Το 2ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ λαμβάνει χώρα σε μία περίοδο πολύ κρίσιμη για τη χώρα, την Ευρώπη και την Αριστερά. Πρόκειται για το πρώτο συνέδριο που πραγματοποιείται με την Αριστερά στην κυβέρνηση και καλείται, ως εκ τούτου, να δώσει απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα, μεταξύ των οποίων οι σχέσεις κυβέρνησης – κόμματος, συμμαχίες, ιδεολογικός προσανατολισμός του κόμματος, τι Αριστερά θέλουμε.

Πολλάκις έχει χλευαστεί, ως υπερφίαλο, το σύνθημα «Αλλάζουμε την Ευρώπη». Οι πρόθυμοι και βιαστικοί τιμητές συνειδητά ξεχνούν ότι δεν μπορούν να γίνουν ριζικές αλλαγές σε εθνικό επίπεδο χωρίς παράλληλες αλλαγές σε ευρωπαϊκό.

Ακριβώς γι` αυτό οι συσχετισμοί δυνάμεων στην Ευρώπη σήμερα είναι εξαιρετικά σημαντικοί: στους κόλπους της σοσιαλδημοκρατίας εξελίσσεται σήμερα μία σύγκρουση, όπου τίθεται σε αμφισβήτηση η πορεία της τα 25 τελευταία χρόνια.

Η κοινωνική πρόοδος των μεταπολεμικών δεκαετιών με τη διεύρυνση και ενδυνάμωση του αναδιανεμητικού και ρυθμιστικού ρόλου του κράτους, με ενίσχυση των θεσμών αντιπροσώπευσης σε κάθε επίπεδο, πολιτικό, συνδικαλιστικό, κοινωνικό, οφείλεται εν πολλοίς στη σοσιαλδημοκρατία. Η ιδεολογική μεταλλαγή της ύστερης σοσιαλδημοκρατίας των τελευταίων δεκαετιών και η ταύτισή της με τις συντηρητικές νεοφιλελεύθερες πολιτικές είναι από τις βασικές αιτίες πολιτικής απαξίωσης της έννοιας της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

Στη Μεγάλη Βρετανία ο Κόρμπιν ανετράπη από τους επιγόνους του μπλερισμού της κομματικής ελίτ, για να επανεκλεγεί θριαμβευτικά όταν προσέτρεξε στη βάση. Στην Ισπανία ο Σάντσεθ οδηγήθηκε σε παραίτηση από τους βαρόνους του κόμματός του επειδή αρνούνταν να δώσει χείρα βοηθείας, διά της στήριξης ή της αποχής, στον Ραχόι εφαρμόζοντας επί της ουσίας αποφάσεις των οργάνων του κόμματός του. Πρόκειται ουσιαστικά για μια διαμάχη μεταξύ σοσιαλιστών και σοσιαλδημοκρατών.

Χρειάζεται, λοιπόν, να επαναδιατυπώσει η σοσιαλδημοκρατική Αριστερά με σύγχρονους όρους τις θεμελιακές της αρχές. Να αγωνιστεί για τη δημιουργία ενός ισχυρού ιδεολογικού και πολιτικού ρεύματος ενίσχυσης των αντιπροσωπευτικών θεσμών στην Ευρώπη. Με στόχο τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης των πολιτών και των κοινωνιών και όχι των διευθυντηρίων, εκπροσώπων της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής ελίτ. Περισσότερη αντιπροσώπευση, περισσότερη δημοκρατία. Με αταλάντευτο μέτωπο στον εθνικισμό και τον λαϊκισμό.

Εκκρεμές και ανοικτό παραμένει το ερώτημα πώς τοποθετούνται οι εκπρόσωποι της εγχώριας σοσιαλδημοκρατίας απέναντι σε όλα αυτά που συμβαίνουν στα αδελφά κόμματα στην Ευρώπη.

Το ίδιο μεγάλη είναι και η ευθύνη της φιλοευρωπαϊκής Αριστεράς. Και σε μία τόσο κρίσιμη φάση δεν χωρούν μισόλογα, αντιθέτως όσοι ενδιαφερόμαστε για μία άλλη Ευρώπη πρέπει να συνεννοηθούμε σε ορισμένα πράγματα: πρέπει να ομολογήσουμε ότι οι παραδοσιακές ευρωομάδες και ευρωπαϊκά κόμματα έχουν κλείσει τον ιστορικό τους κύκλο και ότι στους κόλπους του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς υπάρχουν δυνάμεις αντιευρωπαϊκές που αντιστρατεύονται την ευρωπαϊκή ιδέα.

Όπως πρέπει να παραδεχθούμε ότι οι αριστερές φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις οφείλουν να αναζητήσουν συμμάχους, οι οποίοι δεν μπορεί να είναι άλλοι από τις δυνάμεις των Πρασίνων και της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας, που θα διαφοροποιήσουν τη θέση τους από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που ευθύνονται για τα σημερινά αδιέξοδα της δογματικής λιτότητας, αλλά και για την αποθεσμοποιημένη μονεταριστική Ευρώπη.

Υπ` αυτό το πρίσμα η σοσιαλδημοκρατία καλείται να διαλέξει όχθη και οι φιλοευρωπαϊκές αριστερές δυνάμεις καλούνται να τη «διευκολύνουν» διαχωρίζοντας τη θέση τους από τις αντίστοιχες αντιευρωπαϊκές. Σε αυτό το πλαίσιο είναι πολύ θετική η πρωτοβουλία για την πλατφόρμα συνεννόησης με ευρωβουλευτές των Πρασίνων και των Σοσιαλδημοκρατών που πάρθηκε από ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ.

Παράλληλα, μία τέτοια συμμαχία στερεί συμμάχους από τον νεοφιλελευθερισμό, ακόμη και μέχρι τώρα κυβερνητικούς του εταίρους και καθίσταται σήμερα ακόμη πιο απαραίτητη, όταν η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με την απειλή του νεοναζισμού. Σε αυτόν τον αγώνα η Αριστερά έχει ανάγκη αριστερούς σοσιαλδημοκράτες και Πρασίνους, οι οποίοι, μάλιστα, έχουν περγαμηνές σε αυτόν τον αγώνα, προκειμένου να συγκροτηθεί ένα ευρύ προοδευτικό φιλολαϊκό μέτωπο που να ανασχέσει την καθίζηση της ευημερίας των Ευρωπαίων πολιτών που βαίνει ραγδαία, με τη γνωστή της απαρχή στον ευρωπαϊκό Νότο, αλλά και την περαιτέρω απαξίωση του πολιτικού λόγου και τάση επικράτησης εθνολαϊκιστικών μορφωμάτων, ακόμη και σε χώρες με ιστορικό σοσιαλιστικό και φιλοευρωπαϊκό παρελθόν.

Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι και πρέπει να παραμείνει ένα κόμμα αριστερό. Άλλο είναι ο ιδεολογικός προσανατολισμός και η φυσιογνωμία του κόμματος και άλλο οι συμμαχίες. Οι μόνοι που φοβούνται να μπουν σε διάλογο με άλλες δυνάμεις προκειμένου να δημιουργήσουν συμμαχίες είναι αυτοί οι οποίοι δεν έχουν εμπιστοσύνη στις απόψεις τους και στις ιδέες τους και φοβούνται ότι θα αλλοιωθεί η φυσιογνωμία του χώρου τους.

Αυτή τη στιγμή το ερώτημα είναι σαφές: Περαιτέρω πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης με σαφή στόχο την ομοσπονδιοποίησή της ή τη διάλυσή της και δημιουργία περιφερειακών συνασπισμών (όπως βλέπουμε και από επίσημα χείλη πλέον να ψελλίζεται), οπισθοχώρηση στον εθνικισμό και τον κοινοτισμό;

Το εγχείρημα της Ένωσης από το ξεκίνημά του, την εποχή της Ένωσης Χάλυβα και Άνθρακα, με όλες τις ατέλειες και τα προβλήματά του, είναι ο χώρος με το καλύτερο επίπεδο προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αυτό που επέτρεψε στην Ευρώπη να ζήσει τις περισσότερες δεκαετίες ειρήνης και ευημερίας. Οι αριστερές φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις καλούνται να καταθέσουν μία προοδευτική, όσο και ρεαλιστική, χρονικά καθορισμένη και οικονομικά μετρήσιμη πρόταση εξόδου από την οικονομική και πολιτική κρίση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το διακύβευμα είναι κρίσιμο και η ιστορία δεν θα χαριστεί σε όποιον το θυσιάσει σε μικροπολιτικές, τακτικισμούς και ιδεοληψίες.

Γιατί, παραφράζοντας τον Μαρξ, πολλοί έχουν εξηγήσει και αναλύσει τον κόσμο, αλλά αυτή τη στιγμή πιο χρήσιμοι είναι αυτοί που θα τον αλλάξουν. Και αυτοί είναι οι αριστεροί.

* Η Μαρία Γιαννακάκη είναι μέλος ΣΥΡΙΖΑ Κορυδαλλού

«…Να ανιχνεύσουμε τ’ απάτητα μονοπάτια που οδηγούν στο Σοσιαλισμό του 21ου αιώνα…». Αυτός ήταν ο τίτλος του σημειώματος – συμβολής μου στο προσυνεδριακό διάλογο του ΣΥΡΙΖΑ, ενόψει του 1ου Ιδρυτικού του Συνεδρίου το 2013.

Σήμερα, τρία χρόνια μετά, λίγο πριν το  2ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, πιστεύω πως η μεγάλη πλειοψηφία των μελών του κόμματος, αλλά και ευρύτερα της ελληνικής κοινωνίας, αντιλαμβάνεται πως ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση βαδίζει στα γνωστά και χιλιοπατημένα μονοπάτια μιας διαχείρισης, καλύτερης μεν από εκείνη της άθλιας συγκυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου, αλλά ταυτόχρονα και πολύ μακριά από τις προσδοκίες και τις ελπίδες του ελληνικού λαού.

