Skip to main content

Θεματική Ενότητα: Περιβάλλον

Απάντηση της Κομισιόν για την περιβαλλοντική καταστροφή στην Εύβοια

Η Ελλάδα οφείλει να εφαρμόζει τους κανόνες της ΕΕ, είναι η σαφής απάντηση της Ευρωπαίας Επιτρόπου για το Περιβάλλον, την Ανθεκτικότητα των Υδάτων και την Ανταγωνιστική Κυκλική Οικονομία, Γιέσικα Ρόσβαλ στην ερώτηση που είχε καταθέσει τον περασμένο Οκτώβριο στην Κομισιόν ο Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Κώστας Αρβανίτης σχετικά με την περιβαλλοντική καταστροφή που συντελείται στην Εύβοια, για τη συμβατότητα της αθρόας εγκατάστασης νέων ανεμογεννητριών με τα ενωσιακά πρότυπα για την προστασία των μελισσών και του περιβάλλοντος εν γένει, μετά από εκτενείς συζητήσεις με φορείς και επαγγελματίες της περιοχής.

Η Επίτροπος στην απάντησή της, επισημαίνει την αρμοδιότητα των εθνικών αρχών όσον αφορά συγκεκριμένα ζητήματα που προκύπτουν σε ένα κράτος-μέλος. Δεν παραλείπει όμως να σημειώσει, με ασυνήθιστη αυστηρότητα ότι σε άλλες περιπτώσεις, όπως η μη-συμμόρφωση με το Ειδικό Εθνικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με την οδηγία για τους οικοτόπους, η Κομισιόν δεν έχει να διστάσει να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει σε βάρος της χώρας μας.

Στην ερώτηση του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Αντιπρόεδρος της LEFT, είχε επισημάνει ότι η Εύβοια ενώ αποτελεί μόλις το 2,79% της ελληνικής εδαφικής επικράτειας, φιλοξενεί το 25,85 % των ήδη εγκατεστημένων ανεμογεννητριών, ποσοστό που καταδεικνύει τη δυσαναλογία και την ανισοκατανομή, σε μια περιοχή ήδη εξαιρετικά επιβαρυμένη εξαιτίας των πυρκαγιών, με μεγαλύτερη καταστροφή αυτή που είχε συντελεστεί το 2021, όταν είχαν καταστραφεί συνολικά 512.000 στρέμματα, 74 % των οποίων αντιστοιχούσε σε δάση και δασικές εκτάσεις.

Όπως σημείωνε στην ερώτησή: «Οι συνέπειες των εκτεταμένων ενεργειακών παρεμβάσεων και των πυρκαγιών είναι καταστροφικές για το περιβάλλον και απαγορευτικές για κάθε άλλη επωφελή δραστηριότητα στην περιοχή». Η προστασία τόσο των παραγωγών, όσο και των επικονιαστών της περιοχής, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να τεθεί σε δεύτερη μοίρα. Με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και την Αριστερά, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, δεν θα σταματήσουμε να αγωνιζόμαστε για την κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη.”

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της απάντησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

Απάντηση της κ. Roswall
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

(16.12.2024)

Εάν ένα έργο ενδέχεται να επηρεάζει σημαντικά έναν τόπο Natura 2000, θα πρέπει να εκτιμηθεί δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του· μπορεί να εγκριθεί μόνον εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν θα παραβλάψει την ακεραιότητα του τόπου[1]. Τα έργα που αφορούν αιολικά πάρκα υποβάλλονται σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ), βάσει της ελληνικής νομοθεσίας με την οποία μεταφέρεται η νομοθεσία της ΕΕ[2].

Δεν υπάρχουν δεσμευτικά πρότυπα της ΕΕ για την προστασία των διαφόρων ειδών μελισσών. Ωστόσο, τον Ιανουάριο του 2023 η Επιτροπή αναθεώρησε την πρωτοβουλία της ΕΕ για τους επικονιαστές[3], η οποία, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του κανονισμού για την αποκατάσταση της φύσης[4] που αφορούν τους επικονιαστές, συνιστά «Μια νέα συμφωνία για τους επικονιαστές»[5]. Σκοπός της συμφωνίας αυτής είναι η διασφάλιση καλύτερων οικοτόπων για όλους τους επικονιαστές, γεγονός που θα είναι επωφελές και για τα εκτρεφόμενα είδη επικονιαστών, όπως είναι οι μέλισσες.

