Skip to main content

Θεματική Ενότητα: Υποδομές

Βουλευτές ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για σιδηρόδρομο Πελοποννήσου: «Από άξονας ευρωπαϊκού δικτύου σε…ποδηλατόδρομο» || Κοινοβουλευτική παρέμβαση με πρωτοβουλία του Τομεάρχη Υποδομών και Μεταφορών, Α. Μεϊκόπουλου

Με πρωτοβουλία του Τομεάρχη Υποδομών & Μεταφορών του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ και Βουλευτή Μαγνησίας Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, δεκατρείς βουλευτές προχώρησαν σε κοινοβουλευτική Ερώτηση προς τους Υπουργούς Υποδομών & Μεταφορών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, με αφορμή τις πρόσφατες κυβερνητικές πρωτοβουλίες που προοιωνίζονται την οριστική κατάργηση του πελοποννησιακού σιδηροδρόμου και τη μετατροπή του ιστορικού αυτού άξονα σε ποδηλατόδρομο.

«Η εξέλιξη αυτή, που προκαλεί έντονες αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με κάθε προηγούμενο σχεδιασμό της ίδιας της Κυβέρνησης και με τα εγκεκριμένα χωροταξικά σχέδια στα οποία καταγράφεται ρητά η πρόβλεψη για αναβάθμιση και επαναλειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου. Οι χειρισμοί της Κυβέρνησης αποτελούν ακόμα μία σαφή ένδειξη για την παντελή έλλειψη συμπαγούς εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού για το μέλλον του ελληνικού σιδηροδρόμου», αναφέρει ο Βουλευτής.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο, ο σιδηροδρομικός άξονας Κόρινθος – Άργος/Ναύπλιο – Τρίπολη – Καλαμάτα, μήκους περίπου 244 χιλιομέτρων, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της νεότερης ιστορίας της Ελλάδας και συνδέεται άρρηκτα με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Πελοποννήσου. Παρά την εγκατάλειψη και την απαξίωση εξαιτίας της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης, σημαντικά τμήματα της γραμμής παραμένουν λειτουργικά, ενώ έχουν ήδη δαπανηθεί 80 εκατομμύρια ευρώ μέσω του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Πελοποννήσου για ριζική ανακαίνιση της επιδομής της γραμμής. Στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Μεταφορών (ΕΣΣΜ 2019), η γραμμή Κόρινθος – Άργος – Ναύπλιο εντάχθηκε ρητά στα έργα αναβάθμισης και επαναλειτουργίας, ενώ το 2022 ολοκληρώθηκε μελέτη σκοπιμότητας για λογαριασμό του ΟΣΕ, η οποία απέδειξε τη θετική κοινωνικοοικονομική βιωσιμότητα του έργου (ERR 14,73%, B/C 1,62). Επιπλέον, η προηγούμενη ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών είχε συμπεριλάβει τον άξονα Κορίνθου – Τρίπολης – Καλαμάτας στο εικοσαετές επιχειρησιακό σχέδιο (2024–2044) για την ανάπτυξη του σιδηροδρόμου.

Στον αντίποδα των ανωτέρω, στις 24/09/2025 το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) εξέδωσε ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία, σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, προχωρεί σε προκηρύξεις για την επιλογή αναδόχων που θα αναλάβουν την εκπόνηση δύο προμελετών, με αντικείμενο τη μετατροπή των μετρικών γραμμών Μεγάρων – Κορίνθου (μήκους 44 χιλιομέτρων) και Κορίνθου – Καλαμάτας (μήκους 244 χιλιομέτρων) σε ποδηλατοδρόμους συνολικής δαπάνης 4,5 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο. 

«Η απόφαση αυτή ανατρέπει πλήρως τον μέχρι πρότινος εγκεκριμένο σχεδιασμό, προκαλώντας εύλογα ερωτήματα για την αξιοπιστία και τη συνέχεια της κυβερνητικής πολιτικής στις δημόσιες υποδομές. Είναι ενδεικτικό, ότι η τελευταία αυτή κυβερνητική απόφαση ελήφθη παρά το ότι στο από 10/04/2025 Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Πελοποννήσου (ΦΕΚ 186/Δ) αναφέρεται ρητά η αξιοποίηση του άξονα ως τουριστικού και προαστιακού σιδηροδρόμου, ενώ αντίστοιχα ψηφίσματα Δήμων (Ναυπλίου, Καλαμάτας, Μεσσήνης, Οιχαλίας) ζητούν ομόφωνα την επαναλειτουργία των γραμμών για την εξυπηρέτηση των πολιτών και την ενίσχυση του τουρισμού. Επιπλέον, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), σε συνεργασία με την Ελβετική Πρεσβεία, τους Ελβετικούς Σιδηροδρόμους και το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ETH), έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλία για να χαρακτηρισθεί ο σιδηρόδρομος της Πελοποννήσου Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO», σημειώνει ο Βουλευτής.

Στην Ερώτηση καλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί να δώσουν εξηγήσεις για:

Καθώς και για τη νομιμότητα και σκοπιμότητα της πρότασης μετατροπής σε ποδηλατόδρομο, ενός δικτύου που παραμένει επισήμως ενεργό και ενταγμένο στο ευρωπαϊκό δίκτυο ΤΕΝ-T.

Την ύπαρξη ή μη ύπαρξη εθνικού στρατηγικού σχεδίου για τον σιδηρόδρομο,

Την ένταξη του σιδηροδρόμου της Πελοποννήσου σε αυτόν,

Τους λόγους ανατροπής του υφιστάμενου σχεδιασμού για την επαναλειτουργία του πελοποννησιακού σιδηροδρόμου,

Την τύχη των εκατομμυρίων ευρώ δημοσίων κονδυλίων που επενδύθηκαν,

Καθώς και για τη νομιμότητα και σκοπιμότητα της πρότασης μετατροπής σε ποδηλατόδρομο, ενός δικτύου που παραμένει επισήμως ενεργό και ενταγμένο στο ευρωπαϊκό δίκτυο ΤΕΝ-T.

Ακολουθεί η Ερώτηση:

Αθήνα, 7 Οκτωβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Υποδομών & Μεταφορών

Περιβάλλοντος & Ενέργειας

Θέμα: Κυβερνητικές παλινωδίες απειλούν το μέλλον του πελοποννησιακού σιδηροδρόμου

Οι πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με το μέλλον του σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου αποτελούν άλλη μία σαφή ένδειξη για την παντελή έλλειψη συμπαγούς εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού για το μέλλον του ελληνικού σιδηροδρόμου.

Το σιδηροδρομικό δίκτυο της Πελοποννήσου, δηλαδή, ο σιδηροδρομικός άξονας Κόρινθος-Άργος/Ναύπλιο-Τρίπολη-Καλαμάτα, είναι συνδεδεμένο με την ίδια τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.

Στην ακμή του, στις αρχές του 19ου αιώνα, εξυπηρετούσε σιδηροδρομικά πάνω από ένα εκατομμύριο επιβάτες ετησίως, αλλά και χιλιάδες τόνους εμπορευμάτων. Κάλυπτε 750 χλμ. γραμμής και διέθετε 159 σταθμούς σε σημαντικές πόλεις, μεταξύ άλλων, Αθήνα, Μέγαρα, Ελευσίνα, Κόρινθο, Κιάτο, Αίγιο, Πάτρα, Πύργο, Ολυμπία, Τρίπολη, Άργος, Ναύπλιο.

Η παρατεταμένη κρίση των περασμένων ετών οδήγησε στη σταδιακή συρρίκνωση και απαξίωση του πελοποννησιακού σιδηροδρόμου.Ωστόσο,μεγάλο μέρος των γραμμών παραμένει σε λειτουργική κατάσταση, μέσω και της προσπάθειας εθελοντών που φροντίζουν για τον καθαρισμό των γραμμών.

Ο σιδηροδρομικός άξονας της Πελοποννήσου  αποτελεί μέρος της Εθνικής Σιδηροδρομικής Υποδομής. Σύμφωνα μάλιστα με τη Δήλωση Δικτύου του ΟΣΕ για το έτος 2024-2025, χαρακτηρίζεται ως ενεργό δίκτυο σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας.

Αναγνωρίζεται ως μέρος του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου, σύμφωνα με το Αναλυτικό Δίκτυο των Διευρωπαϊκών Σιδηροδρομικών Δικτύων (ΤΕΝ-Τ/Railways – Comprehensive Network).

Στο Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο Ελλάδος, τα τμήματα της γραμμής Κόρινθος – Αργος – Ναύπλιο και Τρίπολη – Καλαμάτα συμπεριλαμβάνονται ως άξονες προαστιακής – περιφερειακής σημασίας.

Στο εγκεκριμένο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Μεταφορών (ΕΣΣΜ 2019) συμπεριλαμβάνεται η αναβάθμιση και επαναλειτουργία του τμήματος της γραμμής Κόρινθος – Άργος – Ναύπλιο.

