Συντάκτης: admin

Πρόλογος:

Το παρόν κείμενο έχει ως σκοπό να συμβάλλει στο διάλογο που έχει ανοίξει με αφορμή το κρίσιμο 2ο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, επιχειρώντας όχι τόσο να τοποθετηθεί σε θέματα γενικής πολιτικής κατεύθυνσης, όσο να επικεντρωθεί σε επιμέρους πολιτικά ζητήματα που αφορούν κυρίως την Νέα Γενιά και τους μετανάστες του εξωτερικού, ειδικότερα το υψηλά εξειδικευμένο και μορφωμένο επιστημονικό δυναμικό.

Το κείμενό μας φωτίζει τέτοιες περιπτώσεις που εξυπηρετούν τις πολιτικές μας κατευθύνσεις με σκοπό να πλουτίσει το διάλογο δημιουργικά και να αναδείξει θεματικές που αφορούν την στοχευμένη παραγωγική ανασυγκρότηση με σύγχρονο, δημοκρατικό, δημιουργικό και δίκαιο τρόπο, εξυπηρετώντας την δίκαιη ανάπτυξη.

Θεματική πρώτη: Πρόγραμμα επιστρέφουμε Ελλάδα.

Σκοπός του προγράμματος αυτού δεν είναι άλλος από την επιστροφή μέρους του πολύτιμου επιστημονικού δυναμικού που μετανάστευσε μαζικά σε χώρες της Ευρώπης και αλλού κατά τα χρόνια των μνημονίων.

Όπως έχει ήδη διατυπωθεί στο δημόσιο διάλογο αλλά και σε πρόσφατες κοινωνικές και οικονομικές μελέτες η φυγή αυτή αποτυπώνεται σε πολλούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας σχεδόν οριζοντια και τα κύρια αίτια που την δημιουργούν ειναι τα εξής:

1. Μείωση θέσεων εργασίας – εκτόξευση της ανεργίας

2. Μείωση κύκλου εργασιών των ελληνικών εταιρειών περιορισμός του επιστημονικού αντικειμένου και της ελληνικής αγοράς εργασίας.

3. Συρρίκνωση του δημόσιου τομέα.

4. Σημαντική μείωση μισθών παράλληλα με την υπερφορολόγηση που έφεραν οι μνημονιακοί νόμοι.

5. Γραφειοκρατία, μειωμένες ευκαιρίες στην αγορά και δυσκολίες ένταξης στην αγορά εργασίας νέων επιστημόνων

6. Σημαντικός περιορισμός των εργασιακών δικαιωμάτων (ωράριο, τρόπος και χρόνος πληρωμής, άδειες, εργασιακές παραβάσεις, κατάργηση συλλογικών συμβάσεων).

Η φυγή αυτή κυρίως του επιστημονικού δυναμικού αρχικά, κατ επέκταση και εργαζομένων άλλων τεχνικών και μη επιστημονικών κλάδων πήρε διαστάσεις γενικότερου μεταναστευτικού κύματος χαρακτηρίζοντας την Νέα Γενιά την τελευταία 7 ετία και φέρνοντας νέα δεδομένα στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.

Σε μια γρήγορη ματιά που μπορούμε να δούμε τα σημαντικότερα οικονομικά μεγέθη αυτής της ροής, θα συνοψίζαμε τα παρακάτω:

1. Διαρροή επιστημονικού δυναμικού στο οποίο δαπανήθηκε σημαντικό μέρος του ΑΕΠ της χώρας χωρίς αυτό να επιστρέφεται μέσω της εργασίας των νέων επιστημόνων στη χώρα αλλά αντίθετα οι χώρες προορισμού καρπώνονται τις εργασιακές εισφορές των επιστημόνων αυτών χωρίς να έχουν δαπανήσει χρήματα στην εκπαίδευσή τους.

2. Διαρροή επιστημονικής γνώσης και συνέχειας σε μια σειρά από αντικείμενα καθώς και διακοπή της προόδου των επιστημονικών μεθόδων λόγων έλλειψης αντικειμένου και αυξημένης ανεργίας.

3. Σημαντική μείωση των εργασιακών εισφορών και των εισφορών αλληλεγγύης προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Ειδικότερα, η γήρανση του πληθυσμού σε συνδυασμό με την μαζική μετανάστευση δημιουργούν προβλήματα στην βιωσιμότητα των ταμείων και την αποπληρωμή των συντάξεων.

4. Μείωση του παραγόμενου πλούτου στη χώρα.

5. Μείωση του όγκου συναλλαγών και της πραγματικής οικονομίας επηρεάζοντας επι μέρους επιχειρηματικές μονάδες που δεν επηρεάστηκαν άμεσα από τις συνέπειες των μνημονιακών πολιτικών.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν στοιχεία της σκέψης μας και της μεθοδολογίας που μπορούμε να ακολουθήσουμε σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο και δύσκολο θέμα, αυτό της ανάσχεσης αυτής της κινητικότητας προς το εξωτερικό. Εδώ να σημειώσουμε πως η κινητικότητα των εργαζομένων εντός της ΕΕ αποτέλεσε μια σημαντική πτυχή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών με στόχο την αξιοποίηση των φθηνότερων συγκριτικά με τις χώρες του κέντρου, επιστημόνων της περιφέρειας της ΕΕ με στόχο την αύξηση του ΑΕΠ των χωρών του κέντρου. Ταυτόχρονα όμως αποτέλεσε και μια διέξοδο αποσυμπίεσης για χιλιάδες εργαζόμενους που στην περίοδο της οικονομικής κρίσης βρέθηκαν μπροστά σε σημαντικά αδιέξοδα για την ζωή τους είτε λόγω της ανεργίας είτε των μειωμένων ευκαιριών αλλά κυρίως λόγω της πτώσης των μισθών και των εργασιακών δικαιωμάτων. Για παράδειγμα, θέση τεχνικού εργαζόμενου στο κτηματολόγιο που αμειβόταν με 1200 ευρώ μικτά το 2008, το 2016 αμείβεται με 480 ευρώ, με άλλα λόγια η ίδια θέση αμείβεται με το 40% της αρχικής της αξίας και χωρίς δυνατότητα αύξησης για μια μεγάλη χρονική περίοδο ίσως και άνω της 10ετίας.

Αυτό με άλλα λόγια επιτάσσει την ταυτόχρονη αναθεώρηση του εργασιακού πλαισίου στο οποίο οδήγησαν οι πολιτικές των μνημονίων, την αύξηση και θέσπιση του κατώτερου μισθού με κλίμακες, την ανάγκη πραγματικής προστασίας και ελέγχου των κανόνων εργασίας, την επιστροφή των εργασιακών δικαιωμάτων όπως του ωραρίου και των συνθηκών εργασίας, την απαγόρευση των αναιτιολόγητων απολύσεων ή ακόμα πιο συγκεκριμένα τη θέσπιση πλαισίου γύρω από τη διαδικασία των απολύσεων. Κυρίως όμως προϋποθέτει την άμεση και ριζική μείωση της ανεργίας, διότι με τις “δεξαμενές” των ανέργων διαθέσιμες, οποιαδήποτε συζήτηση για εργασιακή ασφάλεια καθίσταται ουτοπική.

Χωρίς τα παραπάνω, οποιαδήποτε προσπάθεια επιστροφής εργαζομένων ή ανάσχεσης της ροής προς το εξωτερικό αποτελεί απλά μια κακή επικοινωνιακή πολιτική και ένα μισοτελειωμένο σύνθημα.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ:

Υπάρχουν δυο τρόποι για να αξιοποιήσει κανείς τους πτυχιούχους της χώρας του που εργάζονται στο εξωτερικό.

Ο ένας είναι να στοχεύσει στην επιστροφή τους (αυτό που στη βιβλιογραφία αποκαλείται return option). Για πολλά χρόνια, οι χώρες που έχασαν μέρος από το ανθρώπινο δυναμικό τους αλλά και οι διεθνείς οργανισμοί επιχειρούσαν να συμβάλουν στην επιστροφή τους προσφέροντας κίνητρα.  Ωστόσο, οι πολιτικές για την ενθάρρυνση της επιστροφής των επιστημόνων που μετανάστευσαν απέτυχαν σχεδόν παντού, εκτός από τις χώρες εκείνες που παρουσίαζαν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Ο άλλος τρόπος είναι να προσπαθήσει να αξιοποιήσει το ανθρώπινο αυτό κεφάλαιο, θεωρώντας ότι τουλάχιστον για κάποιο διάστημα θα παραμείνει στο εξωτερικό, με πολιτικές για την ενθάρρυνση της κυκλοφορίας των ατόμων με υψηλή εξειδίκευση (brain circulation) μεταξύ των χωρών προέλευσης  και προορισμού τους ή ακόμη και πολιτικές για την ενίσχυση της σχέσης τους με τη χώρα προέλευσης ενόσω παραμένουν στη χώρα προορισμού («επιλογή της διασποράς»/ virtual return – «εικονική επιστροφή»/ back and forth).

Για τους παραπάνω λόγους η μονόπλευρη επιδότηση θέσεων εργασίας δεν θα φέρει σημαντικά αποτελέσματα κυρίως, γιατί μια τέτοια επιλογή δεν αντιμετωπίζει το αίτιο του προβλήματος, δηλαδή την σαθρή παραγωγική βάση της χώρας Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά ως ένα μέτρο που θα μπορεί να κεντρίσει το ενδιαφέρον των Ελλήνων του εξωτερικού. Το βασικό σκέλος μια πολιτικής επαναπατρισμού οφείλει να είναι μεσομακροπρόθεσμο και να στοχεύει στην ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ των απόδημων ως βασικής δύναμης αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου της χώρας και ως εισαγωγείς τεχνογνωσίας

Με μια τέτοια λογική προτείνονται τα παρακάτω μέτρα:

1. Συγκρότηση Δημόσιου Οργανισμού “Γυρίζουμε Ελλάδα!”:

o    Ένα Επιτελικό όργανο σε επίπεδο υπουργών, που θα χαράσσει και θα υλοποιεί τη στρατηγική

o    Επιτροπές (ανά χώρα/πόλη) που θα αποτελούνται από  Έλληνες επιστήμονες, επιχειρηματίες, επαγγελματίες, ακαδημαϊκούς-ερευνητές  και καλλιτέχνες που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό. Θα περιλαμβάνουν υποτμήματα στα οποία θα συμμετέχουν πολίτες με παρεμφερή κλάδο απασχόλησης. Στόχος τους το outsourcing επαγγελματικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα.

o    Από την πλευρά του δημοσίου μια επιχειρησιακή ομάδα που θα αναλαμβάνει τον συντονισμό των κατά τόπους επιλύει προβλήματα που προκύπτουν κατά την προσπάθεια σύνδεσης των Ελλήνων επιστημόνων με την Ελλάδα.

2. Δημιουργία του gyrizoume-ellada.gov.gr όπου θα υπάρχει διαρκής ενημέρωση με στόχο να δημιουργήσει τις συνθήκες για να επιστρέψουν επιστήμονες στην Ελλάδα ή όσο εξακολουθούν να εργάζονται στο εξωτερικό, να συνεργάζονται και με τον τόπο προέλευσής τους. Δυνατότητα αυτο-καταγραφής των απόδημων Ελλήνων επιστημόνων σε βάσεις δεδομένων. Τα δεδομένα αυτά θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τις κατά τόπου επιτροπές.