Οι εθνικοί διοικητικοί ή δικαστικοί φορείς φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για την επαλήθευση της συμμόρφωσης των επιμέρους έργων με τη νομοθεσία της ΕΕ. Οι πολίτες θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα υφιστάμενα εθνικά ένδικα μέσα για να εκφράσουν την αντίθεσή τους σχετικά με τη νομιμότητα ενός συγκεκριμένου έργου. Στο πλαίσιο του ρόλου της ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να λάβει τα κατάλληλα μέτρα και να δώσει συνέχεια σε συστημικά ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ. Έχει ήδη κινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας λόγω μη συμμόρφωσης του Ειδικού Εθνικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με την οδηγία για τους οικοτόπους[6].

Η ΕΕ έχει θεσπίσει νομοθεσία για τον καθορισμό της πορείας προς τους ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους της Ένωσης για το 2030, μεταξύ άλλων με την αναθεώρηση της οδηγίας για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές[7], με νέα μέτρα για τον εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης για υποδομές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία του περιβάλλοντος. Επί του παρόντος δίνεται έμφαση στην εφαρμογή αυτών των νέων κανόνων.

[1] Άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας για τους οικοτόπους – οδηγία 92/43/ΕΟΚ, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7).

[2] Οδηγία 2011/92/ΕΕ για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (ΕΕ L 26 της 28.1.2012, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/52/ΕΕ σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (ΕΕ L 124 της 25.4.2014, σ. 1).

[3] https://environment.ec.europa.eu/topics/nature-and-biodiversity/pollinators_el

[4] https://environment.ec.europa.eu/topics/nature-and-biodiversity/nature-restoration-law_el

[5] COM/2023/35 final, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=COM%3A2023%3A35%3AFIN&qid=1674555285177

[6] Άρθρο 6 παράγραφος 3, διαδικασία επί παραβάσει 2014/4073, https://ec.europa.eu/atwork/applying-eu-law/infringements-proceedings/infringement_decisions/?lang_code=EL&typeOfSearch=false&active_only=0&noncom=0&r_dossier=INFR(2014)4073&decision_date_from=&decision_date_to=&title=&submit=Search&langCode=EL

[7] Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Οκτωβρίου 2023, για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001, του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 και της οδηγίας 98/70/ΕΚ όσον αφορά την προώθηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, και την κατάργηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου (ΕΕ L 2023/2413 της 31.10.2023).

Συμμαχία δεξιάς και ακροδεξιάς κατά της προστασίας των δασών – Υπερψήφισαν την αναστολή του Κανονισμού κατά της παγκόσμιας αποψίλωσης των δασών και αποδυνάμωσαν το περιεχόμενό του

Κοινή ανακοίνωση των 4 Ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

Με συμμάχους την ακροδεξιά και τους υπερσυντηρητικούς, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα κατάφερε να σαμποτάρει τον Κανονισμό της ΕΕ κατά της παγκόσμιας αποψίλωσης των δασών που αποτέλεσε ορόσημο για την προστασία των δασών και της βιοποικιλότητάς τους σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στην ψηφοφορία που έγινε την Πέμπτη 14 Νοεμβρίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το ΕΛΚ μαζί με όλες τις ακροδεξιές πτέρυγες, υπερψήφισαν την αναστολή εφαρμογής του Κανονισμού για ένα χρόνο και, παράλληλα, υπερψήφισαν τροπολογίες που αποδυναμώνουν τις προστατευτικές του διατάξεις. 

Ο Κανονισμός επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ στις 30 Δεκεμβρίου 2024, ωστόσο η Κομισιόν αποφάσισε να αναβάλει την εφαρμογή του. Το ΕΛΚ άδραξε την ευκαιρία και κατάφερε να αποδυναμώσει περαιτέρω τον Κανονισμό με οριακές πλειοψηφίες – και τη βοήθεια του νεοναζιστικού AfD και του Fidesz του Όρμπαν. Η συμμαχία δεξιάς – ακροδεξιάς κατάφερε να εισάγει εξαιρέσεις και αποκλίσεις από τις διατάξεις που προβλέπουν ότι μια σειρά από προϊόντα θα μπορούν να εισάγονται στην ΕΕ μόνο αν αποδεικνύεται ότι δεν συνδέονται με αποψιλωμένες εκτάσεις δασών, κυρίως του Αμαζονίου που αποτελεί τον μεγαλύτερο πνεύμονα οξυγόνου του πλανήτη.  

