Στο επίκεντρο νέων εντάσεων για τη χωροθέτηση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας βρίσκεται η Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, μετά τις καταγγελίες για φωτοβολταϊκά που αδειοδοτήθηκαν σε εκτάσεις Γης Υψηλής Παραγωγικότητας. Ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, κατέθεσε επίκαιρη ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κάνοντας λόγο για «θολό τοπίο» και για διαδικασίες που εγείρουν ερωτήματα νομιμότητας.
Η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας θεωρείται κρίσιμος πόρος για τη χώρα, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αυστηρούς περιορισμούς σχετικά με τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες. Η νομοθεσία επιτρέπει την εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ μόνο για έργα ισχύος έως 1 MW και μόνο εντός αυστηρών χωροταξικών ορίων. Με διαδοχικές υπουργικές αποφάσεις, η συνολική επιφάνεια που μπορεί να καταλαμβάνουν φωτοβολταϊκά μικρής ισχύος ορίστηκε στο 0,8% της καλλιεργούμενης γης κάθε Περιφερειακής Ενότητας.
Για τη Λάρισα, όπου οι καλλιεργούμενες εκτάσεις ανέρχονται σε 2.238.157 στρέμματα, το επιτρεπόμενο όριο αντιστοιχεί σε 17.905 στρέμματα και μέγιστη συνολική ισχύ 1.278,95 MW.
Ωστόσο, σύμφωνα με όσα φέρνει στη δημοσιότητα ο κ. Κόκκαλης, η πραγματικότητα στη Θεσσαλία απέχει από το θεσμικό πλαίσιο. Πλήθος αγροτών και κτηνοτρόφων κατήγγειλε ότι μεγάλα έργα ΑΠΕ χωροθετήθηκαν εντός εκτάσεων υψηλής παραγωγικότητας που «βαφτίστηκαν» λανθασμένα ως γη χαμηλής παραγωγικότητας.
Η κατάσταση οδήγησε τον νέο Περιφερειάρχη Θεσσαλίας να διατάξει υπηρεσιακή έρευνα. Η έρευνα –σύμφωνα με τον βουλευτή– αποκάλυψε τουλάχιστον 12 περιπτώσεις αιτημάτων αδειοδότησης που το 2021 είχαν λάβει θετική γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου, βασιζόμενα σε βεβαιώσεις με λανθασμένο χαρακτηρισμό γης. Πρόκειται για εκτάσεις εντός περιοχών αναδασμού, οι οποίες εκ του νόμου αποτελούν γη υψηλής παραγωγικότητας.
Κίνδυνος άναρχης ανάπτυξης ΑΠΕ και απώλειας πολύτιμης γεωργικής γης.
Ο κ. Κόκκαλης προειδοποιεί ότι η άναρχη εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ σε παραγωγικές εκτάσεις απειλεί την αγροτική οικονομία της περιοχής και οδηγεί σε φαινόμενα ερημοποίησης της υπαίθρου. Κάνει λόγο για «μη αναστρέψιμη διασπορά» φωτοβολταϊκών σε χιλιάδες στρέμματα γόνιμης γης και τονίζει ότι η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας αποτελεί «μη ανανεώσιμο φυσικό πόρο» που οφείλει να προστατευτεί.
Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διερεύνησης ποινικών ευθυνών για τον εσφαλμένο χαρακτηρισμό εκτάσεων.
Ο Λαρισαίος βουλευτής ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πλήρη εικόνα για την τετραετία 2020–2023: τον αριθμό των αιτήσεων για αδειοδότηση ΑΠΕ στην ΠΕ Λάρισας, το σύνολο των στρεμμάτων που δεσμεύονται για τέτοιες εγκαταστάσεις, τη συνολική ισχύ σε MW και τον αριθμό των εκτάσεων που έχουν χαρακτηρισθεί ως γη μη υψηλής παραγωγικότητας αλλά και ως γη υψηλής παραγωγικότητας.