Αν ήθελε κανείς να αποτυπώσει σε λίγες μόνο λέξεις τη κυβερνητική πορεία του ΣΥΡΙΖΑ, η ρήση του ιστορικού ηγέτη του ΚΚΕ Χαρίλαου Φλωράκη, εκεί γύρω στις αρχές της δεκαετίας του 1980, στη κριτική του απέναντι στο κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ, πως «Αλλαγές έχουμε, …Αλλαγή όμως δεν έχουμε», ταιριάζει απόλυτα στη σημερινή πραγματικότητα.

Πολύ φοβάμαι δε πως,  όσο περνά ο καιρός, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει όλο και πιο πολύ με τον Βρετανό Συνταγματάρχη Nicholson στην πολυβραβευμένη ταινία “H γέφυρα του ποταμού Κβάι»,  που μετά την αρχική του σθεναρή αντίσταση, συνεργάζεται με τον εχθρό στη κατασκευή της γέφυρας, γιατί κρίνει πως αυτό θα εξυψώσει το ηθικό των στρατιωτών του και θα βελτιώσει τις συνθήκες κράτησής τους, για να καταλήξει στο τέλος σε υπερασπιστή της.  Και σ’ αυτόν τον ιδιότυπο παραλληλισμό του συνταγματάρχη Nicholson με το ΣΥΡΙΖΑ, τα σημάδια αυτής της «τρέλας», όπως ονομάζει τη συμπεριφορά του συνταγματάρχη ο σκηνοθέτης David Lean, είναι δυστυχώς πολλά και ενδεικτικά :

• Υπουργοί και βουλευτές να μιλάνε για ένα καλό μνημόνιο!!!
• ΜΑΤ να υπερασπίζονται πλειστηριασμούς κατοικιών και να ρίχνουν χημικά σε συνταξιούχους
• Μια μεγάλη αμηχανία απέναντι στην ευθύνη για τον περιορισμό του κοσμικού ρόλου της εκκλησίας
• Πρώην Υπουργοί της συγκυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου να «πουλούν» εξυπηρετήσεις σε ψηφοφόρους με προσβάσεις στο κρατικό μηχανισμό
• Ατολμία στην υιοθέτηση μέτρων με ταξικό πρόσημο, όπως η αύξηση του κατώτατου μισθού, και πολλά – πολλά άλλα.

Η συνολική απογοήτευση της κοινωνίας δεν εκφράζεται μόνο στις δημοσκοπήσεις. Είναι διάχυτη και επηρεάζει με καταλυτικό τρόπο και τα κινήματα και τη διάθεση συμμετοχής των πολιτών στα κοινά. Ο κίνδυνος εκφασισμού της κοινωνίας αρχίζει πια να γίνεται ορατός. Τον νοιώθουμε πολύ έντονα στη Λέσβο, με αφορμή το προσφυγικό. Τον νιώθουμε πολύ έντονα σε ένα νησί όπου πέρυσι τέτοια εποχή η αλληλεγγύη κατείχε ηγεμονική θέση στη κοινωνία.

Η λογική της ανάθεσης σε κάποιο «σωτήρα», που θα οδηγήσει την κοινωνία σε άλλους δρόμους, μ’ ένα «μαγικό ραβδί», που διαπερνούσε τη μεγάλη πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας τη προηγούμενη τριετία, και έδωσε ψήφο ανάγκης και λιγότερο εμπιστοσύνης στο ΣΥΡΙΖΑ, είναι η κύρια αιτία της σημερινής ήττας. Ποιες κοινωνίες όμως προχώρησαν χωρίς την ενεργή συμμετοχή των απλών ανθρώπων στη διεύθυνσή τους, χωρίς ρήξεις με το παλιό, χωρίς τη δημιουργία νέων και άγνωστων μέχρι τότε ανθρώπινων αξιών;

Είναι φανερό πια, πως τόσο η σύνθεση της κομματικής βάσης όσο και ο χαρακτήρας του κόμματος, που θα επιβεβαιώσει το 2ο Συνέδριο του, δεν μας επιτρέπουν να είμαστε αισιόδοξοι πως κάτι μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο.

Η λογική της με κάθε κόστος διατήρησης της κυβερνητικής εξουσίας, την οποία ακολουθεί μεγάλο μέρος των κυβερνητικών στελεχών, με τις συνεχείς υποχωρήσεις στο όνομα αυτής, δεν βοηθά να δούμε καθαρά τα προβλήματα και να επιχειρήσουμε να τα αντιμετωπίσουμε και να τα λύσουμε, επιλέγοντας και τη ρήξη αν χρειαστεί.

Η συνέχιση μιας τέτοιας αντίληψης, είναι φανερό πως μας ξεκόβει από μεγάλα τμήματα του ελληνικού λαού που συνεχίζουν να πλήττονται από τη κρίση και πολύ γρήγορα θα μας οδηγήσει στην αντιπολίτευση.

Το πιο σημαντικό όμως είναι πως χωρίς εναλλακτική προοπτική, ο κίνδυνος για την παλινόρθωση μιας ακραίας επιθετικής δεξιάς συνεπικουρούμενης από την ακροδεξιά, είναι προ των πυλών. Και οι ευθύνες μας γι’ αυτό είναι τεράστιες.

* Ο Δημήτρης Μάντζαρης είναι Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ Νομαρχιακή Επιτροπή Λέσβου

Η αφετηρία της σημερινής κρίσης μπορεί να ανιχνευθεί στη μακρινή δεκαετία του 70`, μία δεκαετία που το Κεϋνσιανό μοντέλο ως ενεργή οικονομική πολιτική έβρισκε όρια και η χρυσή περίοδος (golden age) έφθανε στο τέλος της.

Ο νεοφιλελευθερισμός σταδιακά θα έπαιρνε τα σκήπτρα ως κυρίαρχη οικονομική αντίληψη με δύο αλληλοτροφοδοτούμενους άξονες, από τη μία ως αποκατάσταση της ταξικής ισχύος των από πάνω, μέσω του μετασχηματισμού κράτους και θεσμών και από την άλλη ως μία περίοδος εκτεταμένης οικονομικής συσσώρευσης.

Η επικράτησή του όμως δε συντελέστηκε την περίοδο εκείνη. Γιατί η πολιτική εκτός από χώρο, χρειάζεται και χρόνο. Η απαξίωση του δημόσιου τομέα, η διάλυση του κοινωνικού κράτους είναι μία διαδικασία βαθιά πολιτική. Όπως έλεγε η Μ. Θάτσερ, «η οικονομία είναι η μέθοδος.. ο στόχος είναι να αλλάξουμε την ψυχή και την καρδιά των ανθρώπων».

Αυτή η περίοδος, από τη δεκαετία του 70` μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 00`,  χαρακτηρίστηκε από υποχώρηση της Αριστεράς, των συνδικάτων, των κινημάτων. Συγχρόνως, και σχεδόν αθόρυβα, ο νεοφιλελευθερισμός καλλιεργούσε το δρόμο της δικής του επικράτησης.

Η κρίση του 2008 αποτέλεσε ευκαιρία για το κεφάλαιο, μία ευκαιρία βασισμένη σε όλο το προηγούμενο διάστημα. Υπήρξε όμως ταυτόχρονα ευκαιρία και για την Αριστερά, να επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο. Η Ελλάδα υπήρξε μάλλον ένα από τα κομβικότερα σημεία σε αυτή τη διαδικασία, αφενός σαν εργαστήρι για τις πιο ακραίες πολιτικές, αφετέρου ως μία χώρα που θα αναδείκνυε, για πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή ιστορία, ένα κόμμα της Αριστεράς στην κυβέρνηση.

Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. τα προηγούμενα χρόνια ήταν παρών σε κάθε κινηματικό ραντεβού ,απο τον πιο μικρό,μέχρι τον πιο μεγάλο αγώνα. Διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στο κίνημα των πλατειών και συμμετείχε ενεργά στις δομές αλληλεγγύης. Αξιοποιώντας την κατάρρευση των πάλαι ποτέ “κομμάτων εξουσίας“ του δικομματισμού, αλλά και το αίτημα για αριστερή διακυβέρνηση, αναδείχθηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση το 2012 και σε κυβέρνηση τον Ιανουάριο του 2015.

Η κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. πέτυχε εξαρχής να μεταφέρει τη συζήτηση από τα κλειστά κλιμάκια των τεχνοκρατών στις πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης. Το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, παρότι μεταβατικού χαρακτήρα, μορφοποιούσε μία ριζοσπαστική απάντηση απέναντι στις νεοφιλελεύθερες ελίτ.

Πολύ γρήγορα ωστόσο, ήδη από το Φεβρουάριο, έγινε σαφές πως η εφαρμογή ενός εναλλακτικού προγράμματος δε θα ήταν καθόλου εύκολη. Η οικονομική ασφυξία που επιχείρησαν και εν τέλει κατάφεραν να επιβάλουν οι αντίπαλοι τους επόμενους μήνες, σε συνδυασμό με τα λάθη της κυβέρνησης (καθυστέρηση και ατολμία στην εφαρμογή μέτρων, υποτίμηση της λειτουργίας του κρατικού μηχανισμού, επιλογή λάθος προσώπων σε καίριες θέσεις) προκάλεσαν μία αδιέξοδη κατάσταση.

Η τεράστια όξυνση των αντιθέσεων οδήγησε στην προκήρυξη και διεξαγωγή του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου. Το δημοψήφισμα αποτέλεσε τομή, όχι απλώς για την αναβάθμιση της διαπραγματευτικής θέσης που οδήγησε το ΟΧΙ, αλλά κυρίως επειδή κινητοποίησε τη μαζική συμμετοχή του κόσμου και επέτρεψε την είσοδο του λαϊκού παράγοντα στο προσκήνιο. Η τομή αυτή είναι και θα είναι πάντα ζητούμενο για την μετέπειτα πορεία μας.