Αναφορικά με το εν λόγω Σχέδιο, το 2022 συντάχθηκε μελέτη σκοπιμότητας για λογαριασμό του ΟΣΕ, η οποία τεκμηρίωσε τη θετική κοινωνικοοικονομική σκοπιμότητα του έργου επαναλειτουργίας τμήματος του πελοποννησιακού σιδηροδρόμου, με βάση μια σειρά δεικτών (ERR ίσο με 14,73%, ENPV ίση με 34415 χιλιάδες ευρώ> 0 και δείκτη B/C ίσο με 1,62 >1.).

Ο σκοπός επαναλειτουργίας του σιδηροδρόμου αποτυπώνεται και στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) Πελοποννήσου 2004-2009. Από το Πρόγραμμα εκταμιεύτηκαν 80 εκατ. ευρώ για την πραγματοποίηση ριζικής ανακαίνισης της επιδομής της γραμμής με βαριά στοιχεία επιδομής και για ταχύτητες έως 120 χλμ./ώρα.

Ο πρώην Υπουργός Υποδομών & Μεταφορών κ. Σταϊκούρας είχε εντάξει στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Υπουργείου για την ανάπτυξη των ελληνικών σιδηροδρόμων – με πλάνο μάλιστα εικοσαετίας, δηλαδή 2024-2044 – την περαιτέρω αναβάθμιση του άξονα Κορίνθου – Τρίπολης – Καλαμάτας.

Στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΠΧΠ) της Περιφέρειας Πελοποννήσου, που δημοσιεύτηκε μόλις φέτος (ΦΕΚ 186/Δ 10-4-2025) με την υπ. αριθ. ΥΠΕΝ/ΔΧΩΡΣ/36777/477 Απόφαση «Έγκριση αναθεώρησης του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου και Περιβαλλοντική έγκριση αυτού», στο άρθρο 1, στο άρθρο 9, στο άρθρο 17 αναφέρεται ρητά η αξιοποίηση του εν λόγω σιδηροδρομικού άξονα ως τουριστικού σιδηροδρόμου, καθώς επίσης η αξιοποίηση των τμημάτων Κόρινθος-Άργος-Ναύπλιο, Τρίπολη-Καλαμάτα και Καλαμάτα-Μεσσήνη ως Προαστιακού Σιδηροδρόμου.

Η αναβάθμιση και επαναλειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου Πελοποννήσου αποτελεί και σύσσωμο αίτημα των τοπικών κοινωνιών. Ομόφωνα ψηφίσματα φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης – όπως των Δήμων Ναυπλίου Καλαμάτας, Μεσσήνης και Οιχαλίας – καταγράφουν την ανάγκη επαναλειτουργίας τμημάτων της γραμμής, για τη βέλτιστη εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού.

Στον αντίποδα των ανωτέρω, στις 24/09/2025 το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) εξέδωσε ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία, σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, προχωρεί σε προκηρύξεις (42641 και 42642/24.9.2025) για την επιλογή αναδόχων που θα αναλάβουν την εκπόνηση δύο προμελετών, με αντικείμενο τη μετατροπή των μετρικών γραμμών Μεγάρων – Κορίνθου (μήκους 44 χιλιομέτρων) και Κορίνθου – Καλαμάτας (μήκους 244 χιλιομέτρων) σε ποδηλατοδρόμους.

Η κοστολόγηση της συνολικής δαπάνης φτάνει τα 4.549.263 ευρώ και η χρηματοδότηση θα προέλθει από το Πράσινο Ταμείο. Αδιευκρίνιστο παραμένει αν έχει προηγηθεί ανάλυση σκοπιμότητας ή αξιολόγηση της βιωσιμότητας της πρότασης.

Οι εν λόγω προκηρύξεις, που αλλάζουν εκ διαμέτρου τα δεδομένα για τον πελοποννησιακό σιδηρόδρομο, προχώρησαν την ώρα που το σιδηροδρομικό δίκτυο εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται επισήμως ενεργό και μέρος του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου.

Ο νέος σχεδιασμός, εφόσον ευδοκιμήσει, θα αποτελέσει και το «κύκνειο άσμα» των σχεδίων για αναβάθμιση και επαναλειτουργία του σιδηροδρόμου της Πελοποννήσου, που εκτιμάται στα 5 – 6 δισ. ευρώ.

Και αυτό γιατί, σύμφωνα με τους πολίτες των περιοχών, είναι αδύνατη η παράλληλη λειτουργία και των δύο υποδομών. Τα γεωμορφολογικά στοιχεία της γραμμής σε συνδυασμό με το ότι σημαντικό μέρος της διατρέχει ορεινά τμήματα, με στενά ορύγματα, σήραγγες και στενά περάσματα, αποκλείουν στην πράξη τη δημιουργία παράλληλης ποδηλατικής υποδομής, παραπλεύρως της γραμμής.

Την ίδια ώρα, εκ θεμελίου ανατρέπονται και οι προσπάθειες για τουριστική αξιοποίηση της γραμμής, μετά την ανάταξη και αναβάθμισή της.

Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), σε συνεργασία με την Ελβετική Πρεσβεία στην Αθήνα, τους Ελβετικούς Σιδηροδρόμους και το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ΕΤΗ) έχουν αναλάβει σχετική πρωτοβουλία με τελικό στόχο, μαζί με την επαναλειτουργία της γραμμής, να  χαρακτηρισθεί ο Σιδηρόδρομος Πελοποννήσου, ως σύνολο, ως  Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO και να αποτελέσει μέρος ενός νέου σχεδιασμού για τουριστική αξιοποίηση του δικτύου.

Οι κυβερνητικές παλινωδίες σχετικά με το μέλλον του πελοποννησιακού σιδηροδρόμου καταδεικνύουν την παντελή έλλειψη εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού για το μέλλον των σιδηροδρομικών υπηρεσιών στη χώρα.

Το σιδηροδρομικό δίκτυο της Πελοποννήσου εντάχθηκε στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών για την ανάπτυξη των ελληνικών σιδηροδρόμων, με πλάνο μάλιστα εικοσαετίας, με την πολιτική βούληση να αυτοαναιρείται ένα μόλις χρόνο μετά και να μετατρέπει τη γραμμή σε ποδηλατόδρομο! 80 εκατ. ευρώ, κρατικό χρήμα που επενδύθηκαν για την πραγματοποίηση ριζικής ανακαίνισης της επιδομής της γραμμής επί της ουσίας χάνονται, με την Κυβέρνηση να παραμένει υπόλογη για την προχειρότητα και την παντελή έλλειψη σχεδιασμού με την οποία διαχειρίζεται τα κρατικά κονδύλια.

Η αλλαγή του σχεδιασμού για την αξιοποίηση του σιδηροδρόμου της Πελοποννήσου εκθέτει τη χώρα διεθνώς, καθώς επιβάλλει το αίτημα για αφαίρεση του δικτύου από τον χάρτη ΤΕΝ-Τ, με τις συνακόλουθες συνέπειες που αναμένεται να έχει η ενέργεια αυτή.

Επειδή, ο ελληνικός σιδηρόδρομος δεν είναι απλώς ένα μέσο μετακίνησης, είναι δημόσιο αγαθό, εργαλείο περιφερειακής συνοχής, κοινωνικής δικαιοσύνης και βιώσιμης ανάπτυξης,

Επειδή, η ανάπτυξη και η ουσιαστική αναβάθμιση του ελληνικού σιδηροδρόμου χρειάζεται στρατηγική στόχευση και ενεργή πολιτική βούληση,

Επειδή, η πολιτική αντίφαση για το μέλλον του σιδηροδρόμου Πελοποννήσου καταδεικνύει τεράστιο έλλειμμα στρατηγικής στόχευσης στο πεδίο των δημόσιων υποδομών,

Επειδή, οι τοπικές κοινωνίες έχουν πάγια αιτήματα για την περιφερειακή ανάπτυξη και το μέλλον των περιφερειακών υποδομών.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

