Skip to main content

Θεματική Ενότητα: Ενέργεια

Ερώτηση και ΑΚΕ Παναγιωτόπουλου-Ζαμπάρα: «Ανάγκη πλήρους, ασφαλούς και διαφανούς ολοκλήρωσης της εξυγίανσης του παλαιού εργοστασίου «Αμιαντίτ» στο Δρέπανο Αχαΐας»

Αν. Παναγιωτόπουλος: «Να προχωρήσει με ασφάλεια και αυστηρή δημόσια εποπτεία το έργο καθαρισμού της Αμιαντίτ στο Δρέπανο Αχαΐας»

Κατατεθείσα Ερώτηση & ΑΚΕ

Την ανάγκη για αξιόπιστη και ολοκληρωμένη εξυγίανση-καθαρισμό του πρώην εργοστασίου «Αμιαντίτ» στο Δρέπανο Αχαΐας αναδεικνύει με κοινοβουλευτική του ερώτηση αίτηση κατάθεσης εγγράφων (ΑΚΕ) προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας ο βουλευτής Αχαΐας και τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Ανδρέας Παναγιωτόπουλος με τη συνυπογραφή του αρμόδιου τομεάρχη και βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Μιλτιάδη Ζαμπάρα..

Στο χώρο, που αποτελεί διαχρονικά ένα από τα πιο σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα της περιοχής, η επιφανειακή ρύπανση παραμένει σημαντική, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία περιέχει 60.000–70.000 τόνους θαμμένου αμιάντου και περίπου 10.000 τόνους αμιαντούχων μπαζών.

Με αφορμή πρόσφατες πληροφορίες που αναφέρουν ότι εγκρίθηκε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση η Β΄ φάση των εργασιών αποκατάστασης,  οι βουλευτές ζητούν ισχυρή δημόσια εποπτεία κατά την εκτέλεση των εργασιών αλλά και μακροχρόνιο έλεγχο της περιοχής, ώστε να διασφαλιστεί ότι η επιλεγείσα λύση που δεν περιλαμβάνει εκσκαφή για τον θαμμένο αμίαντο, αλλά επιχωμάτωση, φυτοκάλυψη, περίφραξη, περιορισμό χρήσεων και τριετή περιβαλλοντική παρακολούθηση, δεν θα εγκυμονεί κινδύνους στο μέλλον, ιδίως υπό το βάρος της κλιματικής κρίσης, των έντονων καιρικών φαινομένων και της σεισμικότητας της περιοχής.

Επιπλέον, στην ερώτηση επισημαίνεται η ανάγκη δημοσιοποίησης σε πραγματικό χρόνο όλων των μετρήσεων αέρα και εδάφους, ώστε να ενημερώνονται οι κάτοικοι με απόλυτη διαφάνεια. Η ασφάλεια των κατοίκων και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν την ύψιστη προτεραιότητα.

Αναλυτικά η Ερώτηση:

ΕΡΩΤΗΣΗ

&

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «Ανάγκη πλήρους, ασφαλούς και διαφανούς ολοκλήρωσης της εξυγίανσης του παλαιού εργοστασίου «Αμιαντίτ» στο Δρέπανο Αχαΐας»

Το πρώην εργοστάσιο της «Αμιαντίτ» στο Δρέπανο Αχαΐας συνιστά επί δεκαετίες ένα από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά ζητήματα της περιοχής με αποτέλεσμα οι κάτοικοι και οι φορείς να παραμένουν σε καθεστώς ανασφάλειας ως προς την πραγματική κατάσταση του χώρου και την οριστική του εξυγίανση. Το 2018 ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση είχε προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για την απομάκρυνση των επικίνδυνων επιφανειακών υλικών που βρίσκονταν εκεί για μια δεκαετία και την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών.

Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσιογραφικές πληροφορίες, εγκρίθηκε η Β΄ φάση των εργασιών αποκατάστασης από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου. Η φάση αυτή περιλαμβάνει απομάκρυνση των επιφανειακών ποσοτήτων αμιάντου και την υιοθέτηση μέτρων μόνιμου αποκλεισμού πρόσβασης στα σημεία όπου βρίσκονται θαμμένες μεγάλες ποσότητες επικίνδυνων υλικών.

Κατά τη διάρκεια των ελέγχων το 2022 και 2024 πραγματοποιήθηκαν σχεδόν 90 δειγματοληψίες και δεν διαπιστώθηκε ατμοσφαιρική ρύπανση από ίνες αμιάντου. Ωστόσο, η επιφανειακή ρύπανση παραμένει σημαντική, ενώ το υπέδαφος του ακινήτου περιέχει —σύμφωνα με τα στοιχεία— 60.000–70.000 τόνους θαμμένου αμιάντου και περίπου 10.000 τόνους αμιαντούχων μπαζών.

Η επιλεγείσα λύση προβλέπει μη εκσκαφή των υπόγειων αποθέσεων, αλλά μόνιμη επιχωμάτωση, φυτοκάλυψη, περίφραξη και περιορισμό χρήσεων, καθώς και τριετή περιβαλλοντική παρακολούθηση.

Με βάση τη μελέτη, το ακίνητο θα διαχωριστεί σε τρεις ζώνες: πράσινη (ασφαλής και αξιοποιήσιμη), πορτοκαλί (αξιοποιήσιμη μετά από καθαρισμό) και κόκκινη (οριστικά μη αξιοποιήσιμη). Το έργο υλοποιείται από ιδιώτες συνιδιοκτήτες του ακινήτου, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αυστηρή δημόσια εποπτεία.

Επειδή η επιλογή διατήρησης τεράστιων ποσοτήτων θαμμένου αμιάντου στο υπέδαφος αποτελεί εξαιρετικά σοβαρή περιβαλλοντική απόφαση που απαιτεί πλήρη επιστημονική τεκμηρίωση και μακροχρόνιο έλεγχο, πέρα από την προβλεπόμενη τριετία,

Επειδή η τοπική κοινωνία δικαιολογημένα εκφράζει ανησυχίες και ζητά διαφάνεια για όλα τα δεδομένα και τις μετρήσεις που αφορούν την ποιότητα του αέρα και του εδάφους,

Επειδή η υλοποίηση ενός τόσο απαιτητικού έργου από τους ιδιοκτήτες του χώρου απαιτεί την ισχυρή δημόσια εποπτεία και τον ανεξάρτητο έλεγχο,

Επειδή η διασφάλιση της δημόσιας υγείας πρέπει να αποτελεί τη μέγιστη προτεραιότητα για την Πολιτεία,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Εξασφαλίζει το Υπουργείο, με ανεξάρτητο και διαφανή τρόπο, ότι η επιλογή διατήρησης των 60.000–70.000 τόνων θαμμένου αμιάντου δεν δημιουργεί κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον στο μέλλον, ιδιαίτερα σε συνθήκες κλιματικής κρίσης, έντονων βροχοπτώσεων ή σεισμικότητας στην περιοχή;

2. Ποιος δημόσιος φορέας εγγυάται την ανεξάρτητη περιβαλλοντική εποπτεία της Β΄ φάσης εκτέλεσης των εργασιών εξυγίανσης;

3. Προηγήθηκε εκτενής μελέτη αποκατάστασης για την έκταση και την ένταση (βάθος σε μέτρα) του προβλήματος υπογείως;

4. Εκπονήθηκε μελέτη εκτίμησης κινδύνου μετά την αποκατάσταση;

5. Με ποιον τρόπο θα ελέγχεται και θα πιστοποιείται η αποτελεσματικότητα της φυτοκάλυψης ως προστατευτικού μέτρου; Υπάρχει πρόβλεψη για μακροχρόνια παρακολούθηση πέραν της τριετίας που αναφέρεται;

6.Σχεδιάζεται δημοσιοποίηση σε πραγματικό χρόνο όλων των περιβαλλοντικών μετρήσεων (αέρα, εδάφους) ώστε να ενημερώνονται οι κάτοικοι με διαφάνεια;

7. Με βάση ποια κριτήρια θα αποφασιστούν οι ενδεχόμενες νέες χρήσεις του χώρου, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν θεσπισμένα κριτήρια ποιότητας εδάφους στη χώρα μας;

Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

Αιτούμαστε για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών να υποβληθούν τα κάτωθι στοιχεία:

1. Η Απόφαση των μέτρων αποκατάστασης της περιοχής που εκδόθηκε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου

2. Η μελέτη διαπίστωσης της έκτασης και έντασης της ρύπανσης

3. Η εγκεκριμένη μελέτη αποκατάστασης

4. Η μελέτη εκτίμησης κινδύνου αν έχει εκπονηθεί

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Ερώτηση και ΑΚΕ από τον Παύλο Πολάκη, την Καλλιόπη Βέττα και 9 ακόμη βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ σχετικά με τις σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις στο Δικταίο Άντρο

Ο Τομεάρχης Διαφάνειας Π. Πολάκης και η Τομεάρχης Τουρισμού Κ. Βέττα, με την υπογραφή εννιά ακόμη βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, κατέθεσαν από κοινού Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων σχετικά με τις σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις στο Δικταίο Άντρο. Στην Ερώτηση γίνεται αναφορά στις τεράστιες και αυθαίρετες παρεμβάσεις που έχουν  δρομολογηθεί από την κυβέρνηση για το Δικταίο Άντρο, δηλαδή εντός δασικής περιοχής, εντός Δικτύου Natura 2000, μέσα σε τοπίο “Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους”, εντός Αρχαιολογικού Χώρου και μέσα στη Ζώνη Προστασίας 500 μ. από το στόμιο του Σπηλαίου! 

Όπως αναλυτικά τεκμηριώνεται, στο 1ο Υποέργο (εκ των 10 συνολικά για την αναβάθμιση του Δικταίου), το οποίο παρουσιάζεται τεχνηέντως ως ένα απλό “αναβατόριο”, υποκρύπτονται τεράστιες εγκαταστάσεις από χάλυβα και μπετόν αρμέ, κατασκευές κτιρίων εκατοντάδων τετραγωνικών μέτρων, εκτεταμένες εκσκαφές και εκβραχισμοί, σε έκταση τουλάχιστον 20.333 τ.μ., που θα έχουν ως αποτέλεσμα την πλήρη αλλοίωση του τόπου και του μοναδικού τοπίου. Τα παραπάνω, απέκρυψαν συστηματικά οι “εμπνευστές” της πρότασης, προκειμένου: να παρακαμφθούν οι εθνικοί και ενωσιακοί κανόνες προστασίας της περιοχής και του Σπηλαίου, να αποφευχθούν οι απαιτούμενες μελέτες και αδειοδοτήσεις και ακολούθως να εξαπατηθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να χρηματοδοτήσει με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας ένα υπερκοστολογημένο υποέργο, ύψους 10,5 εκατομμυρίων ευρώ, που ευθέως παραβιάζει τους περιβαλλοντικούς κανόνες που έχουν τεθεί από τον Κανονισμό του ΤΑΑ.

Διότι, όπως αποκαλύπτεται εκ των υστέρων, το δήθεν “αναβατόριο” στο Δικταίο είναι τελικά μια τεράστια κατασκευή τύπου τελεφερίκ, με βαγόνι χωρητικότητας τουλάχιστον 18 ατόμων που θα κινείται πάνω σε ράγες (σιδηροτροχιές) μήκους 260 μ. και θα “συνοδεύεται” από πλήθος ακόμη μαξιμαλιστικών εγκαταστάσεων, μαζικής τουριστικής και κερδοσκοπικής χρήσης, ανεξάρτητων και αυτόνομων από τη λειτουργία του αρχαιολογικού χώρου, την πρόσβαση στον οποίο δήθεν επικαλούνται.

Επειδή, λοιπόν, το εν λόγω έργο φαίνεται να βρίθει παρανομιών και η όποια αυθαίρετη παρέμβαση στο Δικταίο, με ψευδή στοιχεία και τεχνικές εξαπάτησης, δεν μπορεί να γίνει ανεκτή σε μια ευνομούμενη Πολιτεία, καλούνται οι Υπουργοί Περιβάλλοντος, Πολιτισμού και Οικονομικών να απαντήσουν σε συγκεκριμένα ερωτήματα και να προσκομίσουν στη Βουλή το σύνολο των εγγράφων και των στοιχείων που το αφορούν.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΚΕ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

  • Περιβάλλοντος και Ενέργειας
  • Πολιτισμού
  • Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Θέμα: «Είναι οι προγραμματισμένες αυθαίρετες παρεμβάσεις στην προστατευόμενη περιοχή του Δικταίου Άντρου εν γνώσει των εμπλεκόμενων υπουργών;»

Το Δικταίο Άντρο βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του όρους Δίκτη, σε υψόμετρο 1020 μ., πάνω από το χωριό Ψυχρό του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου στην Κρήτη. Θεωρείται από τα σημαντικότερα και διεθνώς γνωστά σπήλαια, με μεγάλο οικολογικό, μυθολογικό, σπηλαιολογικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Το εν θέματι έργο, που υποκρύπτει τεράστιες εγκαταστάσεις, κατασκευές κτιρίων, εκσκαφές, εκβραχισμούς και πλήθος ακόμη παρεμβάσεων, όπως θα αναλυθούν κατωτέρω, «χωροθετείται» στο Δικταίο, εντός δασικής περιοχής και εντός του Δικτύου Natura 2000 με την ονομασία «ΔΙΚΤΗ: ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΛΑΣΙΘΙΟΥ, ΚΑΘΑΡΟ, ΣΕΛΕΝΑ, ΚΡΑΣΙ, ΣΕΛΕΚΑΝΟΣ, ΧΑΛΑΣΜΕΝΗ ΚΟΡΥΦΗ – GR4320002» (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για τους Οικοτόπους) και μάλιστα ορίζεται ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ, Special Area of Conservation – SAC), υπό καθεστώς ειδικής προστασίας [Εθνική νομική αναφορά του καθορισμού της περιοχής ως SAC: Law 3937/29-3-11 (OJ 60 A)]1.

Επίσης «χωροθετείται» σε τοπίο “Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους” και εντός Αρχαιολογικού Χώρου, με Ζώνη Προστασίας 500 μ. με τρεις κηρύξεις: ΥΑ 9597/12-9-1970 (ΦΕΚ: 666/Β/1970-09-23), ΥΑ ΥΠΠΕ/ΑΡΧ/Α/Φ31/24456/1834 π.ε./5-5-1976 (ΦΕΚ: 699/Β/1976-05-26) και ΥΑ ΥΠΠΕ/Α1/Φ24/83609/2737/28-12-1981 (ΦΕΚ: 50/Β/1982-02-10). Η τελευταία επέκτεινε(από 300μ. που ήταν πριν) τη ζώνη προστασίας σε 500μ. από το στόμιο του σπηλαίου, απαγορεύοντας ρητά, μεταξύ άλλων, την κατασκευή ογκωδών κτιρίων, τη λειτουργία λατομείων, εργοστασίωνκ.λπ..

Στις 06.04.2023 εντάχθηκε με απόφαση του ΥΠΟΙΚ στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και στη Δράση 16735: «Αξιοποίηση της τέχνης ως συνταγογραφούμενης θεραπείας», το Έργο: «Sub.1.2.9 Βελτίωση Προσβασιμότητας και Αναβάθμιση Υποδομών του Δικταίου Άντρου» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5201966), με τη δημόσια δαπάνη να ανέρχεται σε ποσό ύψους 15.968.714€ (ΑΔΑ: Ψ39ΙΗ-Β2Ξ).