Το νέο καταστροφικό πλήγμα για το κλίμα ήρθε σε μια συνεδρίαση με σοβαρά τεχνικά προβλήματα κατά την ψηφοφορία στην αίθουσα της Ολομέλειας και με οριακές πλειοψηφίες, με την πολιτική ομάδα της LEFT να ζητά επανάληψη της ψηφοφορίας. 

Η σκανδαλώδης αυτή ψηφοφορία είναι μόνο ένα πρώτο δείγμα για όσα πρόκειται να ακολουθήσουν την επόμενη πενταετία μετά την συνειδητή επιλογή του ΕΛΚ να συμμαχήσει με την ακροδεξιά και τους υπερσυντηρητικούς. 

Μέτρα προστασίας των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών Natura 2000

Ερώτηση Ν. Φαραντούρη στην Κομισιόν: «Μέτρα προστασίας των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών Natura 2000»

Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για σοβαρά κενά που υπάρχουν στα μέτρα προστασίας των περιοχών NATURA 2000 κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και μέλος των Επιτροπών Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας, Προϋπολογισμού και Συνταγματικών Υποθέσεων, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Στην ερώτηση επισημαίνει ότι μόνο 12 από τις συνολικά 174 θαλάσσιες περιοχές Natura 2000 της Ελλάδας διέπονται από κάποιο καθεστώς προστασίας, αλλά ακόμη και σε αυτές περιορίζεται σε προσωρινά ή αποσπασματικά μέτρα, με σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον των περιοχών αυτών. 

Επίσης, εντοπίζονται σοβαρά κενά στην λειτουργία Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής καθώς και ελλείψεις στην στελέχωση των Σωμάτων Φύλαξης Φύσης που έχουν αναλάβει διαχείριση των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών.

Αναλυτικά η ερώτηση αναφέρει:

Θέμα: Αποσπασματικά μέτρα προστασίας των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών Natura 2000

Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποίησαν εννέα περιβαλλοντικές οργανώσεις σχετικά με την κατάσταση της διαχείρισης και διατήρησης των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών της Ελλάδας [1] εντοπίζονται σοβαρά κενά σε κρίσιμα πεδία για την αποτελεσματική προστασία τους και τη διατήρηση των ευαίσθητων τύπων οικοτόπων και απειλουμένων ειδών. Ειδικότερα, μόνο 12 από τις συνολικά 174 θαλάσσιες περιοχές Natura 2000 της Ελλάδας διέπονται από κάποιο καθεστώς προστασίας, που στις περισσότερες περιπτώσεις περιορίζεται σε προσωρινά ή αποσπασματικά μέτρα. Παράλληλα, σημαντικές ελλείψεις και κενά εντοπίζονται στη λειτουργία του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, των Μονάδων Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών και των Σωμάτων Φύλαξης Φύσης, δυσχεραίνοντας περαιτέρω την επίτευξη μιας πιο ομοιογενούς και συνεκτικής προσέγγισης στη διαχείριση των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1)  Θεωρεί ότι τα αποσπασματικά μέτρα που έχουν ληφθεί συνάδουν με τις αυστηρές απαιτήσεις προστασίας της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας  [2];

2) Έχουν ληφθεί επαρκή και αποτελεσματικά μέτρα για την συμμόρφωση της Ελλάδας με την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ) της 17ης Δεκεμβρίου 2020 που καταδίκασε την Ελλάδα για μη καθορισμό των αναγκαίων στόχων διατήρησης και μέτρων που να ανταποκρίνονται στις οικολογικές απαιτήσεις για 239 περιοχές Natura 2000 ; [3]

3) Τι μέτρα σκοπεύει να λάβει για την σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο προστασία των θαλάσσιων περιοχών Natura 2000 στην Ελλάδα;

[1] https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/mpas.pdf

[2] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A01992L0043-20130701

[3] https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=el&num=C-849/19

Παρεμβάσεις Ν.Φαραντούρη και Ε.Κουντουρά στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου για τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Ελλάδα

Δελτίο Τύπου

Στη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Στρασβούργο, για τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τη Νότια Ευρώπη και, ειδικότερα στην Ελλάδα και την Πορτογαλία, τοποθετήθηκαν στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που διεξάγεται στο Στρασβούργο, οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Νικόλας Φαραντούρης και Έλενα Κουντουρά. 