Παρά την ξεκάθαρη απόρριψη του πακέτου Γιούνκερ, οι δανειστές έδειξαν το πιο σκληρό τους πρόσωπο, δε σεβάστηκαν την ετυμηγορία του ελληνικού λαού και δημιούργησαν συνθήκες ακόμη μεγαλύτερης οικονομικής ασφυξίας, αναγκάζοντας την ελληνική κυβέρνηση να υπογράψει τη συμφωνία-μνημόνιο της 12ης Ιουλίου.

Η υπογραφή του μνημονίου λοιπόν υπήρξε αποτέλεσμα ενός στυγνού εκβιασμού εκ μέρους των δανειστών και ενός τακτικού συμβιβασμού της κυβέρνησης, με βασικές αιτίες το συντριπτικά αρνητικό συσχετισμό δύναμης σε ευρωπαϊκο επίπεδο, την πίεση του εγχώριου καπιταλισμού και βέβαια τα δικά της κυβερνητικά λάθη. Το μνημόνιο επομένως είναι ένα σύνολο δεσμεύσεων που εφαρμόζει, επειδή ακριβώς το σχέδιό της ηττήθηκε ένα χρόνο πρίν. Σε καμία απολύτως περίπτωση δε συνιστά πρόγραμμά της και αυτή η θέση έχει δύο αλληλοσυμπληρούμενες όψεις.

Από τη μία, το μνημόνιο δεν είναι απλώς ένα κομμάτι χαρτί με επαχθή μέτρα, που επιβάλλονται στην ελληνική πραγματικότητα με μία ιδιότυπη μέθοδο αντιγραφής –  επικόλλησης. Είναι ένα μείγμα νεοφιλελεύθερης πολιτικής που συμπυκνώνει έναν ορισμένο, αρνητικό για την Αριστερά, συσχετισμό ισχύος. Καθήκον της Αριστεράς είναι συνεπώς να αμβλύνει αυτό το συσχετισμό και να τον αντιστρέψει προς τη δική της κατεύθυνση. Αυτό διότι δεν πρέπει να αντιλαμβανόμαστε την πολιτική ως μία φωτογραφία στο χρόνο που καθορίζει όλη τη μετέπειτα εξέλιξη, αλλά ως ταινία που το τέλος εξαρτάται από τους πρωταγωνιστές. Τί σημαίνει αυτό πρακτικά; Κάθε όρος του μνημονίου, κάθε του δέσμευση, κάθε του παράγραφος αποτελεί πεδίο για επαναδιαπραγμάτευση και για νέες μάχες. Ένας τέτοιος αγώνας, ενώ πολλές φορές μοιάζει δύσκολος, οδηγεί και σε νίκες (ας θυμηθούμε την περίπτωση του ΦΠΑ 23% στην ιδιωτική εκπαίδευση που, παρότι μνημονιακή δέσμευση, δεν προχώρησε, χάρη στη μάχη που δόθηκε εκ νέου, ή την περίπτωση του ΑΔΜΗΕ, η ιδιωτικοποίηση του οποίου τελικά αποφεύχθηκε, παρά την αρχική πρόβλεψη της συμφωνίας).

Από την άλλη, υπάρχει και η αντίστροφη όψη που αποδεικνύει ότι το μνηνόνιο δεν είναι πρόγραμμα της κυβέρνησης. Τον τελευταίο χρόνο έχουν γίνει θετικά βήματα σε τομείς που η συμφωνία δεν αγγίζει καθόλου. Ενδεικτικά, η καθιέρωση της απλής αναλογικής, η παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στους ανασφάλιστους, το παράλληλο πρόγραμμα, η επέκταση του συμφώνου  συμβίωσης στα ομόφυλα ζευγάρια κ.λπ. είναι νομοθετικές παρεμβάσεις με εμφανή ταξικό χαρακτήρα, που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του μνημονίου.

Ποιός είναι ο ρόλος του κόμματος εδώ; Καταρχήν, να κάνει κτήμα όλων ανεξαιρέτως των μελών και των υποστηρικτών του ότι το μνημόνιο δεν είναι πρόγραμμα της Αριστεράς και να υπενθυμίζει αυτή τη θέση στην κυβέρνηση με κάθε ευκαιρία και σε όλους τους τόνους. Κατά δεύτερον, το κόμμα οφείλει να ωθεί συνεχώς την κυβέρνηση σε νέες μάχες, σε νέα διαπραγμάτευση κάθε μνημονιακής δέσμευσης, ακόμη και αν η αποτροπή της φαντάζει κάποτε δυσχερής. Κατά τρίτον, το κόμμα πρέπει να πιέζει για άμεση λήψη πρωτοβουλιών με ταξικό αριστερό πρόσημο στα ζητήματα που δεν υπάγονται στις ρυθμίσεις του μνημονίου, ιδίως όταν η κυβέρνηση δεν τολμά ή καθυστερεί (λ.χ. ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία,μαύρη-ανασφάλιστη εργασία).

Μόνο όταν κάνει τα παραπάνω, υποστηρίζοντάς τα με σοβαρές επεξεργασίες και εξειδικευμένες προτάσεις, μπορεί να πει κανείς ότι ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ενός αριστερού κόμματος που πράγματι συνδράμει την υπόθεση της Αριστερής κυβέρνησης. Διότι διαχειριστές του μνημονίου υπάρχουν φυσικά πολλοί. Αυτό που αναζητά τώρα η κοινωνία είναι ανατροπή της μνημονιακής πραγματικότητας και αναβίωση των κεκτημένων που έχουν χαθεί στα χρόνια της κρίσης.

Η κυβέρνηση για την Αριστερά δεν αποτελεί αυτοσκοπός. Προσφέρει όμως εργαλεία και δυνατότητες για την επίτευξη των στόχων της και για την αποτελεσματική υπεράσπιση των συμφερόντων και των αναγκών όσων επιθυμεί να εκπροσωπήσει, δηλαδή του κόσμου της εργασίας, της νεολαίας και των ασθενέστερων τάξεων. Ταυτόχρονα, το όπλο της διακυβέρνησης αποστερεί από τον αντίπαλο δυνατότητες και παρέχει στην Αριστερά χώρο και χρόνο, προκειμένου να αναβαθμίσει τη θέση της στην έκβαση της ταξικής πάλης και να μάχεται με πιο προνομιακούς όρους. Από την άλλη, η διακυβέρνηση ως συνθήκη δε λειτουργεί σε ουδέτερο χώρο, άλλα σε ένα κάδρο με συγκεκριμένες αντιλήψεις, με συχνά εχθρικούς θεσμούς ή μη συνεργάσιμους κρατικούς μηχανισμούς και με  ένα συσχετισμό δύναμης που έχει κληροδοτηθεί από την πρότερη κατάσταση.

Άρα, η αριστερή κυβερνησιμότητα έχει δυνατότητες και όρια. Σε αυτό το πλαίσιο διαχείρισης του αστικού κράτους, υπό μια συνθήκη οξυμένης νεοφιλελεύθερης επίθεσης και σε ένα περιβάλλον υπό επιτήρηση και επιτροπεία, η κυβέρνηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. καλείται να εκτιμήσει τις δυνάμεις της, να τις επεκτείνει και να υπερβεί τα παραπάνω όρια, μέσα από συνεχείς διαπραγματεύσεις και συνεχείς συγκρούσεις σε κάθε πεδίο του επιστητού.

Κυρίως, η κυβέρνηση οφείλει να μετασχηματίσει το κράτος, εμβαθύνοντας τη δημοκρατία σε κάθε πτυχή και απονεκρώνοντας εκείνους του αστικούς θεσμούς και τις δομές που θέτουν εμπόδια στη υλοποίηση του σχεδίου της. Πρέπει με άλλα λόγια να κάνει το κράτος διαπερατό στη λαϊκή διαθεσιμότητα και να μεταφέρει εξουσία, πόρους και ισχύ προς τα κάτω, σε αυτούς που προσπαθεί να εκπροσωπήσει.

Ο στόχος του αστικού μπλοκ είναι είτε να ανατρέψει, είτε να ενσωματώσει τη κυβέρνηση. Για να αποφύγει αυτούς του δύο κινδύνους και να μην ολισθήσει στον κυβερνητισμό, ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. δεν πρέπει να αντικαταστήσει την τακτική από τη στρατηγική . Επιπρόσθετα πρέπει να επέμβει στο κοινωνικό πεδίο, οικοδομώντας σχέσεις εμπιστοσύνης με τον κόσμο. Το κόμμα πρέπει να είναι πάντα ένα βήμα μπροστά από την κυβέρνηση, να παράγει πολιτική και παράλληλα να έχει μονίμως το βλέμμα του στραμμένο στην κοινωνία, σε όλους τους χώρους που αφήνει τα σημάδια της η ταξική σύγκρουση.

* Ο Προκόπης Κοσμόπουλος είναι στη νεολαία ΣΥΡΙΖΑ ΟΜ Ν.Ιωνίας, ο Κώστας Πανταζής στη νεολαία ΣΥΡΙΖΑ ΟΜ Αμαρουσίου και ο Κώστας Τσουκαλής στη νεολαία ΣΥΡΙΖΑ ΟΜ Ν.Ιωνίας

Πρώτη φορά Αριστερά! Αυτό το σύνθημα τελευταία περισσότερο το χρησιμοποιεί, από την ανάποδη, ο Άδωνης και Σια, παρά εμείς. Επειδή μετά τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο του 2015, δημιουργήθηκε ένα πολιτικό και κοινωνικό παράδοξο, ένα σχήμα οξύμωρο. Ο λαός εμπιστεύτηκε μια Κυβέρνηση, αποτελούμενη από τις πιο συνεπείς αντιμνημονιακές (ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό και τη λιτότητα), πολιτικές δυνάμεις (ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ) για να εφαρμόσει ακόμα ένα νεοφιλελεύθερο μνημόνιο. Παράλληλα  έστειλε στην αντιπολίτευση (μείζονα και ελάσσονα),  τις πολιτικές δυνάμεις που εφαρμόζανε, σαν δικές τους, τις πιο ακραίες νεοφιλελεύθερες επιταγές του ΔΝΤ και των πιο συντηρητικών κύκλων της ΕΕ), για να αντιπολιτεύονται  την κυβερνητική πολιτική γενικώς. 