Το εν λόγω Έργο,με εμπλεκόμενους φορείς το ΥΠΠΟ, την Περιφέρεια Κρήτης και τον Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου, αποτελείται από 10 Υποέργα2, εκ των οποίων για το Υποέργο 1: «Μελέτη και κατασκευή αναβατορίου από την Πλατεία Ευρώπης προς το Δικταίον Άντρον», η δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 10.462.000€, ποσό δηλαδή υπερβολικό για ένα μόνο υποέργο, που στο Τ.Δ.Ε. περιγράφεται ως «εγκατάσταση αναβατορίου πλαγιάς για τη μεταφορά εμποδιζόμενων ατόμων».

Από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει, επίσης, ότι η απόφαση ένταξης του Έργου τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα 2 φορές, ήτοι: στις 19.03.2024 (ΑΔΑ: Ψ45ΗΗ-375) και στις 16.12.2024 (ΑΔΑ: ΕΟ6ΜΗ-ΗΨΦ), αλλάζοντας συνεχώς τους φορείς υλοποίησης των υποέργων, κάτι που αποδεικνύει, μεταξύ άλλων, την ανωριμότητα του έργου, που εντάχθηκε στο ΤΑΑ χωρίς επαρκή στοιχεία, σχεδιασμό και μελέτες, αν και όλοι γνώριζαν ότι αφορούσε μια ευαίσθητη και προστατευόμενη περιοχή.

Ιδίως για το Υποέργο 1: «Μελέτη και κατασκευή αναβατορίου από την Πλατεία Ευρώπης προς το Δικταίον Άντρον», που αποτελεί το κύριο αντικείμενο της παρούσας ερώτησης, από τη μια προκαλεί εντύπωση το υπερβολικό ύψος της Δημόσιας Δαπάνης των 10,5 εκ. ευρώ. Από την άλλη, όπως προέκυψε -εκ των υστέρων- από τα συνημμένα τεύχη και αρχεία του διαγωνισμού (ΑΑ Συστήματος ΕΣΗΔΗΣ: 212612), μέσα στο παραπλανητικό Υποέργο του «αναβατορίου» υποκρύπτονται τελικά ογκώδεις εγκαταστάσεις και κτίρια, πλήθος κατασκευών από μπετόν αρμέ και εκτεταμένες παρεμβάσεις μέσα στην προστατευόμενη περιοχή.

Διότι το συγκεκριμένο Υποέργο, που άλλοτε παρουσιάζεται ως «αναβατόριο» και άλλοτε ως «ανελκυστήρας πλαγιάς», τελικά αφορά: Μια τεράστια κατασκευή τύπου τελεφερίκ, με βαγόνι χωρητικότητας τουλάχιστον 18 ατόμων που θα κινείται πάνω σε ράγες (σιδηροτροχιές), οι οποίες θα έχουν μήκος 250-260μ.. Ο μεταλλικός σκελετός στήριξης της ράγας και του βαγονιού θα αποτελείται από τεράστιες χαλύβδινες κολώνες (ύψους τουλάχιστον 3μ. από το έδαφος),τοποθετημένες ανά 6μ., που θα εδράζονται σε βάσεις από μπετόν αρμέ. Μαζί με την κατασκευή του εν λόγω «ανελκυστήρα πλαγιάς», προβλέπεται ακόμη, στο ίδιο υποέργο, η κατασκευή ενός ακόμη, δεύτερου, κάθετου ανελκυστήρα, που θα οδηγεί στον πρώτο από την πλατεία Ευρώπης, αλλά και πλήθος συνοδών εγκαταστάσεων και κτιρίων αποκλειστικά από μπετόν αρμέ, τόσο στην ανωδομή όσο και στη θεμελίωση, για τις «ανάγκες» των μονάδων (σταθμοί αφετηρίας και άφιξης, εκδοτήριο εισιτηρίων για τους «ανελκυστήρες», χώροι η/μ εγκαταστάσεων, χώροι αναμονής, στέγαστρα, κλίμακες, υδραυλικά έργακ.λπ.).

Παράλληλα, όπως προκύπτει και από τους κωδικούς cpv του Υποέργου1 και τα στοιχεία που αναρτήθηκαν στο ΕΣΗΔΗΣ3 προβλέπονται επίσης στο πλαίσιο αυτού: Αποψιλώσεις και αφαίρεση δέντρων/χλωρίδας από τον οικότοπο σε έκταση 20.333 τ.μ. δασικής έκτασης, εκβραχισμοί σε μήκος 260μ. για τη γραμμή όδευσης και σε πλάτοςτουλάχιστον 3,5μ. (για τη γραμμή) και επιπλέον 0,6μ. (για την παράλληλη μεταλλική σκάλα). Ακόμη προβλέπονται: Εκβραχισμοί, εκτεταμένες εκσκαφές και μετακινήσεις γαιών για τις βάσεις από μπετόν αρμέ και τα συνοδά έργα, δόμηση υπόγειων και υπέργειων κτιρίων και κατασκευών, εκατοντάδων τετραγωνικών μέτρων, τοποθέτηση φραχτών ή/και κιγκλιδωμάτων για την «εμπόδιση της άγριας πανίδας», ενώ σημειακά οι ράγες θα διασταυρώνονται και με το υφιστάμενο μονοπάτι πεζών επισκεπτών, δηλαδή θα περνάει πάνω από τα κεφάλια τους (βλ. π.χ. σχέδιο 20250208_144949).

Από τα παραπάνω που συνοπτικά αναφέρθηκαν προκύπτει ξεκάθαρα ότι το Υποέργο 1 όχι μόνο δεν γίνεται για τα ΑμεΑ και την πρόσβασή τους στο Σπήλαιο, αλλά όσοι το «εμπνεύστηκαν», στο όνομα των ΑμεΑ, εξαπατούν συνειδητά τους πολίτες και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο δήθεν «ανελκυστήρας πλαγιάς», δεν θα καταλήγει καν στο –δύσβατο εσωτερικά- Σπήλαιο αλλά σε μεγάλη απόσταση από αυτό και μάλιστα από τον σταθμό άφιξης προβλέπονται επιπλέον εκσκαφές για τη διάνοιξη νέας διαδρομής μέχρι εκεί, διαφορετικής από των υφιστάμενων μονοπατιών. Για τη χρήση, δε, των ανελκυστήρων, θα είναι «προϋπόθεση» η έκδοση ξεχωριστού εισιτηρίου από τους χρήστες4, ενώ στην «Τεχνική Περιγραφή» αναφέρεται ότι θα πρέπει να εξυπηρετεί 150.000-200.000 επισκέπτες ετησίως, να έχει ετήσια συνεχή λειτουργία 300 ημερών και νυχτερινή εξυπηρέτηση (σελ. 21).

Πρόκειται επομένως για μαξιμαλιστικές εγκαταστάσεις, μαζικής τουριστικής και κερδοσκοπικής χρήσης, ανεξάρτητες και αυτόνομες από τη λειτουργία του αρχαιολογικού χώρου, την πρόσβαση στον οποίο δήθεν επικαλούνται.

Είναι προφανές, ότι στόχος των εμπνευστών της λαθροχειρίας και του ψεύδους που αποτυπώθηκε στις «προτάσεις ένταξης» και στα Τεχνικά Δελτία του ΤΑΑ, χωρίς να αναφέρεται η αληθής τους πρόθεση για πλήρη αλλοίωση και υπέρμετρη επιβάρυνση του τόπου και του τοπίου με μη αναστρέψιμες βλάβες και κατασκευές, ήταν να παρακαμφθεί το καθεστώς εθνικής και υπερεθνικής προστασίας-στο οποίο προσκρούει μια τέτοια παρέμβαση- καθώς και να παραβιαστούν οι ενωσιακοί κανόνες ένταξης και η αρχή «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» για τα έργα του ΤΑΑ5. Περαιτέρω, στόχος τους ήταν να παρακαμφθούν οι προσήκουσες αδειοδοτήσεις και απαιτήσεις για μελέτες, περιβαλλοντικές, επιπτώσεων, σκοπιμότητας, βιωσιμότητας κ.ά., ώστε να παραπλανηθούν εσκεμμένα εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές και να αντληθεί παρανόμως η χρηματοδότηση των 10,5 εκ. ευρώ.

Η εξαπάτηση περιλαμβάνει ακόμα και την ορολογία που χρησιμοποιείται για το δήθεν «αναβατόριο» ή «ανελκυστήρα πλαγιάς», ώστε να αποκρύπτεται τεχνηέντως ότι περιβαλλοντικά εντάσσεται στα έργα Κατηγορίας Α2: “Κρεμαστοί ή σχοινιοκίνητοι σιδηρόδρομοι (τελεφερίκ) και παρεμφερή μέσα για τη μεταφορά αποκλειστικά ή κυρίως επιβατών”, με στόχο να αποφευχθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, ακόμα και στην περίπτωση που οι τεράστιες σε έκταση και όγκο παρεμβάσεις που υποκρύπτει το Υποέργο 1, δεν προσέκρουαν στις απαγορεύσεις που επιφέρει επί της αρχής το πολλαπλό καθεστώς προστασίας.

Κατ’ επέκταση, η παράκαμψη και μεθόδευση όλων των ανωτέρω στην περίπτωση του Δικταίου Άντρου αντίκειται, όχι μόνο στην ελληνική περιβαλλοντική και αρχαιολογική νομοθεσία και στον Κανονισμό του ΤΑΑ, αλλά και στις Οδηγίες85/337/ΕΟΚ και 2014/52/ΕΕ, σχετικά με τις επιπτώσεις των δημόσιων και ιδιωτικών έργων στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον και στις Συμβάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης για την αρχαιολογική κληρονομιά και το φυσικό τοπίο.

Εντύπωση δε προκαλεί το γεγονός ότι όλη αυτή η εκτεταμένη παρέμβαση στηρίχτηκε σε μια ισχνή και ελλιπέστατη Τεχνική Έκθεση (Νοέμβριος 2024, ΕΣΗΔΗΣ αρχείο SKM_C75925021021530), μόλις 10 σελίδων κειμένου, εκ των οποίων μόνο οι 5 αφορούν τον «ανελκυστήρα πλαγιάς». Το κείμενο αυτό εγκρίθηκε ως δήθεν “αρχιτεκτονική προμελέτη” τον Σεπτέμβριο 2024 από το ΥΠΠΟ (ΑΔΑ: ΡΝΞΘ46ΝΚΟΤ-Ε1Κ), χωρίς ωστόσο να φέρει κανένα χαρακτηριστικό προμελέτης6, ούτε να διακρίνεται από το λεκτικό της Απόφασης η ένταση και η έκταση της επέμβασης.Η Τεχνική Έκθεση που αναρτήθηκε στο ΕΣΗΔΗΣ χρονολογείται πάντως Νοέμβριο 2024, τα δε «αρχιτεκτονικά σχέδια» φέρουν ημερομηνία 08.02.2025, χωρίς να εμφαίνονται οι ενδιάμεσες θεωρήσεις επί τυχών διορθώσεών τους. Τον Φεβρουάριο 2025 δημιουργείται και η ακόμα πιο «προωθημένη» σε επιθετικότητα επέμβαση και όγκους τσιμέντων «Τεχνική Περιγραφή», χωρίς ωστόσο να έχει λάβει κάποια «έγκριση», παρότι τροποποιεί ουσιωδώς και επί τα χείρω την λεγόμενη «Τεχνική Έκθεση».

Σε κάθε περίπτωση, είναι προφανές ότι μέχρι και τον Φεβρουάριο 2025 ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΑΝ ακόμη σχέδια και τεχνικές εκθέσεις ή προμελέτες από τις οποίες να μπορεί να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η έκταση, ο όγκος και το πλήθος των παρεμβάσεων, στο πλαίσιο του Υποέργου 1: «Μελέτη και κατασκευή αναβατορίου από την Πλατεία Ευρώπης προς το Δικταίον Άντρον».

Παρόλα αυτά η «Τεχνική Περιγραφή» επικαλείται «απαλλαγή» από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης για το σύνολο του έργου, στηριζόμενη απλώς σε ένα ενημερωτικό έγγραφο του ΥΠΕΝ που εκδόθηκε πολύ νωρίτερα, τον Ιούνιο 2024,πριν ακόμη δηλαδή υπάρξουν προμελέτες και σχέδια και λίγο μετά την ανάληψη του υποέργου από την Περιφέρεια Κρήτης (Τροποποίηση Απόφασης Ένταξης 19.03.2024), κατόπιν βεβαιωμένης αδυναμίας σύνταξης μελετών από τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου.

Το εν λόγω γενικόλογο και ασαφές αυτό έγγραφο του ΥΠΕΝ, με θέμα: «Μη αναγκαιότητα τήρησης διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης για την υλοποίηση έργων βελτίωσης προσβασιμότητας και αναβάθμισης υποδομών του Δικταίου Άντρου» (ΑΠ: ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/65211/4511/16.06.2024), αφενός δεν συνιστά Απόφαση Απαλλαγής, αφετέρου δεν δημοσιεύτηκε πουθενά και δεν αναγράφεται σε αυτό σε ποια συγκεκριμένα έργα και εργασίες αναφέρεται. Επομένως, από πουθενά δεν προκύπτουν τα στοιχεία του Υποέργου 1, βάσει των οποίων «διαπιστώθηκε» από την ΔΙΠΑ ότι δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση ή ότι δεν θα προκληθούν περιβαλλοντικές επιπτώσεις στο πλαίσιο υλοποίησής του.

Επειδή, το Δικταίο Άντρο αποτελεί προστατευόμενο τόπο και το Υποέργο 1 «χωροθετείται» εντός δασικής περιοχής, εντός Δικτύου Natura 2000 (GR4320002) με Ειδική Ζώνη Διατήρησης, εντός Αρχαιολογικού Χώρου και σε Τοπίο “Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους“, με Ζώνη Προστασίας 500 μ.