  1. Υπάρχει εθνικό στρατηγικό σχέδιο για το μέλλον των σιδηροδρομικών υπηρεσιών της χώρας; Εντάσσεται η αναβάθμιση του σιδηρόδρομου Πελοποννήσου στον στρατηγικό αυτό σχεδιασμό;
  2. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο άξονας Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα είχε ενταχθεί από την προηγούμενη ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών στον επιχειρησιακό σχεδιασμό για την ανάπτυξη των ελληνικών σιδηροδρόμων – με πλάνο μάλιστα εικοσαετίας, δηλαδή 2024-2044 – ποιοι είναι οι λόγοι που ο σχεδιασμός αυτός ανατράπηκε ένα μόλις χρόνο μετά και υιοθετήθηκε ο προγραμματισμός κατάργησης της γραμμής και αντικατάστασής της από ποδηλατόδρομο;
  3. Λαμβάνοντας υπόψη ότι στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΠΧΠ) της Περιφέρειας Πελοποννήσου που δημοσιεύτηκε μόλις φέτος αναφέρεται ρητά η αξιοποίηση του εν λόγω σιδηροδρομικού άξονα ως τουριστικού σιδηροδρόμου, καθώς επίσης και η αξιοποίηση των τμημάτων Κόρινθος-Άργος-Ναύπλιο, Τρίπολη-Καλαμάτα και Καλαμάτα-Μεσσήνη ως Προαστιακού Σιδηρόδρομου, ποιοι είναι οι λόγοι που ο σχεδιασμός αυτός ανατράπηκε ένα μόλις χρόνο μετά και υιοθετήθηκε ο προγραμματισμός κατάργησης της γραμμής και αντικατάστασής της από ποδηλατόδρομο;
  4. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το σιδηροδρομικό δίκτυο Πελοποννήσου εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται επισήμως ενεργό και μέρος του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου, ποιοι είναι οι επιμέρους συγκεκριμένοι λόγοι που επιτάσσουν την κατάργησή του και την αντικατάστασή του με ποδηλατόδρομο;
  5. Ποια η τύχη των κονδυλίων που εκταμιεύτηκαν για την πραγματοποίηση ριζικής ανακαίνισης της επιδομής της γραμμής από το ΠΕΠ Πελοποννήσου, σε περίπτωση κατάργησης της γραμμής και μετατροπής της σε ποδηλατόδρομο;
  6. Έχει προηγηθεί ανάλυση σκοπιμότητας ή αξιολόγηση της βιωσιμότητας της πρότασης για μετατροπή του σιδηροδρομικού άξονα Πελοποννήσου σε ποδηλατόδρομο;
  7. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σιδηρόδρομος Πελοποννήσου αναγνωρίζεται ως μέρους του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου, σύμφωνα με το Αναλυτικό Δίκτυο των Διευρωπαϊκών Σιδηροδρομικών Δικτύων (ΤΕΝ-Τ/Railways – Comprehensive Network), πώς προβλέπουν ότι θα επηρεάσει ο χαρακτηρισμός τον νέο προγραμματισμό;
  8. Πώς απαντούν στο σύσσωμο αίτημα των τοπικών κοινωνιών για αναβάθμιση και επαναλειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου Πελοποννήσου;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Καλαματιανός Διονύσης

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μπάρκας Κώστας


Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

Ο υγιής ανταγωνισμός στον κλάδο κατασκευών δημοσίων έργων, στο επίκεντρο νέας Κοινοβουλευτικής παρέμβασης με πρωτοβουλία του Χάρη Μαμουλάκη

Ερώτηση Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προς τους Υπουργούς Ανάπτυξης και Υποδομών & Μεταφορών

Η εδραίωση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στον κλάδο κατασκευών δημοσίων έργων βρίσκεται στο επίκεντρο της Ερώτησης που κατέθεσε ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, με την συνυπογραφή των Τομεαρχών, Μεταφορών και Υποδομών & Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, Παιδείας Διονύση Καλαματιανού και 11 ακόμη Βουλευτών, προς τους Υπουργούς Ανάπτυξης και Υποδομών & Μεταφορών.

Στην Ερώτηση γίνεται αναφορά στις συνθήκες που επικρατούν στην Ελληνική αγορά, σε αποτελέσματα εκθέσεων που επισημαίνουν τον υψηλό βαθμό συγκέντρωσης στον κλάδο δημόσιων έργων, ο οποίος έχει έντονα ολιγοπωλιακή διάρθρωση, στην αναγκαιότητα διασφάλισης συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού υπό το πρίσμα της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, καθώς και στην αναγκαιότητα να αρθούν τα εμπόδια εισόδου μικρότερων κατασκευαστικών εταιρειών, και ζητούνται απαντήσεις στα ερωτήματα:

1)         Σε ποιες ενέργειες έχουν προβεί από την έκδοση της με Αρ.805/2023 Απόφασης της Ε.Α., προκειμένου να αποκατασταθούν οι συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων;

2)         Έχει υποβληθεί το προβλεπόμενο στην παρ.6 του άρθρ.11 του ν.3959/2011 αίτημα από τον Υπουργό Ανάπτυξης, πριν από τη συμπλήρωση των δύο ετών και πάντως τουλάχιστον ένα έτος από την έκδοση της με Αρ.805/2023 Απόφασης της Ε.Α.; Σε θετική περίπτωση, ποιο είναι το περιεχόμενο του ως προς τις συνθήκες ανταγωνισμού στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων ή και τα μέτρα που έχουν επιβληθεί;

3)         Εκκίνησε η προβλεπόμενη στην παρ.6 του άρθρ. 11 του ν. 3959/2011 διαδικασία εξέτασης από την Ε.Α. του υπο-κλάδου εταιρειών κατασκευής δημοσίων έργων; Εάν ναι, έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού ή κρίθηκε αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί;

4)         Ποια έργα προκηρύχθηκαν με διαγωνισμούς κατασκευής δημοσίων έργων, ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων και που είναι σε εξέλιξη ή εκκίνησαν ως διαδικασία από 8/7/2019, ποιος ο τρόπος επιλογής του αναδόχου, ο αρχικός και τελικός προϋπολογισμός εκάστου έργου και η τελική οικονομική προσφορά σε περίπτωση κατακύρωσης του διαγωνισμού, ποιες οι συμμετέχουσες εταιρείες και τα κοινοπρακτικά σχήματα και ποιοι οι τελικοί ανάδοχοι;

5)         Ποιο είναι το συνολικό ύψος του ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων ανά εταιρεία 7ης και 6ης Τάξης και σε πόσα και ποια έργα αφορά; Σε ποια εξ αυτών παρουσιάζονται καθυστερήσεις υλοποίησης με διάκριση της υπαιτιότητας σε αναδόχου και αναθέτουσας αρχής; Ποιο είναι το ύψος αποζημιώσεων που έχει καταβάλλει το δημόσιο σε αναδόχους για θετικές ζημιές, σε ποιους συγκεκριμένους και ποια έργα αφορά; Ποιο είναι το ύψος των αποζημιώσεων που έχει εισπράξει αντίστοιχα το δημόσιο από αναδόχους λόγω καθυστερήσεων στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων από ποιους συγκεκριμένα και για ποια έργα;

6)         Θα εξέταζαν την τροποποίηση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, όπως επί παραδείγματι τις σχετικές με το όριο του ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων, προκειμένου να βελτιωθούν οι όροι ανταγωνισμού και να μπορούν και οι κατασκευαστικές/τεχνικές εταιρείες μικρότερης τάξεως να συμμετάσχουν εν τοις πράγμασι σε διαγωνιστικές διαδικασίες μεγάλων δημοσίων έργων;

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα, 6 Οκτωβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Ανάπτυξης

Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: «Έχει αποκατασταθεί ο υγιής ανταγωνισμός στον κλάδο κατασκευών δημοσίων έργων;»

Το Ιανουάριο του 2021 η Επιτροπή Ανταγωνισμού (Ε.Α.), έχοντας υπόψη το άρθρ.11 του ν.3959/2011 για κανονιστική παρέμβαση σε κλάδους της οικονομίας, αποφάσισε αυτεπαγγέλτως την εκκίνηση της σχετικής διαδικασίας στον υπο-κλάδο εταιρειών κατασκευής δημοσίων έργων, λόγω της ιδιαίτερης σημαντικότητάς τους στην Ελληνική Οικονομία και των θεμάτων ανταγωνισμού που τίθενται σε αυτές. Σημειώνεται ότι στον υπο-κλάδο των δημοσίων έργων, περιλαμβάνονται τα έργα που έχουν ως αναθέτουσα αρχή διάφορους φορείς του Δημοσίου και η ανάθεση, επίβλεψη, κατασκευή και συντήρηση γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας περί δημοσίων έργων. Ο εν λόγω υπο-κλάδος μπορεί να διακριθεί περαιτέρω σε επιμέρους υπο-κλάδους και αγορές, όπως ιδίως των κατασκευαστικών έργων, των παραχωρήσεων, των Συμπράξεων Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, της Διαχείρισης Απορριμμάτων κ.ά. Από τον έλεγχο που διενήργησε η Ε.Α., συνάγονται μεν πολύ χρήσιμα συμπεράσματα, τα οποία ωστόσο δεν είναι σαφές εάν ελήφθησαν υπόψη και κατά πόσο έλαβαν χώρα οι απαιτούμενες ενέργειες, προκειμένου να αρθούν οι παρατηρούμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, οι επικρατούσες ολιγοπωλιακές συνθήκες και τα εμπόδια εισόδου νέων «παικτών» στην αγορά κατασκευής δημοσίων έργων.