Στη διάρκεια του χρόνου, μετά  τις τελευταίες εκλογές, με την  πολιτική της Κυβέρνησης, που ήταν εφαρμογή του μνημονίου, μαζί με μια πολιτική άμβλυνσης των σκληρών επιπτώσεων, φάνηκαν: 

– οι αδυναμίες της κυβερνητικής επικοινωνιακής πολιτικής (χρειάζεται επιθετική πολιτική και ενίσχυση των ομάδων της Κυβερνητικής Εκπροσώπου και της Εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ. Να εμφανίζονται στο γυαλί άτομα μόνο από αυτές τις ομάδες και να επαναφερθεί η καθημερινή ενημέρωση από την ομάδα της Κυβερνητικής Εκπροσώπού)

– η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ, σαν κόμμα, να αντιμετωπίσει πολιτικά την νέα κατάσταση.

Το Κόμμα δεν κατάφερε  να αναδείξει την διαφορά της πολιτικής πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ από τις προτάσεις της Αντιπολίτευσης, η οποία κρύβοντας πίσω από την κριτική των επιπτώσεων από την αναγκαστική, κυβερνητική πολιτική λιτότητας, την σκληρή νεοφιλελεύθερη και σε τελική ανάλυση αντεθνική πολιτική της πρόταση.  Αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλετε στις αδυναμίες του Κόμματος να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, να αφομοιώσει την νέα πολιτική πρόταση και να την προωθήσει στη κοινωνία. Γι’ αυτό δεν μπόρεσε να περάσει στην επικοινωνία του με την κοινωνία την αναγκαστική αλλαγή πορείας και την νέα πρόταση για έξοδο από την κρίση. 

Δεν βοήθησε όσο θα έπρεπε την Κυβέρνηση, που γενικά μέχρι στιγμής καλώς ισορροπεί μεταξύ του πολιτικώς εφικτού και του αναγκαίου.  Σε αυτό το σημείο βρίσκετε η διαλεκτική σχέση μεταξύ της Κυβέρνησης, την «Πρώτη φορά Αριστερά», σαν φορέας εξουσίας για να εφαρμόζει το «πολιτικώς εφικτού» και του Κόμματος, που αναπτύσσει πολιτική δράση και αγωνίζεται για μια αναγκαία πολιτική προοπτικής.  

Η Κυβέρνηση έχει το δύσκολο έργο να εφαρμόσει τα μέτρα, που δεν πιστεύει, ότι θα βγάλουν την χώρα από την κρίση, να μην επιτρέψει ανεπανόρθωτες ζημιές στην ελληνική οικονομία και στην συνοχή της κοινωνίας και να βάλει μπρος την ανάπτυξη. Πρέπει συγχρόνως να υποστηρίζει και να επικοινωνεί την πολιτική της.

Μπορεί η Κυβέρνηση να τα κάνει αυτά, μόνη της, βασισμένη μόνο στην πλειοψηφία στην Βουλή:

Όχι! Εδώ μπαίνει ο ρόλος του κόμματος.

Πολιτικά, με δεδομένο και τον μιντιακό πόλεμο ενάντια στην Κυβέρνηση και την ετερόκλητη συμμαχία των πολιτικών και συνδικαλιστικών δυνάμεων του χθες , περνάει η εικόνα ότι υπεύθυνος  για την πολιτική της λιτότητας είναι ο ΣΥΡΙΖΑ  και με την συγκεκριμένη στάση της Αντιπολίτευσης,  κρύβεται η βασική αντίθεση, που υπάρχει σήμερα στην κοινωνία. Την αντίθεση μεταξύ των δυνάμεων που θέλουν την έξοδο από την κρίση σε νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση και όλες τις άλλες κοινωνικές, πολιτικές και επιχειρηματικές δυνάμεις, που αντιτίθενται σε αυτήν την πολιτική. Αντίθεση  στην  λιτότητα και στον περιορισμό των δαπανών,  για λιγότερο κράτος. Αντίθεση στη μείωση της αξίας του πλούτου του Ελληνικού λαού (ανθρώπινο δυναμικό και περιουσία). Για να μην έρθουν οι  περιβόητοι επενδυτές να αγοράζουν μισοτιμής τα φιλέτα της ελληνικής οικονομίας. Για να μην υποβαθμίζεται το ανθρώπινο δυναμικό και να  μην φεύγει το άνθος της ελληνικής νεολαίας στο εξωτερικό.  

Η αντιμετώπιση  αυτής της αντίθεσης θα πρέπει να καθορίζει την πολιτική μας δράση την περίοδο, που περνάμε. Το μπλοκ  τον δυνάμεων, που τα συμφέροντα τους πλήττονται από την νεοφιλελεύθερη συνταγή είναι ευρύτατο. Μαζί με τους εργαζόμενους, τους ανέργους, τους συνταξιούχους είναι και οι αγρότες, οι μικροί και μεσαίοι επιχειρηματίες, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι διανόηση. Οι συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας θέλει την έξοδο από την κρίση χωρίς το ξεπούλημα και την υποβάθμιση, «με το κεφάλι ψιλά». Από την άλλη πλευρά, από την  νεοφιλελεύθερη πολιτική, συμφέρον έχουν μια πολύ μικρή μερίδα ανθρώπων, που είναι συνδεδεμένοι με ξένα συμφέροντα στην Ελλάδα, με τις τράπεζες  και τα φαντς, με τις μεγάλες πολυεθνικές  εταιρείες. Άτομα που έχουν βγάλει να λεφτά τους έξω, αφορολόγητα ή μη,  και θέλουν να τα πολλαπλασιάσουν αγοράζοντας μισοτιμής γεωργική γη και υποδομές. Ξένοι και ντόπιοι, που λυμαίνονταν το διεφθαρμένο κράτος και  που θέλουν μικρότερο και αδύναμο Δημόσιο, διαλυμένη κοινωνία για να εκμεταλλεύονται τον πλούτο μας, χωρίς να υπολογίζουν ούτε το περιβάλλον, ούτε τις εργασιακές σχέσεις, ούτε την επιβίωση των ανθρώπων.

Ο Αλέξης Τσίπρας, στη Θεσσαλονίκη, μίλησε ότι η οικονομία μπήκε σε μια καμπή και διαφαίνεται η διέξοδος. Το ίδιο ισχύει και για την πολιτική. Έχουμε φτάσει σε μια καμπή, σε σημείο, που πρέπει να ανοίξουμε τα φτερά μας, συσπειρώνοντας όλες τις κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις, που έχουν συμφέρον να λυθεί η βασική αντίθεση, σε αντινεοφιλελεύθερη κατεύθυνση. Να προωθήσουμε την ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ στη βάση, ανεξάρτητα από την παλιού τύπου πολιτική της ηγεσίας της Αντιπολίτευσης, που είτε ιδεολογικά ασπάζεται τον νεοφιλελευθερισμό (ηγεσία της ΝΔ, Ποτάμι), είτε είναι γαντζωμένη στο παρελθόν (ΠΑΣΟΚ) και δεν κάνει αυτοκριτική για να απελευθερώσει τις δυνάμεις, που τις έχουν απομείνει, είτε προβάλλοντας καθαρότητα, συνέπεια (δογματισμό) και ανέφικτους στόχους (ΚΚΕ, ΛΑΕ), εγκλωβίζει  συναισθηματικά δυνάμεις, που αντί να συμμαχήσουν μαζί μας, σε αυτήν την φάση,  ενάντια στην λιτότητα και στον πιο ακραίο νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό, σε τελική ανάλυση βοηθάνε τους ταξικούς μας  αντιπάλους.

ΠΑΛΛΑΪΚΟ, ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΕΞΟΔΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Η υπόθεση της εξόδου από την κρίση και του τρόπου ανάπτυξης δεν μπορεί να είναι υπόθεση μόνο του ΣΥΡΙΖΑ ή των ΑΝΕΛ. Πρέπει να είναι υπόθεση όλου του λαού.Να πρωτοστατήσουμε στην δημιουργία ενός  ενωτικού  Παλλαϊκού, Πατριωτικού Δικτύου Δράσης για Έξοδο από την Κρίση. Να απευθυνθούμε και να οργανώσουμε όλες εκείνες τις δυνάμεις έξω από εμάς, που πλήττονται από την λιτότητα και τα μνημόνια. Να επαναφέρουμε στην πολιτική ζωή του τόπου την βασική αντίθεση της κοινωνίας μας σήμερα, από την λύση της οποίας εξαρτώνται και όλες οι άλλες αντιθέσεις. ΝΑΙ η ΟΧΙ στο ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟ. Όλες οι προτάσεις, όλες οι κριτικές, όλες οι δράσεις να έχουν σαν στόχο την απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Αυτοί που αντικειμενικά προωθούν πολιτικές εναντίων  της κοινωνίας, της χώρας και του έθνους να σταματήσουν να κρύβονται πίσω από την κριτική της κυβερνητικής πολιτικής. Σε αυτό το σημείο είναι καλά να ξεκαθαρίσουμε τα εξής:

– Τις έννοιες Πατρίδα και Έθνος δεν πρέπει να τις χαρίζουμε στους πατριδοκάπηλους και καιροσκόπους. Το Δίκτυο που προτείνουμε απευθύνεται σε όλους τους Έλληνες, μέσα και έξω από την Ελλάδα, στην σημερινή γενιά των Ελλήνων, να παλέψουμε, να αναπτύξουμε και να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές, μια χώρα και μια κοινωνία όρθια και όχι χρεοκοπημένη και αδύναμη.