Επειδή το Υποέργο 1 φαίνεται να βρίθει παρανομιών και η όποια αυθαίρετη παρέμβαση στο Δικταίο, με ψευδή στοιχεία και τεχνικές εξαπάτησης, δεν μπορεί να γίνει ανεκτή σε μια ευνομούμενη Πολιτεία,

Επειδή, οι εν λόγω πρακτικές πλήττουν την αξιοπιστία της χώρας, ακυρώνουν δεκαετίες προστατευτικής πολιτικής και απειλούν ένα ανεκτίμητο φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας:

  1. Έχει εκπονηθεί κάποια Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ή άλλη επιστημονική τεκμηρίωση που να αποδεικνύει ότι οι εκβραχισμοί, οι εκσκαφές, το τσιμέντωμα εκτεταμένες και μη αναστρέψιμες παρεμβάσεις, με κτίρια και ογκώδεις εγκαταστάσεις εντός της ζώνης προστασίας του Δικταίου Άντρου, στο πλαίσιο του Υποέργου 1, δεν θα προκαλέσουν ζημιά στο περιβάλλον και στα προστατευόμενα οικοσυστήματα;
  2. Γνωρίζει το πλαίσιο προστασίας περιοχών Natura 2000 και τους ενωσιακούς κανόνες για το περιβάλλον; Σε ποια νομική και λογική βάση και σε ποια στοιχεία στηρίχθηκε το ανωτέρω αναφερόμενο έγγραφο της ΔΙΠΑ(ΑΠ: ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/65211/4511/16.06.2024), πριν ακόμη υπάρξουν και κατατεθούν οι απαιτούμενεςπρομελέτες και σχέδια;
  3. Γνωρίζει όλα τα στοιχεία που αναρτήθηκαν εκ των υστέρων στο ΕΣΗΔΗΣ και «μαρτυρούν» τελικά, την πραγματική φύση του Υποέργου 1, το μέγεθος και την έκταση των παρεμβάσεων; Τι σκοπεύει να πράξει για να αποκατασταθεί η νομιμότητα; Θεωρεί ακόμα ότι η τεράστια αυτή εγκατάσταση και τα «αφανή» της παρελκόμενα δεν χρήζουν περιβαλλοντικής αξιολόγησης, όπως ισχυρίζονται οι εμπλεκόμενοι, ώστε να παρακάμψουν τη νομιμότητα και την προστασία του χώρου, εξαπατώντας παράλληλα την ΕΕ;

Ερωτάται η κα. Υπουργός Πολιτισμού:

  1. Σε ποια νομική βάση στηρίζονται οι μέχρι τώρα ενέργειες του ΥΠΠΟ, ως προς το Υποέργο 1 του δήθεν «αναβατορίου», και πώς συμμορφώνονται αυτές με τους όρους κήρυξης και προστασίας του Δικταίου Άντρου σε ακτίνα 500μ. από το στόμιο του Σπηλαίου, το άρθρο 24 του Συντάγματος, την αρχαιολογική νομοθεσία, τις συναφείς Οδηγίες της Ε.Ε. και τις Συμβάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Αρχαιολογική Κληρονομιά (υπερεθνική νομοθεσία);
  2. Πραγματοποιήθηκε, εν προκειμένω, η προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας, οι μελέτες τεκμηρίωσης και οι λοιπές μελέτες και εργασίες τεκμηρίωσης που απαιτούνται, βάσει του κανονιστικού πλαισίου για την εκπόνηση μελετών και την εκτέλεση εργασιών σε ακίνητα μνημεία» (ΦΕΚ 2837/Β/2019); Πραγματοποιήθηκε η απαιτούμενη συμπληρωματική Έκθεση Σκοπιμότητας από την οποία να αποδεικνύεται ότι η απόδοση σε χρήση ή η φιλοξενία χρήσεων είναι συμβατή με το χαρακτήρα του μνημείου και με την υφιστάμενη κατάστασή του, καθώς και με τις δυνατότητες του φέροντος συστήματός του;
  3. Γνωρίζει ότι τα στοιχεία που αναρτήθηκαν, εκ των υστέρων, στο ΕΣΗΔΗΣ και «μαρτυρούν» τις μη αναστρέψιμες βλάβες που θα προκληθούν εντός της ζώνης προστασίας και στο άμεσο περιβάλλον του Σπηλαίου από την εγκατάσταση του τελεφερίκ και τα λοιπά τεχνικά έργα που υποκρύπτονται (εκτεταμένες εκσκαφές, εκβραχισμοί, τοποθέτηση χαλύβδινων πυλώνων, ανέγερση ογκωδών κτιρίων από μπετόν αρμέ, υπόγειες και επίγειες κατασκευές κ.λπ.); Αν ναι, με ποιον τρόπο ενέκρινε το ΥΠΠΟ όλα αυτά τα εκτεταμένα τεχνικά έργα και εργασίες μείζονος σημασίας, δεδομένου ότι δεν αναφέρονται καθόλου στην από 13.09.2024 Απόφασή του (ΑΔΑ:ΡΝΞΘ46ΝΚΟΤ-Ε1Κ); Αν όχι, τι θα πράξει για την αποκατάσταση της νομιμότητας, ως οφείλει εκ του θεσμικού της ρόλου;

Ερωτάται ο κ. Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών:

  1. Ποιος ήταν ο φορέας πρότασης του έργου; Σε ποιο στάδιο ωρίμανσης και βάσει ποιων μελετών σκοπιμότητας, αναγκαιότητας και βιωσιμότητας εντάχθηκε στις 06.04.2023 το Υποέργο 1 του «αναβατορίου» για χρηματοδότηση στο ΤΑΑ; Προτίθεστε να επανεξετάσετε την ένταξή του, μετά τα όσα προαναφέρθηκαν;
  2. Με ποια κριτήρια αποφασίστηκε από την ΕΥΣΤΑ ότι το Υποέργο 1 είναι σύμφωνο με τους ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες, τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 και την αρχή «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης»;

Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων (Α.Κ.Ε.)

Παρακαλούνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί να καταθέσουν στη Βουλή:

  1. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος& Ενέργειας τις σχετικές γνωμοδοτήσεις,έγγραφα ή τυχόν πρακτικά συναντήσεων με εμπλεκόμενους στο Υποέργο1 φορείς και τα αιτήματά τους. Επίσης να καταθέσει το σύνολο των εισερχόμενων εγγράφων και τυχόν αιτημάτων που απευθύνθηκαν στη ΔΙΠΑ, προκειμένου αυτή να εκδώσει το με ΑΠ: ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/65211/4511/16.06.2024 έγγραφό της, ιδίως το σχετικό 1 αυτού, με Α.Π. 181316/28.5.2024 έγγραφο της Περιφέρειας Κρήτης (Α.Π. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/58661/4061/31-05-2024) και τα συνημμένα σε αυτόαρχεία.
  2. Η Υπουργός Πολιτισμού τον πλήρη φάκελο με την αλληλογραφία που αφορά στο Έργο του Δικταίου και ιδίως το Υποέργο 1 του «αναβατορίου, τόσο με τον Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου όσο και με την Περιφέρεια Κρήτης, τα πρακτικά των συναντήσεων της Υπουργού και στελεχών του ΥΠΠΟ στην Αθήνα και στην Κρήτη με εκπρόσωπους των εν λόγω φορέων (δημάρχους και περιφερειάρχη), καθώς και τα έγγραφα του φακέλου του Υποέργου 1 που εισήχθη στο ΚΑΣ στην υπ’ αριθ. 31/31.07.2024 Συνεδρία του (Θέμα 14ο), όπως και τα πλήρη πρακτικά του Οργάνου από την εν λόγω Συνεδρίαση. Επιπλέον να προσκομίσει: όλα τα έγγραφα και τις εισηγήσεις των αρμόδιων περιφερειακών υπηρεσιών επί του θέματος (Εφ. Αρχαιοτήτων Λασιθίου και Εφ. Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας), καθώς παραλείπονται από τα σχετικά της εν συνεχεία εκδοθείσας «εγκριτικής» Απόφασης (Α.Π.: 398888/13.09.2024/ΑΔΑ:ΡΝΞΘ46ΝΚΟΤ-Ε1Κ). Επίσης να καταθέσει: τις απαιτούμενες εκ του νόμου και του κανονιστικού πλαισίου: α) προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας, β) μελέτη τεκμηρίωσης και γ) συμπληρωματική Έκθεση Σκοπιμότητας για τη φιλοξενία χρήσεων και τυχόν εγκρίσεις τους.
  3. Ο Υπουργός Οικονομικών τον πλήρη φάκελο που αφορά το σχετικό 23 της Απόφασης Ένταξης (ΑΔΑ: Ψ39ΙΗ-Β2Ξ), ήτοι: «τη θετική αξιολόγηση της ΕΥΣΤΑ επί της πληρότητας των στοιχείων του Έργου και συμβατότητας αυτού με τους γενικούς και ειδικούς στόχους του ΤΑΑ», το με αριθ. Πρωτ. ΕΔΕΠΟΛ/Γρ. Προΐστ./ΤΑΑ/533/30.03.2023 έγγραφο του Υπουργείου Πολιτισμού που αναφέρεται στο Σχετικό 21, καθώς και το σχετικό Τεχνικό Δελτίο με όλες τις τροποποιήσεις και το σύνολο των συνοδευτικών εγγράφων που αφορούν το συγκεκριμένο υποέργο (αιτήματα εμπλεκόμενων φορέων, έγγραφα διαχειριστικών αρχών κ.λπ.).

Οι Ερωτώντες και αιτούντες Βουλευτές

Πολάκης Παύλος

Βέττα Καλλιόπη

Ζαμπάρας Μίλτος

Κασιμάτη Νίνα

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παππάς Νικόλαος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος

1 Οι τύποι οικοτόπων της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ που απαντώνται στη συγκεκριμένη περιοχήGR4320002 είναι οι 3290 (0 ha), 4090 (4115,36 ha), 5420 (4388,05 ha), 5430 (7920,74 ha), 6220 (1,441144 ha), 8140 (37,2693 ha), 8210 (8,20182 ha), 9290 (427,6 ha), 92C0 (13,4083 ha), 92D0 (0,688945 ha), 9320 (50,3601 ha), 9540 (2474,91 ha). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η βλάστηση των δολίνων αλλά και των βράχων, ενώ η πανίδα της περιοχής περιλαμβάνει ενδημικά και σπάνια είδη, κάποια εκ των οποίων είναι στενοενδημικά, βρίσκονται αποκλειστικά στο σπήλαιο του Δικταίου Άντρου και αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της εξαφάνισης, ενώ για την υψηλή τουριστική κίνηση έχουν ήδη καταγραφεί αρνητικές επιπτώσεις, στο πλαίσιο του έργου LIFE13 INF/GR/000188 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Πράσινου Ταμείου και του ΥΠΕΝ (http://www.ecovalue-crete.eu/el/sites/gr4320002).

2Υποέργο 1: Μελέτη και κατασκευή αναβατορίου από την Πλατεία Ευρώπης προς το Δικταίον Άντρον, Υποέργο 2: Διαμόρφωση πλατείας Ευρώπης και αποκατάσταση μονοπατιών πρόσβασης προς το Δικταίον Άντρον, Υποέργο 3: Εργασίες στερέωσης βραχωδών πρανών Δικταίου Άντρου, Υποέργο 4: Εργασίες διαμόρφωσης διαδρομής εντός Δικταίου Άντρου, Υποέργο 5: Ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση και φωτισμός-ανάδειξη Δικταίου Άντρου, Υποέργο 6: Καθαρισμός – απομάκρυνση επιλιθικής χλωρίδας ασβεστολιθικών πετρωμάτων Δικταίου Άντρου, Υποέργο 7: Αρχαιολογική εποπτεία εργασιών, επιστημονική τεκμηρίωση, συγγραφή και επιμέλεια κειμένων, φωτογράφιση και κινηματογράφηση Δικταίου Άντρου, Υποέργο 8: Τεχνική και Συμβουλευτική Υποστήριξη, Υποέργο 9: Δαπάνες ΟΚΩ, Υποέργο 10: Επίβλεψη αρχαιολογικών εργασιών.

3Π.χ. Τεχνική Έκθεση (Νοέμβριος 2024, αρχείο SKM_C75925021021530), Τεχνική Περιγραφή (Φεβρουάριος 2025), σχέδια Φεβρουάριος 2025 (20250208_143441, 143615, 143802, 143951, 143124, 143229, 143332, 143445, 143621, 143800, 143949) κ.ά.

4Βλ. π.χ. «Τεχνική Έκθεση», σελ. 10 και σχέδιο 20250208_143441.

5Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 για τη θέσπιση Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα σχέδια των κρατών και η αξιολόγησή τους θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι κάθε μέτρο (μεταρρύθμιση, επένδυση, δραστηριότητα) που χρηματοδοτείται από το ΤΑΑσυμμορφώνεται με τηναρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» και τους περιβαλλοντικούς στόχους του κανονισμού για την επιβάρυνση που μπορεί να έχει στο περιβάλλον, στην κλιματική αλλαγή, στις επιπτώσεις σε ανθρώπινους και φυσικούς πόρους, στη ρύπανση, στην παραγωγή και διάθεση αποβλήτων, στην προστασία της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, στην κατάσταση διατήρησης οικοτόπων και ειδών, συμπεριλαμβανομένων όσων είναι ενωσιακού ενδιαφέροντος, κ.ά. (2021/C 58/01).

6Βάσει της συναφούς νομοθεσίας αλλά και του ΦΕΚ 2837/Β/5-7-2019 για το κανονιστικό πλαίσιο για την εκπόνηση μελετών και την εκτέλεση εργασιών σε ακίνητα μνημεία, που εμπεριέχει σειρά απαιτήσεων.

Γ. Καραμέρος-Μ. Ζαμπάρας: «Σοβαρά προβλήματα από την χωροθέτηση και λειτουργία τριών Data Centers στα Σπάτα για τους κατοίκους της περιοχής»

ΕΡΩΤΗΣΗ

&

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Προς τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «Σοβαρά προβλήματα από την χωροθέτηση και λειτουργία τριών Data Centers στα Σπάτα για τους κατοίκους της περιοχής»

Σύμφωνα με αναφορές φορέων και κατοίκων της τοπικής κοινωνίας της Χριστούπολης Σπάτων έχουν εκφραστεί σοβαρές αντιρρήσεις και ανησυχίες σχετικά με την διαδικασία κατασκευής τριών Data Centers ισχύος από 12,5 έως 80 MW στην περιοχή των Σπάτων. Οι κάτοικοι έχουν προχωρήσει μάλιστα σε προσφυγές και καταγγελίες τόσο προς το Συμβούλιο της Επικρατείας όσο και στην Πολεοδομία αναφέροντας παραλείψεις στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και στην οικοδομική άδεια επισημαίνοντας πως δεν έχουν ληφθεί υπόψιν οι σωρευτικές επιπτώσεις από την λειτουργία και των τριών Data Center μόλις λίγα μέτρα από τον οικισμό της Χριστούπολης.

Στην πρώτη περίπτωση, κατασκευάζεται εγκατάσταση Data Center, ισχύος 25MW, σε απόσταση 800μ. ανατολικά από τα όρια του οικισμού. H μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το έργο αυτό εκτιμά το επίπεδο εκπεμπόμενου θορύβου στα 50db που είναι και το νόμιμα θεσμοθετημένο όριο. Η απόφαση της Περιφέρειας γνωμοδότησε ανώτατο όριο θορύβου τα 50 dB. H KYA για την έγκριση της χωροθέτησης (αρ. πρωτ. 69748/11-9-2024) επέτρεψε όριο θορύβου 65 dB, τα οποία επιτρέπονται μόνο σε βιομηχανικές περιοχές. Βιομηχανικές περιοχές δεν υπάρχουν στο Δήμο Σπάτων-Αρτέμιδος.