Πιο συγκεκριμένα, στη με Αριθ.805/2023 Απόφαση της Ε.Α. αναφέρονται, μεταξύ άλλων, η ειδική έκθεση 09/2018 που διεξήγαγε το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο το 2018 και που για την Ελλάδα σημειώνει ότι η ανάθεση μεγάλων έργων ΣΔΙΤ, αύξησε τον κίνδυνο ανεπαρκούς ανταγωνισμού και συνοδεύτηκε από σημαντικές καθυστερήσεις, αποδυναμώνοντας παράλληλα τη διαπραγματευτική θέση των αναθετουσών αρχών, οι οποίες και περιέρχονται σε θέση εξάρτησης καθώς στην περίπτωση συμβάσεων πολύ υψηλής αξίας ένας πολύ μικρός αριθμός οικονομικών φορέων, συχνά δε μόνο ένας, είναι σε θέση να προσφέρει όλα τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που προβλέπονται. Τονίζεται ότι για τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς στην κατηγορία των μεγάλων δημόσιων έργων, ο ανάδοχος πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει την τεχνογνωσία, το ανάλογο μέγεθος αλλά και τους πόρους έτσι ώστε να έχει την αξιόπιστη δυνατότητα να εκτελέσει το έργο γεγονός που με βάση τα ιστορικά στοιχεία, φαίνεται να αφορά κυρίως τις επιχειρήσεις της 7ης τάξης οι οποίες ανακηρύχθηκαν ανάδοχοι. Σημειωτέον ότι διαχρονικά πέντε εταιρείες της 7ης τάξης συγκεντρώνουν έως το (85-95)% του συνολικού μεριδίου της αγοράς, με τις δύο μεγαλύτερες να αποσπούν έως και (75-85)% του συνόλου.

Παράλληλα, η απόφαση κάνει αναφορά στον υψηλό βαθμό συγκέντρωσης στον υπο-κλάδο δημόσιων έργων ο οποίος έχει έντονα ολιγοπωλιακή διάρθρωση. Επιπλέον, ως προς το ανεκτέλεστο υπόλοιπο συμβάσεων δημοσίων έργων αναφέρεται, ιδίως για τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, η σημαντική του αύξηση που ξεπερνά τα 11,7 δις ευρώ και που αναμένεται να έχει αυξηθεί έτι περαιτέρω, λόγω της αύξησης των δημοσίων επενδύσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ενδεικτικά αναφέρεται η ανάθεση στις 4εις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, με αποκλεισμό των μικρότερων εταιρειών, των έργων αποκατάστασης στη Θεσσαλία ύψους 1,4 δις ευρώ με την αιτιολογία της γρηγορότερης εκτέλεσης και αυτό ενόσω το ύψος του ανεκτέλεστού τους ανέρχονταν σε 18 δις ευρώ. Η Ε.Α. σημειώνει ότι οι ανταγωνιστικές διαδικασίες θα μπορούσαν να βελτιωθούν μέσω αφενός της αύξησης του ορίου του ανεκτέλεστου υπολοίπου και αφετέρου της δημιουργίας κινήτρων σε μικρότερες επιχειρήσεις του κλάδου για τη δημιουργία κατάλληλων επιχειρηματικών οικοσυστημάτων και συνεργασιών, τέτοιων ώστε να μπορούν να συμμετέχουν αποτελεσματικά στις διαγωνιστικές διαδικασίες και να αποκτήσουν μέσω «learning by doing» ανώτερη επάρκεια για την εκτέλεση πολύπλοκων μεγάλων δημόσιων έργων.

Συμπληρωματικά αξίζει να αναφερθεί ότι, η παρ.6 του άρθρ. 11 του ν. 3959/2011 ορίζει ρητά ότι το αργότερο μέσα σε δύο έτη από την έκδοση της απόφασης κατά την παρ.5, η E.A. οφείλει να κινήσει τη διαδικασία εξέτασης του σχετικού κλάδου της οικονομίας και να αξιολογήσει κατά πόσο έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού ή κατά πόσο είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα τα οποία έχει λάβει και να επιβληθούν μέτρα ελαφρύτερα ή βαρύτερα, κατά περίπτωση. Για το σκοπό αυτό ακολουθείται η διαδικασία των παραγράφων 1 έως 5. Σε κάθε περίπτωση ο Υπουργός Ανάπτυξης μπορεί να υποβάλει σχετικό αίτημα στην E.A., πριν από τη συμπλήρωση των δύο ετών και πάντως τουλάχιστον ένα έτος από την έκδοση της απόφασης κατά την παρ.5, εφόσον κρίνει ότι έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού ή ότι είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα τα οποία έχει λάβει και να επιβληθούν μέτρα ελαφρύτερα ή βαρύτερα, κατά περίπτωση. Ως προς την προβλεπόμενη, στο εδαφ. β’ της παρ.5, γνωμοδότηση της Ε.Α., σε περίπτωση διαπίστωσης έλλειψης συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού που οφείλεται, μεταξύ άλλων, σε πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, η Ε.Α. στη σχετική με Αριθ. 805/2023 Απόφασή της έκρινε ομόφωνα ότι δε συντρέχουν οι προϋποθέσεις εκκίνησης της, κατ’ άρθρ. 23 του ν.3959/2011 διαδικασίας Γνωμοδότησης.

Δεδομένων των ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα διασφάλισης συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού, υπό το πρίσμα της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, το οποίο εξασφαλίζεται από τη χαμηλότερη τιμή κατασκευής με ένα ελάχιστο επίπεδο ποιότητας, σε συνδυασμό με την αναγκαιότητα να αρθούν τα εμπόδια εισόδου και μικρότερων κατασκευαστικών εταιρειών στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

  1. Σε ποιες ενέργειες έχουν προβεί από την έκδοση της με Αρ.805/2023 Απόφασης της Ε.Α., προκειμένου να αποκατασταθούν οι συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων;
  2. Έχει υποβληθεί το προβλεπόμενο στην παρ.6 του άρθρ.11 του ν.3959/2011 αίτημα από τον Υπουργό Ανάπτυξης, πριν από τη συμπλήρωση των δύο ετών και πάντως τουλάχιστον ένα έτος από την έκδοση της με Αρ.805/2023 Απόφασης της Ε.Α.; Σε θετική περίπτωση, ποιο είναι το περιεχόμενο του ως προς τις συνθήκες ανταγωνισμού στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων ή και τα μέτρα που έχουν επιβληθεί;
  3. Εκκίνησε η προβλεπόμενη στην παρ.6 του άρθρ. 11 του ν. 3959/2011 διαδικασία εξέτασης από την Ε.Α. του υπο-κλάδου εταιρειών κατασκευής δημοσίων έργων; Εάν ναι, έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού ή κρίθηκε αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί;
  4. Ποια έργα προκηρύχθηκαν με διαγωνισμούς κατασκευής δημοσίων έργων, ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων και που είναι σε εξέλιξη ή εκκίνησαν ως διαδικασία από 8/7/2019, ποιος ο τρόπος επιλογής του αναδόχου, ο αρχικός και τελικός προϋπολογισμός εκάστου έργου και η τελική οικονομική προσφορά σε περίπτωση κατακύρωσης του διαγωνισμού, ποιες οι συμμετέχουσες εταιρείες και τα κοινοπρακτικά σχήματα και ποιοι οι τελικοί ανάδοχοι;
  5. Ποιο είναι το συνολικό ύψος του ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων ανά εταιρεία 7ης και 6ης Τάξης και σε πόσα και ποια έργα αφορά; Σε ποια εξ αυτών παρουσιάζονται καθυστερήσεις υλοποίησης με διάκριση της υπαιτιότητας σε αναδόχου και αναθέτουσας αρχής; Ποιο είναι το ύψος αποζημιώσεων που έχει καταβάλλει το δημόσιο σε αναδόχους για θετικές ζημιές, σε ποιους συγκεκριμένους και ποια έργα αφορά; Ποιο είναι το ύψος των αποζημιώσεων που έχει εισπράξει αντίστοιχα το δημόσιο από αναδόχους λόγω καθυστερήσεων στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων από ποιους συγκεκριμένα και για ποια έργα;
  6. Θα εξέταζαν την τροποποίηση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, όπως επί παραδείγματι τις σχετικές με το όριο του ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων, προκειμένου να βελτιωθούν οι όροι ανταγωνισμού και να μπορούν και οι κατασκευαστικές/τεχνικές εταιρείες μικρότερης τάξεως να συμμετάσχουν εν τοις πράγμασι σε διαγωνιστικές διαδικασίες μεγάλων δημοσίων έργων;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Καλαματιανός Διονύσιος – Χαράλαμπος

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

Χ. Μαμουλάκης: Με υπεκφυγές, δικαιολογίες και μετάθεση ευθυνών συνοδεύτηκε η επίσκεψη του Υφυπουργού Υποδομών στο Ηράκλειο


Δήλωση του Τομεάρχη Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρη Μαμουλάκη

Με αφορμή την επίσκεψη και τις δηλώσεις του Υφυπουργού Υποδομών στο Ηράκλειο, ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης προχώρησε στην ακόλουθη δήλωση:

«Με υπεκφυγές και δικαιολογίες, χωρίς ουσιαστικές απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα που θέτουν οι τοπικές κοινωνίες και μετάθεση ευθυνών, ολοκληρώθηκε μια ακόμη επίσκεψη κυβερνητικού στελέχους στον τόπο μας.

Υπεκφυγές και δικαιολογίες για το σκάνδαλο των 21.000.000 ευρώ για την αποζημίωση του αναδόχου του έργου του ΒΟΑΚ στο τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος λόγω “θετικών ζημιών”, δηλαδή λόγω καθυστερήσεων και υπαιτιότητας του Δημοσίου.