– Η «Πρώτη φορά Αριστερά» δεν είναι ενάντια στην επιχειρηματικότητα, την ιδιωτική πρωτοβουλία, υπέρ μιας αόριστης κρατικίστικης αντίληψης. Θέλει ισχυρό κράτος, με δυνατή ελεγκτική δομή, μοχλός ανάπτυξης της οικονομίας και του ιδιωτικού τομέα και όχι πελατειακό, όχι εκλογικός μηχανισμός και μηχανισμός τεχνητής μείωσης της ανεργίας. Σε αυτήν την φάση ανάπτυξης της κοινωνίας και της κρίσης η επιχειρηματικότητα και η ιδιωτική πρωτοβουλία είναι η βάση για μια υγιή και διαλεκτική σχέση με τους εργαζόμενος στην προσπάθεια δημιουργίας πλούτο και ευημερία για όλους για έξοδο από την κρίση. 

– Η «Πρώτη φορά Αριστερά» δεν είναι μόνο υπέρ το πολύ φτωχών και κατατρεγμένων, παρ’ όλα που σε σύγκριση με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις, ξεχωρίζει για την ιδιαίτερη ευαισθησία της και όχι φιλανθρωπία και παλεύει να εντάξει ξανά στον κοινωνικό ιστό τους άνεργους, τους μειονεκτούντες, τις ειδικές ομάδες του πληθυσμού. Σ’ αυτήν την φάση της κρίσης είναι υπέρ της συνεργασίας και ενδυνάμωσης όλων εκείνων που πλήττονται από την κρίση, μικροί και μεγάλοι, που παράγουν τον πλούτο αυτής της χώρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ, με την πολιτική τους, είναι οι μόνες πολιτικές δυνάμεις που εκφράζουν αυθεντικά τους μικρούς και μεσαίους, την υγιή επιχειρηματικότητα και δίνουν διέξοδο στα προβλήματά τους. 

Μετά από την αποτυχία του παλιού πολιτικού συστήματος, η «Πρώτη φορά Αριστερά» καλείται να εκφράσει όλες τις κοινωνικές, πατριωτικές δυνάμεις για την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση, ανεξάρτητα από την μέχρι τώρα πολιτική τους ένταξη(εκτός ΧΑ).  Όποιος δεν ενταχθεί σε αυτό  το δίκτυο, δεν είναι αναγκαστικά αντεθνικός και μίασμα, όπως αποκαλούσαν κάποτε τους αριστερούς, αλλά άνθρωπος που δεν έχει καταλάβει, που είναι το συμφέρον, το προσωπικό του και της Πατρίδας του.

Ο χαρακτήρας και το πολιτικό στίγμα  του Πατριωτικού Δικτύου θα καθοριστεί από διακήρυξη που θα υπογράφουν άτομα από όλους τους κοινωνικούς και πολιτικούς χώρους. Ενδεικτικά:  Ιδεολογική βάση είναι όλες οι προτάσεις από τον μαρξισμό μέχρι τον κεινσιανισμό. Πολιτική βάση- άνθρωποι από όλο το φάσμα(πλην της ΧΑ). Άτομα που ασχολήθηκαν με την πολιτική, αλλά δεν συμμετείχαν στο πάρτι της ρεμούλας και της διαπλοκής.  Μια πρωτοβουλία που πρέπει να ξεκινήσει από τα κάτω, χωρίς καπελώματα και χειραγωγήσεις. Αυτό το Δίκτυο δεν πρέπει να είναι απέναντι στην Κυβέρνηση, αλλά και δεν ταυτίζεται και δεν λειτουργεί σαν το μακρύ της χέρι. Ξεκαθαρίζει την ομίχλη στο πολιτικό τοπίο, δημιουργεί ένα ευρύτατο  πολιτικό  χώρο, όπου   ενημερώνεται   και διαβουλεύεται  η πρωτοπορία όλων των πολιτικών τάσεων, βάζει στόχους.  Οργανώνει την πάλη όλης της κοινωνίας εναντία  στα νεοφιλελεύθερα μέτρα, που δεν βοηθάνε για την έξοδο από την κρίση. Βάζει  κόκκινες γραμμές στην κυβερνητική πολιτική από την σκοπιά του  ΝΑΙ η ΟΧΙ στο ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟ. Βοηθάει τον αγώνα που δίνει ο λαός μας, μέσω της Κυβέρνησής του, στον πόλεμο με τα συμφέροντα και τις πολιτικές των πιο ακραίων κύκλων της νεοφιλελεύθερης ελίτ. Οργανώνει εκδηλώσεις, εκστρατείες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Προκαλεί και οργανώνει τη συμμετοχή του Ελληνισμού της Διασποράς σε αυτήν την Πανεθνική προσπάθεια.

 Ο ΣΥΡΙΖΑ δραστηριοποιείται πολιτικά και πρωτοστατεί σε αυτό το δίκτυο.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

(της διασποράς και του εσωτερικού)

Ένα χρήσιμο εργαλείο θα μπορούσε να είναι  η δημιουργία  ενός Ταμείου αποτροπής της μετανάστευσης των νέων και παρέμβαση στην ποιότητα της ανάπτυξης,  με την μορφή Επενδυτικής Τράπεζας. Πρόταση:

– Να συγκληθεί, μέχρι τέλους του 2016, στη Θεσσαλονίκη,  μια Ομάδα Πρωτοβουλίας από εκπροσώπους φορέων και τομέων της κοινωνικής ζωής, των Ελληνικών κοινοτήτων του εξωτερικού, στελεχών του Απόδημου Ελληνισμού, του Πολιτισμού, του Αθλητισμού και της Επιστήμης, άτομα εγνωσμένης αξίας και προσφοράς.

– Έκδοση διακήρυξης προς όλους τους αποδέκτες της πρότασης και προς τον Ελληνικό λαό,  με τις επιδιώξεις, τους στόχους και τα μέσα για την επίτευξη τους. Απευθύνεται σε όλους τους Έλληνες και Φιλέλληνες του εξωτερικού και του εσωτερικού, να συμβάλουν στην έξοδο της Πατρίδας μας από την κρίση. Αντικείμενο της είναι η  1) χρηματοοικονομική και τεχνική βοήθεια σε νέους (κυρίως) και άλλους επενδυτές για καινοτόμες δράσεις και προτάσεις.  2) Σε επιχειρηματίες και επιχειρήσεις του πρωτογενή τομέα – της γεωργίας, κτηνοτροφίας και επεξεργασίας προϊόντων διατροφής και πρώτων υλών.  3) Σε καινοτόμες προτάσεις για την δημιουργία δικτύων, έτσι ώστε το μειονέκτημα της Ελληνικής οικονομίας, με την πολυδάπανη κατακερματισμένη βάση των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, να το κάνουμε πλεονέκτημα, με την ευελιξία και προσαρμοστικότητα στις νέες συνεχώς μεταβαλλόμενες   συνθήκες.  4) Συνεργασία με επιχειρήσεις των άλλων Βαλκανικών χωρών, συνδυάζοντας τα πλεονεκτήματα τους, για να σταθούν επάξια στον ανταγωνισμό με τις άλλες χώρες της Ευρώπης και παγκοσμίως. (π.χ. να παντρέψουμε τις ιδανικές συνθήκες, για την σύγχρονη και ανταγωνιστική ανάπτυξη της κτηνοτροφίας,  της Βουλγαρίας, Σερβίας και Ρουμανίας και την τεράστια τουριστική αγορά της Ελλάδας, που συνεχώς διευρύνεται). 

– Ανάθεση μελέτης για την τεχνική επεξεργασία της πρότασης σε ομάδα εμπειρογνωμόνων.   Τράπεζα με συνεταιριστική μορφή, ειδικού σκοπού (στους  τέσσερεις τομείς), με Εποπτικό Συμβούλιο εγνωσμένου κύρους  και πλουραλισμού , μακριά από κομματικές παρεμβάσεις και εκμετάλλευση. Συνεργασία με φαντς, τράπεζες και Ευρωπαϊκά προγράμματα που έχουν σαν στόχο όχι την ληστρική και εκμετάλλευση,  αλλά την υγιή επιχειρηματικότητα και το κέρδος.

Συκιές, Θεσσαλονίκη

Γιάννης Πανόπουλος

Μερικές σκέψεις σε σχέση με το κοινωνικό κράτος και με αφορμή αυτό

Eίναι άξιο απορίας που στο κείμενο θέσεων και στις προγραμματικές τομές , που προτείνει και διεκδικεί ο ΣΥΡΙΖΑ στο μεγάλο με την έννοια της κρισιμότητας και της σπουδαιότητας για την αριστερά θέμα του κοινωνικού κράτους και στο κεφάλαιο κοινωνία και δικαιώματα απέναντι στο νεοφιλελευθερισμό (κοινωνικό κράτος) αναφέρονται  σωστά δράσεις για την αναβάθμιση του δημόσιου συστήματος υγείας , παιδείας , κρατικών υποδομών σε ιδιαίτερα επί μέρους κεφάλαια. Στο κεφάλαιο όμως 10 με το τίτλο πολιτική αλληλεγγύης και πρόνοιας , που αναφέρεται στη μέχρι τώρα αποδόμηση του κοινωνικού κράτους  αναπτύσσεται σε γενικές γραμμές και περιληπτικά η ανάπτυξη ενός συστήματος κοινωνικής πρόνοιας με δύο σκέλη:

α) τον άμεσο στόχο για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και

β) το μακροπρόθεσμο της αναμόρφωσης του κράτους πρόνοιας .