3. Μελέτες/Έρευνες για την πλήρη καταγραφή του φαινομένου της διαρροής εγκεφάλων, τις αιτίες του και τις πιθανές πολιτικές αντιμετώπισής του ανά κλάδο και γεωγραφική περιοχή.

4. Διοργάνωση εκδηλώσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, σε συνεργασία με κοινωφελή ιδρύματα, ιδιώτες χορηγούς και ελληνικές κοινότητες στο εξωτερικό.

5. Δημιουργία παραρτημάτων του “Γυρίζουμε Ελλάδα” σε περιοχές με σημαντικές συγκεντρώσεις Ελλήνων επιστημόνων και εργαζομένων σε επιχειρήσεις έντασης γνώσης και τεχνολογιών.

6. Παροχή κάποιων κινήτρων για να διευκολυνθεί η ανάπτυξη της σχέσης με την Ελλάδα αλλά και επιβράβευση αξιόλογων πρωτοβουλιών

7. Δημιουργία Ελληνικού επενδυτικού fund με σκοπό οι αποταμιεύσεις των απόδημων να αξιοποιούνται για την παραγωγική ανασυγκρότηση της πατρίδας.

8. Επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών για περίοδο 3 ετών για εταιρίες οι οποίες προσλαμβάνουν Έλληνες επιστήμονες οι οποίοι βρίσκονται στο εξωτερικό. Προϋπόθεση να εργάζονται τα τελευταία 3 χρόνια στο εξωτερικό.

9. Δημιουργία τμήματος απόδημων “κυνηγών επενδύσεων” στο enterprise greece. Η συμμετοχή θα είναι εθελοντική και θα υπάρχει αμοιβή ανάλογη με το ύψος της επένδυσης που θα φέρει ο κάθε “κυνηγός/ομάδα κυνηγών”.

10. Έκπτωση φόρου ίση με το ύψος της επένδυσης για διάστημα 3ετίας για επενδύσεις που έρχονται στην χώρα μέσω του παραπάνω τμήματος.

11. Διοργάνωση διαγωνισμών για ομάδες επιστημόνων/φοιτητών. Π.χ. σχεδιασμός πιθανών δημόσιων έργων/ιδιωτικών επενδύσεων. Η νικήτρια ομάδα εκτός από χρηματικό έπαθλο έχει προτεραιότητα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του σχεδίου. (project, low cost solutions)

12. Αύξηση δαπανών για προσλήψεις μεταδιδακτορικών ερευνητών.

13. Δημιουργία προγράμματος επιδότησης μεταπτυχιακών διπλωματικών εργασιών σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.

14. Παγκόσμιος, ετήσιος διαγωνισμός “Innovation Greece” όπου κάθε πολίτης θα μπορεί να καταθέτει ιδέες για την βελτίωση της καθημερινότητας. Οι ιδέες θα καταχωρούνται, θα αξιολογούνται από επιστημονική επιτροπή και θα επιβραβεύονται οι καλύτερες.

Θεματική δεύτερη: Ψήφος Ομογενών

Ο ΣΥΡΙΖΑ από θέση αρχής ήταν είναι και θα είναι υπέρ στο να δοθεί το δικαίωμα της ψήφου στους Έλληνες τις διασποράς που το επιθυμούν αλλά με ορισμένες προϋποθέσεις ώστε να εξασφαλισθεί:

– Το αδιάβλητο της ψήφου.

– Η ισότιμη παρουσίαση όλων των κομμάτων που θα διεκδικήσουν την ψήφο των Ελλήνων της Διασποράς.

Στην βάση αυτή προτείνουμε:

Ξεχωριστή εκλογική περιφέρεια

Στις βουλευτικές εκλογές να εκλέγεται συγκεκριμένος αριθμός βουλευτών ( 6-10) από την λεγόμενη «εκλογική περιφέρεια εξωτερικού». Η εκλογική περιφέρεια Εξωτερικού να είναι χωρισμένη σε τρεις εκλογικές ζώνες (διαμερίσματα) α) Ευρώπη, β) Βόρειος και Νότιος Αμερική, γ) Αφρική, Ασία, και Ωκεανία. Οι απόδημοι Έλληνες θα ψηφίζουν αποκλειστικά σε αυτή και θα εκλέγουν με την ψήφο τους ένα συγκεκριμένο αριθμό «αποδήμων» βουλευτών στην Ελληνική Βουλή. Ο συνολικός αριθμός των «αποδήμων» βουλευτών καθώς και η κατανομή τους ανά περιφέρεια (Ευρώπη – Β. Αμερική – Ν. Αμερική, Αφρική, Ασία – Αυστραλία) θα πρέπει να καθοριστεί λαμβάνοντας αναλογικά υπ` όψη τον αριθμό των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους Αποδήμων.

Για κάθε εκλογική ζώνη σχηματίζεται μια λίστα υποψηφίων. Οι ψηφοφόροι εκλέγουν τους υποψηφίους από την λίστα της εκλογικής ζώνης στην οποία κατοικούν. Σε κάθε ζώνη εκλέγεται ένας βουλευτής, οι υπόλοιπες έδρες κατανέμονται ανάλογα με τον αριθμό των Ελλήνων κατοίκων της κάθε εκλογικής ζώνης.

Να εκλέγονται βουλευτές Ελληνισμού της Διασποράς σε αυτή την ξεχωριστή εκλογική περιφέρεια . Οι βουλευτές αυτοί θα προέρχονται από τους Απόδημους που θα γνωρίζουν τα προβλήματα και τις ανάγκες του ελληνισμού της διασποράς και θα είναι υποψήφιοι των κομμάτων που θα συμμετέχουν στις εθνικές εκλογές. Οι υποψήφιοι στη λίστα κάθε εκλογικής ζώνης πρέπει να είναι κάτοικοι και εκλογείς αυτής της ζώνης. Αυτή η επιλογή θα αυξήσει το ενδιαφέρον των αποδήμων για την πατρίδα και την εκλογή των «δικών» τους βουλευτών.

Ως προς την διαδικασία ο καταλληλότερος τρόπος είναι αυτός της ψήφου σε προκαθορισμένους χώρους την ημέρα των εθνικών εκλογών σε περιοχές με συμπαγείς ελληνικούς πληθυσμούς, από τις ελληνικές πρεσβείες.

Από τις κυβερνήσεις των χωρών αυτών θα πρέπει απαραιτήτως να εξασφαλίζεται η εγγύηση ότι η ψήφος των Ελλήνων υπηκόων θα είναι ελεύθερη και μυστική και ότι για τον ψηφοφόρο δεν θα προκύψει κανένα μειονέκτημα τόσο στην εργασία του όσο και στα δικαιώματά του. Έλληνες που διαμένουν σε χώρες με τις οποίες δεν είναι δυνατόν να συναφθούν τέτοιου είδους συμφωνίες, δεν έχουν τη δυνατότητα της ψήφου, και μόνον στην Ελλάδα θα μπορούν να ψηφίσουν.

Παράλληλα στο δορυφορικό πρόγραμμα της ΕΡΤ όπως και στα άλλα ιδιωτικά ΜΜΕ που εκπέμπουν και δορυφορικά να δοθεί χρόνος σε όλα τα πολιτικά κόμματα για να αναπτύξουν τα προγράμματά τους ειδικά στα ζητήματα που αφορούν τους Έλληνες της διασποράς. Δημιουργία ERT-World Web TV.

Τέλος ο κάθε Έλληνας κάτοικος εξωτερικού, μπορεί να έχει την δυνατότητα να επιλέξει την ψήφο του στο εξωτερικό ή την άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος στην Ελλάδα. Πάντως έναν μήνα πριν τις εκλογές ο κάθε απόδημος θα πρέπει να δηλώσει που επιθυμεί να ψηφίσει, στην χώρα διαμονής του ή στην Ελλάδα.

Θεματική τρίτη: Συντονισμός ΟΜ Εξωτερικού

Κατά τις σημαντικές εξελίξεις στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη αναδείχθηκε η αδυναμία συντονισμού των ΟΜ του ΣΥΡΙΖΑ. Οι ΟΜ δεν στηρίχθηκαν στην ενεργοποίηση των Ελλήνων του εξωτερικού και την προπαγάνδιση των ελληνικών θέσεων, δεν υπήρξε κανενός είδους δίαυλος επικοινωνίας με την Ελλάδα και ένα πολύτιμο όπλο δεν χρησιμοποιήθηκε Λαμβάνοντας υπόψη τις παραπάνω οργανωτικές αδυναμίες προτείνουμε:

1. Την δημιουργία ενός οργάνου συντονισμού των ΟΜ εξωτερικού στο οποίο θα συμμετέχει εκπρόσωπος από κάθε ΟΜ και στέλεχος του κόμματος το οποίο βρίσκεται στην Ελλάδα. Το όργανο αυτό θα συνεδριάζει μέσω τηλεδιάσκεψης και θα συντονίζει/ενημερώνει τις ΟΜ.

2. Το όργανο συντονισμού να αναλάβει την εκπόνηση ενός σχεδίου οργανωτικής ανασυγκρότησης των ΟΜ.

3. Δημιουργία κοινής mailing list όλων των ΟΜ Εξωτερικού με σκοπό την τακτή ενημέρωση των μελών για τα τεκταινόμενα στην χώρα.

Αγαπητοί Σύντροφοι, ες

Εν όψει των εργασιών του συνεδρίου θα ήθελα να συμβάλλω και εγώ με τις απόψεις μου , προσδοκώντας να συμβάλλω στην αναβάθμιση της αριστερής σκέψης, αποστασιοποιημένος από ιδεολογικές αγκιστρώσεις.

Το πρώτο που θα ήθελα να πω είναι, ότι ο λαός στις 25 Γενάρη του 2015 επέλεξε να κάνει στροφή προς την αριστερά , γνωρίζοντας ακόμα από τότε , ότι μέσα στα ασφυκτικά πλαίσια του ευρώ και της ευρωζώνης δεν θα μπορούσαν να γίνουν και πολλά ,  παρ’ όλα αυτά στήριξε τις ελπίδες του στην αριστερά και στον ΣΥΡΙΖΑ , αφού τα υπόλοιπα τμήματα της αριστεράς διάλεξαν την γωνία διαμαρτυρίας και όχι την υπεράσπιση των λαϊκών συμφερόντων και  την προστασία του λαού από την ακραία φτώχεια.

Το Πολιτικό κεφάλαιο λοιπόν της 25^Ης Γενάρη 2015 σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να απεμπολήσουμε , όχι μόνο γιατί θα είναι ενάντια στην προοπτική της αριστεράς αλλά και ενάντια στις ελπίδες του λαού να γίνει αυτή η χώρα κάποια στιγμή ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΧΩΡΑ.

 Θεωρώ αναγκαίο και μέσα από το συνέδριο αλλά και σε άλλα φόρα να επανακαθορίσουμε τι σημαίνει αριστερός, αριστερή σκέψη και πρόταση.