Υπεκφυγές και δικαιολογίες για τις καθυστερήσεις στα έργα του αεροδρομίου Καστελλίου, τόσο σε όσα αφορούν το ίδιο το αεροδρόμιο όσο και σε σειρά συνοδών έργων, παρά τις προσπάθειες του Υφυπουργού να μεταφέρει τις ευθύνες των καθυστερήσεων στο ζήτημα των ραντάρ.

Υπεκφυγές και δικαιολογίες και σε καίρια ζητήματα του ΒΟΑΚ για το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, αλλά και την επέκτασή του μέχρι την Σητεία.

Η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη παραμένει ανεπαρκής σε μια σειρά κρίσιμων έργων υποδομών που έχει ανάγκη ο τόπος μας. Καθυστερεί, ενεργεί με προχειρότητα, εξυπηρετεί συμφέροντα, προκαλεί ζημία στο Δημόσιο, επιδεικνύοντας πρωτοφανή ανικανότητα. Όπως έχουμε ξαναπεί, η Κρήτη δεν αντέχει άλλο κοροϊδία από αυτή την κυβέρνηση, η οποία έχει κλείσει οριστικά τον πολιτικό της κύκλο.».

Υπενθυμίζεται ότι ο Χάρης Μαμουλάκης συμμετείχε και στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας που διοργανώθηκε από τοπικούς φορείς στην πλατεία Ελευθερίας στο Ηράκλειο με σκοπό τη σωτηρία και ανάδειξη του Μνημείου του λόφου Παπούρας και τη μεταφορά των ραντάρ του αεροδρομίου Καστελίου σε άλλη θέση. Ένα ζήτημα για το οποίο τις επόμενες ημέρες αναμένεται να συζητηθεί στη Βουλή και σχετική Επίκαιρη Ερώτηση που έχει καταθέσει ο Χάρης Μαμουλάκης προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών, ζητώντας απαντήσεις στα ερωτήματα:

1. Υπήρξαν ολοκληρωμένες μελέτες που εγκρίθηκαν ή η απόφαση του Υπουργείου βασίστηκε μόνο σε προμελέτες αξιολόγησης συγκεκριμένων θέσεων και δή, ήδη απαλλοτριωμένων, και ποιο το πλήθος των θέσεων αυτών; Πόσο πραγματικά ανυπέρβλητη είναι η μετακίνηση του ραντάρ; Είναι τόσο ώστε σε περίπτωση μη ύπαρξης του λόφου, δεν θα ολοκληρωνόταν η υλοποίηση του αεροδρομίου;

2. Δεδομένου ότι η τοποθέτηση των ραντάρ στο λόφο Παπούρα και οι παρεμβάσεις στο συγκεκριμένο χώρο, παραβιάζουν τον Ν. 4858/2021 περί προστασίας των αρχαιοτήτων, καθώς και το αρ.24 Σ, προτίθεται να προβείτε σε ενέργειες για να επαναθεωρηθεί η απόφαση τοποθέτησης των ραντάρ στο συγκεκριμένο λόφο και να γίνουν οι απαραίτητες ολοκληρωμένες μελέτες εξεύρεσης άλλης εφικτής θέσης εγκατάστασης, ή θεωρείτε ότι η μετακίνηση τους είναι τόσο ανυπέρβλητη, ώστε αν δεν υπήρχε ο λόφος δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί και η κατασκευή του αεροδρομίου;

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η εκδικητική απόλυση του Kώστα Γενιδούνια

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επισκέφθηκε ο Κώστας Γενιδούνιας, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Προσωπικού Έλξης και πρόσφατα απολυμένος από την Hellenic Train. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε έπειτα από πρόσκληση του ευρωβουλευτή Κώστα Αρβανίτη, αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Αριστεράς και τακτικού μέλους της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (EMPL).

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με εκπροσώπους φορέων, μεταξύ των οποίων η Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Ενώσεων Μηχανοδηγών, μέλη της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού (TRAN).

Στην πολύ παραγωγική συνάντηση με την πρόεδρο της Επιτροπής EMPL, Li Andersson, η ίδια ενημερώθηκε αναλυτικά για την υπόθεση της απόλυσης του Κώστα Γενιδούνια, αλλά και για τις συνολικές συνθήκες εργασίας των μηχανοδηγών στην Ελλάδα.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν η εκδικητική απόλυση του Κώστα Γενιδούνια από την Hellenic Train, καθώς και η ανησυχητική κατάσταση στους ελληνικούς σιδηροδρόμους. Παρά την τραγωδία στα Τέμπη, οι συνθήκες ασφαλείας εξακολουθούν να παραμένουν επισφαλείς.

Ο Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Ενώσεων Μηχανοδηγών, Alejandro Martinez, χαρακτήρισε την κατάσταση ως «κρίσιμη και ανησυχητική», εκφράζοντας την πλήρη στήριξη της Ομοσπονδίας στον Κώστα Γενιδούνια. Τόνισε πως η Ομοσπονδία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην Ελλάδα και διατηρεί διαρκή επαφή με ευρωβουλευτές για την ενίσχυση της ασφάλειας στους σιδηροδρόμους.

“H εκδικητική απόλυση του Κώστα Γενιδούνια δεν θα περάσει. Κανείς δεν είναι μόνος του στη μάχη απέναντι στη συγκάλυψη και την ανάλγητη Δεξιά. Παρά τις μεθοδεύσεις του ΕΛΚ/ΝΔ και των συμμάχων τους, το έγκλημα των Τεμπών και η κατάσταση των ελληνικών σιδηροδρόμων θα συζητηθεί στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 19 Ιουνίου, παρουσία του αρμόδιου Επιτρόπου Μεταφορών Απόστολου Τζιτζικώστα μετά από πρόταση της ομάδας της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (LEFT)” δήλωσε ο αντιπρόεδρος της Κώστας Αρβανίτης.

Η υπόθεση της απόλυσης του Κώστα Γενιδούνια και η συνολική κατάσταση στον τομέα των μεταφορών στη χώρα τίθενται πλέον με σαφήνεια στο ευρωπαϊκό τραπέζι, εντείνοντας τις πολιτικές πιέσεις για διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστική βελτίωση των υποδομών και των συνθηκών εργασίας των σιδηροδρομικών.

Έλενα Κουντουρά: O Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων ERA να παρέμβει δραστικά για την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων

Έντονη κριτική της Ευρωβουλευτή για τις διαχρονικές ευθύνες του Οργανισμού με ανεφάρμοστες συστάσεις από τα  κράτη-μέλη και την Κομισιόν και αδράνεια στην ανάκληση πιστοποιητικών ασφαλείας.

Στις ευθύνες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων για την κατάσταση των ελληνικών σιδηροδρόμων, αναφέρθηκε η Ευρωβουλευτής και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής TRAN Έλενα Κουντουρά στη συζήτηση στην Επιτροπή για την ανάληψη των καθηκόντων της νέας Εκτελεστικής Διευθύντριας του ΕRΑ, Οάνα Γκεργκινέσκου.

Η Έλενα Κουντουρά, απευθυνόμενη προς τη νέα Εκτελεστική Διευθύντρια, αναφέρθηκε στο  συστημικό, διαχρονικό έλλειμμα ασφάλειας και την εικόνα εγκατάλειψης στον ελληνικό σιδηρόδρομο, καθώς και στο ρόλο του ERA στη διερεύνηση της κατάστασης στον ελληνικό σιδηρόδρομο, μετά το πολύνεκρο  δυστύχημα στα Τέμπη.

Άσκησε κριτική για τις διαχρονικές ευθύνες που φέρει ο ΕRA, που προχωρά σε  συστάσεις τις οποίες δεν ακολουθούν και δεν εφαρμόζουν, ούτε τα Κράτη Μέλη  ούτε η ίδια η Κομισιόν, ενώ κάλεσε την νέα Εκτελεστική Διευθύντρια να επαναπροσδιορίσει την προστιθέμενη αξία της λειτουργίας του Οργανισμού σε αυτή τη νέα θητεία.

Με σειρά ερωτημάτων η Έλενα Κουντουρά ζήτησε ο ΕRA να απαντήσει γιατί παρέχει πενταετές πιστοποιητικό ασφάλειας στους ελληνικούς σιδηροδρόμους, όταν έχει εντοπίσει και απαριθμεί στο πόρισμά του, μετά το δυστύχημα στα Τέμπη, σειρά σοβαρών προβλημάτων ασφαλείας.

Σε ό,τι αφορά τις ευρωπαϊκές ευθύνες, επανέλαβε ότι ο  ERA, απέτυχε να διασφαλίσει τόσο  τη συμμόρφωση των εθνικών κανόνων με τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας, όσο και την  αποτελεσματική εποπτεία της ελληνικής Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, ΡΑΣ.

Η Έλενα Κουντουρά επέμεινε  ο ERA να απαντήσει εάν οι μετακινήσεις με τραίνο σήμερα στην Ελλάδα είναι ασφαλείς για τους ευρωπαίους πολίτες, και εάν σκοπεύει να ανακαλέσει τα ενιαία πιστοποιητικά ασφαλείας, μέχρι να συμμορφωθεί η Ελλάδα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.