Στην δεύτερη περίπτωση, σε απόσταση περίπου 50 μ. βόρεια από τον οικισμό βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες για το δεύτερο Data Center, στην πρώτη φάση του έργου για υποδομή ισχύος 12,5MW με προοπτική επέκτασης στα 25MW. Αρχικά για τις οικοδομικές εργασίες είχε εκδοθεί η με α/α 551887/10-12-2022 οικοδομική άδεια για «νέο συγκρότημα εμπορικών εκθέσεων» ενώ στις 14/06/2025 έγινε στην ΥΔΟΜ γνωστοποίηση εκτέλεσης πρόσθετων εργασιών εν όψει επικείμενης αναθεώρησης, για αλλαγή μελετών και για αλλαγή χρήσης σε κτήριο Κέντρου Δεδομένων (Data Center). Ακολούθως, στις 29 Ιουλίου 2025 δημοσιεύθηκε κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, με την οποία καθορίστηκαν Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ) για κέντρα δεδομένων με ισχύ εγκατάστασης μεγαλύτερη από 2 MW και μικρότερη από 20 MW, οπότε εκ των πραγμάτων το συγκεκριμένο έργο εξαιρέθηκε από την υποβολή μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Αμέσως μετά, στις 08/08/2025 η εταιρεία που κατασκευάζει το Data Center έλαβε προέγκριση άδειας αναθεώρησης της 551887/22 οικοδομικής άδειας «για αλλαγή μελετών και για αλλαγή χρήσης σε συγκρότημα διώροφων και ισόγειων κτιρίων κέντρου δεδομένων», χωρίς μέχρι τότε να έχουν εγκριθεί ΠΠΔ για το συγκεκριμένο έργο, ενώ στη συνέχεια στις 13/10/2025, 46 κάτοικοι κατέθεσαν ισάριθμες καταγγελίες στην ΥΔΟΜ Σπάτων υποστηρίζοντας ότι είναι σε εξέλιξη εργασίες για διαφορετική χρήση, σε διαφορετική θέση και με διαφορετικό περίγραμμα από την αρχική οικοδομική άδεια.

Στην τρίτη περίπτωση, σε απόσταση 180 μ. βορειοανατολικά της Χριστούπολης βρίσκεται σε φάση μελέτης και αδειοδότησης το τρίτο και μεγαλύτερο Data Center με προβλεπόμενη ισχύ 80 MW. Για το Data Center αυτό έχει εκπονηθεί Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) η οποία τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Ο Δήμος Σπάτων λόγω διαπίστωσης παρατυπιών και ελλείψεων, απέρριψε τη ΜΠΕ του Data Center ενώ το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής ενέκρινε τη μελέτη στις 24/11/2025 υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν τα νόμιμα όρια θορύβου των 50db. Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει η Επιτροπή Κατοίκων της Χριστούπολης από τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το συγκεκριμένο Data Center απουσιάζει η πραγματική αποτίμηση της σωρευτικής επίδρασης, μη συνυπολογίζοντας την όχληση από τα άλλα δύο Data Centers που ήδη κατασκευάζονται και λαμβάνοντας ως ανώτατο όριο θορύβου τα 65 dB, τα οποία επιτρέπονται μόνο σε βιομηχανικές περιοχές και όχι επιχειρηματικό πάρκο που είναι η πραγματικότητα. Ακόμη, η ΜΠΕ αγνοεί την εγγύτητα σε οικιστική ζώνη και σε σχολεία, προβλέπει τη διέλευση καλωδιώσεων από το κέντρο του οικισμού και δημιουργεί υπέργειο υποσταθμό ρεύματος σε μια έκταση 7,5 στρεμμάτων στο όριο της ιδιοκτησίας ενώ δεν εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρχει βλαπτική έκκληση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην πέριξ περιοχή. Η περιοχή στην οποία χωροθετείται το κέντρο δεδομένων είναι χαρακτηρισμένη ως περιοχή πολεοδομικού κέντρου, όπου απαγορεύονται κάθε είδους βιομηχανικές χρήσεις.

Για να υπάρξουν οφέλη και θετικό πρόσημο σε εθνικό και τοπικό επίπεδο από την εγκατάσταση και λειτουργία Data Centers, θα πρέπει αυτά να ακολουθούν την ισχύουσα νομοθεσία. Εφόσον η λειτουργία των κέντρων δεδομένων είναι συνεχής θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη τα επίπεδα θορύβου, τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας, όσο και της νύχτας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας τα επίπεδα θορύβου τη νύχτα δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα 40 dB έξω από την κατοικία.

Περαιτέρω, σειρά επιστημονικών μελετών που εξετάζουν τον διεθνή κλάδο των Data Centers καταδεικνύουν ότι οι εγκαταστάσεις αυτές χαρακτηρίζονται από:

Α) Υπερβολική κατανάλωση νερού καθώς απαιτούν μεγάλες ποσότητες για την ψύξη των servers. Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες τα Data Centers έχουν ήδη συνδεθεί με επιδείνωση της υδατικής κρίσης και αύξηση του υδατικού στρες σε τοπικές κοινότητες.

Β) Υψηλή κατανάλωση ενέργειας που επιβαρύνει τις τοπικές υποδομές και αυξάνει τις εκπομπές CO₂ εφόσον δεν χρησιμοποιούνται ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Γ) Κινδύνους θερμικού φορτίου και πυρκαγιάς, ιδίως σε περιοχές όπως τα Σπάτα όπου συχνά εκδηλώνονται πυρκαγιές σε χαμηλή βλάστηση, και όπου η ύπαρξη μεγάλων ηλεκτρικών εγκαταστάσεων μπορεί να εντείνει την επικινδυνότητα.

Δ) Έντονο συνεχές θόρυβο λόγω της λειτουργίας των απαραίτητων ψυκτικών και μηχανολογικών εγκαταστάσεων

Ε) Υψηλή ακτινοβολία

Ακόμη, νέα αναδυόμενα διεθνή πρότυπα χωροθέτησης των Data Centers δείχνουν ότι άλλες χώρες αποφεύγουν τη χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε κατοικημένες περιοχές με υδρολογικές ευαισθησίες, όπως η Χριστούπολη Σπατών. Σε πολλά κράτη έχουν ματαιωθεί οι αρχικοί σχεδιασμοί εγκατάστασης Data Centers, όπως για παράδειγμα στην Ολλανδία, όπου διεθνής κολοσσός αναγκάστηκε να ματαιώσει επένδυσή δημιουργίας Data Center, υπό την πίεση αντιδράσεων τοπικών ακτιβιστών στην πόλη Zeewolde, εξαιτίας της πρόσθετης ενεργειακής και περιβαλλοντικής επιβάρυνσης που τέτοιες υποδομές παράγουν. Σε άλλες χώρες όπως στην Κίνα εγκαθίστανται υποθαλάσσια Data Center που ψύχονται από το θαλασσινό νερό, μειώνοντας δραστικά την κατανάλωση ενέργειας και πόσιμου νερού σε σχέση με τα επίγεια κέντρα.

Επειδή, επηρεάζεται άμεσα η καθημερινότητα και η ασφάλεια των κατοίκων, καθώς τα Data Centers απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού, δημιουργώντας φόρτο στα τοπικά δίκτυα και κινδύνους υπερθέρμανσης ή βλαβών

Επειδή, υπάρχει ο κίνδυνος πρόκλησης σοβαρών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπως αύξηση θερμικής ρύπανσης, επιβάρυνση του υδροφόρου ορίζοντα και υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα σε μια ήδη πιεσμένη περιοχή από την σωρευτική λειτουργία τριών Data Centers

Επειδή, αναδεικνύονται ζητήματα διαφάνειας, τήρησης πολεοδομικών κανόνων και δημόσιου ελέγχου, ειδικά όταν υπάρχουν αναφορές για αποκλίσεις από τα εγκεκριμένα σχέδια

Επειδή, η εγκατάσταση των Data Centers αφορά ένα αναπτυξιακό μοντέλο που πρέπει να είναι βιώσιμο και κοινωνικά αποδεκτό, σε μια εποχή όπου άλλες χώρες στρέφονται σε πιο καινοτόμες και λιγότερο επιβαρυντικές λύσεις

Ερωτάται ο αρμόδιος υπουργός:

  1. Έχουν πραγματοποιηθεί αυτοψίες από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα στο μικρότερο Data Center των 12,5 MW, προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι εν εξελίξει εργασίες συμμορφώνονται με την εγκεκριμένη οικοδομική άδεια;Αν ναι πότε έγιναν .; Επιβεβαιώνεται η καταγγελία των κατοίκων για τις μεταβολές στην οικοδομική άδεια;
  2. Λαμβάνει υπόψιν της η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του μεγαλύτερου Data Center των 80 MW, τη συγκέντρωση των τριών Data Centers γύρω από την οικιστική περιοχή της Χριστούπολης και την επιβάρυνση που σωρευτικά θα υπάρξει; Έχει λάβει υπόψη της τα σημερινά δεδομένα υδατικού στρες της Ανατολικής Αττικής; Γιατί προχωρά η έγκριση χωρίς να έχει συμμορφωθεί η μελέτη με τα όρια θορύβου που ισχύουν όπως σαφώς τέθηκαν από τον Δήμο και την Περιφέρεια;
  3. Έχει εκπονηθεί σχέδιο αντιμετώπισης κινδύνου πυρκαγιάς ειδικά για τις τεχνικές εγκαταστάσεις και την ευρύτερη περιοχή;
  4. Ποιες είναι οι ανάγκες σε νερό (m3/day) για το κάθε ένα από τα DataCenter και ποιες οι πηγές υδροδότησής τους;

Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

Αιτούμαστε για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών την υποβολή των κάτωθι στοιχείων:

-τα πορίσματα και τις εκθέσεις αυτοψίας των επιθεωρήσεων που έχουν διενεργηθεί στα έργα κατασκευής

-το Σχέδιο αντιμετώπισης κινδύνου πυρκαγιάς, αν έχει καταρτιστεί

Οι ερωτώντες βουλευτές

Καραμέρος Γεώργιος

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Ερώτηση στους Υπουργούς Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία της Ρ. Δούρου:   Οι Δήμοι της Αττικής συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβά την αδιαφάνεια και την κακοδιαχείριση του ΕΔΣΝΑ

Τις αδιαφανείς πρακτικές και την κακοδιαχείριση του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) αναδεικνύουν με ερώτησή τους προς τους υπουργούς Εσωτερικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, βουλεύτριες και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ, με πρωτοβουλία της Ρένας Δούρου.

Συγκεκριμένα αναφέρονται στην έγκριση από το ΔΣ του ΕΔΣΝΑ, ύστερα από σχετική εισήγηση της Εκτελεστικής Επιτροπής του, της “προσωρινής” τιμολογιακής πολιτικής του φορέα για τα έτη 2023-2026, που καλεί τους Δήμους της Αττικής να καταβάλλουν 93 εκατ. ευρώ ετησίως, προκειμένου να καλυφθούν οι δαπάνες του Συνδέσμου για τη διαχείριση απορριμμάτων. Ωστόσο, όπως σημειώνουν στην ερώτησή τους οι βουλευτές και βουλεύτριες του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ, αυτό συνεπάγεται ότι “οι Δήμοι που επένδυσαν στη βελτίωση των ποσοστών ανακύκλωσής τους όχι μόνο δεν επιβραβεύονται αλλά αντίθετα καλούνται να πληρώσουν τόσο το κόστος διαχείρισης για την ανακύκλωση όσο και το αντίστοιχο κόστος διαχείρισης απορριμμάτων από τον ΕΔΣΝΑ, παρά το γεγονός ότι ο ΕΔΣΝΑ δεν τα διαχειρίστηκε τελικά αφού ανακυκλώθηκαν!”

Η πρακτική αυτή που “τείνει επιπλέον να γίνει και μόνιμη”, προστίθεται “σε μια σειρά σκανδαλωδών πρακτικών της διοίκησης του ΕΔΣΝΑ που έχουν ήδη καταδειχθεί από σχετικές έρευνες και πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, όπως η παράνομη παρακράτηση του τέλους ταφής των Δήμων για το 2022, ύψους 35 εκατ. ευρώ που «χάρισε» η κυβέρνηση στον ΕΔΣΝΑ με το άρθρο 235 του Ν. 5193/2025.

Στο πλαίσιο αυτό ρωτούν τους Υπουργούς αν “επικροτούν την απόφαση του ΕΔΣΝΑ να συνεχίζει να χρεώνει τους Δήμους της Αττικής με δεδομένα του 2020, με τη δικαιολογία της δήθεν «προσωρινής» τιμολογιακής πολιτικής”. “Αν θεωρούν ότι η πρακτική αυτή λειτουργεί προς όφελος της ανακύκλωσης και ποια κίνητρα πρέπει να δοθούν ώστε οι Δήμοι να επενδύσουν στην ανακύκλωση”.

Τέλος ρωτούν γιατί μέχρι σήμερα “δεν έχουν αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες προκειμένου ο ΕΔΣΝΑ όντως να αλλάξει σελίδα σε ό,τι αφορά α) στις συνθήκες αδιαφανούς λειτουργίας του και β) στη διαχείριση των απορριμμάτων ευθυγραμμιζόμενος επιτέλους με τις ευρωπαϊκές οδηγίες περί ανακύκλωσης, κυκλικής οικονομίας, κ.ά”.

Αναλυτικά η Ερώτηση:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Εσωτερικών

Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: Η αδιαφάνεια στον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) συνεχίζεται

Στις 10.11.2025 το ΔΣ του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ), κατόπιν εισήγησης της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συνδέσμου ενέκρινε την «προσωρινή» τιμολογιακή πολιτική του φορέα για τα έτη 2023-2026, η οποία καλεί τους Δήμους της Αττικής να καταβάλλουν 93 εκατ. ευρώ ετησίως, προκειμένου να καλυφθούν οι δαπάνες του Συνδέσμου για τη διαχείριση απορριμμάτων.

Για μια ακόμη φορά, η εισήγηση της Εκτελεστικής Επιτροπής χρησιμοποίησε ως βάση για τον επιμερισμό του κόστους διαχείρισης απορριμμάτων στους Δήμους τις ποσότητες που διαχειρίστηκε ο ΕΔΣΝΑ το 2020. Δηλαδή, αντί να χρησιμοποιηθούν τα πιο πρόσφατα απολογιστικά στοιχεία για τον όγκο των απορριμμάτων που διέθεσε κάθε Δήμος στον ΕΔΣΝΑ προς διαχείριση, έγινε η «πιο βολική» επιλογή χρήσης παλαιότερων στοιχείων ως βάση για τον επιμερισμό του κόστους. Και αυτό παρά το γεγονός ότι α) πρόσφατα στοιχεία είναι διαθέσιμα στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων, β) ο ίδιος ο ΕΔΣΝΑ έχει καταθέσει μέρος των απολογιστικών του στοιχείων για τα έτη 2023-2024 στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων1, γ) πρόσφατα εγκρίθηκαν και οι ισολογισμοί του Συνδέσμου για τα προηγούμενα έτη.

Προφανώς, με την πρακτική αυτή, οι Δήμοι που επένδυσαν στη βελτίωση των ποσοστών ανακύκλωσής τους όχι μόνο δεν επιβραβεύονται αλλά αντίθετα καλούνται να πληρώσουν τόσο το κόστος διαχείρισης για την ανακύκλωση όσο και το αντίστοιχο κόστος διαχείρισης απορριμμάτων από τον ΕΔΣΝΑ, παρά το γεγονός ότι ο ΕΔΣΝΑ δεν τα διαχειρίστηκε τελικά αφού ανακυκλώθηκαν!

Η «προσωρινή» αυτή πρακτική τείνει επιπλέον να γίνει και μόνιμη αφού, έως σήμερα, δεν έχει ληφθεί απόφαση από το ΔΣ του Συνδέσμου για την εκκαθάριση για τα έτη 2021-2024, με βάση την οποία θα υπήρχε ανάλογη αναπροσαρμογή του κόστους που καλείται να επωμιστεί κάθε Δήμος.