Εκεί διαβάζουμε σε γενικές γραμμές για τη δημιουργία ενός ενιαίου δημόσιου συστήματος κοινωνικής αλληλεγγύης , που θα επιχειρεί να προστατεύσει τους οικονομικά πιο αδύναμους , τους αποκλεισμένους και γενικά τις πιο ευπαθείς ομάδες . Το κοινωνικό κράτος όμως για την αριστερά ποτέ δεν ήταν κράτος φιλανθρωπίας, είτε ιδιωτικής , είτε κρατικής. Η οικονομίστικη  και αγοραία φιλοσοφία των «αγορών» πάντοτε επιδίωκε και   ιδίως σε περιόδους  οξείας οικονομικής και κοινωνικής κρίσης την υποκατάσταση του κοινωνικού κράτους με τη κρατική φιλανθρωπία,  τα συσσίτια , τα κοινωνικά παντοπωλεία και ιατρεία , τον εθελοντισμό. Το κοινωνικό κράτος όμως, όπως εισήχθη στο πολιτικό λεξιλόγιο και ιδίως στο λεξιλόγιο της αριστεράς  κατά τη διάρκεια και μετά το β΄παγκόσμιο πόλεμο έχει σαν κύρια έκφραση του τη κοινωνική ασφάλιση . Η κοινωνική ασφάλιση και τα προβλήματα στο συνταξιοδοτικό σύστημα , που είναι πρωταρχικό θέμα συζήτησης σε όλο το ευρωπαϊκό σύστημα και κυρίως στην ευρωπαϊκή αριστερά αλλά και καθημερινό θέμα συζήτησης και υπαρξιακής αγωνίας των πολιτών , όπως και αγαπημένο θέμα προβληματισμού και συζητήσεων σε όλα τα μ.μ.ε. ,ουδόλως αναφέρεται σαν προβληματισμός σε  σχέση με την άμεση όπως και μακροχρόνια αντιμετώπιση του.

Όταν ψηφίσθηκε από τη κυβέρνηση μας το 3^ο μνημόνιο το καλοκαίρι του 2015 δύο σχολές σκέψεις συγκρούσθηκαν αναφορικά με τη πολιτική , που θα ακολουθηθεί για την επίλυση του πιο καυτού κοινωνικού προβλήματος της κοινωνίας , του ασφαλιστικού.  Τη πρώτη εκπροσωπούσε ο καθηγητής της Παντείου και επί σειρά ετών επικεφαλής του ΙΝΒ/ΓΣΕΕ Σ.Ρομπόλης , ο οποίος έχει αφιερώσει δεκαετίες μελέτης στο θέμα κοιν. Ασφάλισης με διεθνή παρουσία , είχε εκπονήσει λεπτομερή μελέτη «για τη διάσωση του κοινωνικού χαρακτήρα της ασφάλισης». Τη δεύτερη πλευρά εκπροσωπούσε ό τωρινός υπουργός , ο οποίος στα τέλη Ιουλίου είχε διαρρεύσει μία προσωπική προσέγγιση στο θέμα , η οποία δρομολογούσε μία περισσότερο φιλελεύθερη στροφή του κόμματος στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Κεντρική διαφορά των δύο καθηγητών ήταν αφενός ο τρόπος κάλυψης των βραχυπρόθεσμων ελλειμμάτων των ταμείων (με χρηματοδότηση ή περικοπές)και αφετέρου ο δημόσιος χαρακτήρας της ασφάλισης. Τότε ο Ρομπόλης στη μελέτη για το ασφαλιστικό , που είχε παραδώσει στη κυβέρνηση προκειμένου να αξιοποιηθεί στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές είχε προτείνει τη συγκρότηση Ταμείου Εθνικού Πλούτου και Κοινωνικής Ασφάλισης για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος , προκειμένου να αποφευχθούν , υπό το βάρος των ελλειμμάτων νέες και οριζόντιες περικοπές στις συντάξεις. Τα έσοδα στο ταμείο αυτό θα προέρχονταν από τη αξιοποίηση της δημόσιας περιούσιας , τη φορολόγηση των δημόσιων έργων , τις δημόσιες προμήθειες , τα φορολογικά πρόστιμα , τα τυχερά παιχνίδια και το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών(ΑΚΑΓΕ). Ετσι θα αποκαθίστανταν εν μέρει τουλάχιστον τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων σε βάρος των οποίων και κατ’επέκταση των ασφαλισμένων της χώρας μας  δηλ. όλων μας έχει τελεσθεί διαχρονικά ένα από τα μεγαλύτερα «εγκλήματα» στην ιστορία του τόπου (με την υποχρεωτική  βάσει νόμου επί δεκαετίες άτοκη κατάθεση τους στη Τράπεζα της Ελλάδας , όταν ο πληθωρισμός και τα επιτόκια έτρεχαν σε ποσοστό 20%με αποτέλεσμα να χαθούν δισεκατομμύρια , στη συνέχεια  με τη τοποθέτηση επι Σημίτη στο ΧΑΑ , προκείμενου να στηρίξουν το γενικό δείκτη , όταν αυτός κατέρρεε ,ακολούθως  να γίνουν δομημένα ομόλογα με νέες καταστρεπτικές συνέπειες   και τέλος από το εναπομείναν ποσό με το περίφημο PSI , δηλ. το περίφημο κούρεμα του χρέους να χάσουν μέσα σε μια ημέρα περίπου άλλο ένα 60% της αξίας τους ,αλλά και περαιτέρω το PSI έφερε την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με αποτέλεσμα τα ταμεία  να χάσουν , και  όσα εκ των αποθεματικών τους είχαν σε τραπεζικές μετοχές, οι οποίες σταδιακά κατέρρευσαν) .. Το μείζον θέμα εδώ είναι , που άπτεται όχι μόνο του κοινωνικού προβλήματος της χώρας , που είναι η καταρράκωση των συνταξιούχων από τις συνεχείς μειώσεις(η πλέον αδικημένη κατηγορία της ελληνικής κοινωνίας, όπως παραδέχθηκε και ο υπουργός , αφού από την αρχή της κρίσης οι λεγόμενες υψηλές συντάξεις υπέστησαν μείωση 70-80%, οι μεσαίες 45-50% και χαμηλές γύρω στο 10-20% κατά μέσο όρο), αλλά και της επιδιωκόμενης αναδιάρθρωσης του χρέους ,  ότι ΤΟ Δ.Ν.Τ. με την άκρως νεοφιλελεύθερη θεώρηση του θεωρεί τη κρατική χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης ως παραγωγό χρέους και συνδέει την αναδιάρθρωση με τη συνεχή μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης  δηλ στην ουσία με τη κάθε φορά μείωση της κρατικής χρηματοδότησης , εφόσον είναι ελλειπείς οι πόροι των ταμείων αφενός λόγω υψηλού ποσοστού ανεργίας , αφετέρου λόγω διεύρυνσης αδήλωτης εργασίας,επέκτασης μορφών ελαστικής απασχόλησης,μείωσης μισθών  αλλα και  μεγάλου αριθμού συνταξιούχων  σε μεγάλο βαθμό οφειλόμενου στα  προγράμματα εθελουσίας εξόδου σε τράπεζες και οργανισμούς, που όμως οι ίδιοι οι δανειστές ζήτησαν, σε  κάθε περίπτωση  όμως όχι λόγω υψηλών συντάξεων  . Ισχυρίζεται δε ότι εύρωστες οικονομικά χώρες της ευρωζώνης χρηματοδοτούν το ασφαλιστικό τους σύστημα με χαμηλότερο της Ελλάδας ποσοστό του ΑΕΠ τους. Αυτό είναι η μισή αλήθεια διότι ολόκληρη η αλήθεια , είναι ότι εκτός του ότι οι λοιπές εύρωστες  συγκρινόμενες με την Ελλάδα οικονομίες της ευρωζώνης , που διαθέτουν για συντάξεις χαμηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ έχουν πλείονα παντός τύπου άλλα επιδόματα για το λαό τους( ο Τσακαλώτος στη συνέντευξη , που έδωσε  πρόσφατα στην Ουάσγκτον στις 9-10-2016 ανέφερε ότι  ότι το σύνολο της συνταξιοδοτικής δαπάνης  και λοιπών επιδοτήσεων είναι για την Ελλάδα  το 50% της αντίστοιχης δαπάνης της Γερμανίας και το 70% του μέσου όρου της ΕΕ)  αλλά και  ότι με τη πολιτική , που επέβαλαν της συνεχούς εσωτερικής υποτίμησης , που είναι κατ’εξοχή υφεσιακή, η σύγκριση ως Ποσοστό δαπάνης επί του ΑΕΠ δεν είναι δόκιμη   , αφού το εν λόγω ΑΕΠ έχει μειωθεί λόγω της κρίσης και της επιβληθείσας λιτότητας ήδη σε ποσοστό 27%,με τις εφαρμοσθείσες δε πολιτικές της συνεχούς υποτίμησης  εργασίας και περιουσιακών αγαθών και τη πρωτοφανή δημοσιονομική προσαρμογή χωρίς αρχικό κούρεμα του χρέους (βλ. τα λάθη που αναγνώρισε στη μη αμφισβητηθείσα από τους δανειστές έκθεση  του  το ανεξάρτητο γραφείο αξιολόγησης του ΔΝΤ, )  , η οικονομία βυθισμένη επί τόσα έτη στην ύφεση είχε απαράδεκτα υψηλό ποσοστό ανεργίας  με συνέπεια τα ελλείματα στα ασφαλιστικά ταμεία , που όμως αυτά θα συνεχίζονται όσο εφαρμόζεται ή ίδια πολιτική , δηλ είναι αποτέλεσμα της πιο πάνω πολιτικής και όχι γενεσιουργός αιτία .  Με άλλα  λόγια παρουσιάζεται ως παραγωγός του χρέους η κρατική χρηματοδότηση  των ταμείων και όχι η  εφαρμοσθείσα πολιτική , που οδηγεί στην ανάγκη για αυτή τη χρηματοδότηση. Επειδή η κοινωνική ασφάλιση , που έχει κτυπηθεί  βάναυσα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στα χρόνια της κρίσης, είναι αυτή τα στιγμή το μεγαλύτερο πρόβλημα του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα, πάντοτε δε  αποτελούσε σημαία των αριστερής φυσιογνωμίας κομμάτων ανά την υφήλιο, είναι σκόπιμο και απαραίτητο    σε σχέση με την ισχύουσα πολιτική μας, όπως εκφράζεται από το αρμόδιο υπουργείο , να λεχθούν και τα εξής σημαντικά κατά τη γνώμη μου: α)η επιχειρηθείσα από τον αρμόδιο υπουργό της κυβέρνησης μας ασφ. μεταρρύθμιση( ν.4387/2016 και κατέξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσες Υ.Α.) με κεντρικό πυρήνα τον λεγόμενο επανυπολογισμό των συντάξεων και το «μηχανισμό προσωπικής διαφοράς » στην ουσία κρύβει( φαίνεται αυτό από συγκεκριμένες διατάξεις , που δεν είναι σκόπιμο να αναφερθούν εδώ) υπό τη πίεση των δανειστών τη προσπάθεια να μην εκτελεσθούν οι δικαστικές αποφάσεις , που εκδόθηκαν από τα ανώτατα δικαστήρια της χώρας και δικαίωσαν όσους προσέφυγαν για ακύρωση των διατάξεων του β΄μνημονίου  με αιτιολογία  σαφή ότι πλέον θίγεται μετά τις αλλεπάλληλες περικοπές ο πυρήνας του συνταγματικού δικαιώματος της κοιν. Ασφάλισης και τίθεται σε κίνδυνο η αξιοπρεπής διαβίωση των συνταξιούχων , οι οποίοι αναλογικά και κατά παραβίαση του Συντάγματος έχουν συμβάλλει υπέρμετρα  σε σχέση με άλλους κλάδους στο κόστος της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας. Υπάρχει άλλο δυτικοευρωπαϊκό κράτος , ακόμη και υπό καθεστώς εποπτείας ελέω μνημονίων , που να μην εκτελεί δικαστικές αποφάσεις και μπορεί κυβέρνηση της αριστεράς να υπερασπίζεται τέτοιο νομοθετικό καθεστώς , πέραν του ότι  από τις τελευταίες παρεμβάσεις του ΔΝΤ φαίνεται ότι η πολιτική , που επιλέχθηκε για τη κοιν. Ασφάλιση δεν οδηγεί πουθενά ούτε οι συνεχόμενες περικοπές βοηθούν στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Ίσως πρέπει να εξετασθεί σοβαρά πλέον  και η πρόταση Έλληνα Ευρωβουλευτή στο Πρωθυπουργό να χρησιμοποιηθεί μέρος του εναπομείναντος για τη χρηματοδότηση του γ΄προγραμματος ποσού , ύψους 19,5 δις ευρώ  για την ανακεφαλαιοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων.  Ένα ποσό της τάξης των 15 δις ευρώ με τη κατάλληλη οικονομική διαχείριση  θα μπορούσε  να αποφέρει ετήσια έσοδα , που θα κάλυπταν ακόμη και το μισό της εξοικονομητέας δαπάνης των 1,8 δις ευρω , που απαιτούσε το γ΄πρόγραμμα. Το να να χρησιμοποιηθεί το ποσό αυτό για τη κατ΄έλαχιστο  μείωση του χρέους ελάχιστα θα ωφελούσε την ελληνική οικονομία , όπως απέδειξε το περίφημο PSI , που κατέστρεψε ασφαλιστικά ταμεία , αποθεματικά νοσκομείων, πανεπιστημίων, φορολογούμενους, που επωμίσθηκαν την ανακεφαλοποίηση των ελληνικών ταπεζών κλπ.  β) Το αναδιανεμητικό σύστημα , που είχαμε μέχρι τώρα (στη πραγματικότητα μικτο αναδιανεμητικό) στηρίζεται σε δύο αρχές 1. Στην ισότητα εισοδήματος μεταξύ εργαζομένου και συνταξιούχου , εξού και το ποσοστό αναπλήρωσης είναι πάντοτε σε συνάρτηση με τον εν ενεργεία μισθό (κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει και με το κεφαλαιοποιητικό )και στο ότι η σύνταξη τελεί σε συνάρτηση με τις εισφορές , χωρίς να είναι απαραίτητο το ύψος της να αντιστοιχεί σε αυτές. Το αναδιανεμητικό σύστημα δεν σημαίνει ότι αναδιανέμουμε το προϊόν για τη συνταξιοδοτική δαπάνη κατά το δοκούν , αδικώντας μια κοινωνική ομάδα προκειμένου να ωφελήσουμε άλλη με περισσότερα πιθανόν προβλήματα  ΄(όπως έχει ισχυρισθεί ο υπουργός πιστεύοντας η προσποιούμενος ότι κάνει έτσι αριστερή πολιτική), για την οποία ασφαλώς πρέπει να φροντίσει το κοινωνικό κράτος και αυτός είναι ο ρόλος του, αλλά όχι σε βάρος άλλης κοιν. Ομάδας με περισσότερα ίσως προσόντα , διαφορετικού τύπου εργασία και τις περισσότερες φορές με τελείως διαφορετική σε ύψος καταβολή εισφορών επί σειρά ετών. Η ισοπέδωση προς τα κάτω είναι μια κατάσταση , που ζούμε στην Ελλάδα επί 7 χρόνια ,εντάσσεται στη νεοφιλελεύθερη αντίληψη , όπως την εξέφρασε πρόσφατα και η αντιπρόσωπος του ΔΝΤ , «σε κάθε περίπτωση μειώστε συνταξιοδοτική δαπάνη και να φροντίσετε τους κοινωνικά πιο ευάλωτους , δηλ όλους προοδευτικά  με ψίχουλα κρατικής φιλανθρωπίας», είναι δε απαράδεκτο να προσπαθούμε (μέσα από τις ρήσεις του υπουργού η τις θέσεις του κόμματος ),  να δικαιολογήσουμε μία τέτοιου είδους πολιτική πιστεύοντας ότι κάνουμε τάχα έτσι κοινωνική πολιτική, δεν τολμώ να μιλήσω για αριστερή πολιτική.