Η απάντηση της Εκτελεστικής Διευθύντριας του ΕRA στην Έλενα Κουντουρά

Στην απάντηση της η Εκτελεστική Διευθύντρια του ΕRA αναφέρθηκε στην διαδικασία επί παραβάσει  που έχει ξεκινήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά της Ελλάδας για την παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων και δεσμεύτηκε ότι όταν θα αναλάβει επίσημα τα καθήκοντά της θα επικεντρωθεί στη συμμόρφωση της χώρας με αυτή την νομοθεσία.

 Σε ό,τι αφορά τη λογοδοσία και τις ευθύνες των κρατών-μελών,  τόνισε ότι θα αναλάβει ο ΕRA πιο ενεργό ρόλο με ελέγχους στα κράτη-μέλη στα ζητήματα επιδόσεων στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων, μεταξύ άλλων σε επίπεδο υποδομών και εκπαίδευσης.

Υπογράμμισε ότι προκειμένου να επιτελέσει ελέγχους ο ERA,  απαιτούνται πρόσθετοι πόροι ενίσχυσης του Οργανισμού, και ζήτησε την υποστήριξη των ευρωβουλευτών σε αυτήν την κατεύθυνση.

Τέλος, απέφυγε να απαντήσει στις ερωτήσεις που έθεσε η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής TRAN Έλενα Κουντουρά για το εάν οι μετακινήσεις με τραίνο σήμερα στην Ελλάδα είναι ασφαλείς για τους ευρωπαίους πολίτες, και εάν σκοπεύει να ανακαλέσει τα ενιαία πιστοποιητικά ασφαλείας που έχει εκδώσει ο ERA, έως ότου συμμορφωθεί η Ελλάδα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.

Όλη η παρέμβαση της Έλενας Κουντουρά:

“Κυρία Γκεργκινέσκου,

Καταρχάς, θέλω να σας συγχαρώ για την επιλογή σας στη σημαντική αυτή θέση και να σας ευχηθώ κάθε επιτυχία στο έργο που αναλαμβάνετε για την υλοποίηση των τριών προτεραιοτήτων που θέσατε.

Θα αναφερθώ σε ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα, που έχει στιγματίσει τον ευρωπαϊκό, και ιδίως τον ελληνικό σιδηρόδρομο.

Πριν δύο χρόνια συνέβη στην Ελλάδα, το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, με 57 νεκρούς. Πρόσφατα, το πόρισμα του εθνικού φορέα διερεύνησης ατυχημάτων ΕΟΔΑΣΑΑΜ κατέδειξε ένα συστημικό και διαχρονικό έλλειμμα ασφάλειας και μια εικόνα εγκατάλειψης στον ελληνικό σιδηρόδρομο,  διαπιστώσεις που επιβεβαιώνονται και από το ίδιο το πόρισμα του ERA προς τη DG MOVE το 2023.

Σε αυτό το θλιβερό πλαίσιο, επιτρέψτε μου να εκφράσω την άποψη, ότι ο ERA φέρει διαχρονικά ευθύνες για την κατάσταση αυτή. Προχωράτε σε συστάσεις τις οποίες δεν ακολουθούν και δεν εφαρμόζουν, ούτε τα Κράτη Μέλη, ούτε η ίδια η Κομισιόν. Καλείστε κατά συνέπεια, στη θητεία σας, να επαναπροσδιορίσετε την προστιθέμενη αξία της λειτουργίας του Οργανισμού.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ,  η ΡΑΣ έχει αποτύχει να εγγυηθεί την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, μην εντοπίζοντας κρίσιμες αδυναμίες στα Συστήματα Διαχείρισης Ασφάλειας. Και ο  ERA, έχει αποτύχει να διασφαλίσει τη συμμόρφωση των εθνικών κανόνων με τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας, αλλά και έχει αποτύχει να διασφαλίσει και την αποτελεσματική εποπτεία της ΡΑΣ.

Θα ήθελα λοιπόν να σας ρωτήσω:

  1. Αφού οι αρμόδιες αρχές στην Ελλάδα δεν μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, ποιος μπορεί; Μπορείτε να μας πείτε εσείς εάν ο ελληνικός σιδηρόδρομος είναι σήμερα ασφαλής για τους ευρωπαίους πολίτες;
  2. Επίσης, τις τελευταίες ημέρες βλέπουμε μια αήθη επίθεση στο πρόσωπο του υψηλού αξιωματούχου του ΕRΑ κ. Μπαρτ Ακού και επιχειρείται, στην ουσία, η υπονόμευση του έργου και της συμβολής του Οργανισμού στο πόρισμα και στην ασφάλεια του σιδηρόδρομου. Προτίθεται ο ERA να προχωρήσει σε επίσημη απάντηση στα όσα του καταλογίζει ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ;
  3. Τρίτον, πώς δικαιολογείται η παροχή ενιαίου πιστοποιητικού ασφάλειας πενταετούς διάρκειας από τον ERA, όταν στο ίδιο του το πόρισμα απαριθμούνται τόσο σοβαρά προβλήματα ασφάλειας; Πως γίνεται να δίνει o ERA ενιαία πιστοποιητικά ασφάλειας υπό προϋποθέσεις; Υπάρχει πουθενά ασφάλεια υπό προϋποθέσεις; Διενεργείτε πράγματι ουσιαστικό έλεγχο κατά πόσον πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις ασφαλείας; Εν τω μεταξύ, τα τραίνα κυκλοφορούν και αυτά υπό την αίρεση τήρησης των προϋποθέσεων ασφαλείας;
  4. Προτίθεστε να ανακαλέσετε τα ενιαία πιστοποιητικά ασφάλειας,έως ότου διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και της Ελλάδας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων;

Ανάγκη για επιτάχυνση της ανάπτυξης Ασφαλών και Προστατευόμενων Χώρων Στάθμευσης Φορτηγών Οχημάτων στο οδικό δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ερώτηση της ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Έλενας Κουντουρά, στην Κομισιόν για την απαράδεκτη έλλειψη επαρκούς αριθμού ασφαλών και προστατευόμενων χώρων στάθμευσης των φορτηγών στο ευρωπαϊκό οδικό δίκτυο

Την έλλειψη επαρκούς αριθμού ασφαλών χώρων στάθμευσης των φορτηγών, για τους επαγγελματίες οδηγούς που μετακινούνται καθημερινά στο ευρωπαϊκό οδικό δίκτυο, φέρνει στην Κομισιόν η Έλενα Κουντουρά με ερώτησή της και ζητά την επιτάχυνση των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, ώστε να εξασφαλιστούν περισσότερες  υποδομές που να καλύπτουν πραγματικά τις σημερινές ανάγκες.  

Η Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού TRAN, και κατά την προηγούμενη κοινοβουλευτική θητεία εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την οδική ασφάλεια, έχει συστηματικά αναδείξει τα ζητήματα της ασφάλειας των μεταφορών και τις συνθήκες εργασίας των επαγγελματιών οδηγών.

Η μέχρι σήμερα ανάπτυξη αυτών των ειδικών Ασφαλών και Προστατευόμενων Χώρων Στάθμευσης Φορτηγών Οχημάτων, γνωστών και ως  SSTPA, δεν επαρκεί.
Χρειάζονται περισσότεροι χώροι στάθμευσης για να καλυφθούν οι καθημερινές ανάγκες μετακίνησης των οδηγών χιλιάδων βαρέων οχημάτων που εξυπηρετούν σήμερα το 75% των εμπορευματικών μεταφορών στους ευρωπαϊκούς αυτοκινητοδρόμους. Συγχρόνως, οι χώροι αυτοί, επιτρέπουν την εγκατάσταση νέων τεχνολογικά υποδομών, όπως οι ηλεκτρικοί φορτιστές και η παροχή εναλλακτικών καυσίμων, που είναι απαραίτητες για την απανθρακοποίηση του κλάδου και την προστασία του περιβάλλοντος.

Η ασφάλεια και η κούραση αποτελούν βασικά κριτήρια στην επιλογή του επαγγέλματος οδηγού, τη στιγμή που η Ευρώπη αντιμετωπίζει τεράστιο έλλειμμα οδηγών στις εμπορευματικές μεταφορές, ενώ συγχρόνως παραμένει η ανάγκη βελτίωσης της οδικής ασφάλειας.  

Δεδομένου ότι αυτοί οι ειδικοί  χώροι  στάθμευσης έχουν προβλεφθεί, ώστε οι επαγγελματίες οδηγοί να μπορούν με ασφάλεια να σταθμεύουν για να ξεκουραστούν, η Έλενα Κουντουρά ζητά ουσιαστικά από την Κομισιόν την περαιτέρω αύξηση της χρηματοδότησης για την ταχύτερη κατασκευή των κρίσιμων αυτών έργων. Συγχρόνως ζητά την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη δημιουργία ενός εκτεταμένου και συνεκτικού δικτύου χώρων στάθμευσης, που θα καλύπτει το σύνολο του οδικού δικτύου της ΕΕ, ώστε να εξασφαλιστεί η επίσπευση του ευρωπαϊκού στόχου για ένα SSTPA ανά 150χμ.