Επιπλέον, αντιβαίνει ευθέως και στο άρθρο 237 του Ν. 4555/2018, καθώς παραβιάζει απόλυτα την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», την αρχή της ανταποδοτικότητας και της διαφάνειας στην κατανομή του κόστους αλλά και ακυρώνει οποιοδήποτε κίνητρο προς τους Δήμους να ενισχύσουν την ανακύκλωση.

Έρχεται δε να προστεθεί σε μια σειρά σκανδαλωδών πρακτικών της διοίκησης του ΕΔΣΝΑ που έχουν ήδη καταδειχθεί από σχετικές έρευνες και πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, όπως η παράνομη παρακράτηση του τέλους ταφής των Δήμων για το 2022, ύψους 35 εκατ. ευρώ που «χάρισε» η κυβέρνηση στον ΕΔΣΝΑ με το άρθρο 235 του Ν. 5193/2025.

Τα παραπάνω, επιπλέον, διαψεύδουν εμφατικά πρόσφατες δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών, περί δήθεν «αλλαγής σελίδας» στον ΕΔΣΝΑ, ο οποίος φαίνεται ότι παρά τη γενναία επιχορήγηση από την κυβέρνηση για να καλυφθούν χρηματοδοτικά κενά, εξακολουθεί να λειτουργεί στο ίδιο μοτίβο: επιβάρυνση των Δήμων και κατά συνέπεια των δημοτών, διογκούμενα ελλείμματα, αδιαφάνεια στη διαχείριση, σκανδαλώδης ανεπάρκεια σε ό,τι αφορά την κινητροδότηση πολιτικών ανακύκλωσης, τον απολογισμό και τη λογοδοσία.

Κατόπιν των παραπάνω,

Ερωτώνται κατ’ αρμοδιότητα οι κ.κ. Υπουργοί

  1. Επικροτούν την απόφαση του ΕΔΣΝΑ να συνεχίζει να χρεώνει τους Δήμους της Αττικής με δεδομένα του 2020, με τη δικαιολογία της δήθεν «προσωρινής» τιμολογιακής πολιτικής;
  2. Θεωρούν ότι η παραπάνω πρακτική λειτουργεί προς όφελος της ανακύκλωσης και πώς θεωρούν ότι πρέπει να κινητροδοτηθούν τελικά οι Δήμοι για να επενδύσουν στην ανακύκλωση;
  3. Γιατί μέχρι σήμερα δεν έχουν αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες προκειμένου ο ΕΔΣΝΑ όντως να αλλάξει σελίδα σε ό,τι αφορά α) στις συνθήκες αδιαφανούς λειτουργίας του και β) στη διαχείριση των απορριμμάτων ευθυγραμμιζόμενος επιτέλους με τις ευρωπαϊκές οδηγίες περί ανακύκλωσης, κυκλικής οικονομίας, κ.ά.;

Οι Ερωτώσες Βουλεύτριες και οι Ερωτώντες Βουλευτές

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος

Βέττα Καλλιόπη

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος (Κώστας)

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Παπαηλιού Γεώργιος

Παππάς Νικόλαος

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος

1 ? Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, Επικαιροποιημένη Έκθεση Αξιολόγησης Διαχειριστικής Επάρκειας 2024 για τον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής, No. 12/2025

Στη Βουλή από τον Χάρη Μαμουλάκη, για μια ακόμη φορά, το ζήτημα πολεοδόμησης οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων

Αναφορά επιστολής του ΤΕΕ/ΤΑΚ προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας

Στη Βουλή από τον Χάρη Μαμουλάκη, για μια ακόμη φορά, το ζήτημα πολεοδόμησης οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων

Στη Βουλή φέρνει ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, το ζήτημα πολεοδόμησης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, καταθέτοντας ανακοίνωση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, Τμήματος Ανατολικής Κρήτης (ΤΕΕ/ΤΑΚ) ως Αναφορά προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας.

Με τη συγκεκριμένη ανακοίνωση του ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητείται:

• Η κατ’ ουσία απόσυρση του Π.Δ. (Τεύχος Δ’) 194/15.04.2025 – Να τροποποιηθεί το ΠΔ 194/2025 επαναφέροντας τις οριοθετήσεις που έγιναν με βάση το ΠΔ του 1985, καθώς αυτό είχε εγκριθεί από το ΣΤΕ.

• Σε περίπτωση που δεν διατηρηθούν τα υφιστάμενα όρια, να ληφθούν υπόψιν οι πλέον πρόσφατες αεροφωτογραφίες στις οποίες αποτυπώνεται η υφιστάμενη κατάσταση σήμερα αντί της αεροφωτογραφίας του 1983, καθώς για λόγους ισονομίας και δικαιοσύνης δεν δύνανται να αγνοηθούν.

• Τη δρομολόγηση μιας ουσιαστικής, θεσμικά κατοχυρωμένης και συμμετοχικής διαδικασίας επαναπροσδιορισμού των ορίων των οικισμών, με ενεργό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και μέσω των ΤΠΣ/ΕΠΣ, με επιστημονικό, εξειδικευμένο τοπικά, ορθολογικό και δίκαιο τρόπο.

• Την απλοποίηση και άμεση δρομολόγηση των διαδικασιών πολεοδόμησης εντός του πλαισίου των ΤΠΣ και ΕΠΣ με χρηματοδότηση από την Πολιτεία.

• Τη νομοθετική κατοχύρωση της προστασίας της υφιστάμενης διαμορφωμένης κατάστασης, με ρητή πρόβλεψη σαφώς διατυπωμένη μη αναδρομικότητας του Π.Δ. και αποτροπής ανατροπών που θίγουν ιδιοκτησιακά και πολεοδομικά δικαιώματα.

Η Ελλάδα ένα βήμα πριν την παραπομπή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, για μη ενσωμάτωση της κοινοτικής νομοθεσίας για τις ΑΠΕ – Ερώτηση & ΑΚΕ βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία Χ. Μαμουλάκη

Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία του Χ. Μαμουλάκη, προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας

Τον κίνδυνο παραπομπής της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τη μη ενσωμάτωση της κοινοτικής νομοθεσίας για τις ΑΠΕ αναδεικνύουν 9 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία του Τομεάρχη Οικονομικών & Ανάπτυξης και Βουλευτή Ηρακλείου Χάρη Μαμουλάκη, καταθέτοντας σχετική Ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας.

«Η Ελλάδα βρίσκεται προ της παραπομπής της, για ακόμη μια φορά, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται αναφορικά με τις πιθανές χρηματικές κυρώσεις και την απώλεια πόρων» αναφέρει σε δήλωσή του ο Χάρης Μαμουλάκης, τονίζοντας: «Η υιοθέτηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και η συμμόρφωση με αυτή έχει βαρύνουσα σημασία, πόσο μάλλον σε ό,τι αφορά τον τομέα των ΑΠΕ, η συμβολή των οποίων κρίνεται καθοριστική, τόσο για ζητήματα περιβάλλοντος όσο και για τη σταδιακή εξάλειψη της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Ο αρμόδιος Υπουργός οφείλει εξηγήσεις.».

Με την Ερώτηση επισημαίνεται ο καθοριστικός ρόλος της ενέργειας τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, γίνεται ιστορική αναδρομή σε χαρακτηριστικά ορόσημα και στατιστικά και τονίζεται η σπουδαιότητα της οδηγίας που τέθηκε σε ισχύ στις 20 Νοεμβρίου 2023, (ΕΕ) 2023/2413 (RED III), ως αναθεώρηση του υφιστάμενου πλαισίου.

Όπως τονίζεται, οι διατάξεις περιλαμβάνουν ενδεικτικά, μέτρα για την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης -τόσο για έργα πηγών ανανεώσιμης ενέργειας όσο και για τα έργα υποδομής που αφορούν την ενσωμάτωση της πρόσθετης δυναμικότητας στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας-, μέτρα ενίσχυσης του ρόλου του ενιαίου σημείου επαφής, μέτρα για τις αιτήσεις αλλά και σαφείς προθεσμίες διαδικασιών αδειοδότησης, για συγκεκριμένες τεχνολογίες ή συγκεκριμένα είδη έργων, καθώς και την παραδοχή ότι τα έργα ανανεώσιμης ενέργειας και οι σχετικές υποδομές δικτύου είναι υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος.

Η εν λόγω Οδηγία εκδόθηκε προκειμένου να ενισχυθεί η μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης έργων ΑΠΕ, γι’ αυτό και ορισμένα «κρίσιμα» μέρη της, ειδικά όσα αφορούν τις διαδικασίες αδειοδότησης (permit-granting) και συναφείς υποδομές, έπρεπε να ενσωματωθούν από τα κράτη-μέλη έως 1 Ιουλίου 2024. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τον Ιούνιο του 2024, ενέκρινε τη διενέργεια διαγωνισμού με τη διαδικασία απευθείας ανάθεσης για παροχή νομικών υπηρεσιών για την παρακολούθηση και διερεύνηση επιπτώσεων στην εθνική νομοθεσία, της υπό τροποποίηση ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. To Σεπτέμβριο  του 2025, δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν κατάφερε να ενσωματώσει μέχρι τον Ιούλιο τα προβλεπόμενα βάσει της Οδηγίας, εστάλησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τρεις προειδοποιητικές επιστολές για μη πλήρη ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο και τον Ιούνιο του  2025 εκκίνησε τη νομική διαδικασία «επί παραβάσει», κατά της Χώρας μας, ως κράτους-μέλους που δε συμμορφώνεται με απορρέουσες εκ του ενωσιακού δικαίου υποχρεώσεις, με γνώμονα τη διασφάλιση εφαρμογής του τελευταίου, προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Γι’ αυτό και ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1.         Δεδομένου ότι η  τμηματική και ολοσχερής εξόφληση (ύψους 60.000€ πλέον Φ.Π.Α.), από την αναθέτουσα αρχή, προς την ανάδοχο δικηγορική εταιρεία, αποτελεί ένδειξη της καλής εκτέλεσης της σύμβασης του έργου, μέχρι την προβλεπόμενη ημερομηνία, ήτοι 31.05.2025. Επιβεβαιώνονται τα ανωτέρω, από το αποτέλεσμα ελέγχου παράδοσης του έργου, από την αρμόδια Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εναλλακτικών Καυσίμων; Κρίθηκε όντως η προσήκουσα εκτέλεση της σύμβασης και η εκπλήρωση των υποχρεώσεων το αναδόχου και σε περίπτωση θετικής σας απάντησης,  πως αξιοποιήθηκε το παραδοτέο έργο;

2.         Βάσει της αιτιολογημένης γνώμης που εξέδωσε η Επιτροπή, προς τη Χώρα μας την 18.06.2025, τεκμαίρεται η μη εμπρόθεσμη υλοποίηση των απαραιτήτων νομοθετικών πρωτοβουλιών από μέρους του αρμόδιου Υπουργείου. Ποιοι ήταν οι λόγοι που παρήλθε άπρακτο το μεσοδιάστημα; Κρίθηκε από το Υπουργείο ως επαρκές και αποτελεσματικό το παραληφθέν έργο, κατά τα οριζόμενα στη συναφθείσα σύμβαση, για την ενσωμάτωση των διατάξεων της Οδηγίας 2413/2023 (ΕΕ) στο εθνικό δίκαιο; Αν ναι, για ποιο λόγο δεν ολοκληρώθηκε η ενσωμάτωση αυτή;

3.         Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι παρελθόντος απράκτου, του διαστήματος των δύο μηνών από την αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής, η Ελλάδα ενδέχεται να παραπεμφθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με ό,τι αυτό συνεπάγεται, ποιες είναι οι ενέργειες που προτίθεται να προβεί το Υπουργείο προκειμένου να αποφευχθεί κάτι τέτοιο;

4.         Δεδομένου ότι η ενσωμάτωση  στο εθνικό δίκαιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και δη των δεσμευτικών ευρωπαϊκών κανόνων, δεν αποτελεί αμιγώς πρωτογενή νομοπαρασκευαστική διαδικασία, τέθηκε ζήτημα έλλειψης νομοτεχνικής υποστήριξης τέτοιας, ώστε το καθ’ ύλην αρμόδιο, για τον Τομέα των ΑΠΕ, Υπουργείο Περιβάλλοντος, έκρινε αναγκαία την ανάθεση του συγκεκριμένου έργου σε εξωτερικούς νομικούς συμβούλους και βάσει ποιων κριτηρίων έγινε η τελική επιλογή του συγκεκριμένου αναδόχου, ως μόνου έχοντα εξειδίκευση στο εν λόγω αντικείμενο;

Επίσης, καλείται να καταθέσει στη Βουλή το παραδοτέου αποτελέσματος της αναδόχου δικηγορικής εταιρείας, βάσει της με αρ. 3/2024 Σύμβασης του Υπουργείου (24SYMV015140659 2024-07-17), συνολικού κόστους 74.400€.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 1 Δεκεμβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ (Α.Κ.Ε.)

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «Η Ελλάδα ένα βήμα πριν την παραπομπή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, για μη ενσωμάτωση της κοινοτικής νομοθεσίας για τις ΑΠΕ»

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια ο τομέας της ενέργειας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε εθνικό επίπεδο. Ήδη από το 2009, με τη θέσπιση της Κοινοτικής Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (2009/28/ΕΚ), τέθηκαν δεσμευτικοί στόχοι χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), οι οποίες αποτέλεσαν εν συνεχεία και τον κρισιμότερο πυλώνα της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, εγκαινιασθείσας το 2019, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με σκοπό τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης, από εξωτερικούς προμηθευτές, ιδίως μετά τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ουκρανία (REPowerEU).

Κατά τη δεκαετία που ακολούθησε τη θεσμοθέτηση των ανωτέρω, ο τομέας των ΑΠΕ αναπτύχθηκε ραγδαία και στην Ελλάδα, με το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στην κατανάλωση ενέργειας να ανέρχεται, από το 15% του ενεργειακού μίγματος το 2013, στο 43,2% το 2023. Σε αυτό το διαμορφούμενο συνεχώς περιβάλλον, στις 20 Νοεμβρίου 2023, τέθηκε σε ισχύ, η Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 (RED III), ως αναθεώρηση του υφιστάμενου πλαισίου της αντίστοιχης (ΕΕ) 2018/2001 που ίσχυε ως τότε, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Οι διατάξεις αυτές περιλαμβάνουν, ενδεικτικά, μέτρα για την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης -τόσο για έργα πηγών ανανεώσιμης ενέργειας όσο και για τα έργα υποδομής που αφορούν την ενσωμάτωση της πρόσθετης δυναμικότητας στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας-, μέτρα ενίσχυσης του ρόλου του ενιαίου σημείου επαφής, μέτρα για τις αιτήσεις αλλά και σαφείς προθεσμίες διαδικασιών αδειοδότησης, για συγκεκριμένες τεχνολογίες ή συγκεκριμένα είδη έργων, καθώς και την παραδοχή ότι τα έργα ανανεώσιμης ενέργειας και οι σχετικές υποδομές δικτύου είναι υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος. 