Η Ελλάδα κατά την γνώμη μου ουδέποτε από-γαλακτοποιήθηκε από την Οθωμανική σκέψη και το τρίπτυχο Χαράτσι, Μπαξίσι, Ραχάτι, ουδέποτε μπόρεσε να ακολουθήσει τον δυτικό τρόπο θεώρησης των πραγμάτων και έτσι παραμείναμε , παρά τους 2 παγκόσμιους πολέμους , μια χώρα οπισθοδρομική σε κάθε επίπεδο  και αυτό γιατί αφ’ ενός εξυπηρετούσε τα σχέδια της εκάστοτε διεθνούς ολιγαρχίας που ήθελαν την χώρα ως τόπο ανάπαυσης και τους Έλληνες υπηρέτες και αφετέρου την ντόπια ολιγαρχία τους πρώην  «κοτζαμπάσηδες» που μαζί με την  εκκλησία   κρατούσαν τον λαό σε πλήρη υποταγή .

Έτσι περνώντας τα χρόνια η Ελλάδα παρέμεινε στην «οθωμανική»  πλευρά και το βλέπουμε καθημερινά στην ζωή μας σε όλες τις εμφάσεις , για πχ.  όποια και ταμπέλα αν βάλει κανείς  για το τι μοντέλο οικονομίας έχουμε θα πέσει έξω,  εκτός αν προσθέσει την λέξη  Ελληνικό. Πχ στην προηγούμενη ερώτηση έχουμε το Ελληνικό μοντέλο οικονομίας, παιδείας κλπ.

Ακόμα δε οι πάλε ποτέ κραταιοί κοτζαμπάσηδες αν και άλλαξαν όνομα προς το δυτικότερο πχ επιχειρηματίας, όμιλος, ΑΕ κλπ αλλά επί της ουσίας παρέμειναν οι ίδιοι , όπως ίδια παρέμεινε και ο άλλος πόλος εξουσίας η εκκλησία. Αμετακίνητη στις απόψεις της και φυσικά στην παράνομη κατοχή  περιουσιών  που κατέχει με ένα από χαρτί από ένα αυτοκράτορα,  που αν και ήταν ανάμνηση ακόμα και στην εποχή του δεν είναι ανάμνηση και το χαρτί παραχώρησης γης.

Αν λοιπόν κάτω από αυτό το πρίσμα δούμε την Ελληνική πραγματικότητα θα μπορέσουμε να εξηγήσουμε πόσο δύσκολο είναι το αυτονόητο, πόσο δύσκολο είναι να συνεννοηθούμε και βέβαια ακόμα δυσκολότερο να συνενωθούμε.

Έτσι θα εξηγήσει κανείς την λυσσαλέα αντίδραση της αντιπολίτευσης για κάθε προοδευτική μεταρρύθμιση που ακόμα με τέτοια κρίση να μαστίζει την χώρα θα περίμενε κανείς να είναι πιο ευέλικτη , αλλά και τις υποτιθέμενες προοδευτικές πλευρές όπως το ΚΚΕ να παραμένει αγκιστρωμένο σε ξεπερασμένες ιδεολογικές ανοησίες , με αποτέλεσμα να είναι ο κυριότερος σύμμαχος της ΝΔ , αλλά επί της ουσίας να είναι η άλλη όψη του ιδίου νομίσματος.

Επιτακτικό καθήκον πιστεύω και μέσα από το συνέδριο είναι να επενδύσουμε στην Παιδεία και τον Πολιτισμό , ούτως ώστε οι επόμενες γενιές να είναι απαλλαγμένες από τα «οθωμανικά» κατάλοιπα , να μπορούν να αναλύουν θετικά τα γεγονότα και οι αποφάσεις τους να προωθούν τα ανθρώπινα ιδεώδη. Δείτε πως αντέδρασε η προοδευτική γενιά του πολυτεχνείου μόλις ανέλαβε τα κυβερνητικά ηνία , έμπλεξε στα γρανάζια της εξυπηρέτησης του μεγάλου κεφαλαίου σε βάρος του λαού και της οικονομίας, επιτρέποντας την ρεμούλα , την αδιαφάνεια και την κομπίνα και ενέδωσε στα τηλεοπτικά σκουπίδια ως μέσο διαπαιδαγώγησης των επερχόμενων γενεών.

Δεν θα αναλωθώ στα μέτρα που έχουν παρθεί μέχρι σήμερα αλλά μόνο το σχόλιο ότι για να είναι τόσο λυσσασμένοι , το παλιό πολιτικό σύστημα και η διαπλοκή σημαίνει ότι κάτι κάνουμε καλό , σημαίνει ότι η κυβέρνηση έχει στρέψει τα μέτρα προς τα πλούσια στρώματα και  θα πω μόνο αυτό για όσους κριτικάρουν , αναλάβαμε να καθαρίσουμε ένα δωμάτιο γεμάτο βρωμιές  που ακόμα μπαίνουν νέες  από το παράθυρο, μέλημα μας να κλείσουμε το παράθυρο και να καθαρίσουμε το δωμάτιο , ε θα λερωθούμε και πολύ , αλλά αυτό είναι αριστερός.

Θωίδης Πολυχρόνης

Σε μία από τις κορυφαίες στιγμές του ανθρώπινου πνεύματος, ο Καρλ Μαρξ έδειξε το βάθος της ταξικής ανάλυσης και της διαλεκτικής σκέψης. Πιο συγκεκριμένα, αναλύοντας τις ιστορικές διαδικασίες και τις ταξικές αντιφάσεις που ανέδειξαν το Λουδοβίκο Βοναπάρτη ως αυτοκράτορα της Γαλλίας στην εποχής της περίφημης «άνοιξης των λαών», διατύπωσε τα εξής: «Οι άνθρωποι δημιουργούν την ίδια τους την ιστορία, τη δημιουργούν όμως όχι όπως τους αρέσει, όχι μέσα σε συνθήκες που οι ίδιοι διαλέγουν, μα μέσα σε συνθήκες που υπάρχουν άμεσα, που είναι δοσμένες και που κληροδοτήθηκαν από το παρελθόν. Η παράδοση όλων των νεκρών γενεών βαραίνει σαν βραχνάς στο μυαλό των ζωντανών». (Κ. Μαρξ, από τη «18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη»). Η προαναφερθείσα φράση του Μαρξ επανέρχεται στην εποχή μας ως η ύστατη «κραυγή αγωνίας», σε μία περίοδοόπου η αριστερά αντιμετωπίζει «υπαρξιακό» πρόβλημα. Χαρακτηριστικά, μετά την «οδυνηρή» ήττα του καλοκαιριού και την υποχώρηση του Σύριζα στους εκβιασμούς των δανειστών, αναδύεται «εξ’ αριστερών», μία πολύ επικίνδυνη και αδιέξοδη ανάλυση των γεγονότων, που περιστρέφεται γύρω από συναισθηματισμούς και ηθικά διλήμματα. Πιο επεξηγηματικά, πολλοί πολιτικοί και πολίτες στο όνομα της πολιτικής και ιδεολογικής καθαρότητας αναλύουν τις πολιτικές εξελίξεις με στατικούς όρους, μη λαμβάνοντας υπόψιν τους υφιστάμενους αρνητικούς ταξικούς και πολιτικούς συσχετισμούς. Τους τελευταίους μήνες τα «εξ αριστερών» κόμματα χαρακτηρίζουν τον Σύριζα ως κόμμα «προδοτικό», διότι «αποπλάνησε» συνειδητά τον ελληνικό λαό. Η προαναφερθείσα προσέγγιση είναι επιφανειακή και επιδερμική, καθώς η υποχώρηση του Σύριζα δεν εξηγείται με όρους προθέσεων όπως διατείνονται μανιωδώς τα νεοφιλελεύθερα κόμματα (Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι) και δυστυχώς τα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα της Αριστεράς. Αντιθέτως, η συνθηκολόγηση του Σύριζα, έγινε, λόγω του αρνητικού συσχετισμού δύναμης που επικρατεί σε πολιτικό επίπεδο στην Ε.Ε. Σε μία εποχή όπου η κρίση πολλαπλασιάζει τις υλικές, συνειδησιακές και πολιτικές αντιφάσεις, θα πρέπει επειγόντως να γίνει μια στροφή στα κλασικά κείμενα που θεμελίωσαν και στιγμάτισαν την πορεία της Αριστεράς, καθώς την στιγμή που το νεοφιλελεύθερο μπλοκ διεξάγει συντονισμένα και συγκροτημένα έναν ανηλεή ιδεολογικό πόλεμο προς όλη την Αριστερά (και όχι μόνο στο ΣΥΡΙΖΑ), είναι άκρως προβληματικό ότι στις αναλύσεις της Αριστεράς «επικρατεί» ο βολονταρισμός, τα συνθήματα κενού περιεχομένου και εν τέλει ο αφορισμός της διαλεκτικής σκέψης.

Σε ό,τι αφορά τις προκλήσεις του ΣΥΡΙΖΑ, αξίζει να εκφραστούν όλοι οι μείζονες προβληματισμοί που λόγω του πυκνού πολιτικού χρόνου της περιόδου ήταν για μήνες κρυμμένοι κάτω από το χαλί της άγριας και σισύφειας πραγματικότητας. Στα Ηθικά του Νικομάχεια ο Αριστοτέλης ανέφερε ότι ο εθισμός, η επανάληψη και η συνήθεια διαμορφώνουν τα μόνιμα στοιχεία του χαρακτήρα ενός ανθρώπου. Από μία άλλη θεωρητική σκοπιά και με διαφορετικά ιστορικά περιεχόμενα ο Μαρξ ανέφερε ότι «Δεν είναι η συνείδηση των ανθρώπων που καθορίζει το Είναι τους, μα αντίθετα, το κοινωνικό Είναι που καθορίζει τη συνείδησή τους» (Κ. Μαρξ, από τον «Πρόλογο στην Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας»). Οι προαναφερθείσες φράσεις «στοιχειώνουν» τις συνειδήσεις όλων των μελών του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει ο Σύριζα είναι ο φόβος της εμπέδωσης του νεοφιλελεύθερου δόγματος και του περίφημου TINA.

Πιο επεξηγηματικά, σε οριακές καταστάσεις, όπως η σημερινή, είναι πολύ εύκολο να νικηθείς από την υπάρχουσα πραγματικότητα και να υποπέσεις σε μία «οβιδιακή μεταμόρφωση», που πολιτικά μεταφράζεται στο ότι διεκδικείς την «ιδιοκτησία» του μνημονίου. Ο προαναφερθείς κίνδυνος μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με την διαλεκτική ανάγνωση της πραγματικότητας και των συσχετισμών, μέσω των συνεχών κινήσεων για να αλλάξουν οι συσχετισμοί στην Ευρώπη, και ταυτόχρονα μέσω του ανοίγματος σε εργασιακούς χώρους εντός της χώρας, έχοντας πάντα υπόψη ότι κάθε ιστορικό αίτημα γεννιέται μέσω της σφυρηλάτησής του στο αμόνι τηςταξικής πάλης. Επιπλέον, ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να προχωρήσει με γοργότερους ρυθμούς στο μετασχηματισμό του κράτους, που αυτή την στιγμή είναι στα χέρια του αντιπάλου και λειτουργεί ως τροχοπέδη στην οποιαδήποτε θεσμική τομή προς τον εκδημοκρατισμό.Σε ένα τρίτο επίπεδο, θα πρέπει να συζητηθεί το ζήτημα της εσωτερικής δημοκρατίας και η σχέση κόμματος-κυβέρνησης. Στην αριστερά, η εσωτερική οργάνωση του κόμματος αντικαθρεφτίζει την μελλοντική εικόνα της κοινωνίας που θες να συγκροτήσεις. Για αυτό το λόγο θα πρέπει κάθε μέλος να νιώθει ότι ακούγεται και η δική του φωνή, ώστε να αποφευχθεί η «γραφειοκρατικοποίηση» και «επαγγελματοποίηση» των μελών, που πάντα, όπως έχει δείξει η ιστορία, οδηγεί σε πρώτο επίπεδο στην αδράνεια και ύστερα στην ιδεολογική και οργανωτική αποσύνθεση.