Ακολουθεί η πλήρης ερώτηση της Έλενας Κουντουρά:

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Έλενα Κουντουρά (The Left)


Θέμα: Ανάγκη για επιτάχυνση της ανάπτυξης Ασφαλών και Προστατευόμενων Χώρων
Στάθμευσης Φορτηγών Οχημάτων στο οδικό δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Οι οδικές μεταφορές συνιστούν κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής οικονομίας, δεδομένου ότι τα φορτηγά οχήματα μεταφέρουν σήμερα περίπου το 75% του συνόλου των εμπορευματικών μεταφορών δια ξηράς και κοντά στο 90% της αξίας του συνόλου των εμπορευματικών μεταφορών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Παρά τις προσπάθειες της ΕΕ για την περαιτέρω ανάπτυξη Ασφαλών και Προστατευόμενων Χώρων Στάθμευσης Φορτηγών Οχημάτων (SSTPAs) (1), παραμένει σημαντική η έλλειψη τέτοιων υποδομών σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό οδικό δίκτυο, ενώ οι ελάχιστες υπάρχουσες δομές παρέχουν πολύ χαμηλό επίπεδο υπηρεσιών.

Η έλλειψη αυτή δεν υπονομεύει μόνο τις συνθήκες εργασίας των επαγγελματιών οδηγών, οι οποίοι στερούνται ασφαλείς χώρους ανάπαυσης, αλλά και την ίδια την οδική ασφάλεια (2), καθώς το μεγαλύτερο μέρος των ατυχημάτων οφείλεται στον ανθρώπινο παράγοντα (3), μεταξύ άλλων λόγω κούρασης των οδηγών εξαιτίας των κακών συνθηκών εργασίας.

Επιπλέον, η έλλειψη SSTPAs εκθέτει τους εργαζομένους σε πιθανές εγκληματικές ενέργειες κατά της σωματικής τους ακεραιότητας και ενισχύει τον κίνδυνο κλοπής εμπορευμάτων.

Ερωτάται η Επιτροπή:


– Προτίθεται να ενισχύσει περαιτέρω τους ευρωπαϊκούς πόρους για την εντατικοποίηση της κατασκευής SSTPAs, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας των οδηγών και το επάγγελμα να γίνει ελκυστικότερο σε νέους εν δυνάμει εργαζομένους;
– Σκοπεύει να καταρτίσει μια ευρωπαϊκή στρατηγική ή ένα στοχευμένο πλάνο για τη δημιουργία ενός εκτεταμένου και συνεκτικού δικτύου χώρων στάθμευσης, που θα καλύπτει το σύνολο του οδικού δικτύου της ΕΕ και θα επισπεύσει τον στόχο για ένα SSTPA ανά 150 χλμ;


1. Σύμφωνα με το άρθρο 31(4) του νέου Κανονισμού TEN-T, τα Κ-Μ οφείλουν να εξασφαλίσουν, έως το 2040, την ανάπτυξη SSTPAs κατά μήκος των οδών του κεντρικού δικτύου και του εκτεταμένου κεντρικού δικτύου ή σε απόσταση οδήγησης 3 χλμ. από την πλησιέστερη έξοδο οδού του διευρωπαϊκού δικτύου, με μέση μέγιστη απόσταση 150 χλμ. μεταξύ δύο τέτοιων σημείων. https://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-56-2024-REV-1/EL/pdf.
Οι χώροι αυτοί, επιτρέπουν, μεταξύ άλλων την εγκατάσταση νέων τεχνολογικά υποδομών, όπως οι ηλεκτρικοί φορτιστές και η παροχή εναλλακτικών καυσίμων, που είναι απαραίτητες για την απανθρακοποίηση του κλάδου.
2. Το 60% των επαγγελματιών οδηγών που ερωτήθηκαν στην έρευνα που διεξήγαγε το ETF, δήλωσαν πως οδηγούν σε τακτική βάση κουρασμένοι, εξαιτίας μεταξύ άλλων της έλλειψης ασφαλών χώρων στάθμευσης.Βλ. https://www.etf-europe.org/wp-content/uploads/2023/04/Fatigue_SUMMARY_EN_.pdf
3. Βλ. https://www.iru.org/what-we-do/being-trusted-voice-mobility-and-logistics/people/road-safety  

Ζήτησε από τον υποψήφιο Επίτροπο Τζιτζικώστα να δεσμευτεί για θεσμική δράση της Κομισιόν στο δυστύχημα των Τεμπών και την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων

Τη δέσμευση του υποψήφιου Επιτρόπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολου Τζιτζικώστα ότι εάν εκλεγεί θα δράσει θεσμικά για την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων και θα ξεκινήσει τις προβλεπόμενες από την ευρωπαϊκή νομοθεσία διαδικασίες απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση, εάν επιβεβαιωθούν παραβιάσεις,  ζήτησε η Έλενα Κουντουρά.

Κατά  την ακρόαση του υποψήφιου Επιτρόπου στην Επιτροπή TRAN, η Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Έλενα Κουντουρά έθιξε τα σοβαρά κενά στην ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων, που αποκάλυψε το πολύνεκρο δυστύχημα στα Τέμπη και εξακολουθούν να υφίστανται  σήμερα, 20 μήνες μετά.

Η Έλενα Κουντουρά ζήτησε από τον κ. Τζιτζικώστα να δεσμευτεί ότι εάν εκλεγεί θα δημοσιοποιήσει και θα υιοθετήσει το πόρισμα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, ERA που φέρεται να εντοπίζει παραβιάσεις από την ελληνική κυβέρνηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με την ασφάλεια σιδηροδρόμων.

Ρώτησε ευθέως εάν σε περίπτωση που εντοπιστούν παραβιάσεις, ο κ. Τζιτζικώστας θα ασκήσει το θεσμικό καθήκον του και θα εκκινήσει τις διαδικασίες επί παραβάσει, όπως απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Απαντώντας στην Έλενα Κουντουρά, ο υποψήφιος Επίτροπος δεσμεύτηκε και διαβεβαίωσε ότι η ασφάλεια των σιδηροδρόμων είναι προτεραιότητά του και ότι, αφού πρώτα ενημερωθεί πλήρως όταν αναλάβει επίσημα τα καθήκοντά του, δεν θα διστάσει ούτε στιγμή, να πράξει ακριβώς όσα προβλέπονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, δεν πρόκειται να παρεκκλίνει από τις ενέργειες και τις διαδικασίες που προβλέπονται, και θα είναι αυστηρός με όλα τα κράτη-μέλη, και φυσικά με την Ελλάδα, ώστε να υλοποιήσουν τα απαιτούμενα έργα για την αποτροπή ανάλογων δυστυχημάτων στο μέλλον.

Η παρέμβαση της Έλενας Κουντουρά:

«Κύριε Τζιτζικώστα,

Ένας από τους βασικούς στόχους που έχετε θέσει, αφορά την ενίσχυση της σύνδεσης των ευρωπαϊκών πρωτευουσών, μέσω σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας και την ενίσχυση των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών. Ωστόσο, η υφιστάμενη κατάσταση του δικτύου σε αρκετά κράτη-μέλη απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε σύγχρονες υποδομές ασφαλείας.

 Στην Ελλάδα, το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη αποκάλυψε σοβαρά κενά στην ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων, τα οποία εξακολουθούν να υφίστανται.

Λίγους μήνες αργότερα, ο ERA, συνέταξε ένα αναλυτικό πόρισμα προς την Κομισιόν σχετικά με την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και φέρεται να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν σημαντικές παραβιάσεις της Ελληνικής κυβέρνησης στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων.

Πως σκοπεύετε να διασφαλίσετε ότι το ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο θα εξοπλιστεί άμεσα με σύγχρονα συστήματα ασφαλείας;

Δεσμεύεστε ότι, αν εκλεγείτε Επίτροπος, θα δημοσιοποιήσετε και θα υιοθετήσετε το πόρισμα του ERA; 

Επιπλέον, εάν επιβεβαιωθούν οι παραβιάσεις, θα ασκήσετε το θεσμικό σας καθήκον όπως απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία, εκκινώντας τις διαδικασίες επί παραβάσει; ”

 ​

Μην ξεχνάτε τον Έβρο, τη Θεσσαλία, την Ελλάδα

Παρέμβαση του Αντιπροέδρου της Left και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στο EK, Κώστα Αρβανίτη, στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις καταστροφικές πλημμύρες στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη

Τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στις Κλιματικές Μεταβολές, για την καταβολή αποζημιώσεων για τις φυσικές καταστροφές, ζήτησε ο αντιπρόεδρος της Left και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Κώστας Αρβανίτης, στη διάρκεια της συζήτησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις πλημμύρες στην κεντρική Ευρώπη.

