Η Ευρωβουλευτής Έλενα Κουντουρά ζητά από την Κομισιόν να εξετάσει και να παρέμβει στο ζήτημα των περιορισμών που υφίστανται αποκλειστικά οι ελληνικές επιχειρήσεις εφοδιασμού πλοίων λόγω του εθνικού ρυθμιστικού πλαισίου, στερώντας τους ίσους όρους ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά και οδηγώντας σε απώλεια σημαντικού έργου και εσόδων από τα ελληνικά λιμάνια.
Συγκεκριμένα στην ερώτησή της στην Κομισιόν, η Ευρωβουλευτής αναδεικνύει τις στρεβλώσεις ανταγωνισμού που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές επιχειρήσεις εφοδιασμού πλοίων, εξαιτίας περιορισμών που εφαρμόζονται στην Ελλάδα κατά τη χορήγηση απαλλαγών από δασμούς, Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) και Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) για αγαθά που προορίζονται για τον εφοδιασμό πλοίων διεθνών γραμμών, συμπεριλαμβανομένης και της κρουαζιέρας. Η ερώτηση κατατέθηκε σε συνέχεια σχετικού υπομνήματος ελληνικών κλαδικών φορέων.
Η Έλενα Κουντουρά επισημαίνει ότι, ενώ το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα απαλλαγών για τα σχετικά αγαθά χωρίς να θέτει περιορισμούς ως προς το πρόσωπο στο οποίο εκδίδεται το τιμολόγιο, στην Ελλάδα οι απαλλαγές χορηγούνται μόνο όταν η τιμολόγηση γίνεται απευθείας προς τον πλοιοκτήτη ή τον διαχειριστή του πλοίου. Ως αποτέλεσμα, αποκλείονται σημαντικοί επαγγελματικοί κλάδοι που δραστηριοποιούνται επί των πλοίων, καθώς και κατηγορίες πλοίων που δραστηριοποιούνται σε διεθνείς μεταφορές.
Η πρακτική αυτή έχει ως συνέπεια οι ελληνικές επιχειρήσεις εφοδιασμού πλοίων και ελληνικά προϊόντα να χάνουν σημαντικό μερίδιο αγοράς, καθώς οι σχετικοί εφοδιασμοί ανατίθενται σε επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δεν έχουν αντίστοιχες επιβαρύνσεις Παράλληλα, υπονομεύεται η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών λιμένων και δημιουργούνται συνθήκες άνισης μεταχείρισης εις βάρος των ελληνικών επιχειρήσεων.
Με την ερώτησή της, η Έλενα Κουντουρά καλεί την Κομισιόν να διευκρινίσει εάν οι συγκεκριμένοι περιορισμοί συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο, την αρχή της ίσης μεταχείρισης και τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.
Ζητά επίσης να αξιολογηθεί η σύνδεση των φορολογικών και τελωνειακών απαλλαγών με το πρόσωπο τιμολόγησης, καθώς και να εξεταστούν οι απαραίτητες ενέργειες για την ορθή και ενιαία εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων σε όλα τα κράτη-μέλη.
Η παρέμβαση από την Έλενα Κουντουρά αφορά στην προστασία της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων και τη διασφάλιση ίσων όρων λειτουργίας στην ευρωπαϊκή αγορά ως προϋπόθεση για τη στήριξη της ελληνικής ναυτιλιακής οικονομίας, των ελληνικών εξαγωγών και της αναπτυξιακής προοπτικής των ελληνικών λιμανιών.
Αναλυτικά το κείμενο της ερώτησης
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Έλενα Κουντουρά (The Left)
Θέμα: Στρεβλώσεις ανταγωνισμού εις βάρος ελληνικών επιχειρήσεων εφοδιασμού πλοίων
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία (1) προβλέπει για τα Κράτη-Μέλη απαλλαγές από δασμούς, ΕΦΚ και ΦΠΑ για αγαθά που προορίζονται για εφοδιασμό διεθνών πλοίων, χωρίς διάκριση ως προς το πρόσωπο τιμολόγησης.
Στην Ελλάδα, βάσει εθνικών ρυθμίσεων (2), οι απαλλαγές χορηγούνται μόνο όταν τα αγαθά τιμολογούνται απευθείας στον πλοιοκτήτη ή τον διαχειριστή, αποκλείοντας τις εταιρείες εστίασης και εκμετάλλευσης χώρων που δραστηριοποιούνται επί των πλοίων. Παράλληλα, αποκλείονται των απαλλαγών ολόκληρες κατηγορίες πλοίων, (επαγγελματικά πλοία αναψυχής διεθνών πλόων, τα ferry boats τακτικών γραμμών εξωτερικού και τα ποντοπόρα πλοία).
Στα υπόλοιπα Κράτη-Μέλη δεν φαίνεται να εφαρμόζονται αντίστοιχοι περιορισμοί, με αποτέλεσμα ελληνικά προϊόντα και ελληνικές επιχειρήσεις εφοδιασμού πλοίων να χάνουν σημαντικό μέρος της σχετικής αγοράς και οι εφοδιασμοί πλοίων στα ελληνικά λιμάνια να ανατίθενται σε επιχειρήσεις άλλων Κρατών-Μελών (3) , οδηγώντας σε στρεβλώσεις των όρων ανταγωνισμού εις βάρος των ελληνικών επιχειρήσεων.
Επειδή τα υπομνήματα των θιγομένων κλάδων δεν έχουν αποκαταστήσει το πρόβλημα, ερωτάται η Επιτροπή:
- Θεωρεί ότι οι ανωτέρω περιορισμοί στην Ελλάδα συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο, την αρχή ίσης μεταχείρισης και τους ίσους όρους ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά;
- Πώς αξιολογεί τη σύνδεση των απαλλαγών με το πρόσωπο τιμολόγησης, όταν δεν προβλέπεται ρητά από το ενωσιακό δίκαιο;
- Τι ενέργειες σκοπεύει να λάβει για τη διασφάλιση της ορθής και ενιαίας εφαρμογής των απαλλαγών σε όλα τα Κράτη-Μέλη;
(1) Βλ. Κανονισμό (ΕΚ) 1186/2009, άρθρο 132 που προβλέπει ευχέρεια στα Κράτη-Μέλη να θεσπίσουν διατάξεις για τις απαλλαγές καθώς και τις Οδηγίες 2006/112 για τον ΦΠΑ και 2020/262 για τον ΕΦΚ, όπου προβλέπεται η δυνατότητα απαλλαγής σε όλα τα προϊόντα από τους σχετικούς φόρους.
(2) Βλ. άρθρο 36 παρ. 3 του ν. 5222/2025 και παρ. 1 άρθρου 32 του ν.5144/24 για την απαλλαγή από δασμό, ΕΦΚ, φόρο κατανάλωσης και ΦΠΑ αντίστοιχα, ειδών που προορίζονται για τον εφοδιασμό των πλοίων, συμπεριλαμβανομένων των τροφοεφοδίων, ποτών, καυσίμων και λιπαντικών κ.ά.
(3) Ήδη από το 2025 έχει αποσταλεί σχετικό υπόμνημα κλαδικών φορέων στην ΑΑΔΕ Βλ. https://libertypress.gr/efodiasmos-ploivn-aade/