Αξίζει να τονιστεί ότι στο επίπεδο του πολιτικού λόγου η πιο έντονη κριτική στοΣΥΡΙΖΑ περιστρέφεται γύρω από το προεκλογικό του σύνθημα το Γενάρη του 2015: «Η ελπίδα έρχεται».  Σε αυτό το σημείο θα ήταν χρήσιμο να δούμε το μαρξιστή φιλόσοφο της Ελπίδας, Ερνστ Μπλοχ, ο οποίος έχοντας ζήσει τις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα του Μεσοπολέμου, του Β’ Παγκοσμίου πολέμου αλλά και τις εντάσεις του ψυχρού πολέμου, βρέθηκε κάποια στιγμή στις αρχές του 1960 στην Ανατολική Γερμανία σε μία διάλεξη, και οι παρόντες φοιτητές μέσα στην αχλή της τότε πραγματικότητας τον ρώτησαν: «Τι είναι η Ελπίδα;» με σκοπό να βρουν μία αχτίδα αισιοδοξίας από τον θεωρητικό της Ελπίδας. Τότε ο Μπλοχ φτάνοντας τη διαλεκτική σκέψη στα όριά της είπε: η ελπίδα για να εκδιπλώσει το περιεχόμενο της, θα πρέπει να Απελπιστεί, αφήνοντας το κοινό άναυδο. Πιο συγκεκριμένα, κατά τον στοχαστή, η ελπίδα γεννιέται σε εποχές απόγνωσης και απελπισίας, όπου όλα τα ιστορικά δεδομένα ρευστοποιούνται και βρίσκονται υπό άρση. Το προαναφερθέν συμβαίνει, διότι η ελπίδα είναι η έσχατη προσδοκία του ανθρώπου, πριν κλείσει οριστικά ο μελλοντικός ορίζοντας (TINA). Στις μέρες μας ζούμε οριακές καταστάσεις και όλοι είμαστε όμηροι της σύνθετης και ομιχλώδους πραγματικότητας, όπου επικρατεί ο άκρατος ατομικισμός, ο κοινωνικός αυτοματισμός και ο κατακερματισμός κάθε συλλογικής ταυτότητας, αλλά όπως ο Μπλοχ, είμαστε αναγκασμένοι να σταθούμε μπροστά στις αντιφάσεις που ξεβράζει η ιστορία και να βρούμε αδιέξοδα εκεί που δεν υπάρχουν.

Εν κατακλείδι, κάποτε στο μνημειώδες βιβλίο του, «ο Μύθος του Σίσυφου», ο Καμύ διατύπωσε την εξής φράση: «ο άνθρωπος από την στιγμή που σκέφτεται αρχίζει να φθείρεται». Σε εποχές σαν την σημερινή όπου η πνευματική νηνεμία έχει σκεπάσει όλα τα επίπεδα του βίου οφείλουμε στις μελλοντικές γενεές να περάσουμε από την απελπισία στην ελπίδα, έχοντας πάντα υπόψη ότι στην Αριστερά και τη φιλοσοφία της πράξης, η σκέψη παράγει πράξη και η πράξη σκέψη, ακόμα και εάν χρειαστεί να δεχόμαστε μία συνεχή πολιτική και, σε ατομικό επίπεδο, συνειδησιακή φθορά.

* Ο Αντιλιάν Κοτζάι είνα μέλος της Ο.Μ. Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ Παγκρατίου

ΜΟΤΟ:

Να διεξαχθεί στο κόμμα δημοκρατικός διάλογος (και όχι μόνον μεταξύ των μελών, τα οποία είναι «χρεωμένα» στη συνδικαλιστική δραστηριότητα), με θέμα τι θέλει και τι πράττει ο ΣΥΡΙΖΑ στις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Στο 2ο Συνέδριο πιστεύουμε ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε δύο σημαντικά θέματα, τα οποία συνιστούν κρίσιμους κρίκους: πρόκειται για τη δημοκρατική και την κινηματική λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ. Παρακάτω παραθέτουμε το πλαίσιο της πρότασής μας.

Διευκρινίζουμε ότι, το εγχείρημα που προτείνουμε,

• Δεν συνιστά κρίκο ή γρανάζι καμιάς από τις υπάρχουσες 4 τάσεις του ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε βέβαια αποτελεί μικρογραφία μια 5ης τάσης.
• Δεν είναι ούτε «αντιπαραθετικό» εγχείρημα στις υπάρχουσες τάσεις.

• Έχουμε «τη μεγάλη φιλοδοξία», το εγχείρημά μας να μπολιάσει τις υπάρχουσες τάσεις, καθώς και τους συνέδρους που δεν είναι ενταγμένοι σε καμιά τάση, – όπως πολλοί από εμάς- με το πλαίσιο των προτάσεων. Αν χρησιμοποιούσαμε ένα σύνθημα για την πρότασή μας θα ταίριαζε μάλλον το παρακάτω:

• «Ενιαίο κόμμα σημαίνει ισότιμα μέλη, κοινές δεσμεύσεις, συνολική ευθύνη»

• «Τα προβλήματα του χθες, αφορούν και στο αύριο».

Προτείνουμε όσες/οι συμφωνούν με το πλαίσιο αυτό να το συνυπογράψουμε ως έκφραση δημόσιας αυτοδέσμευσής μας.

Ως προς τη δημοκρατική λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ

1. Να διασφαλιστεί ότι κάθε μέλος έχει, στην πραγματικότητα, το ΔΙΚΑΙΩΜΑ για ισότιμη συμμετοχή σε όλες τις διαδικασίες, χωρίς να είναι άμεσα ή έμμεσα «υποχρεωμένο» να ενταχθεί σε μια από τις υπάρχουσες τάσεις. Το δικαίωμα αυτό διαπερνά από την πιο μικρή Ο.Μ. και φτάνει ως την Πολιτική Γραμματεία.

2. Να «σπάσει» η παραλυτική πρακτική της «ανάθεσης», υιοθετώντας κανονισμό με τομείς ευθύνης, καταμερισμό αρμοδιοτήτων και με διαδικασία ελέγχου.

3. Να θεσμοθετηθεί Επιτροπή Δεοντολογίας.

4. Να αντιμετωπίζονται χωρίς συγκαλύψεις κρούσματα παραγοντισμού στις γραμμές του ΣΥΡΙΖΑ.

5. Να οργανωθεί ο τομέας της θεωρητικής-ιδεολογικής επιμόρφωσης.

6. Να διαμορφωθεί πολιτική ανάδειξης στελεχών. Η λογική, σύμφωνα με την οποία «όλοι κάνουμε για όλα», είναι λαθεμένη.

7. Να ενσωματωθεί στη λειτουργία και στις πολιτικές μας η διάσταση ισότητας με την οπτική του φύλου.

8. Να προσδιοριστεί η σχέση κόμματος-κοινοβουλευτικής ομάδας-κυβέρνησης με κατανόηση του διαφορετικού ρόλου κάθε οργάνου.

9. Να βελτιωθεί η λειτουργία των συνεδριάσεων των οργάνων. Η σημερινή κατάσταση, που πολλές φορές οδηγεί σε «συζητήσεις εφ΄όλης της ύλης», είναι αναποτελεσματική. Να περάσουμε στις θεματικές συνεδριάσεις. Σε κάθε συνεδρίαση, να προηγείται προετοιμασία: έγκαιρη ενημέρωση για τη συνεδρίαση και την ημερήσια διάταξη, γραπτή εισήγηση, γραπτή απόφαση.

10. Να ενσωματωθεί στη λειτουργία μας η διαδικασία του τακτικού ελέγχου ως προς την υλοποίηση των αποφάσεων. Η λογοδοσία, ως αρχή της Αριστεράς, να τηρείται έμπρακτα. Το σημερινό φαινόμενο, που πάμε στο 2ο Συνέδριο «χωρίς έκθεση πεπραγμένων της Πολιτικής Γραμματείας, της ΚΠΕ, των Τμημάτων και Ομάδων Εργασίας, ως «συλλογικά όργανα», συνιστά πολιτικό ΛΑΘΟΣ.

11. Να καταργηθεί, ως αντιδημοκρατική, η ρύθμιση του Κανονισμού Συνεδρίων (απόφαση της ΚΠΕ), σύμφωνα με την οποία η Ο.Μ. παίρνει ως…bonus ένα αντιπρόσωπο για το Συνέδριο, εφόσον συναινέσει να επανεκλέξει το Μέλος της ΚΠΕ που ανήκει στη δύναμή της.

12. Η διαχείριση των οικονομικών του κόμματος είναι και πολιτικό ζήτημα. Η συνδρομή συνδέει πολιτικά το μέλος με τον ΣΥΡΙΖΑ. Επίσης, για τα εκλεγμένα μέλη του Εθνικού και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και για όσες/ους τοποθετούνται σε έμμισθες θέσεις, να προσδιοριστεί συγκεκριμένο ύψος συνδρομής τους σε δομές αλληλεγγύης. Να υπάρχει διαδικασία ελέγχου ως προς τη συμμόρφωση.

13. Σύνθεση των Τμημάτων και των Ομάδων του Κόμματος με βάση τις εμπειρίες και επιστημονικές γνώσεις των μελών μας και όχι συμμετοχή με βάση την «τασική ποσόστωση» ή του τύπου «βλέπω ανοικτή πόρτα και μπαίνω».

Κινηματική λειτουργία: «Τι θέλει και τι πράττει ο ΣΥΡΙΖΑ στις συνδικαλιστικές οργανώσεις»

1. Ανάγκη να αλλάξει η πολιτική που ακολουθείται στο συνδικαλισμό– χωρίς συζήτηση στο κόμμα, η οποία μας έχει οδηγήσει σε συνεργασίες χωρίς αρχές και ως ουρά των δυνάμεων της ΛΑ.Ε.

2. Να διεξαχθεί στο κόμμα δημοκρατικός διάλογος (και όχι μόνον μεταξύ των μελών, τα οποία είναι «χρεωμένα» στη συνδικαλιστική δραστηριότητα), με θέμα τι θέλει και τι πράττει ο ΣΥΡΙΖΑ στις συνδικαλιστικές οργανώσεις. Ο διάλογος αυτός:

• Ανοίγει με ευθύνη της νέας ΚΠΕ, έχει χρονική διάρκεια (π.χ. δύο μήνες), έχει «αρχή, μέση, κατάληξη». Επανασυνδέει τις δυνάμεις μας και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις με τις βασικές αξίες της Αριστεράς, τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, την ισότητα, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την αλληλεγγύη.
• Προσδιορίζει τις σχέσεις: κόμματος, κινημάτων, κοινωνίας, κυβέρνησης και κράτους.
• Υποκινεί την εγγραφή όλων των μελών και ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ στις αντίστοιχες συνδικαλιστικές οργανώσεις.
• Στο τέλος, να διεξαχθεί «θεματική συνδιάσκεψη», με κύριο έργο να κωδικοποιήσει το αποτέλεσμα του παραπάνω διαλόγου.