Το κρίσιμο ερώτημα που θέτει ο κ. Κόκκαλης προς τον Υπουργό είναι αν οι εγκρίσεις έργων ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας υπερέβησαν το θεσμοθετημένο όριο του 0,8% ή αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι περιορισμοί.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επίκαιρης ερώτησης:
Αθήνα, 8 Δεκεμβρίου 2025
ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Θολό τοπίο στις αδειοδοτήσεις ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας στην Π.Ε Λάρισας»
Στα αγροτεμάχια που έχουν χαρακτήρα γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας, λόγω της μεγάλης σπουδαιότητας αυτών στην οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου, έχουν θεσμοθετηθεί περιορισμοί αναφορικά με την χρήση αυτών. Απαγορεύεται η άσκηση άλλης δραστηριότητας, εκτός από την αγροτική εκμετάλλευση-αγροτική δραστηριότητα και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς ΑΠΕ, όμως μόνο εφόσον το έργο είναι ισχύος μικρότερης του 1 MW. Στο πλαίσιο των περιορισμών αυτών, εξεδόθησαν διαδοχικά υπουργικές αποφάσεις με τις οποίες καθορίζεται το μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών σε αγροτική γη, εντός του οποίου επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού < 1 MW ανά Περιφερειακή Ενότητα, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των καλλιεργούμενων εκτάσεων με όριο 0,8% επί του συνόλου αυτών και τυπική στρεμματική κάλυψη ίση με 14 στρέμματα ανά εγκατεστημένο MW φωτοβολταϊκού σταθμού. Στην ΠΕ Λάρισας, επί συνόλου καλλιεργούμενων εκτάσεων 2.238.157 στρεμμάτων, το ποσοστό 0,8% επί αυτών αντιστοιχεί σε 17.905 στρέμματα και το Μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών αντιστοιχεί σε 1278,95 ΜW. Όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, στην Περιφέρεια Θεσσαλίας καλύπτεται με ΑΠΕ η μεγαλύτερη έκταση από το σύνολο της Επικράτειας, που αντιστοιχεί σε 339.010.019,17 τ.μ., μεταξύ των οποίων προφανώς περιλαμβάνονται μεγάλα έργα σε γη υψηλής παραγωγικότητας. Στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, επί συνόλου καλλιεργούμενων εκτάσεων 2.238.157 στρεμμάτων, το ποσοστό 0,8% επί αυτών αντιστοιχεί σε 17.905 στρέμματα και το Μέγιστο όριο συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών αντιστοιχεί σε 1278,95 ΜW. Όμως, υπάρχει πλήθος καταγγελιών αγροτών και κτηνοτρόφων της Θεσσαλίας, που οδήγησε στην πραγματοποίηση υπηρεσιακής έρευνας με εντολή του νυν Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, από την οποία διαπιστώθηκαν περιπτώσεις αιτημάτων αδειοδότησης, περίπου 12, που το έτος 2021 είχαν λάβει θετική γνωμοδότηση από το Περιφερειακό Συμβούλιο, ερειδόμενα σε βεβαιώσεις, που χαρακτήριζαν την γη ως χαμηλής παραγωγικότητας, ενώ η αλήθεια είναι ότι επρόκειτο για εκτάσεις εντός περιοχών αναδασμού, άρα για γη εξ ορισμού ως Υψηλής Παραγωγικότητας.
Επειδή, η εγκατάσταση ΑΠΕ χωρίς περιορισμούς σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας, η οποία, για να χορηγηθεί άδεια χαρακτηρίζονταν ψευδώς ως Μη Υψηλής Παραγωγικότητας, συνιστά προσβολή ενός κοινωνικού αγαθού μεγάλης σπουδαιότητας για την οικονομία και την κοινωνική ζωή, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη ότι η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας είναι μη ανανεώσιμος φυσικός πόρος που βρίσκεται ήδη σε ανεπάρκεια, άρα χρήζει ειδικής και αυξημένης προστασίας,
Επειδή, βρισκόμαστε ενώπιον μιας μη αναστρέψιμης άναρχης διασποράς σταθμών παραγωγής ΑΠΕ με θυσία χιλιάδων στρεμμάτων γόνιμης παραγωγικής γης που θα οδηγήσει στην εγκατάλειψη των αγροτικών περιοχών και στην ερημοποίηση της υπαίθρου, συγχρόνως με την ανάγκη διερεύνησης ποινικών αδικημάτων,
Επειδή, το Υπουργείο πρέπει να παράσχει τις πληροφορίες και τα στοιχεία από τη Περιφέρεια Θεσσαλίας, ώστε να προκύπτει τα έτη 2020-2023 ποιο ήταν το πλήθος των αιτήσεων για αδειοδότηση ΑΠΕ εντός της ΠΕ Λάρισας, ποιος είναι ο συνολικός αριθμός των στρεμμάτων γης, η ισχύς σε MW και ποιος είναι ο συνολικός αριθμός των αδειοδοτούμενων εκτάσεων που είναι χαρακτηρισμένες ως ΓΗ ΜΗ ΥΨΗΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ και ως ΓΗ ΥΨΗΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
Ποιος είναι, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, α) ο αριθμός των αιτήσεων για αδειοδότηση ΑΠΕ εντός της ΠΕ Λάρισας, τα έτη 2020 έως 2023, β) ο συνολικός αριθμός των στρεμμάτων γης, γ) η ισχύς σε MW και δ) ο συνολικός αριθμός των αδειοδοτούμενων εκτάσεων που είναι χαρακτηρισμένες ως ΓΗ ΜΗ ΥΨΗΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, σύμφωνα δε με τα στοιχεία αυτά, οι εγκρίσεις των αιτήσεων για αδειοδότηση σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, κινήθηκαν εντός του μέγιστου ορίου συνολικής ισχύος φωτοβολταϊκών σταθμών ≤ 1 MW, που ήταν 0,8% της καλλιεργήσιμης γης στην ΠΕ Λάρισας, ή , η καλλιεργήσιμη γη που επιτράπηκε να εγκατασταθούν τέτοιοι σταθμοί ξεπέρασαν το προβλεπόμενο όριο;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Κόκκαλης Βασίλειος