Η εν λόγω Οδηγία εκδόθηκε προκειμένου να ενισχυθεί η μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης έργων ΑΠΕ, γι’ αυτό και ορισμένα «κρίσιμα» μέρη της, ειδικά όσα αφορούν τις διαδικασίες αδειοδότησης (permit-granting) και συναφείς υποδομές, έπρεπε να ενσωματωθούν από τα κράτη-μέλη έως 1 Ιουλίου 2024. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τον Ιούνιο του 2024, με την υπ. αρ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/63491/1765/11.6.2024 απόφαση του Γενικού Διευθυντή Ενέργειας, ενέκρινε τη διενέργεια διαγωνισμού με τη διαδικασία απευθείας ανάθεσης, σύμφωνα με τα άρθρα 107, 109α, τις παρ. 1 έως 3 του άρθρου 118 και της περ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 120 του ν. 4412/2016, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, για παροχή νομικών υπηρεσιών για την παρακολούθηση και διερεύνηση επιπτώσεων στην εθνική νομοθεσία, της υπό τροποποίηση ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας» (ΑΔΑ: 62Υ04653Π8- ΗΘ2) και εν συνεχεία εκδόθηκε η σχετική πρόσκληση (24PROC014933422 2024-06-13, CVP79111000-5), οι όροι της οποίας προέβλεπαν μόνη τη συμμετοχή συγκεκριμένης δικηγορικής εταιρείας, συνολικό κόστος σύμβασης έργου ύψους 74.400€ (ήτοι 60.000€ πλέον Φ.Π.Α.), και τμηματική παράδοση του έργου με τελική ημερομηνία ολοκλήρωσης την 31.05.2025 σε τρία στάδια ως εξής:

Ι) Ανάλυση και κωδικοποίηση των τροποποιήσεων που η Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 («RED III») επιφέρει στην Οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 («RED II»), καθώς και κατάρτιση πλάνου ενσωμάτωσης της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413 στην εθνική νομοθεσία, το οποίο θα σταλεί στη Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης, εντός 15νθημέρου από την υπογραφή της Σύμβασης.

ΙΙ) Σχέδιο νόμου/διατάξεων για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413 στην εθνική νομοθεσία, καθώς και συναφή συνοδευτικά κείμενα (αιτιολογική έκθεση, πίνακας των ισχυουσών διατάξεων της ελληνικής νομοθεσίας που καταργούνται ή τροποποιούνται, έκθεση αξιολόγησης των συνεπειών της ρύθμισης, επεξεργασία και ενσωμάτωση των σχολίων διαβούλευσης) και πίνακας αντιστοίχισης της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας με τις προτεινόμενες διατάξεις ενσωμάτωσης αυτής, για τις διατάξεις των άρθρων 15ε, 16, 16β, 16γ, 16δ, 16ε και 16στ της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 όπως τροποποιούνται ή προστίθενται με τα σημεία 6 και 7 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, με τελική ημερομηνία υποχρέωσης ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο την 1η Ιουλίου 2024, εντός 15νθημέρου από την υπογραφή της Σύμβασης.

ΙΙΙ) Σχέδιο νόμου/διατάξεων για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413 στην εθνική νομοθεσία, καθώς και συναφή συνοδευτικά κείμενα (αιτιολογική έκθεση, πίνακας των ισχυουσών διατάξεων της ελληνικής νομοθεσίας που καταργούνται ή τροποποιούνται, έκθεση αξιολόγησης των συνεπειών της ρύθμισης, επεξεργασία και ενσωμάτωση των σχολίων διαβούλευσης) και πίνακας αντιστοίχισης της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας με τις προτεινόμενες διατάξεις ενσωμάτωσης αυτής, για όλες τις υπόλοιπες διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, με τελική ημερομηνία υποχρέωσης ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο την 21η Μαϊου2025, έως την 31.05.2025.

Toν Σεπτέμβριο  του 2025, δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν κατάφερε να ενσωματώσει μέχρι τον Ιούλιο τα προβλεπόμενα βάσει της Οδηγίας,  εστάλησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τρεις προειδοποιητικές επιστολές (Formal Notices 258-260 TFEU) για μη πλήρη ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο. Σε συνέχεια των ανωτέρω προειδοποιήσεων, παρά το ότι με τον νόμο 5151/2024 (ΦΕΚ173Α’/4.11.2024) υπήρξε μερική ενσωμάτωση ορισμένων άρθρων στην εθνική νομοθεσία, εν τέλει φαίνεται ότι αυτή δεν πραγματοποιήθηκε στο σύνολό της. Ως αποτέλεσμα, μετά από σχετικό έλεγχο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον Ιούνιο του  2025 εκκίνησε τη νομική διαδικασία «επί παραβάσει», κατά της Χώρας μας, ως κράτους-μέλους που δε συμμορφώνεται με απορρέουσες εκ του ενωσϊακού δικαίου υποχρεώσεις, με γνώμονα τη διασφάλιση εφαρμογής του τελευταίου, προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα, την 18.06.2025, απέστειλε προς την Ελλάδα αιτιολογημένη γνώμη [INFR(2024)0221] κρίνοντας ότι η τελευταία, δε μετέφερε πλήρως στο εθνικό της δίκαιο, τις διατάξεις της αναθεωρημένης οδηγίας 2023/2413EU,  για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, αναφορικά με την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, καλώντας την ταυτόχρονα, σε συμμόρφωση εντός διαστήματος δύο μηνών, προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για την ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης των εκκρεμουσών διατάξεων. Σε αντίθετη περίπτωση, η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει την παραπομπή της υπόθεσης στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συνεπώς:

Επειδή, η Ελλάδα βρίσκεται προ της παραπομπής της, για ακόμη μια φορά, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται αναφορικά με τις πιθανές χρηματικές κυρώσεις και την απώλεια πόρων,

Επειδή, η υιοθέτηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και η συμμόρφωση με αυτή έχει βαρύνουσα σημασία, πόσο μάλλον σε ό,τι αφορά τον τομέα των ΑΠΕ, η συμβολή των οποίων κρίνεται καθοριστική, τόσο για ζητήματα περιβάλλοντος όσο και για τη σταδιακή εξάλειψη της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

  1. Δεδομένου ότι η  τμηματική και ολοσχερής εξόφληση (ύψους 60.000€ πλέον Φ.Π.Α.), από την αναθέτουσα αρχή, προς την ανάδοχο δικηγορική εταιρεία, αποτελεί ένδειξη της καλής εκτέλεσης της σύμβασης του έργου, μέχρι την προβλεπόμενη ημερομηνία, ήτοι 31.05.2025. Επιβεβαιώνονται τα ανωτέρω, από το αποτέλεσμα ελέγχου παράδοσης του έργου, από την αρμόδια Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εναλλακτικών Καυσίμων; Κρίθηκε όντως η προσήκουσα εκτέλεση της σύμβασης και η εκπλήρωση των υποχρεώσεων του αναδόχου και σε περίπτωση θετικής απάντησης,  πως αξιοποιήθηκε το παραδοτέο έργο;
  2. Βάσει της αιτιολογημένης γνώμης που εξέδωσε η Επιτροπή, προς τη Χώρα μας την 18.06.2025, τεκμαίρεται η μη εμπρόθεσμη υλοποίηση των απαραιτήτων νομοθετικών πρωτοβουλιών από μέρους του αρμόδιου Υπουργείου. Ποιοι ήταν οι λόγοι που παρήλθε άπρακτο το μεσοδιάστημα; Κρίθηκε από το Υπουργείο ως επαρκές και αποτελεσματικό το παραληφθέν έργο, κατά τα οριζόμενα στη συναφθείσα σύμβαση, για την ενσωμάτωση των διατάξεων της Οδηγίας 2413/2023 (ΕΕ) στο εθνικό δίκαιο; Αν ναι, για ποιο λόγο δεν ολοκληρώθηκε η ενσωμάτωση αυτή;
  3. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι παρελθόντος απράκτου του διαστήματος των δύο μηνών από την αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής, η Ελλάδα ενδέχεται να παραπεμφθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με ό,τι αυτό συνεπάγεται, ποιες είναι οι ενέργειες στις οποίες  προτίθεται να προβεί το Υπουργείο προκειμένου να αποφευχθεί κάτι τέτοιο;
  4. Δεδομένου ότι η ενσωμάτωση  στο εθνικό δίκαιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και δη των δεσμευτικών ευρωπαϊκών κανόνων, δεν αποτελεί αμιγώς πρωτογενή νομοπαρασκευαστική διαδικασία, τέθηκε ζήτημα έλλειψης νομοτεχνικής υποστήριξης τέτοιας, ώστε το καθ’ ύλην αρμόδιο, για τον Τομέα των ΑΠΕ, Υπουργείο Περιβάλλοντος, έκρινε αναγκαία την ανάθεση του συγκεκριμένου έργου σε εξωτερικούς νομικούς συμβούλους και βάσει ποιων κριτηρίων έγινε η τελική επιλογή του συγκεκριμένου αναδόχου, ως μόνου έχοντα εξειδίκευση στο εν λόγω αντικείμενο;

Και παρακαλούμε για την προσκόμιση:

  1. Του παραδοτέου αποτελέσματος της αναδόχου δικηγορικής εταιρείας, βάσει της με αρ. 3/2024 Σύμβασης του Υπουργείου (24SYMV015140659 2024-07-17), συνολικού κόστους 74.400€.

Οι Ερωτώντες και Αιτούντες Βουλευτές

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Δούρου Ειρήνη

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

Ερώτηση και ΑΚΕ βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Πληρούνται οι όροι ασφαλείας στα μεγάλα πολυκαταστήματα που υιοθετούν το μοντέλο κυκλικής διαδρομής των πελατών

Αθήνα, 3 Δεκεμβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΚΕ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς:

  • Εσωτερικών
  • Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
  • Ανάπτυξης
  • Περιβάλλοντος και Ενέργειας


Θέμα: «Πληρούνται οι όροι ασφαλείας στα μεγάλα πολυκαταστήματα που υιοθετούν το μοντέλο κυκλικής διαδρομής των πελατών»

Τα τελευταία επτά (7) χρόνια τουλάχιστον πενήντα τρία (53) πολυκαταστήματα μεγάλων εμπορικών ομίλων επιλέγουν το μοντέλο της κυκλικής διαδρομής των πελατών (διεθνώς racetrack ή loop layout), οργανώνοντας τις εμπορικές ενότητες γύρω από έναν κεντρικό «δακτύλιο» πορείας. Η επιλογή αυτή στοχεύει στη μεγιστοποίηση της έκθεσης του καταναλωτή σε περισσότερες κατηγορίες προϊόντων, διαμορφώνοντας συγκεκριμένες πρακτικές προσέλευσης και ενθαρρύνοντας τη σταδιακή παγίωση εμπορικών συνηθειών που συνδέονται με πιο συχνές και λιγότερο ορθολογικά σχεδιασμένες αγορές.

Υπό το πρίσμα αυτό, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τις επιπτώσεις της συγκεκριμένης χωρικής οργάνωσης τόσο στον υγιή ανταγωνισμό όσο και στην προστασία των δικαιωμάτων και της καταναλωτικής συμπεριφοράς των πολιτών. Ταυτόχρονα, η υιοθέτηση τέτοιων κυκλικών διαδρομών και περίπλοκων χωρικών διατάξεων καθιστά απολύτως κρίσιμη τη λήψη σοβαρών και εξειδικευμένων μέτρων ασφαλείας και πυροπροστασίας στα συγκεκριμένα πολυκαταστήματα, καθώς σε περίπτωση πυρκαγιάς ή άλλου συμβάντος έκτακτης ανάγκης ο συνωστισμός, ο αποπροσανατολισμός των καταναλωτών και η δυσκολία άμεσης εκκένωσης μπορούν να επιτείνουν δραματικά τους κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή.

Ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Κτιρίων (Π.Δ. 41/2018) στο Άρθρο 7 του Κεφαλαίου Β΄ που ορίζει το πλαίσιο για το εμπόριο κάνει λόγο για τον υπολογισμό θεωρητικού πληθυσμού στα πολυκαταστήματα. Συγκεκριμένα ορίζει τον υπολογισμού του θεωρητικού πληθυσμού με ένα κλάσμα που ως έχει αριθμητή το μικτό εμβαδόν των χώρων κυκλοφορίας και παρονομαστή 2,8 τ.μ. ανά άτομο για χώρους 14.000 τ.μ. και 3,3 τ.μ. ανά άτομο με προσαυξήσεις για μεγαλύτερους χώρους.

Επιπροσθέτως, ρητά ορίζεται η υποχρέωση οδεύσεων διαφυγής όταν το κατάστημα εμφανίζει υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς ή εύφλεκτα προϊόντα. Οι εν λόγω οδοί μάλιστα οφείλουν να τηρούνται ανά όροφο, να συνδέονται με τον πληθυσμό που δύναται να φιλοξενήσει ο χώρος και να τηρούν αυστηρές προδιαγραφές πλάτους έως και 1,80 μέτρα. Ακόμη, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται στην εγκατάσταση συστήματος φωτισμού και ξεχωριστής σήμανσης ασφαλείας, στην ανάρτηση διαγραμμάτων διαφυγής σε περίπτωση που χρειαστεί εκκένωση, στην τήρηση ενεργών μέτρων πυροπροστασίας μεταξύ των οποίων και αυτόματο σύστημα πυρόσβεσης για χώρους που ξεπερνούν τα 2.500 τ.μ. εμβαδόν.

Κατά την περίοδο των εορτών, ειδικά, όπου η εμπορική κίνηση είναι αυξημένη, η παρουσία επισκεπτών ενδέχεται να υπερβαίνει τον θεωρητικό πληθυσμό των πολυκαταστημάτων προκύπτει αυξημένη ανάγκη για τον αυστηρό έλεγχο της τήρησης των κανόνων πυρασφάλειας, της επάρκειας και της σαφήνειας των οδεύσεων διαφυγής, καθώς και τακτικών ασκήσεων εκκένωσης, ώστε ο συγκεκριμένος εμπορικός σχεδιασμός να μην υπονομεύει την ασφάλεια εργαζομένων και πολιτών.