Για τον κλάδο μας, προσθέσουμε ένα ακόμη στόχο: να διεκδικήσουμε την κατάργηση-από τώρα και στο εξής- της γνωστής ΣΣΕ ΟΤΟΕ (έτους 1997), η οποία προβλέπει την προνομιακή βαθμολογική και μισθολογική εξέλιξη των αποσπασμένων συνδικαλιστών (μισθολογική εξέλιξη μέχρι τις συνολικές αποδοχές του Διευθυντή Διεύθυνσης της Εθνικής Τράπεζας). Σημειώνεται πως για το ζήτημα αυτό υπάρχει σχετική απόφαση της Ο.Μ. στην Εθνική Τράπεζα (Απρίλης 2016)

Τα παραπάνω μέτρα θα συμβάλουν, εκτός των άλλων, στην αφαίρεση της πολύχρονης και πολύπλευρης «σκουριάς», η οποία έχει επικαθίσει στις συνδικαλιστικές οργανώσεις από τις πρακτικές του εργοδοτικού και κυβερνητικού «συνδικαλισμού», ενισχυμένη και από τον κομματικό «συνδικαλισμό».

* Οι Κατερίνα Παπαθεοδώρου, Γιώργος Πίτας, Θωμάς Κωτούλας, Παναγιώτης Κοντογιώργος, Μανόλης Μαυροφόρος είναι Μέλη του ΣΥΡΙΖΑ από την Ο.Μ. Εθνικής Τράπεζας.

Αρχικά μια γενική παρατήρηση:  από την στιγμή που έχει συμφωνηθεί να γίνει καταστατικό συνέδριο μέσα στο 2017 και το 2ο τακτικό συνέδριο να συζητήσει μόνο ελάσσονες (και ώριμες) αλλαγές , δεν κατανοώ απόλυτα τους λόγους που έχει προκριθεί για συζήτηση το ζήτημα της περιφερειακής συγκρότησης του κόμματος (1η πρόταση).  Αν το ζήτημα της οργανωτικής διάρθρωσης του κόμματος (περιφερειακή διάρθρωση ή νομαρχιακή ή συνδυασμός ) επιλυθεί στο 2ο συνέδριο, τι θα μείνει να συζητηθεί στο καταστατικό συνέδριο;

• Η γνώμη μου είναι πώς στην παρούσα φάση εκείνο που θα είχε σημασία είναι – χωρίς να δρομολογηθούν τώρα σημαντικές αλλαγές στην σύνθεση* και την διαδικασία συγκρότησης των Περιφερειακών Συντονιστικών Επιτροπών (ΠΣΕ) του κόμματος- να επιδιωχθεί η αναβάθμιση στο περιεχόμενο των συνεδριάσεών τους και του ρόλου τους ως προς τις παρεμβάσεις σε ζητήματα πολιτικών που το πεδίο άσκησής τους είναι (και) η  διοικητική περιφέρεια. Το πρακτικό μέτρο για την αναβάθμιση αυτή θα μπορούσε να είναι η δημιουργία θεματικών επιτροπών με σχετικά αντικείμενα (ανάπτυξη, περιβάλλον, κοινωνική οικονομία, υγεία, πρόνοια- αλληλεγγύη, αυτοδιοίκηση Α’ βαθμού κλπ) και η ανάθεση σε μέλη της ΠΣΕ της ευθύνης για την λειτουργία τους.  Με αυτόν τον προσανατολισμό στην λειτουργία τους, οι ΠΣΕ θα απεγκλωβιστούν από την μονομέρεια ενασχόλησης (όταν και αν συνεδριάσουν)  με την εκλογική πλευρά της αυτοδιοικητικής μας παρουσίας.

*Μια αλλαγή που θα μπορούσε να δρομολογηθεί από τώρα (ως προς την σύνθεση της ΠΣΕ) αφορά στην συμμετοχή των εκλεγμένων περιφερειακών συμβούλων. Ίσως το πιο δόκιμο να ήταν να συμμετέχουν στην ΠΣΕ μόνο οι επικεφαλής -για περιφέρεια και αντιπεριφέρειες- της παράταξης (ή διαφορετικά, ο υπεύθυνος /η της κομματικής ομάδας της παράταξης σε κάθε περιφ. ενότητα) και όχι όλοι οι εκλεγμένοι περιφερειακοί σύμβουλοι. Ο αριθμός των εκλεγμένων περιφερειακών συμβούλων παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις από περιφέρεια σε περιφέρεια κι αυτό δημιουργεί μια ετεροβαρή κατάσταση ως προς τον ρόλο τους σε κάθε ΠΣΕ.  

Για τα τμήματα:

Σε προηγούμενη παρέμβαση είχα αναφερθεί αναλυτικά στον ρόλο των τμημάτων της ΚΕ και στις αλλαγές που κατά την άποψή μου χρειάζεται να γίνουν. Το σημείωμα αυτό επικεντρώνεται στο βασικό στοιχείο της τροποποίησης που προτείνει η επιτροπή καταστατικού και που κατά την άποψή μου εμπεριέχει αστοχία και στερείται πρακτικής σημασίας.  Μέσω της πρότασης  για συγκρότηση επιτροπής  που θα επιλέγει αυτούς /ές που θα συμμετάσχουν στα τμήματα με βάση την «επιστημονική επάρκεια και εμπειρία» , αναδύεται ο υπαινιγμός ότι κάποια τμήματα της ΚΕ είναι ανεπαρκή στο να συμβάλουν στην διαμόρφωση της πολιτικής του κόμματος λόγω της σύνθεσής τους.

Προτείνεται δηλ. ένα είδος «κομματικού ΑΣΕΠ» (!) που θα  έχει αρμοδιότητα να απορρίπτει μέλη του κόμματος από την συμμετοχή τους σε τμήματα λόγω της επιστημονικής τους ανεπάρκειας ή έλλειψης εμπειρίας….

Αρχικά, ο εντοπισμός της ανεπάρκειας κάποιων τμημάτων της ΚΕ εμπεριέχει σημαντικό ποσοστό υποκειμενισμού, από την στιγμή που ουδέποτε συζητήθηκε στην ΚΕ η δουλειά των τμημάτων, ουδέποτε κατατέθηκε σε όργανο του κόμματος (ΠΓ, ΚΕ) ένα είδος απολογισμού για κάποιο ή κάποια από τα 25 τμήματα που έχουν συσταθεί .

Οι σ/φοι που εισηγούνται την διαδικασία επιλογής για την συμμετοχή στα τμήματα , θα έπρεπε να τεκμηριώσουν με συγκεκριμένα στοιχεία την αναγκαιότητα της πρότασής τους. Ποια είναι τα τμήματα με μηδενική ή φτωχή παραγωγή θέσεων; Ποια είναι αυτά τα τμήματα που λόγω μεγάλου ποσοστού συμμετοχής «ανεπαρκών» μελών , αδυνατούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά ;  

Ας δούμε τώρα και την πρακτική πλευρά : σε όλα σχεδόν τα τμήματα της ΚΕ συμμετέχουν κομματικά μέλη με επαγγελματική σχέση με το θεματικό αντικείμενο του κάθε τμήματος.  Κατά κανόνα η επαγγελματική σχέση ενός μέλους με το αντικείμενο του τμήματος που συμμετέχει, ταυτίζεται με το γεγονός ότι το μέλος αυτό είναι κάτοχος πτυχίου ανώτατης εκπαίδευσης σε συνάφεια με το επάγγελμά του. Τι περισσότερο μπορεί να ζητήσει κανείς για να πιστοποιήσει την επιστημονική επάρκεια και την εμπειρία; Τι περισσότερο μπορεί να αναζητήσει κανείς από τα στοιχεία του βιογραφικού ενός μέλους που ζητά να συμμετάσχει σε ένα τμήμα (εκτός από την επαγγελματική του σχέση με το αντικείμενο); Τι είναι εκείνο που μπορεί να λείπει και να οδηγήσει στην απόρριψή του;

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό θα μπορούσε να είναι ότι επιδιώκουμε την συμμετοχή σ/φων και σ/σών που είναι πανεπιστημιακοί (τουλάχιστον για τις θεματικές εκείνες ενότητες όπου η άσκηση πολιτικής αποτελεί γνωστικό αντικείμενο πανεπιστημιακών σχολών – για παράδειγμα, η πολιτική στην Υγεία αποτελεί γνωστικό αντικείμενο πανεπιστημιακού ιδρύματος, συνεπώς επιδιώκουμε την συμμετοχή πανεπιστημιακών με αυτό το γνωστικό αντικείμενο στο τμήμα Υγείας ). Είναι αυτονόητο όμως ότι είναι αδύνατο τα τμήματα να συγκροτηθούν μόνο από πανεπιστημιακούς σ/φους. (Είναι αδύνατο πχ το τμήμα Υγείας να αποτελείται μόνο από καθηγητές της Σχολής Δημόσιας Υγείας που είναι και μέλη του κόμματος και να μην στελεχώνεται και από γιατρούς και άλλους επαγγελματίες υγείας…)

Επομένως κάθε προσπάθεια επιλογής  με κριτήριο πέρα από την επαγγελματική σχέση είναι χωρίς νόημα. Με άλλα λόγια, επιλογή δεν μπορεί να υπάρξει.  

Η προσπάθεια που πράγματι πρέπει να γίνει για την  προσέλκυση πανεπιστημιακών στα τμήματα της ΚΕ και την ενσωμάτωσή τους σε μια συλλογική κομματική λειτουργία επεξεργασίας πολιτικής, δεν είναι θέμα καταστατικού.  Πρέπει να αποτελεί μόνιμο στόχο των στελεχών που θα έχουν την ευθύνη για τον κρίσιμο αυτόν τομέα της δουλειάς του κόμματος.

Συνοψίζοντας:

• Η ανταπόκριση στην δημόσια πρόσκληση αποτελεί την μοναδική προϋπόθεση συμμετοχής κάποιου μέλους στα τμήματα της ΚΕ.

• Το συνέδριο δεσμεύει την νέα ΚΕ να προχωρήσει άμεσα σε επικαιροποίηση των θεματικών αντικειμένων με βάση τα οποία συγκροτούνται τα τμήματα και σε σύνταξη νέου εσωτερικού κανονισμού με κύριο χαρακτηριστικό την περιφερειακή τους συγκρότηση / δικτύωση και τον νέο τρόπο ανάδειξης της γραμματείας τους.

• Η αναβάθμιση της λειτουργίας των τμημάτων αποτελεί βασικό συστατικό του ρόλου της νέας ΚΕ  και αποφασιστικό κρίκο στην σχέση κυβέρνησης – κόμματος.