* Η Βασιλική Κουβαρά είναι μέλος ΣΥΡΙΖΑ Χαϊδαρίου

Το δεύτερο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία και για την αναζωογόνηση της σχέσης μας με την νεολαία, αλλά και για μία μεγάλη συζήτηση σχετικά με τις σκέψεις και τις αγωνίες της. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν και παραμένει κόμμα των νέων, κόμμα το οποίο κινητοποιείται μέσα από την νεανική αμφισβήτηση, την ορμή και το μυαλό της νέας γενιάς. Δεν θα μπορούσε να ήταν άλλωστε διαφορετικά σε ένα κόμμα με τον νεότερο Πρωθυπουργό στην ιστορία της Ελλάδας και με μία κοινοβουλευτική ομάδα, στα πλαίσια της οποίας δρουν δυναμικά πάρα πολλοί νέοι άνθρωποι.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, σ´ όλη τη μέχρι σήμερα πορεία του, έχει πάρα πολύ ψηλά στην ατζέντα του τα ζητήματα της νέας γενιάς. Όσο κι αν η συστημική ενημέρωση παραπληροφορεί και θορυβεί, οι νέοι άνθρωποι κατανοούν την ποιοτική διαφορά του ΣΥΡΙΖΑ από τα παλιά κόμματα της αστικής εξουσίας. Η Κυβέρνηση της Αριστεράς θεσμοθέτησε σημαντικά αιτήματα της νέας γενιάς και των κινημάτων της. Χαρακτηριστικά, θα μπορούσε κανείς να αναφέρει την ψήφο στα δεκαεπτά, την εμπιστοσύνη δηλαδή στους νέους ανθρώπους να διαχειρίζονται τις τύχες τους χωρίς κηδεμόνες. Ο ΣΥΡΙΖΑ στήριξε επίσης το φοιτητικό κίνημα, άλλαξε την εικόνα στα Πανεπιστήμια, κατήργησε αντιδραστικές διατάξεις που μείωναν τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα και στρέφονταν ενάντια στους νέους. Σταθήκαμε δίπλα στους νέους επιστήμονες, σε μία περίοδο οικονομικού και επικοινωνιακού ορυμαγδού, μειώνοντας τις ασφαλιστικές του εισφορές. Δηλώσαμε παρόντες στους αγώνες της νεολαίας για ελεύθερους κοινωνικούς χώρους και στηρίξαμε την ελεύθερη έκφρασή τους, αποκλιμακώνοντας τις πολιτικές καταστολής των προηγούμενων κυβερνήσεων, ενώ σπάσαμε το απόστημα στο ελληνικό ποδόσφαιρο και στηρίξαμε τον υγιή αθλητισμό. 

Οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την νεολαία, ωστόσο, θα πρέπει να περιλαμβάνουν ακόμα πιο ρηξικέλευθες στοχεύσεις. Και σε σχέση με το μείζον ζήτημα της ανεργίας των νέων, αλλά και σ´ ό,τι αφορά την πρόσβασή τους στις κομματικές διαδικασίες. Για παράδειγμα, θα πρέπει να τολμήσουμε να πάμε ακόμα πιο μακριά στην προστασία των νέων που εισέρχονται στην αγορά εργασίας. Ο κατώτατος μισθός για τους νέους κάτω των 25 ετών είναι απαράδεκτα χαμηλός, ενώ η απόλυτη ελαστικότητα στις σχέσεις εργασίας δημιουργεί συνθήκες εκμετάλλευσης για τους νέους εργαζόμενους. Από την άλλη, λείπουν τα κίνητρα για τις επιχειρήσεις που επιλέγουν να προσλάβουν και να επενδύσουν σε νέους ανθρώπους.

Ταυτόχρονα, παρόλο που η κινητήρια δύναμή του ΣΥΡΙΖΑ, παραδοσιακά, είναι η νεολαία, στις κομματικές του διαδικασίες δεν είναι όσο ανοιχτός θα έπρεπε στις νέες γενιές. Θα πρέπει να εμπιστευτούμε ακόμα περισσότερο τους νέους σε θέσεις κομματικής ευθύνης και να ενισχύσουμε πιο πολύ την προοπτική της ανανέωσης μέσα στο κόμμα. Αυτός ο στόχος οφείλει να είναι ένα από τα ζητούμενα του επερχόμενου Συνεδρίου.