Επειδή η πολύπλοκη κυκλική όδευση μπορεί, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, να δυσχεράνει σοβαρά την άμεση και ασφαλή εκκένωση του χώρου από καταναλωτές και εργαζόμενους

Επειδή η αυστηρή τήρηση του κανονισμού πυροπροστασίας και η συνεχής εποπτεία της εφαρμογής του αποτελούν ζήτημα προστασίας της ανθρώπινης ζωής και δημόσιου συμφέροντος

Ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί:

  1. Σε ποια κατηγορία κινδύνου εντάσσονται, σύμφωνα με τον ισχύοντα κανονισμό της Πυροσβεστικής, τα πολυκαταστήματα που εφαρμόζουν μοντέλο κυκλικής διαδρομής; Λαμβάνονται υπόψη οι αυξημένοι κίνδυνοι από τον περιορισμό της ελευθερίας κίνησης των καταναλωτών;
  2. Πόσοι έλεγχοι έχουν γίνει για την απόδειξη της τήρησης ανεξάρτητων και επαρκών εξόδων κινδύνου, σαφώς σηματοδοτημένων οδεύσεων διαφυγής, ελάχιστου πλάτους και μη εμποδιζόμενων ζωνών ροής, καθώς και του απαιτούμενου φωτισμού ασφαλείας τα τελευταία τρία (3) έτη στα συγκεκριμένα καταστήματα και ποιο ήταν το αποτέλεσμά τους; Πόσες παραβάσεις διαπιστώθηκαν και ποια κατασταλτικά μέτρα εκτελέστηκαν;
  3. Πόσα πολυκαταστήματα που ακολουθούν το μοντέλο κυκλικής διαδρομής με ελεγχόμενη είσοδο και έξοδο διαθέτουν σε ισχύ πιστοποιητικό (ενεργητικής) πυροπροστασίας;
  4. Αν προτίθενται να ενισχύσουν ή/και να επικαιροποιήσουν το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις τεχνικές προδιαγραφές για τα συγκεκριμένα πολυκαταστήματα, ώστε να λαμβάνονται ρητά υπόψη οι ιδιαιτερότητες των κυκλικών διαδρομών, καθώς και να καταστεί υποχρεωτική η τακτική εκπαίδευση προσωπικού και οι ασκήσεις εκκένωσης για εργαζόμενους και καταναλωτές;

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Παρακαλούμε για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών να κατατεθούν τα αρμόδια έγγραφα:

  1. Αντίγραφα σε ισχύ πιστοποιητικών (ενεργητικής) πυροπροστασίας των συγκεκριμένων πολυκαταστημάτων.
  2. Εγκεκριμένες μελέτες πυροπροστασίας και κατόψεις/διαγράμματα οδεύσεων διαφυγής από την Πυροσβεστική Υπηρεσία
  3. Αντίγραφα των αδειών λειτουργίας, όπου να προκύπτει ο έλεγχος και η πλήρωση των όρων πυρασφάλειας .
  4. Πορίσματα και εκθέσεις περιοδικών ελέγχων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων τυχόν πράξεων επιβολής κυρώσεων τα τελευταία τρία (3) έτη.
  5. Πρακτικά ασκήσεων εκκένωσης και εκπαίδευσης προσωπικού σε διαδικασίες έκτακτης ανάγκης για τα τελευταία τρία (3) έτη.

Οι ερωτώντες και αιτούντες Βουλευτές

Καραμέρος Γεώργιος

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Το «Εξοικονομώ 2025» στο επίκεντρο νέας Κοινοβουλευτικής παρέμβασης του Χάρη Μαμουλάκη-Αναφορά προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Σοβαρά προβλήματα στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025» αναδεικνύονται με μια νέα Κοινοβουλευτική παρέμβαση του Τομεάρχη Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Βουλευτή Ηρακλείου, Χάρη Μαμουλάκη, ο οποίος κατέθεσε ως Αναφορά προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετική ανακοίνωση των Αυτόνομων Μηχανικών Ανατολικής Κρήτης.

Με την συγκεκριμένη ανακοίνωση ασκείται σφοδρή κριτική στον τρόπο με το οποίο διαχρονικά το αρμόδιο Υπουργείο επέλεξε να εφαρμόσει το πρόγραμμα ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2025, εκφράζεται η αντίθεση με την εφαρμογή του μέγιστου επιτρεπτού κόστους ανά τ.μ. ωφέλιμης επιφάνειας το οποίο ορίστηκε στα 280€/τ.μ. και οδήγησε τελικά στη μείωση πανελλαδικά του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης, κατηγορώντας την Κυβέρνηση ότι μέχρι τώρα εκμεταλλεύτηκε το Πρόγραμμα κυρίως για ψηφοθηρικούς λόγους και καταλήγοντας στο ότι η κοινωνία και ο τεχνικός κόσμος έχει καταγράψει το ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ όχι ως ένα εργαλείο ενεργειακής αναβάθμισης που ανακουφίζει οικονομικά έστω και λίγους από τους ιδιοκτήτες των πολλών εκατοντάδων χιλιάδων ενεργοβόρων κατοικιών της χώρας, αλλά ως ένα άδικο, αναξιόπιστο και αμφιβόλου αποτελεσματικότητας πρόγραμμα.

«Χρυσά μπόνους για αποτυχίες: Ο ΔΕΔΔΗΕ επιβραβεύει τα στελέχη του, στέλνοντας τον λογαριασμό στους πολίτες» || Ερώτηση Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία Μ. Ζαμπάρα

Ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέθεσαν 12 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του Βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας και Τομεάρχη Περιβάλλοντος & Ενέργειας της Κ.Ο., Μίλτου Ζαμπάρα, με αφορμή τις προκλητικά υψηλές αμοιβές των στελεχών του ΔΕΔΔΗΕ την ώρα που ο οργανισμός αποτυγχάνει σε όλους τους κρίσιμους επιχειρησιακούς του στόχους. 

Την ώρα που τα ελληνικά νοικοκυριά στενάζουν από τους λογαριασμούς του ρεύματος, ο ΔΕΔΔΗΕ «χρυσώνει» τα στελέχη του, παρά το γεγονός ότι δεν υπήρξε καμία μείωση στις ρευματοκλοπές, δεν τηρήθηκε το χρονοδιάγραμμα εγκατάστασης των έξυπνων μετρητών και δεν εφαρμόζεται ορθολογικός σχεδιασμός στις επενδύσεις. 

Παρ’ όλες αυτές τις αποτυχίες, οι συνολικές αμοιβές του Διοικητικού Συμβουλίου απογειώθηκαν από 387.466 € το 2022 σε 1.485.000 € το 2024, ενώ οι απολαβές των Γενικών Διευθυντών σχεδόν τριπλασιάστηκαν, φτάνοντας από 1.260.845 € το 2022 στα 3.298.000 € το 2024. Ενδεικτικά, μόνο ο Διευθύνων Σύμβουλος φέρεται να έλαβε σχεδόν 800.000 € για το 2024, εκ των οποίων τα 598.000 € αφορούσαν τακτικές αποδοχές. Το σκηνικό συμπληρώνεται από την προσπάθεια της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. να αυξήσει τεχνητά το Μέσο Σταθμικό Κόστος Κεφαλαίου (WACC) στο 8,2% για την περίοδο 2024–2028 – όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις 5,15% – αίτημα που τελικά απορρίφθηκε από τη ΡΑΑΕΥ, το οποίο, εάν γινόταν δεκτό, θα μετακυλιόταν και πάλι στους πολίτες.Ο Μίλτος Ζαμπάρας τονίζει ότι «δεν γίνεται ο ΔΕΔΔΗΕ να αποτυγχάνει στους στόχους του και ταυτόχρονα να αυξάνει τις αμοιβές των στελεχών του. Δεν γίνεται οι πολίτες να πληρώνουν όλο και περισσότερα για ένα δίκτυο που δεν εκσυγχρονίζεται. Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει εξηγήσεις για τη διαχείριση ενός κρίσιμου δημόσιου δικτύου που χρηματοδοτείται από κάθε ελληνικό νοικοκυριό». 

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα, 28 Νοεμβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ και ΑΚΕ

Προς τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: “Αποτυχία επίτευξης στόχων στο ΔΕΔΔΗΕ με προκλητικές αμοιβές σε βάρος των καταναλωτών”

Τα οικονομικά στοιχεία της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. αποκαλύπτουν μια εικόνα πλήρους αναντιστοιχίας μεταξύ αμοιβών της Διοίκησης και των πραγματικών επιδόσεών της. Την ώρα που τα Τέλη Χρήσης Δικτύου (ΤΧΔ) κάθε χρόνο διογκώνονται και πληρώνονται από όλους τους καταναλωτές μέσα από τις «Ρυθμιζόμενες Χρεώσεις ΔΕΔΔΗΕ», οι συνολικές αμοιβές των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Γενικών Διευθυντών, που αποτελούν μέρος των Τελών Χρήσης Δικτύου, αυξάνονται με ρυθμούς που δεν δικαιολογούνται από την επιχειρησιακή τους επίδοση.

Η θεαματική αύξηση των τακτικών και έκτακτων αποδοχών της διοίκησης, συμπίπτει χρονικά με  μια σειρά από τεκμηριωμένες αποτυχίες επίτευξης βασικών επιχειρησιακών στόχων του Διαχειριστή, όπως η μείωση των ρευματοκλοπών, η τήρηση του χρονοδιαγράμματος του έργου των έξυπνων μετρητών και η ορθολογική διαχείριση επενδύσεων.

Συγκεκριμένα, οι αμοιβές του Δ.Σ. εκτοξεύθηκαν από 387.466€ το 2022 σε 1.485.000€ το 2024, ενώ οι ετήσιες απολαβές των Γενικών Διευθυντών αυξήθηκαν από 1.260.845€ το 2022 σε 3.298.000€ το 2024. Ενδεικτικά, μόνον το ενιαίο εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος φέρεται να έλαβε για το 2024, περί τα 800.000€, εκ των οποίων τα 598.000€ ήταν οι τακτικές αποδοχές και τα υπόλοιπα μέρος των έκτακτων.

Την ίδια ώρα αυτών των δίχως προηγούμενο αύξησης αμοιβών, η ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. παρουσιάζει σοβαρές και αποδεδειγμένες αποτυχίες σε κρίσιμους επιχειρησιακούς της στόχους. Η μείωση των ρευματοκλοπών όχι μόνο δεν επετεύχθη, αντιθέτως οι μη τεχνικές απώλειες αυξήθηκαν σημαντικά. Ο ΕΣΠΕΝ επιβεβαιώνει το ανωτέρω, καθώς καταλογίζονται σε παρόχους επιπλέον 500Gwh για το 2021 και 700Gwh για το α΄εξαμηνο 2022.

Ούτε το φιλόδοξο έργο των έξυπνων μετρητών ολοκληρώνεται εγκαίρως και σημειώνεται δραματική καθυστέρηση, με τη ΡΑΑΕΥ να χαρακτηρίζει μηδενική τη συνεισφορά του έργου στη μείωση των απωλειών για όλη την 1η Ρυθμιστική Περίοδο (2021 – 2024) και να προχωρά στην απόρριψη δαπανών  της εταιρείας, επιβάλλοντας περικοπές και στα bonus λόγω μη επίτευξης στόχων.

Στα παραπάνω προστίθεται και η απολύτως ασύντακτη και αδικαιολόγητη διαχείριση των επενδύσεων της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε., όπως η αγορά ακινήτου 22,5εκ.€, από το 2022 υποτίθεται για να στεγαστούν οι υπηρεσίες της εταιρείας, που παραμένει αναξιοποίητο και την ίδια ώρα η ΔΕΔΔΗΕ επιχείρησε να αιτηθεί νέες δαπάνες για μίσθωση άλλου κτηρίου-αίτημα που ευτυχώς απορρίφθηκε από τη ΡΑΑΕΥ.

Όμως το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι η προσπάθεια της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. να αυξήσει τεχνητά το Μέσο Σταθμικό Κόστος Κεφαλαίου (WACC)-δηλαδή το περιθώριο κέρδους της- στην Ελλάδα στο 8,2%, (για 2024-2028) που δεν έγινε αποδεκτό από τη ΡΑΑΕΥ. Η απαίτηση αυτή γίνεται ακόμη πιο προκλητική όταν συγκρίνεται με τα ευρωπαϊκά δεδομένα:

-Μέσο WACC Ευρώπης: 5,15%

-Ιταλία: 5,6% (2025)

-Γερμανία: 5,07% (2024- 2028)

-Πορτογαλία: 6,33% (2024- 2027)

-Ισπανία: 6,58% (2026 – 2031)

Δηλαδή, η ΔΕΔΔΗΕ ζήτησε WACC τουλάχιστον 2 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο ευρωπαϊκό, σε μια χώρα με χαμηλότερο επενδυτικό ρίσκο στο ρυθμιζόμενο κομμάτι, ενώ ταυτόχρονα αποτυγχάνει στους βασικούς στόχους που θα δικαιολογούσαν οποιαδήποτε πρόσθετη απόδοση.

Όλα τα παραπάνω συγκροτούν μια εικόνα στην οποία η επιχειρησιακή αποτυχία δεν επιφέρει κυρώσεις, αλλά επιβραβεύεται με τεράστιες αυξήσεις αποδοχών, τις οποίες τελικά επιβαρύνονται οι καταναλωτές μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων. Πρόκειται  για μια προσπάθεια τεχνητής αύξησης των ρυθμιζόμενων εσόδων εις βάρος των καταναλωτών, την οποία απέτρεψε η ΡΑΑΕΥ, αλλά η πρόθεση της Διοίκησης είναι απολύτως αποκαλυπτική.

Ταυτόχρονα, επανέρχονται ερωτήματα για το ρόλο της εταιρείας συμβούλων PWC η οποία προκύπτει να λειτουργεί ως άτυπος διαχειριστής των κρίσιμων αποφάσεων της ΔΕΔΔΗΕ, με άγνωστο οικονομικό κόστος. Το σύνολο αυτών των στοιχείων διαμορφώνει ένα σαφές συμπέρασμα ότι η λειτουργία της ΔΕΔΔΗΕ δεν θυμίζει σύγχρονο οργανισμό αλλά έναν μηχανισμό αυτοπεπιβράβευσης, στον οποίο η αποτυχία αμείβεται και το κόστος μεταφέρεται στους πολίτες.

Επειδή, δημιουργούνται σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο εποπτείας της εταιρείας από το ΥΠΕΝ

Επειδή, η κατάσταση απαιτεί διαφάνεια και ουσιαστικό πολιτικό έλεγχο

Επειδή, είναι ανεπίτρεπτο οι πολίτες να χρηματοδοτούν μια διοίκηση που αμείβεται σαν να πετυχαίνει θαύματα, την ώρα που παραδίδει συστηματικές αποτυχίες σε κάθε κρίσιμο δείκτη

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Τι ακριβώς επετεύχθη, ποιοι στόχοι εκπληρώθηκαν και επήλθε τριπλασιασμός των τακτικών αποδοχών του Δ.Σ. της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε.  και αύξηση των έκτακτων αμοιβών τους κατά 2,5 φορές επάνω το έτος 2024;

2. Τι ακριβώς επετεύχθη, ποιοι στόχοι του Επιχειρησιακού Σχεδίου εκπληρώθηκαν και διπλασιάστηκαν οι τακτικές και οι έκτακτες αποδοχές των Γενικών Διευθυντών της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. κατά το 2024;

3. Γιατί το νέο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου 2026-2030 δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένο δεσμευτικό στόχο μείωσης των ρευματοκλοπών;

4. Κρίνετε ότι η ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. επιτελεί με επιτυχία τον σκοπό της; Αν ναι, σε ποια τεκμηρίωση βασίζεστε;

Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

Παρακαλούμε για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών να κατατεθούν τα ακόλουθα:

1. Συγκεντρωτικός πίνακας με όλα τα έργα/μελέτες που έχει αναλάβει η PWC από τον ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. κατά το διάστημα 2019-2025. Στον πίνακα παρακαλούμε να συμπεριληφθούν στοιχεία όπως το κόστος του κάθε έργου, ο τρόπος ανάθεσης, καθώς και όποια άλλη τυχόν αμοιβή πάγια ή έκτακτη της PWC .