* Ο Γιώργος Γιαννόπουλος είναι Μέλος της ΚΕ και συντονιστής του Τμήματος Υγείας

Συντρόφισσες και σύντροφοι

   Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε ανάμεσα στο 1ο και το 2ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ξεχωρίζει για την πυκνότητα, την εξέλιξη αλλά και την αντιφατικότητα των πολιτικών γεγονότων. Καταγράφηκαν τέσσερις ισχυρές πολιτικές νίκες όσον αφορά στη ψήφο των πολιτών της χώρας μας, που ανέδειξαν τον ΣΥΡΙΖΑ στην ηγεσία της χώρας. Αυτό είχε σαν συνέπεια να απαιτηθεί να χειριστεί συνθήκες διακυβέρνησης, συνθήκες που, μέχρι τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015, βρίσκονταν ακόμα σε ένα «θολό ιδεατό πεδίο». Ειδικά στον τομέα του τι είχαμε να αντιμετωπίσουμε ως κυβέρνηση της Αριστεράς όσον αφορά τα εμπόδια που ήδη «είχαν κτίσει» οι αντίπαλοι και στο εσωτερικό της χώρας και στην Ε.Ε., η προετοιμασία μας ως μέλη του κόμματος ήταν πολύ χαλαρή. Νομίζαμε ότι οι καταστάσεις ήταν απλές … εκλογική νίκη = εξουσία. Από την ηγεσία του κόμματος ίσως θα έπρεπε από το φθινόπωρο του 2014 – έστω με διακριτικό τρόπο – να προετοιμαζόμαστε, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι και εμείς ως μέλη του κόμματος, δεν θα έπρεπε να φροντίζουμε για να ενημερωνόμαστε από τις «σωστές» πηγές στο Ίντερνετ.

    Τα αποτελέσματα αυτής της ελλιπούς ενημέρωσης φάνηκαν στην περίοδο της διαπραγμάτευσης, μετά τη συμφωνία του Ιουλίου του 2015 (με τα γνωστά αποτελέσματα, όσον αφορά στη «διάσπαση») και φαίνονται και τώρα που πρέπει να ερμηνεύουμε τις αποφάσεις της κυβέρνησης και να ενημερώνουμε με τη σειρά μας το περιβάλλον μας. Νομίζω πως είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσπαθούμε να κρατήσουμε τις «λεπτές ισορροπίες» ανάμεσα στο τι ονειρευόμασταν, στο τι θέλουμε, στο ποιους στόχους έχουμε και στο τι είδους «εργαλεία» έχουμε τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούμε μέσα στις συγκεκριμένες οικονομικές συνθήκες τις οποίες βιώνουμε …. Κι ας μην ξεχνάμε ότι το κράτος, όπως το διαμόρφωσαν οι προηγούμενοι έχοντες την εξουσία …. «απέχει» πάρα πολύ από το να θεωρηθεί ευνομούμενη αστική δημοκρατία.

   Γι’ αυτό νομίζω ότι αυτό που προέχει είναι να κρατάμε επαφή με την κοινωνία. Να μη φοβόμαστε να ενημερώνουμε και να λέμε τις απόψεις μας, ειδικά αν πρόκειται για «θέματα» που η κυβέρνηση έχει κατορθώσει έστω και μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες «να δώσει μια ανάσα». Πρέπει οπωσδήποτε να καταγγέλλουμε αυτούς που οδήγησαν τη χώρα σ’ αυτό το σημείο με τις πολιτικές τους για πολλά χρόνια.

  Να ξεσκεπάζουμε επιθετικά τη διαπλοκή. Να ενημερωνόμαστε καθημερινά και να παρουσιάζουμε τα «βήματα» της κυβέρνησης, όσο κι αν οι άλλοι ειρωνεύονται και επιτίθενται.

  Να ενισχύσουμε και τους προσωπικούς δεσμούς μεταξύ μας. Να είμαστε ειλικρινείς και να εκφράζουμε τις σκέψεις μας…κι όχι να μην εκφραζόμαστε αλλά να «βολευόμαστε» στην άγονη και ατέρμονη κριτική…να κάνουμε προτάσεις.

  Να προσέξουμε πολύ τις «τρικλοποδιές» που μας βάζουν οι «συμμετέχοντες» στις παρατάξεις και που ανήκουν ή επηρεάζονται από ΑΝΤΑΡΣΥΑ και ΛΑΕ. Απαιτείται μεγάλη προσοχή και σκεπτικισμός αν θα συμμετέχουμε σε τέτοιου ιδεολογικού ύφους ψηφοδέλτια. Έμαθα ότι στο ΔΣ της ΑΔΕΔΥ διέσπασαν την παράταξη … στη βάση (π.χ. καθηγητές) τι γίνεται;

  «Κλείνω» το σημείωμά (και) με αυτές τις προσωπικές εμπειρίες.

Με συντροφική διάθεση

* H Παγκά Κατερίνα είναι μέλος της Ο.Μ. Πόλης Ρόδου και της Ν.Ε. Νότιας Δωδεκανήσου ΣΥΡΙΖΑ

Από τη συμφωνία του καλοκαιριού του 2015 ετέθη ένα κρίσιμο ερώτημα: Μπορεί ένα κόμμα που δεσμεύεται στην άσκηση της διακυβέρνησης από ένα νεοφιλελεύθερο πλαίσιο επιτροπείας να παραμένει αριστερό; Δεν αποτελεί μια αξεπέραστη αντίφαση; Αρκεί η υιοθέτηση και επιβολή «παράλληλων προγραμμάτων» για να πλοηγηθεί κανείς σε ένα ασφυκτικό χώρο νεοφιλελεύθερης επιτροπείας, χωρίς να μεταλλαχθεί πολιτικά, κοινωνικά και ηθικά. Και για πόσο χρόνο μπορεί να το κάνει αυτό;

Για να απαντηθούν τα εύλογα αυτά ερωτήματα χρειάζεται να ξαναγυρίσουμε τη συζήτηση σε ένα «ξεχασμένο» θεωρητικό ζήτημα, αυτό του κράτους και της σύγχρονης μορφής του.

Γνωρίζουμε από τον «μαρξισμό» μας ότι το αστικό Κράτος δεν είναι μια ουδέτερη οντότητα. Γνωρίζουμε επίσης ότι το αστικό Κράτος παίρνει διάφορες μορφές ανάλογα με την ιστορική φάση εξέλιξής του. Γνωρίζουμε τέλος, ότι κάθε αστικό Κράτος κάθε ιδιαίτερου κοινωνικού σχηματισμού έχει τα δικά του μοναδικά χαρακτηριστικά, όπως προκύπτουν από τις ταξικές και πολιτικές σχέσεις ανταγωνισμού στο εσωτερικό του.

Το αστικό κράτος της τελευταίας ιστορικής περιόδου, αυτής που οριοθετείται από την πολιτική και οικονομική ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού διαφέρει από το αστικό κράτος της πολιτικο-αντιπροσωπευτικής μορφής, αλλά ακόμα και από το (μεταγενέστερο) αστικό κράτος του (πουλαντζιανού) κρατικού αυταρχισμού.

Το αστικό κράτος της πολιτικο-αντιπροσωπευτικής δομής διακρινόταν από την τυπική διάκριση των εξουσιών και την αναβαθμισμένη θέση της πολιτικής  – κοινοβουλευτικής δομής στη διαμόρφωση του προγράμματος διακυβέρνησης. Το «τυπικά ουδέτερο» αυτό κράτος μπορούσε να δεχτεί τις ενέσεις «κοινωνικότητας» που προέκυπταν από τους πολιτικούς συσχετισμούς και τη δύναμη της αριστεράς και των συνδικάτων. Ηταν η συνθήκη μέσα στην οποία άνθισε η μεταπολεμική σοσιαλδημοκρατία.

Το κράτος του αυταρχικού κρατισμού με τη σειρά του διακρινόταν από τη σταδιακή αυτονόμηση της εκτελεστικής εξουσίας και των κορυφών της κρατικής διοίκησης από τον πολιτικό και κοινοβουλευτικό έλεγχο, καθώς και την καθυπόταξη της τυπικής διάκρισης των εξουσιών στις προτεραιότητες και τις «διαταγές» της εκτελεστικής εξουσίας. Το πεδίο διαμόρφωσης της διακυβέρνησης μετατίθετο οργανικά στον μη-ορατό από το κοινοβούλιο και την κοινωνία χώρο του «βαθέος» κράτους.

Η αμέσως επόμενη φάση του αστικού κράτους, αυτή που αρχίζει μετά τη δεκαετία του ’90 είναι η στιγμή της οριστικής καθυπόταξης της (ήδη αυτονομημένης) εκτελεστικής εξουσίας στα «εξωθεσμικά» ιδιωτικά συμφέροντα. Πεδίο διαμόρφωσης της διακυβέρνησης καθίσταται η μεγάλη και ισχυρή ιδιωτική οικονομία που ελέγχει καταλυτικά την εκτελεστική εξουσία και όλες τις δομές παραγωγής πολιτικής νομιμοποίησης (αστικά κόμματα, συνδικάτα, πολιτικό προσωπικό). Είναι η εποχή του θεσμοποιημένου πια νεοφιλελευθερισμού. Ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι απλώς μια ιδεολογία για την αγορά και την κοινωνία, ένα ιδεολογικό-πολιτικό ρεύμα, μία τάση, ένα κόμμα. Είναι το ίδιο το αστικό κράτος, απαλλαγμένο από τις ενοχλητικές πιέσεις των «αναδιανεμητικών» ιδεολογιών. Εχει «κλειδώσει» θεσμικά, διοικητικά, οικονομικά τις βασικές ράγες της διακυβέρνησης. Υπό αυτές τις συνθήκες μια εκλογική νίκη των αντινεοφιλελεύθερων δυνάμεων, όπως μας δείχνει και η ελληνική εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ, δίνει ένα πρώτο δικαίωμα να κυβερνήσουμε και όχι τη δύναμη να κυβερνήσουμε.

Το θεωρητικό και πολιτικό επομένως πρόβλημα που έχει ανακύψει στο πεδίο της αριστερής πολιτικής είναι ότι αναλαμβάνοντας την «Κυβέρνηση» αναλαμβάνεις ουσιαστικά την εποπτεία και το συντονισμό μιας «κλειδωμένης» νεοφιλελεύθερης δομής. Μιας δομής δηλαδή που έχει διαμορφώσει ένα ασφυκτικά δομημένο μοντέλο κρατικής διοίκησης (πολυδιάσπαση διοικητικών αρμοδιοτήτων, Ανεξάρτητες Αρχές, πρότυπα διοίκησης, κλπ), έχει αποκόψει από τον έλεγχο της πολιτικής όλα σχεδόν τα οικονομικά και χρηματοδοτικά εργαλεία (τράπεζες, επενδυτικά κεφάλαια, αναπτυξιακές πολιτικές) και έχει διαμορφώσει ένα ισχυρότατο πλέγμα νομικών εγγυήσεων υπέρ του κεφαλαίου. Η αλλαγή ή η ανατροπή αυτού του υποδείγματος δεν είναι αποτέλεσμα μόνον μιας πολιτικής (εκλογικής) αλλαγής, όπως θα πίστευε μια «ιδεαλιστική αριστερά». Επίσης, δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας «εξωτερικής» προς το φρούριο του αστικού κράτους επίθεσης, όπως αφελώς πιστεύει μια δήθεν επαναστατική αριστερά. Και βεβαίως, δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα «νομισματικών» φαντασιώσεων, που δείχνουν απλώς τη θεωρητική και πολιτική ανεπάρκεια κατανόησης του σύγχρονου κράτους.   