Η διαφοροποίηση του ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν, από όλα τα υπόλοιπα κόμματα, θα πρεπει να είναι ότι οι νέοι δεν είναι πολιτικά αποξενωμένοι, απομονωμένοι, δηλαδή, και περιθωριοποιημένοι από τις ιδεολογικές του βάσεις. Αυτό το εγχείρημα, προφανώς, δεν είναι εύκολο. Και για να είναι επιτυχές, πρέπει , κυρίως, να συμβεί το ίδιο σε επίπεδο κομματικών δομών και διαδικασιών. Αυτή η πρόκληση, αναμφισβήτητα, είναι μεγάλη και θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ, εξίσου σε κομματικό και κοινωνικό επίπεδο. Σε αυτή την λογική, ένα Συνέδριο, με βασική κατεύθυνση τις αγωνίες της νέας γενιάς θα αποτελέσει ένα πραγματικό Συνέδριο ανανέωσης και πολιτικής αντεπίθεσης σε όλα τα επίπεδα.   

Ένα Συνέδριο αφιερωμένο στην “χαμένη” γενιά, που δικαιούται να ελπίζει, να ονειρευτεί και να προκόψει, σε μια χώρα δίκαιης ανάπτυξης και κοινωνικής δικαιοσύνης. Μεγάλο στοίχημα μας, κοντολογίς, να αναζωπυρώσουμε την ελπίδα και να διατρανώσουμε την ιδέα του διαρκούς αγώνα ενάντια στις στείρες πολιτικές, που κάποιοι επιμένουν να επιβάλλουν.

* Η Παναγιώτα Δριτσέλη είναι Βουλευτής Τρικάλων του ΣΥΡΙΖΑ

Την προηγούμενη Δευτέρα, με αφορμή τη δημοσκόπηση της «Αυγής» της Κυριακής, η καλά ενημερωμένη δημοσιογράφος Κατερίνα Ακριβοπούλου δημοσίευσε ένα κείμενο στο οποίο αναζητούσε γάτες Ιμαλαΐων και πέμπτες φάλαγγες στην Ομόνοια. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να περάσει και απαρατήρητο εάν η γνωστή δημοσιογράφος δεν ήταν η ίδια που γυρνούσε τις εκδηλώσεις του κόμματος μιλώντας για τη διαπλοκή και τη σχέση πολιτικών κομμάτων, Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και τραπεζών.

Είναι πραγματικά πρωτοφανές πώς μια δημοσιογράφος που ανήκει στο «φιλο-ΣΥΡΙΖΑ μπλοκ» αποφασίζει να διαδραματίσει ρόλο μεσάζοντα σε μια πολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβέρνηση και την «Αυγή», με χαρακτηρισμούς που σε καμία περίπτωση δεν αρμόζουν στο ήθος της Αριστεράς που όλοι -έστω και στα λόγια- επικαλούνται.

Στη νέα κατάσταση φαίνεται να μην υπάρχει ανοχή από ένα κομμάτι της κυβέρνησης απέναντι στην ίδια την πραγματικότητα, την ίδια στιγμή που λογικές και πρακτικές που ταιριάζουν σε άλλους χώρους προσπαθούν να βρουν έδαφος μέσα στο κόμμα μας.

Για το συνέδριο που καθυστέρησε έναν χρόνο

O ΣΥΡΙΖΑ, σε αντίθεση με τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας του παρελθόντος, αποτελεί ένα κόμμα της Αριστεράς και των κοινωνικών αγώνων, ένα κόμμα των μελών. Υπό αυτό το πρίσμα, στελέχη τα οποία είχαν στα χέρια τους την υπόθεση της διαπραγμάτευσης το περσινό καλοκαίρι οφείλουν σε αυτό το συνέδριο να εξηγήσουν ποια ήταν τα λάθη και οι αστοχίες που μας έφτασαν εδώ. Να μας εξηγήσουν πώς το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης σκουριάζει σε κομματικά γραφεία. Πώς, ακόμα και την εβδομάδα πριν από το δημοψήφισμα, πολλοί δεν κατάφεραν να ακολουθήσουν την κομματική γραμμή ευθυγραμμιζόμενοι πολλές φορές με τις Βρυξέλλες.

Οι λάθος εκτιμήσεις και οι παραλείψεις μας πρέπει να τεθούν ως τέτοιες, να γίνουν συλλογικό κτήμα του κόμματος και να αποτελέσουν οδοδείκτη για το τι δεν πρέπει να επαναλάβουμε στη δύσκολη πορεία που έχει μπροστά της η κυβέρνηση.

Να μη φοβηθούμε την αλήθεια

Μια ιδιαιτερότητα της μνημονιακής εποχής είναι ότι η κουλτούρα της επιλογής του «μικρότερου κακού» έσπασε. Αυτή η αδυναμία των κυρίαρχων να παρουσιάσουν ένα πειστικό σχέδιο εξόδου από την κρίση είναι εν τέλει και αυτή που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ στη θέση της κυβέρνησης.

Είναι αδιανόητο, λοιπόν, πώς εκπρόσωποι του κόμματος και της κυβέρνησής μας βρίσκονται στους τηλεοπτικούς δέκτες να ανταγωνίζονται με μια καταρρακωμένη Ν.Δ. για το ποιος είναι αυτός που έφερε το καλύτερο Μνημόνιο.

Είναι πραγματικά προσβλητικό για την πορεία του χώρου βουλευτές και στελέχη μας να ανταλλάσσουν φιλοφρονήσεις με δημοσιογράφους του ΣΚΑΪ, άλλοι να πανηγυρίζουν για το κλείσιμο της αξιολόγησης και άλλοι να βάζουν το τελευταίο ως κεντρική αιχμή του χώρου, την κρίσιμη περίοδο που το σχέδιο του ΔΝΤ ήταν η οικονομική ασφυξία για δεύτερη φορά. Είναι απορίας άξιο πώς, ενώ οι «θεσμοί» απαιτούν και διατάζουν ασυλία για τα μέλη του ΤΑΙΠΕΔ, πώς, ενώ οι «ουρές» του κλεισίματος της πρώτης αξιολόγησης πήγαν να ξεπεράσουν τον αριθμό των προαπαιτούμενων, κάποια στελέχη του χώρου μιλούν για ακόμα μία νίκη.

Βρισκόμαστε στην επικράτεια της ήττας και αυτό που κάνουμε είναι διαχείριση χτυπημάτων. Αυτό ο λαός το ξέρει και γι` αυτό μας ψήφισε. Για να χτυπήσουμε τη διαπλοκή, για να προκαλέσουμε ασυνέχεια στην αναπαραγωγή του κράτους. Σίγουρα όμως ο λαός δεν μας ψήφισε για να γεμίζουμε τα πάνελ «τρας» εκπομπών που ευτελίζουν την πολιτική ως τέτοια και αβαντάρουν την αποπολιτικοποίηση και τον εκφασισμό με πολύ πιο αποδοτικό τρόπο και από τον ίδιο τον Κασιδιάρη.

Για ένα νέο κόμμα

Η αντίφαση ανάμεσα σε κυβέρνηση και κόμμα φαίνεται ένα άλυτο μυστήριο, την ίδια στιγμή που η αδυναμία εκπόνησης ενός ηγεμονικού σχεδίου γεννά νέες στρεβλώσεις πάνω στις χρόνιες αδυναμίες που αντιμετωπίζουμε. Από τη μια πλευρά αυτοί που μόλις σε έναν χρόνο κατάφεραν να γίνουν «βασιλικότεροι και του Γιούνκερ» και από την άλλη μια μερίδα κόσμου που, μέσα σε αυτό τον κατακλυσμό αρνητικών ειδήσεων, οδηγείται στην απογοήτευση και την απομάκρυνση από τη συλλογική ζωή του κόμματος.

Το κόμμα χρειάζεται ένα νέο σχέδιο κοινωνικής παρέμβασης, που δεν θα μιλάει για τους φτωχούς, αλλά θα τους εμπλέκει. Η αντίφαση του «πώς γίνεται αυτός που μας τα παίρνει να μας τα δίνει» είναι ένα ερώτημα που πρέπει να επιλύσουμε, αλλιώς αργά ή γρήγορα θα γίνουμε κι εμείς οι ίδιοι μικροί κυβερνητικοί εκπρόσωποι. Ένα παλιό ερώτημα επιλύθηκε από τις ανάγκες που γεννάει η ίδια η ταξική σύγκρουση. Είμαστε και με το καθήκον, και με την έμπνευση, με το ένα να συμπληρώνει το άλλο.

Τέλος, το κόμμα, αν θέλει να ξανασταθεί στα πόδια του, χρειάζεται να αποκαταστήσει την πολιτική του διάσταση, η οποία καθημερινά ξεφτίζει μπροστά στις ανάγκες της κυβερνησιμότητας. Το κόμμα δεν χρειάζεται να «ελέγχει» απλά την κυβέρνηση, αλλά να ορίζει το πλαίσιο πάνω στο οποίο αυτή θα κινείται.

ΥΓ.: Οι εικόνες με τα ΜΑΤ να χτυπούν νέους/νέες στη διάρκεια πλειστηριασμού στη Θεσσαλονίκη δεν διαφέρει σε τίποτα με την εποχή που εμείς βιώναμε τη βία του Σαμαρά. Η εικόνα του Ματατζή να χτυπάει έναν μεσήλικα θύμισε σε πολλούς συντρόφους εικόνες βγαλμένες από τα παλιά. Όσο θυμόμαστε υπάρχουμε. Άρα, να μην ξεχάσουμε.

* Ο Κυριάκος Δημάγγελος είναι μέλος του Κ.Σ. της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