Φαραντούρης: «Ανεπάρκεια Κυβέρνησης/Κικίλια στην Πολιτική Προστασία – Καλώ την Κομισιόν να πάρει μέτρα»

Την ανάγκη μεγαλύτερου συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να καλυφθεί η ανεπάρκεια της ελληνικής κυβέρνησης και η αρνητική πρωτιά στην αντιμετώπιση θεομηνιών, πυρκαγιών και φυσικών καταστροφών ζητά απ’ την Κομισιόν ο ευρωβουλευτής και υποψήφιος πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Νικόλας Φαραντούρης. 

Απευθυνόμενος προς την Κομισιόν, ζήτησε:

-Ευρωπαϊκό συντονισμό των εθνικών μηχανισμών πολιτικής προστασίας προκειμένου να θεραπευτούν οι εθνικές ανεπάρκειες

-Ταχεία εκταμίευση των κονδυλίων που προορίζονται για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών και των συνεπειών τους στις τοπικές κοινωνίες,

-Διατομεακή συνεργασία των υπηρεσιών και Γενικών Διευθύνσεων της Κομισιόν για να καλυφθεί η ανεπάρκεια σε εθνικό επίπεδο.

-Τη δημιουργία ενός τρίτου πυλώνα της ΚΑΠ, του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσαρμογής στις Κλιματικές Μεταβολές, που θα στοχεύει στην επανόρθωση των ζημιών στον αγροτικό τομέα λόγω φυσικών καταστροφών

Ε. Κουντουρά προς Κομισιόν για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα: Ανάγκη να ενισχυθεί ο ευρωπαϊκός μηχανισμός πολιτικής προστασίας και η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την πρόληψη και αντιμετώπιση. 

Η Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Έλενα Κουντουρά αναφέρθηκε στον αντίκτυπο από τις πρόσφατες καταστροφικές  πυρκαγιές σε Αττική, Πελοπόννησο και Δυτική Ελλάδα. Ζήτησε από την Κομισιόν νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία με στόχο την αποτελεσματική στήριξη  των ευρωπαϊκών χωρών στην πρόληψη και αντιμετώπιση των καταστροφικών πυρκαγιών και την ενίσχυση του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας για πιο άμεση ανταπόκριση στις πυρόπληκτες περιοχές.

Η Ευρωβουλευτής, με αναφορά της στις πρόσφατες πυρκαγιές σε Αττική, Κορινθία και Ηλεία, στην απώλεια ανθρώπινων ζωών και τις  ανυπολόγιστες ζημιές, τόνισε ότι η  Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει την κλιματική κρίση και απαιτείται πιο ουσιαστική δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο επενδύοντας σε υποδομές, εξοπλισμό, ανθρώπινο δυναμικό και μηχανισμούς πρόληψης και αντιμετώπισης.

Ζητάει μείωση παραγωγής πλαστικών και αποβλήτων και αύξηση της ανακύκλωσης

Την ανάγκη να ενταθούν και να ευδοκιμήσουν οι εργασίες της Διακυβερνητικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ για μια Παγκόσμια Συνθήκη για τα Πλαστικά υπογράμμισε ο Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Νικόλας Φαραντούρης.

Ως μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI) και ενόψει του πέμπτου και τελευταίου κύκλου διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ (25 Νοεμβρίου – 1 Δεκεμβρίου στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας), ο Νικόλας Φαραντούρης ζήτησε η ΕΕ να καταστεί πιο επιθετική στις διαπραγματεύσεις, όχι μόνο για τον περιορισμό των αποβλήτων, αλλά και για τη μείωση της παραγωγής πλαστικών.

Παράλληλα, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βάλει πιο γενναία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το ζήτημα της ανακύκλωσης.

Τέλος, ο Νικόλας Φαραντούρης ζήτησε εξηγήσεις για τη δραστική αύξηση της παρουσίας εκπροσώπων των εταιριών ορυκτών καυσίμων και χημικών (κατά σχεδόν 40% από τον τρίτο στον τέταρτο γύρο διαπραγματεύσεων), υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της παρουσίας οικολογικών φορέων και περιβαλλοντικών οργανώσεων που στηρίζουν την παγκόσμια μείωση των πλαστικών.