Από την άλλη πλευρά, η κατάκτηση της «Κυβέρνησης» δεν είναι κάτι αμελητέο. Το εργαλείο αυτό της εκτελεστικής εξουσίας εξακολουθεί να έχει ειδικό βάρος στη δομή του αστικού κράτους και να μπορεί επομένως να αποτελέσει ένα βραχίονα μετατοπίσεων των συσχετισμών και «ξεκλειδώματος» των νεοφιλελεύθερων δομών. Η «Κυβέρνηση» δεν ταυτίζεται μεν με την κατάκτηση της εξουσίας, δεν παύει ωστόσο να αποτελεί ένα κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα των εργαλείων που διαθέτει το αστικό κράτος. Η ανάληψη της Κυβέρνησης επομένως προσφέρει ένα εργαλείο για τη συνέχιση αυτής της πάλης από μια πιο προνομιακή θέση. Αποτελεί κατά συνέπεια στρατηγικό πεδίο κατάκτησης στον «πόλεμο θέσεων» που διεξάγουν οι λαϊκές τάξεις απέναντι στην κυριαρχία του κεφαλαίου.

Και το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι με ποιόν τρόπο μπορεί να ασκηθεί η «Κυβέρνηση» ώστε να μην είναι μια γραμμική συνέχεια του νεοφιλελευθερισμού αλλά να εξυπηρετείται μια στρατηγική ήττας του νεοφιλελευθερισμού, επαναθεμελίωσης του κοινωνικού και δημοκρατικού κράτους και μια πολιτική κοινωνικού μετασχηματισμού. Και πιο συγκεκριμένα:

-ποια πολιτικά και οικονομικά κριτήρια θα υπηρετήσουμε για να πετύχουμε το στρατηγικό μας στόχο,

-Πως θα μετασχηματίσουμε τη δομή της κρατικής διοίκησης και με ποια εργαλεία ώστε να αντιστρέψουμε την προνομιακή σχέση του κεφαλαίου με το Κράτος έναντι των λαϊκών τάξεων,

-τι μεταρρυθμίσεις οφείλουμε να κάνουμε στις εργασιακές και παραγωγικές σχέσεις ώστε να παλέψουν από καλύτερες θέσεις οι δυνάμεις της εργασίας.

Αυτά είναι μερικά ίσως από τα μεγάλα ερωτήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε σ’αυτό που ονομάζεται «αριστερή κυβερνητική πολιτική».

Ο κυβερνητισμός,  το «παράλληλο πρόγραμμα» και οι κίνδυνοι μετάλλαξης του κόμματος.

Ο ΣΥΡΙΖΑ αντιμετωπίζει σήμερα ένα δίδυμο κίνδυνο. Την υπόκλιση στον κυβερνητισμό και τη μετάλλαξή του από κόμμα της κοινωνίας σε κόμμα του κράτους.

Κυβερνητισμός δεν είναι η ανάληψη της κυβέρνησης ούτε η προσπάθεια διατήρησής της, όπως θα ισχυριζόταν ένας αρχαϊκός αριστερισμός. Κυβερνητισμός είναι όταν η άσκηση της διακυβέρνησης  παραμένει εγκλωβισμένη σε έναν ορίζοντα τρεχουσών διευθετήσεων και μικρο-διαχειρίσεων,  και αυτές σταδιακά μετατρέπονται σε στρατηγικό ορίζοντα του κόμματος και σε ιδεολογία.

Υπό την έννοια αυτή επιβάλλεται να γίνει ένας καθαρός διαχωρισμός μεταξύ αυτού που ονομάστηκε «παράλληλο πρόγραμμα» και ενός στρατηγικού σχεδίου που πρέπει να έχει το κόμμα στις σημερινές συνθήκες. Πολύ περισσότερο μάλιστα που ένα «παράλληλο πρόγραμμα» έχει μια πεπερασμένη πολιτική και χρονική διάσταση. Υπάρχει ως μια παράλληλη γραμμή άμυνας των λαϊκών δικαιωμάτων απέναντι σε ένα πρόγραμμα που οργανώνεται ως επίθεση στα λαϊκά δικαιώματα. Εκτυλίσσεται παράλληλα με το «κύριο» πρόγραμμα και αναπτύσσεται σε σχέση με αυτό. Η Κυβέρνηση είναι απαραίτητο να ρίξει το βάρος σε διευθετήσεις αποκατάστασης των συσσωρευμένων αδικιών της εποχής των μνημονίων. Δεν μπορεί όμως να είναι η αποκατάσταση των αδικιών ο στρατηγικός ορίζοντας για την κοινωνία.

Διότι εάν συμβεί αυτό, τότε η κρατικοποίηση του κόμματος, η μετάλλαξή του από κόμμα της κοινωνίας σε κόμμα του κράτους θα είναι μια αναπόφευκτη εξέλιξη. Το «κύριο» πρόγραμμα εκ των πραγμάτων θα έχει υιοθετηθεί ως «δικό μας πρόγραμμα» και θα αποτελεί τον αδιαπραγμάτευτο προγραμματικό ορίζοντα.

Τι σημαίνει πρακτικά η μετάλλαξη του κόμματος σε κόμμα του κράτους; Σημαίνει πρώτα και κύρια ότι έχει πάψει να αναζητεί τους (προγραμματικούς, ιδεολογικούς, οικονομικούς, ανθρώπινους) πόρους του στην κοινωνία και έχει μεταβληθεί σε ένα είδος «κρατικού κόμματος» όπου όλοι οι πόροι του εξαρτώνται και προέρχονται από το κράτος. Τα «μνημόνια» δεν θα είναι πια μια εξαναγκαστική έκβαση των δυσμενών ταξικών συσχετισμών, αλλά το «δικό μας πρόγραμμα», όπως ακριβώς συμβαίνει με τα αστικά και νεοφιλελεύθερα κόμματα.   

Αν συμβεί αυτό τότε ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι ένα κόμμα της Αριστεράς, αλλά κάτι άλλο. Εχει σημασία άρα να αποφασίσουμε τι είδους κόμμα θέλουμε να είμαστε, δηλαδή τι είδους και τι μορφής πολιτική αντιπροσώπευση θέλουμε να αποτυπώσουμε.

Η απάντηση που κατά τη γνώμη μας πρέπει να δώσουμε είναι ότι θέλουμε να είμαστε ένα ηγεμονικό κόμμα της Αριστεράς. Ηγεμονικό, γιατί πρέπει να στοχεύει στην εκπροσώπηση των πληβειακών λαϊκών τάξεων της χώρας που αποτελούν τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία και κόμμα της Αριστεράς που ενσωματώνει και ανασυνθέτει όλες τις αριστερές, δημοκρατικές και ανατρεπτικές παραδόσεις που εμφανίστηκαν διαχρονικά μέσα στους κοινωνικούς αγώνες της χώρας. Κόμμα με στρατηγικό του ορίζοντα τον κοινωνικό μετασχηματισμό.   

Το τρέχον κυβερνητικό μας πρόγραμμα πρέπει να έχει επομένως στρατηγικές οριοθετήσεις και ένα σαφή οδικό χάρτη που περιλαμβάνει οπωσδήποτε:

τη σταδιακή μείωση του χάσματος μεταξύ των κατώτερων και των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων, την πλήρη απασχόληση, την αναδιανομή του εισοδήματος, την καθολική πρόσβαση στην Υγεία και την Παιδεία, την ανάκτηση από την πολιτική δημόσια εξουσία εργαλείων οικονομικής πολιτικής, τη βαθιά αλλαγή στις λειτουργίες του πολιτικού συστήματος.

Ολες αυτές οι κυβερνητικές συντεταγμένες προσδιορίζονται από μικρές ή μεγαλύτερες ρήξεις. Ακριβώς γιατί ο «πόλεμος θέσεων» που κάνουμε εμπεριέχει σημαντικά πεδία συγκρούσεων: Δεν μπορεί  να αναδιανεμηθεί το εισόδημα χωρίς να υπονομευθεί μεγάλο μέρος του ιδιωτικού κέρδους, δεν μπορεί το Κράτος να οργανώσει ρυθμίσεις κοινού συμφέροντος χωρίς να αποξενώσει ιδιωτικές επενδύσεις ή «επενδύσεις». Δεν μπορεί να εισάγει μεγάλες τομές στον εκδημοκρατισμό της παραγωγής χωρίς να συμπεριλάβει στο σχεδιασμό του την ιδεολογική αντεπίθεση του ιδιωτικού κεφαλαίου που διαρκώς θα επιζητά «ασφαλέστερο πολιτικό περιβάλλον». Όλα αυτά τα πεδία πολιτικών και κοινωνικών συγκρούσεων μόνο ένα ισχυρό πολιτικοποιημένο κόμμα μπορεί να τα διαχειριστεί.   

Επομένως: Μερικά βασικά πράγματα που πρέπει να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ την επόμενη περίοδο

1. Να διαχειριστεί μια δυναμική σχέση με την «Κυβέρνηση». Το κόμμα δεν πρέπει να «βλέπει» προς την Κυβέρνηση, αλλά προς την κοινωνία και το κοινωνικό σώμα. Θα ήταν δομικό λάθος να εξαρτήσει τη δουλειά του και το χώρο του από την Κυβέρνηση. Στροφή λοιπόν προς το κοινωνικό σώμα, με μαζικό προσανατολισμό, στρατηγική συγκρότησης κοινωνικών μετώπων και ανάδειξης μαζικών κοινωνικών στελεχών. Εάν και εφόσον τα κάνει όλα αυτά, τότε η επίδραση προς την «Κυβέρνηση» θα είναι πολύ σημαντική, γιατί απλούστατα δεν θα είναι παρακολούθημα του κράτους αλλά ισχυρό «κόμμα της κοινωνίας».

2. Το κόμμα επιβάλλεται να αποκτήσει μαζικό προσανατολισμό και συγκροτημένη δουλειά πεδίου, με μετρήσιμους στόχους μέσα στην επόμενη πενταετία. Στην πρώτη γραμμή των στόχων του πρέπει να είναι η δημιουργία / ισχυροποίηση συνδικάτων και δομών κοινωνικής αντιπροσώπευσης, η ανάπτυξη ενός ισχυρού και δομημένου νεολαϊστικού και πολιτισμικού κινήματος, και βεβαίως, η ενίσχυση των τοπικών δομών αλληλεγγύης με στόχο την καθοριστική ενίσχυση της Αριστεράς στο τοπικό κράτος (γειτονιές, Δήμοι, Περιφέρειες), εκεί δηλαδή που συγκροτούνται οι κοινωνικές συμμαχίες μακροχρόνια. 

3. Το κόμμα χρειάζεται να αποκτήσει ξανά ισχυρό θεωρητικό πυλώνα. Τμήμα θεωρίας, θεωρητικό περιοδικό, ομάδες εργασίας και ανοιχτών θεωρητικών συζητήσεων, αναβάθμιση του Ινστιτούτου «Νίκος Πουλαντζάς».