Οι ερωτώντες βουλευτές

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος

Β. Κόκκαλης: «Η Θεσσαλία στερεύει – Κηρύξτε επιτέλους έκτακτη ανάγκη πριν καταρρεύσει ολόκληρο το οικοσύστημα» || Κατατεθείσα Αναφορά

Σε καθεστώς οριακής αντοχής βρίσκεται πλέον η Θεσσαλία λόγω της δραματικής πτώσης των υδατικών αποθεμάτων, σύμφωνα με αναφορά που κατέθεσε στη Βουλή ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης. Ο κ. Κόκκαλης διαβίβασε στους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δημοσίευμα ηλεκτρονικού τύπου που παρουσιάζει την δραματική έκκληση του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα για άμεση κήρυξη της Περιφέρειας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Στην επιστολή του Περιφερειάρχη –την οποία ο Λαρισαίος βουλευτής φέρνει στη Βουλή ως κατεπείγουσα προειδοποίηση– περιγράφεται μια πραγματικότητα που προσεγγίζει τα όρια οικολογικής και παραγωγικής κατάρρευσης. Οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι ακραίες θερμοκρασίες έχουν αποδεκατίσει τους ταμιευτήρες Ταυρωπού (Λίμνη Πλαστήρα) και Σμοκόβου, προκαλώντας εξαιρετικά χαμηλές στάθμες νερού και αδυναμία επαρκούς άρδευσης. Η αγροτική παραγωγή απειλείται, οι καλλιέργειες κινδυνεύουν και ολόκληρα οικοσυστήματα βρίσκονται σε σημείο κρίσης.

Όπως επισημαίνεται, το υδατικό έλλειμμα της Περιφέρειας έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις, με τους υπόγειους υδροφορείς να εμφανίζουν συσσωρευμένο έλλειμμα που ξεπερνά τα 3 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ πολλά υδατικά οικοσυστήματα έχουν ήδη χαρακτηριστεί «κακής κατάστασης» από το εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών. Παράλληλα, τονίζεται πως τα ημιτελή έργα του Άνω Αχελώου –το φράγμα Συκιάς και η σήραγγα μεταφοράς προς Μουζάκι– παραμένουν εγκαταλελειμμένα εδώ και 15 χρόνια, στερώντας από τη Θεσσαλία κρίσιμες υδατικές ενισχύσεις. Ο Περιφερειάρχης ζητά από την κυβέρνηση να ξεκινήσει άμεσα η εφαρμογή του εγκεκριμένου Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων για το Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας, όπως και να κηρυχθεί η περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ώστε να επιταχυνθούν οι μελέτες και τα έργα που μπορούν να αποτρέψουν την οικολογική και οικονομική κατάρρευση. Ο κ. Κόκκαλης, μεταφέροντας επισήμως το αίτημα, τονίζει την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης των αρμόδιων υπουργείων και ζητά ενημέρωση για τις ενέργειες που θα αναληφθούν. «Η κατάσταση είναι κρίσιμη και δεν επιδέχεται άλλη καθυστέρηση», σημειώνει, καλώντας την κυβέρνηση να παρέμβει πριν η Θεσσαλία «στεγνώσει οριστικά» και πριν η αγροτική παραγωγή υποστεί μη αναστρέψιμες απώλειες.

Ακολουθεί η αναφορά.

Προς το Προεδρείο της Βουλής των Ελλήνων

ΑΝΑΦΟΡΑ

Για τους κ.κ Υπουργούς

  • Περιβάλλοντος & Ενέργειας
  • Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας

Θέμα: «Σε οριακό σημείο η Θεσσαλία: Αίτημα κήρυξης έκτακτης ανάγκης λόγω κατάρρευσης των υδατικών αποθεμάτων»

Ο Βουλευτής Λάρισας Κόκκαλης Βασίλειος καταθέτει προς τους κ.κ. Υπουργούς Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, ως Αναφορά δημοσίευμα του ηλεκτρονικού τύπου στο οποίο φιλοξενείται η επιστολή του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Δημήτρη Κουρέτα για την ένταξη της Θεσσαλίας σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω των δραματικών συνεπειών της λειψυδρίας και της σημαντικής μείωσης των υδατικών αποθεμάτων.

Σύμφωνα με την επιστολή, η Θεσσαλία βρίσκεται πραγματικά σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, καθώς οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν οδηγήσει σε οριακή κατάσταση τους ταμιευτήρες Ταυρωπού (Λίμνη Πλαστήρα) και Σμοκόβου με την ακραία μείωση των διαθέσιμων υδάτων δημιουργεί τεράστια προβλήματα στην άρδευση, απειλεί την αγροτική παραγωγή και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους οικολογικής κατάρρευσης.

Επισημαίνεται ότι τα υδατικά ελλείμματα στη Θεσσαλία έχουν πλέον λάβει εκρηκτικές διαστάσεις, καθώς οι υπόγειοι υδροφορείς εμφανίζουν συσσωρευμένο έλλειμμα που υπερβαίνει τα 3 δισ. κ.μ. νερού, ενώ πλήθος υδατικών οικοσυστημάτων χαρακτηρίζονται ήδη ως «κακής κατάστασης» σύμφωνα με το ΣΔΛΑΠ. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη ολοκλήρωσης των ημιτελών έργων του Αχελώου (φράγμα Συκιάς και σήραγγα μεταφοράς προς Μουζάκι), τα οποία παραμένουν εγκαταλελειμμένα επί 15 έτη.

Ζητείται «Να αρχίσει συντεταγμένα και χωρίς άλλη καθυστέρηση η σταδιακή εφαρμογή του εγκεκριμένου από την κυβέρνησή και απολύτως αποδεκτού από τους Θεσσαλούς Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων (ΣΔΛΑΠ) για το ΥΔΘ» και «να κηρυχθεί αντιστοίχως και η Θεσσαλία σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με την ελπίδα πως η επιτάχυνση των διαδικασιών, των μελετών και της υλοποίησης των αναγκαίων έργων που περιέχονται στον σχεδιασμό της κυβέρνησής σας για τη Θεσσαλία θα αποτρέψει την οικολογική της κατάρρευση και παράλληλα την οικονομική καταστροφή και την συνεχιζόμενη αποχώρηση ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα από την γη τους.»

Επισυνάπτεται το σχετικό δημοσίευμα.

Παρακαλούμε για τις άμεσες και δέουσες ενέργειες των Υπουργείων για την άμεση επίλυση και δρομολόγηση των ανωτέρων και σχετική ενημέρωση μας.

Αθήνα, 28 Νοεμβρίου 2025

Ο καταθέτων Βουλευτής

Κόκκαλης Βασίλειος

Επισυνάπτονται τα σχετικά έγγραφα.

Κυβερνητική υποκρισία για τα ορυκτά καύσιμα: στην Ελλάδα επενδύει σε αυτά, εκτός ζητά την κατάργησή τους! | Ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία της Ρ. Δούρου, στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Την υποκριτική στάση και την προκλητική διγλωσσία της κυβέρνησης σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα, αναδεικνύουν, με Ερώτησή τους προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, βουλεύτριες και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., με πρωτοβουλία της Ρένας Δούρου.

Συγκεκριμένα η κυβέρνηση ενώ στο εσωτερικό επενδύει στους αγωγούς αμερικανικού LNG, στις εξορύξεις υδρογονανθράκων, υπηρετώντας τα αμερικανικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ευρώπη, λειτουργώντας ως πρόθυμη και δεδομένη σύμμαχος, την ίδια στιγμή, στην COP30, τη διεθνή διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στη Βραζιλία, μετείχε σε ομάδα 90 χωρών που ζήτησαν σχέδιο δράσης για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων! Παράλληλα φέτος ο κ. Πρωθυπουργός απέφυγε να πάρει μέρος στην COP30, σε αντίθεση με πέρσι, όταν είχε κάνει παρέμβαση στην Ολομέλεια της COP29 στο Αζερμπαϊτζάν…

Πάντως στην COP30 δημοσιοποιήθηκε ο Δείκτης Κλιματικής Επίδοσης 2026 (CCPI), όπου η Ελλάδα κατέγραψε πτώση οκτώ θέσεων – 30ή μεταξύ 63 χωρών – εξαιτίας των σχεδίων για νέες μονάδες αερίου, διατήρησης της ατζέντας για εξορύξεις υδρογονανθράκων. Το CCPI επισημαίνει ότι η απουσία χρονοδιαγράμματος απεξάρτησης από το ορυκτό αέριο αποτελεί σαφή οπισθοδρόμηση και εξασθενεί την αξιοπιστία της χώρας σε επίπεδο κλιματικής πολιτική.

“Πως εξηγεί ότι στο εσωτερικό η κυβέρνηση επενδύει στο φυσικό αέριο, στους αγωγούς LNG, στις εξορύξεις υδρογονανθράκων ενώ στην COP30 συντάχθηκε με τις 90 χώρες που ζητούν τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων;” ρωτούν οι βουλεύτριες και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ, ζητώντας επιπλέον ενημέρωση για το τι σηματοδοτεί η απουσία του Πρωθυπουργού από τη φετινή Παγκόσμια Σύνοδο για το Κλίμα καθώς και το πώς η “αεριοποίηση” του ενεργειακού συστήματος της Ελλάδας, συμβάλλει στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 28 Νοεμβρίου  2025

Ερώτηση

Προς: Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας

Θέμα :  Στο εσωτερικό η κυβέρνηση επενδύει στο φυσικό αέριο, στους αγωγούς LNG, στις εξορύξεις υδρογονανθράκων ενώ στην COP30 συντάχθηκε με τις 90 χώρες που ζητούν τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων

Φέτος ο κ. Πρωθυπουργός, που παλιότερα διεκδικούσε τον τίτλο του “πιο πράσινου” πρωθυπουργού της ΕΕ, στηρίζοντας την πράσινη ενέργεια σε διεθνή φόρα, δεν μετείχε στην Διάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή (COP30) στην πόλη Μπελέμ της Βραζιλίας.

Αντιθέτως πέρσι είχε πάρει μέρος στην ολομέλεια της COP 29 στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, και μάλιστα με παρέμβασή του όπου εξήρε την πρωτοπορία της Ελλάδας στην ενεργειακή μετάβαση και την μείωση των τιμών ενέργειας! Φέτος το επίπεδο της κυβερνητικής εκπροσώπησης της Ελλάδας στη Σύνοδο Κορυφής για το Κλίμα ήταν πολύ χαμηλό – εκτός από τον κ. Πρωθυπουργό δεν μετείχε ούτε ο αρμόδιος Υπουργός. Πρόκειται  αποτέλεσμα πολιτικής επιλογής καθώς το κυβερνητικό ενδιαφέρον στρέφεται πλέον προς τα σχέδια για εξορύξεις αερίου, μονάδες αμερικανικού LNG, αγωγούς αερίου και άλλων υποδομών ορυκτών καυσίμων που υπηρετούν τα ενεργειακά και πολιτικά σχέδια των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και όχι μόνο.

Την ίδια στιγμή ωστόσο αποκαλύπτεται ότι η χώρα μας μετείχε, στο πλαίσιο της COP30, στη συμμαχία των 90 χώρων που ζήτησαν σχέδιο δράσης για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων! Στη στάση αυτή αναφέρθηκε, στηλιτεύοντάς την, ο Κώστας Καλούδης, υπεύθυνος της εκστρατείας για το κλίμα στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace: “Η ελληνική κυβέρνηση είδαμε ότι χρησιμοποιεί μια αντίστοιχη διγλωσσία σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα. Στην COP30 συμμετείχε στη συμμαχία των 90 χώρων που ζήτησαν σχέδιο δράσης για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων (χωρίς βέβαια να πιέσει και ιδιαίτερα), την ώρα που παραδίδει τη χώρα στις εταιρείες πετρελαίου και αερίου για εξορύξεις υδρογονανθράκων και άλλες υποδομές αερίου, όπως μονάδες LNG και αγωγούς”.

Παράλληλα σύμφωνα με την έκθεση που παρουσιάστηκε στην COP30, η Ελλάδα κατέγραψε πτώση οκτώ θέσεων στον Δείκτη Κλιματικής Επίδοσης 2026 (Climate Change Performance Index, CCPI, https://bit.ly/4ohO3nm ), Δείκτη που αξιολογεί την κλιματική επίδοση 63 χωρών και της ΕΕ σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενεργειακή κατανάλωση και κλιματική πολιτική. Η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον στην 30ή θέση μεταξύ 63 χωρών, υποχωρώντας οκτώ θέσεις σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και επιβεβαιώνοντας ότι η ελληνική πράσινη μετάβαση εξακολουθεί να βρίσκεται σε ένα κρίσιμο, μεταβατικό αλλά εύθραυστο σημείο. “Η υποχώρηση αυτή συνοδεύεται από ανησυχητικές αξιολογήσεις: η Ελλάδα παραμένει στις χώρες με ‘μεσαία επίδοση’ σε εκπομπές, ΑΠΕ και κατανάλωση ενέργειας, αλλά η κλιματική της πολιτική χαρακτηρίζεται ξανά ως «χαμηλή», αναδεικνύοντας ένα σταθερό κενό μεταξύ πράξης και εξαγγελιών” (https://bit.ly/482FTdT) . “Στην καρδιά της υποβάθμισης του ελληνικού σκορ βρίσκονται οι επιλογές που σχετίζονται με το ορυκτό αέριο, το οποίο –αντί να υποχωρεί– εμφανίζει αυξητική τάση στην εγχώρια κατανάλωση. Ταυτόχρονα, τα σχέδια για νέες μονάδες αερίου αλλά και η διατήρηση της ατζέντας για εξορύξεις υδρογονανθράκων δημιουργούν ένα μείγμα πολιτικών που απομακρύνουν τη χώρα από μια καθαρή τροχιά απανθρακοποίησης. Το CCPI επισημαίνει ότι η απουσία χρονοδιαγράμματος απεξάρτησης από το ορυκτό αέριο αποτελεί σαφή οπισθοδρόμηση και εξασθενεί την αξιοπιστία της χώρας σε επίπεδο κλιματικής πολιτικής”.

Τούτων δοθέντων

Ερωτάται ο κ. Υπουργός

  1. Το γεγονός ότι στη φετινή COP30 η κυβέρνηση αποφάσισε η εκπροσώπηση της χώρας να είναι υποδεέστερη σε σχέση με το παρελθόν όταν μετείχε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, σηματοδοτεί στροφή αναφορικά τόσο ως προς τη στάση της κυβέρνησης για την πράσινη ενέργεια όσο και ως προς τις δημόσιες δεσμεύσεις του κ. Μητσοτάκη όταν πέρσι στην COP29 δήλωνε “προσηλωμένος περισσότερο από ποτέ στην Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ”;
  2. Πως εξηγεί ότι στο εσωτερικό η κυβέρνηση επενδύει στο φυσικό αέριο, στους αγωγούς LNG, στις εξορύξεις υδρογονανθράκων ενώ στην COP30 συντάχθηκε με τις 90 χώρες που ζητούν τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων; 
  3. Πόσο αποτελεσματικά και αξιόπιστα προστατεύει η κυβέρνηση τη χώρα από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης όταν στηρίζει επενδύσεις για νέες μονάδες φυσικού αερίου, το οποίο αποτελεί ορυκτό καύσιμο με ανθρακικό αποτύπωμα ενώ σήμερα, για την απαλλαγή από τον άνθρακα (απανθρακοποίηση), απαιτούνται επενδύσεις για εξοικονόμηση ενέργειας σε περιβαλλοντικά φιλικές ΑΠΕ, στα δίκτυα, στην αποθήκευση και την κοινοτική ενέργεια;
  4. Πώς η “αεριοποίηση” του ενεργειακού συστήματος της Ελλάδας, συμβάλλει στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας;

Οι Ερωτώσες Βουλεύτριες και οι Ερωτώντες Βουλευτές

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Καλαματιανός Διονύσιος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος (Κώστας)

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος