματικά την ευστάθεια των εδαφών.

Αξίζει να σημειωθεί να αναφερθούν οι σοβαροί κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν κατοικημένες περιοχές, σχολικές μονάδες, όπως το 1ο Γυμνάσιο και το 1ο Λύκειο Ζακύνθου, καθώς και πολιτιστικές και κοινωνικές υποδομές, που βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τα επικίνδυνα πρανή. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη προστασίας του Ενετικού Κάστρου, ενός μνημείου υψηλής ιστορικής σημασίας, το οποίο απειλείται δυνητικά και αυτό από τη γεωδυναμική αστάθεια της περιοχής.

Στην ερώτηση υπογραμμίζεται ότι, παρά τις πολλαπλές μελέτες, τα απαραίτητα έργα αντιστήριξης και σταθεροποίησης δεν έχουν υλοποιηθεί στον απαιτούμενο βαθμό, ενώ παραμένουν σοβαρά ερωτήματα για τις καθυστερήσεις και την επάρκεια του σχεδιασμού.

Οι Βουλευτές ζητούν από την Κυβέρνηση σαφείς απαντήσεις σχετικά με:

  • την τρέχουσα κατάσταση των πρανών βάσει των πιο πρόσφατων επιστημονικών δεδομένων,
  • την πορεία και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των αναγκαίων έργων,
  • την επάρκεια της χρηματοδότησης,
  • την εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης,
  • τη χαρτογράφηση επικινδυνότητας,
  • τον συντονισμό των αρμόδιων φορέων,
  • την προστασία του Ενετικού Κάστρου,
  • καθώς και τον σχεδιασμό αντιπυρικής θωράκισης της περιοχής.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 30 Μαρτίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους Υπουργούς

Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Υποδομών και Μεταφορών

Εσωτερικών

Πολιτισμού

Θέμα: «Επικίνδυνη επιδείνωση κατολισθητικών φαινομένων στη Μπόχαλη Ζακύνθου – Ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων και επιτάχυνσης των αναγκαίων έργων»

Η περιοχή της Μπόχαλης Ζακύνθου και, ειδικότερα, τα πρανή του λόφου όπου δεσπόζει το Ενετικό Κάστρο, αποτελεί εδώ και δεκαετίες μία γεωλογικά επιβαρυμένη ζώνη με συστηματική εκδήλωση κατολισθητικών φαινομένων. Τα φαινόμενα αυτά, τα οποία κατά το παρελθόν εκδηλώνονταν με περιορισμένη ένταση, παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια σαφή επιδείνωση τόσο ως προς τη συχνότητα, όσο και ως προς την έντασή τους.

Καθοριστικό σημείο καμπής αποτέλεσε ο ισχυρός σεισμός της 26ης Οκτωβρίου 2018 (6,8 Ρίχτερ), μετά τον οποίο πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες αυτοψίες από επιστημονικές ομάδες γεωλόγων. Οι έρευνες αυτές κατέγραψαν εκτεταμένες ρωγμώσεις, αποκολλήσεις επιφανειακών υλικών και μετακινήσεις εδαφικών μαζών, επιβεβαιώνοντας την ήδη επιβαρυμένη κατάσταση των πρανών.

Σύμφωνα με τους αρμόδιους επιστήμονες, η γεωλογική δομή της περιοχής αποτελεί καθοριστικό παράγοντα αστάθειας των πρανών. Παράλληλα, η έντονη μορφολογία με τις μεγάλες κλίσεις, σε συνδυασμό με τη συνεχή διάβρωση, επιδεινώνει περαιτέρω την ευστάθειά τους. Η κατάσταση επιβαρύνεται επιπλέον από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, πολλές εκ των οποίων έχουν πραγματοποιηθεί από διάφορες υπηρεσίες αποσπασματικά και χωρίς τις αναγκαίες γεωτεχνικές μελέτες, διαταράσσοντας τη φυσική ισορροπία του εδάφους και επιδεινώνοντας περαιτέρω την επικινδυνότητα της περιοχής.

Επιπλέον, όπως είναι γνωστό η Ζάκυνθος είναι μια από τις πιο σεισμογενείς περιοχές της χώρας, γεγονός που ενισχύει σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης κατολισθήσεων, ειδικά, μετά από σεισμικά γεγονότα ή σε συνδυασμό με έντονες βροχοπτώσεις, οι οποίες καταγράφονται ολοένα και συχνότερα λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι κάτω από τα πρανή αναπτύσσονται κατοικημένες περιοχές, ενώ σε άμεση γειτνίαση βρίσκονται κρίσιμες υποδομές και σημεία αυξημένης συγκέντρωσης πληθυσμού, όπως πολυπληθές σχολικό συγκρότημα που στεγάζει το 1ο Γυμνάσιο και το 1ο Λύκειο Ζακύνθου στο οποίο φοιτούν εκατοντάδες μαθητές, καθώς και το ανοικτό θέατρο. Οι κατολισθήσεις συνεπώς εγκυμονούν, δυνητικά, σοβαρούς κινδύνους για ανθρώπινες ζωές, μαθητές, εκπαιδευτικούς, κατοίκους και επισκέπτες.

Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να μεριμνήσει για τη διαφύλαξη και προστασία του Ενετικού Κάστρου, το οποίο αποτελεί μνημείο υψηλής ιστορικής και πολιτιστικής αξίας και επηρεάζεται άμεσα από τη γεωδυναμική αστάθεια της περιοχής.

Επιπροσθέτως, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη πρόβλεψης και υλοποίησης ολοκληρωμένων μέτρων αντιπυρικής προστασίας του λόφου της Μπόχαλης, ο οποίος γειτνιάζει άμεσα με τον αστικό ιστό της πόλης της Ζακύνθου,καθώς, ενδεχόμενη πυρκαγιά θα μπορούσε να επιδεινώσει δραματικά τη σταθερότητα των πρανών και να θέσει σε άμεσο κίνδυνο τον πληθυσμό.

Παρά το γεγονός ότι την τελευταία εικοσαετία έχουν εκπονηθεί πολλαπλές γεωτεχνικές μελέτες και έχουν διατεθεί σημαντικοί πόροι για τη διερεύνηση του προβλήματος, τα απαραίτητα έργα αντιστήριξης και σταθεροποίησης δεν έχουν υλοποιηθεί στον απαιτούμενο βαθμό. Αν και έχει εγκριθεί χρηματοδότηση και έχει προχωρήσει η διαδικασία ανάθεσης έργου, παραμένουν ερωτήματα ως προς την ταχύτητα υλοποίησης και την επάρκεια των πόρων.

Οι κάτοικοι της περιοχής βιώνουν για χρόνια καθεστώς ανασφάλειας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων, εκφράζοντας εύλογη ανησυχία για την καθυστέρηση λήψης ουσιαστικών μέτρων προστασίας.

Επειδή η περιοχή παρουσιάζει τεκμηριωμένα αυξημένο κατολισθητικό κίνδυνο,

Επειδή η επιδείνωση των φαινομένων είναι διαρκής και συνδέεται με κλιματικούς και σεισμικούς παράγοντες,

Επειδή υφίσταται άμεση απειλή για κατοικίες, σχολικές μονάδες, πολιτιστικές εγκαταστάσεις και υποδομές,

Επειδή έχουν καταγραφεί παρεμβάσεις χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση που επιβαρύνουν την κατάσταση,

Επειδή απαιτείται προστασία του Ενετικού Κάστρου και αντιπυρική θωράκιση της περιοχής,

Επειδή υπάρχει καθυστέρηση στην υλοποίηση κρίσιμων έργων,

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

  1. Ποια είναι η σημερινή κατάσταση των πρανών της Μπόχαλης σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα γεωτεχνικά δεδομένα και μελέτες;
  2. Σε ποιο ακριβώς στάδιο βρίσκεται η υλοποίηση των έργων αντιστήριξης, αποστράγγισης και σταθεροποίησης;
  3. Ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την έναρξη και ολοκλήρωση των εργασιών;
  4. Ποιο είναι το συνολικό ύψος της χρηματοδότησης που έχει εγκριθεί και αν αυτό επαρκεί για την πλήρη αντιμετώπιση του προβλήματος;
  5. Προβλέπεται η εγκατάσταση ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης (monitoring) με αισθητήρες μετακινήσεων και υδρολογικών δεδομένων;
  6. Έχει ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση επικινδυνότητας της περιοχής και υπάρχει πρόβλεψη για επικαιροποίησή της;
  7. Ποιος είναι ο συντονιστικός φορέας που έχει την ευθύνη για την παρακολούθηση και υλοποίηση των παρεμβάσεων;
  8. Ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει το Υπουργείο Πολιτισμού για τη διασφάλιση και προστασία του Ενετικού Κάστρου από τα κατολισθητικά φαινόμενα;
  9. Υπάρχει σχεδιασμός για την αντιπυρική προστασία του λόφου της Μπόχαλης και την αποτροπή κινδύνων που σχετίζονται με πυρκαγιές σε άμεση γειτνίαση με τον αστικό ιστό;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Βέττα Καλλιόπη

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Ψυχογιός Γεώργιος