*Ο Χριστόφορος Βερναρδάκης είναι αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών και ο Γιάννης Σκλίας μέλος του ΣΥΡΙΖΑ Κορινθίας

Η ιστορική πρωτοβουλία για τη γέννηση του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν ένα μεγάλο βήμα  για να βρεθούν δίπλα-δίπλα  πολιτικές δυνάμεις  της ευρύτερης Αριστεράς, που μέσα από συνθέσεις κατάφεραν κατ` αρχήν να εντάξουν ακόμη στρατηγικές διαφωνίες, στην ενιαία έκφραση των θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ.

Τελικά με μια λογική πρόσθεσης ψήφων, οι συνιστώσες ( όχι όλες) έγιναν  κόμμα και ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα από γενικά δημοκρατικές διαδικασίες απόκτησε υπόσταση, με καταστατικό, δομή,  όργανα και ηγεσία. Έγιναν πολλά μέσα από διαφωνίες και συνθέσεις, στη σιγουριά όμως της «πολύ» ήσσονος και στη συνέχεια μείζονος αντιπολίτευσης .

Ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση με 36% και κλήθηκε να διαχειριστεί τη ζωή και το μέλλον ενός λαού. Μόλις  έπαυσαν οι πανηγυρισμοί, βγήκαν στην επιφάνεια οι «εν υπνώσει» στρατηγικές διαφορές για τη μορφή διακυβέρνησης του τόπου, με αποτέλεσμα κεντρικά στελέχη και υπουργοί να υπονομεύουν τη Κυβέρνηση στο όνομα της ιδεολογικής καθαρότητας.

Ο Τσίπρας  θα μπορούσε με σχετική ευκολία ( δήθεν την επίκληση Αριστεροσύνης ) να τα βροντήξει όλα και για λίγες ή πολλές ημέρες, για λίγους ή πολλούς μήνες  να μετατραπεί σε ένα ηρωικό επαναστάτη ηγέτη της Αριστεράς στην Ελλάδα και όχι μόνο, που τόλμησε να αντισταθεί στο Ευρωπαϊκό κονκλάβιο. Ταυτόχρονα όμως  η κυβέρνηση του και το ίδιο κόμμα, θα παρέδιδαν  τον ελληνικό λαό προδομένο και άοπλο, προς βορά  στην αρένα των «μονομάχων» .
Στο  ΣΥΡΙΖΑ όμως αποφάσισαν να κυβερνήσουν και να κάνουν ότι μπορούν, σαν κόμμα και σαν φυσικές οντότητες,  για να βγάλουν το λαό από το έρεβος στο φως , κυρίαρχο των εξελίξεων αυτού του τόπου, όσο και αν αυτό φαίνεται μακιαβελικό.

Είμαι πεισμένος ότι η εσωκομματική δημοκρατία με την έννοια της έκφρασης διαφορετικών απόψεων είναι ένα σημαντικό πλεονέκτημα του ΣΥΡΙΖΑ , που λειτουργούσε και λειτουργεί σαν ατμομηχανή στη πορεία του για την δημιουργία ενός Αριστερού κόμματος αντάξιου της ιστορίας που έχει η Αριστερά στη χώρα με οποιαδήποτε έκφανση της ( ριζοσπαστική, ανανεωτική, κομμουνιστική).

Την ύπαρξη διαφορετικών πολιτικών και ιδεολογικών απόψεων  οφείλουμε, είμαστε υποχρεωμένοι, να συνθέσουμε για τονεμπλουτισμό της κυρίαρχης ιδεολογικής και πολιτικής άποψης . Αυτό δεν έχει καμία σχέση με την ιδεολογικοπολιτική καθαρότητα και αποτελεί στοιχείο ταυτόσημο με την ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ.

Όμως η διαφορετικότητα στην πολιτική και ιδεολογική άποψη η οποία συγκροτείται στα πλαίσια ενιαίας πλατφόρμας, δηλαδή στα πλαίσια τάσης που διαφοροποιείται από  την ιδρυτική διακήρυξη και τις αποφάσεις της πλειοψηφίας του κόμματος, ενώ δήθεν επιδιώκει τη δημοκρατία και τον πλουραλισμό των απόψεων , ουσιαστικά την καταστρατηγεί με καταστροφικές συνέπειες.

Όταν είναι καταστατικά κατοχυρωμένη η ύπαρξη και λειτουργία των τάσεων στο σύνολο της δομής του ΣΥΡΙΖΑ και όταν μάλιστα το καταστατικό επιτρέπει σε στελέχη και μέλη να μην εφαρμόζουν τις πολιτικές εκείνες, που δεν είναι σύμφωνες με τις μειοψηφικές απόψεις της τάσης καταστρατηγούνται βασικά δημοκρατικά δικαιώματα της σταθερής ή συγκυριακής πλειοψηφίας  του κόμματος.

Η άποψη ότι συμμετέχω στη μειοψηφούσα ιδεολογικοπολιτική τάση, αλλά ταυτόχρονα στηρίζω και παλεύω για την υλοποίηση των αποφάσεων του κόμματος, με τις οποίες δεν συμφωνώ είναι μια πολύ μεγάλη «μη αλήθεια» μία χίμαιρα !

Εξηγούμε για να γίνω απολύτως κατανοητός .  Η ύπαρξη μέσα στις γραμμές του κόμματος μειοψηφούσας άποψης, η οποία αποκτά δομή και μετατρέπεται σε τάση κρύβει μέσα της μια πολιτική δυναμική, θέλει να μετατραπεί σε πλειοψηφική, γεγονός απολύτως κατανοητό. Κανείς δεν θέλει η άποψη του να παραμένει για πάντα μειοψηφική γιατί μια τέτοια τακτική( παραμένω πάντα στη μειοψηφία), είναι αυτοκαταστροφική και θέτει σε δοκιμασία την ύπαρξή της.

Προκειμένου η μειοψηφία να μετατραπεί σε πλειοψηφία απαιτούνταν και πάρθηκαν ιδιαίτερα οργανωτικά μέτρα στο επίπεδο της τάσης πλέον, όπως ηγετική ομάδα, πιο «σφικτή» δομή, ενιαία άποψη σε όλη τη ραχοκοκαλιά του κόμματος και απαίτηση η μειοψηφία να εκφράζεται υποχρεωτικά ( με ποσόστωση) σε όλα τα όργανα του ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτή η εξέλιξη προσδίδει στην ισχυρή μειοψηφούσα τάση τα χαρακτηριστικά ενός κόμματος, με ηγετική ομάδα, οργανωτική   δομή, ενιαία προς τα έξω εμφάνιση αυτόνομες συγκεντρώσεις κλπ , με ολέθριες για το κόμμα συνέπειες, οι οποίες μπορεί να μην επηρέασαν ιδιαίτερα  τα αποτελέσματα των εκλογών του Σεπτέμβρη, κυρίως γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ τραβούσε μπροστά βασισμένος στη δυναμική της αδράνειας.

Σε αυτό το σημείο επικεντρώνονται οι ευθύνες της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα προσωπικά. Είχαν μπροστά στα μάτια τους σε κάθε έκφραση, από τη κυβέρνηση, την Κ.Ε. και την Κ.Ο. δύο κόμματα στη μορφή ενός και οι ηγεσία της πλειοψηφίας του ΣΥΡΙΖΑ, νόμιζε μέχρι και τις τελευταίες ημέρες, ότι το ήθος και οι ιστορικές παρακαταθήκες της Αριστεράς  θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά στο κίνδυνο της διάσπασης.

Τα αποτελέσματα είναι γνωστά και εν πολλοίς η στάση των περισσότερων στελεχών της τωρινής Λ.Α.Ε., ανήθικη.

Φτάσαμε όμως στις παραμονές του 2^ου συνέδριου και τώρα πιστεύω ότι με την εμπειρία του παρελθόντος  ξέρω «τι κόμμα θέλουμε» ή «τι κόμμα απαιτείται να έχουμε» για να διαχειριστούμε μια πολιτική που στα μάτια του λαού «δεν βγαίνει», χωρίς καθημερινές συγκρούσεις και ρήξεις με το παλιό.

Θέλω ένα ΣΥΡΙΖΑ,  που θα τον  χαρακτηρίζει  η δημιουργική δυναμική, οι διαρκείς προσπάθειες, το περπάτημα σε απάτητα μονοπάτια των ταξικών αγώνων, τα προσωρινά πισωγυρίσματα και τα λάθη, αλλά και ο εντοπισμός και η διόρθωση τους.

Δεν θα έχουμε παρά ελάχιστα αποτελέσματα , αν παραμείνουμε στις άνευρες συνεδριάσεις των Ο.Μ, με ελάχιστα παρόντα μέλη που ουσιαστικά χωρίς περιεχόμενο και φυσικά χωρίς αποφάσεις, προσομοιάζουνμε λέσχη συζητήσεων .

Δεν μπορεί να προχωρήσεις στις ρήξεις αν τα στελέχη μας σε όλα τα επίπεδα της στελεχιακής δομής του κόμματος, ( εκλεγμένη ή όχι) δεν συμμετέχουν στις λειτουργίες της Ο.Μ. , εμφανίζουν χαρακτηριστικά κομματικής νομενκλατούρας ,παραγοντίζουν και απλώς μετατρέπονται σε «ιμάντες» μεταφοράς της γραμμής και των αποφάσεων.

Τα στελέχη που θα δώσουν τη μάχη για τη ρήξη  πρέπει να  εμπνέουν με τη προσωπική τους στάση ζωής, να είναι θεωρητικά και πολιτικά ώριμοι πραγματικοί καθοδηγητές των Ο.Μ. , ικανά που θα συμβάλλουν αποφασιστικά στην  ιδεολογική αφομοίωση των νέων μελών και στην ομοιογένεια της Ο.Μ.  

Δεν θέλω βουλευτές, πόσο μάλλον υπουργούς  που κρύβονται , παραμένουν άφωνοι στα δύσκολα  και μάλιστα κάποιοι από αυτούς εκβιάζουν με τη ψήφο τους, όταν κάποιο νομοσχέδιο θίγει την βουλευτική τους πελατεία. Οι βουλευτές και τα επαγγελματικά στελέχη  πρέπει να ηγούνται των προσπαθειών των Ο.Μ. να ενημερώνουν με κάθε τρόπο και να λογοδοτούν για τη δράση τους στις Ο.Μ. που ανήκουν. 

Θα αγωνιστώ στο μέτρο των δυνάμεων που έχει ένα απλό μέλος του κόμματος , για ένα κόμμα που οι Ο.Μ. θα είναι « το αυτί και το μάτι» της τοπικής κοινωνίας, θα συνεδριάζει τακτικά και οργανωμένα , υπόδειγμα διαφανούς λειτουργίας, που θα αποφασίζει και οι αποφάσεις της θα έχουν αμφίδρομο χαρακτήρα, δηλαδή θα πηγαίνουν προς τα επάνω και θα επιστρέφουν στην ίδια, συνοδευόμενες από την άποψη των ανώτερων καθοδηγητικών οργάνων. 

*O Μιχάλης Τζανίνης είναι μέλος της Ο.Μ. Β’ Διαμ. Πειραιά