Υπενθυμίζοντας τις καταστροφικές πυρκαγιές στον Έβρο και στην Αττική, τις πλημμύρες που σάρωσαν τη Θεσσαλία αφήνοντας πίσω 17 νεκρούς και κατεστραμμένες καλλιέργειες και υποδομές, τα νεκρά ψάρια στον Βόλο και την εκτεταμένη ξηρασία, ο Κώστας Αρβανίτης επέκρινε την Ε.Ε. ως απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει τα ακραία φαινόμενα, που γίνονται εντονότερα από την κλιματική κρίση.

Πρότεινε οι πόροι του Ταμείου – που θα συσταθεί σε ενωσιακό και όχι εθνικό επίπεδο – να προέρχονται από εισφορές των κρατών-μελών, από κονδύλια που θα κατευθύνονταν σε αποζημιώσεις για τις φυσικές καταστροφές σε εθνικό επίπεδο. Απέναντι και σε αυτήν την πρόκληση απαιτείται η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών.

Ο Κώστας Αρβανίτης δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην ανάγκη να προστατευθούν οι αγρότες μας λέγοντας «φυσικά, οφείλουμε σε κάθε βήμα να αναγνωρίσουμε τον ρόλο των αγροτών στην διατήρηση της ευρωπαϊκής υπαίθρου, της περιφερειακής συνοχής, και της διατροφικής ασφάλειας των ευρωπαίων πολιτών».

Ταυτόχρονα τόνισε την ανάγκη για αντιπλημμυρικά και αρδευτικά έργα, καινοτόμες καλλιέργειες και πρακτικές, την προστασία των φυσικών πόρων. 

Ολόκληρο το κείμενο της ομιλίας του Αντιπροέδρου της Left:

Τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στους πληγέντες, στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους, στις οικογένειες, και τη συμπαράστασή μας στους δοκιμαζόμενους συμπολίτες μας στην ΕΕ, από τη μεριά της Αριστεράς.

Οι φυσικές καταστροφές που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή, όπως και η δικιά μας η περσινή και προπέρσινη στον Έβρο, π.χ. ή στη Θεσσαλία, νομίζω είναι ένα μεγάλο καμπανάκι, καμπάνα δυνατή, η οποία χτυπάει και ξαναχτυπάει, και νομίζω ότι κάνουμε ότι δεν ακούμε.

Έχουμε νεκρούς έχουμε τεράστιες καλλιεργήσιμες εκτάσεις κατεστραμμένες, έχουμε υποδομές που καταστράφηκαν, έχουμε θύματα πια, νεκρούς, με υλικές καταστροφές όπως σας είπα στην Ελλάδα, στη Θεσσαλία, στον Έβρο και στην Αττική ακόμα. Η φωτιά, αν είδατε στα ΜΜΕ, μπήκε μέσα στην πόλη, μέσα στην πρωτεύουσα.

Και βεβαίως, φεύγουν τα δάση, χάνονται τα δέντρα, φυτρώνουν ανεμογεννήτριες στα βουνά, χιλιάδες ψάρια εκβράζονται στις εκβολές των ποταμών στη θάλασσα. Χάνουμε το νερό, πια, μιλάμε καθαρά για περιπτώσεις ξηρασίας.

Ήρθε η ώρα για τη δημιουργία, νομίζω ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στις Κλιματικές Μεταβολές, από το οποίο θα προέρχονται οι αποζημιώσεις, αλλά κι οι αποκαταστάσεις. Το θέμα δεν είναι μόνο η αποζημίωση, είναι και το πώς διορθώνεις τη ζημιά και ποια πολιτική ακολουθείς από εκεί και πέρα για να μην έχεις τα ίδια προβλήματα.

Οι πόροι του ταμείου αυτού μπορούν να προκύψουν από τα Κράτη Μέλη, από κονδύλια που θα κατευθύνονταν σε αποζημιώσεις σε εθνικό επίπεδο.

Χρειάζεται σχεδιασμός, ταυτόχρονα αντιπλημμυρικά και αρδευτικά έργα, καινοτόμες και ρετροκαινοτόμες καλλιέργειες και πρακτικές, προστασία των φυσικών πόρων, εφαρμογή νέων τεχνικών όπως η Αναγεννητική Γεωργία.

Και φυσικά, οφείλουμε σε κάθε βήμα να αναγνωρίσουμε τον ρόλο των αγροτών στην διατήρηση της ευρωπαϊκής υπαίθρου, της περιφερειακής συνοχής, και της διατροφικής ασφάλειας των ευρωπαίων πολιτών.

Ούτε κάτι περισσότερο, ούτε κάτι λιγότερο.

Για το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών: Ζήτησε απαντήσεις από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων ΕRA για την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων

H ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Έλενα Κουντουρά ζήτησε απαντήσεις για το τραγικό ζήτημα των Τεμπών και την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων, στη συνεδρίαση της Επιτροπής TRAN στις Βρυξέλλες, την πρώτη στην τρέχουσα θητεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ως αντιπρόεδρος της Επιτροπής TRAN, η Έλενα Κουντουρά  τοποθετήθηκε στην πρώτη συνεδρίαση, απευθυνόμενη στον Εκτελεστικό Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων ERA, Τζόζεφ Ντόπελμπαουερ,  που συμμετείχε σε ανταλλαγή απόψεων για τα ζητήματα των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων.

 Η Ελληνίδα Ευρωβουλευτής  ζήτησε από τον κ. Ντόπελμπαουερ να απαντήσει σε σειρά κρίσιμων ζητημάτων, που αφορούν την εμπλοκή του ΕRA καθώς και τις ενέργειες που έχουν γίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη συμμόρφωση της Ελλάδας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με  την ασφάλεια και διαλειτουργικότητα των σιδηροδρόμων.

Η Έλενα Κουντουρά έθεσε έξι  βασικά ερωτήματα που συνδέονται με το δυστύχημα στα Τέμπη:

–          Πώς ο  ERA παρείχε το 2021 ενιαίο πιστοποιητικό ασφαλείας με 5ετή διάρκεια στην Ελλάδα και παράλληλα στο πόρισμα του  απαριθμεί τόσο σημαντικά κενά ασφαλείας;

–          Έχει διεξάγει ο ERA πραγματικό έλεγχο ασφαλείας;

–          Διαθέτει ο ERA κλιμάκιο πραγματογνωμόνων για σιδηροδρομικά δυστυχήματα; Αν ναι, ποια είναι η διαδικασία για να επιληφθεί ενός σιδηροδρομικού δυστυχήματος;

–          Ποια είναι η οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης DG MΟVE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής  και του ΕRA και πόσο δεσμεύουν την Επιτροπή  αλλά και το εκάστοτε κράτος μέλος τα πορίσματα και οι συστάσεις που εκδίδει ο ERA;

–          Σε ποιες ενέργειες έχει προβεί ο ERA σε συνεργασία με την DG MOVE, ώστε να διασφαλίσει την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων;

–          Ποια είναι τα εθνικά μέτρα που έχουν ληφθεί από την Ελλάδα για την αποκατάσταση των παραβιάσεων του δικαίου της Ένωσης;

Tέλος η Ευρωβουλευτής ζήτησε από τον ERA να επανεξετάσει κάθε πιστοποίηση ασφάλειας και άδειας λειτουργίας που έχει εκδοθεί έως σήμερα στην Ελλάδα από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, ΡΑΣ, ή με βάση εκθέσεις της ΡΑΣ.

Ο κ. Ντόπελμπάουερ απέφυγε ουσιαστικά να απαντήσει στα ερωτήματα που έθεσε η Ελληνίδα Ευρωβουλευτής,  αναφέροντας ότι πρέπει να ολοκληρωθεί η διαδικασία της διερεύνησης, προτού υπάρξουν επίσημες τοποθετήσεις.

Η Έλενα Κουντουρά σε δήλωσή της τόνισε ότι το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών δεν θα ξεχαστεί μέχρι να αποκαλυφθεί η αλήθεια και οι συγγενείς των θυμάτων να βρουν δικαιοσύνη και δικαίωση.

———————————

Ολόκληρη η τοποθέτηση της Έλενας Κουντουρά προς τον Εκτελεστικό Διευθυντή του ERA:

«Κύριε Ντόπελμπαουερ, στην Ελλάδα το Φεβρουάριο του 2023 συνέβη ένα τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη, που κόστισε τη ζωή 57 ανθρώπων. Λίγους μήνες μετά, ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνέταξε ένα αναλυτικό πόρισμα προς την Γενική Διεύθυνση Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.

Το πόρισμα του ERA φέρεται να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν πολλές και μείζονες παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας από την Ελλάδα για την ασφάλεια και τη διαλειτουργικότητα των σιδηροδρόμων.

Ενδεικτικά αναφέρω:

1) Στην Ελλάδα δεν υπάρχει σαφής μηχανισμός που γενικά να εξασφαλίζει την ασφάλεια του σιδηροδρόμου, καθώς στην πράξη δεν έχει γίνει αποτελεσματική μεταβίβαση της αρμοδιότητας αυτής σε φορέα, με αποτέλεσμα να μην ασκείται κατ΄ουσίαν από κανέναν: Ούτε από την Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), ούτε από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

2) Δεν υπάρχει καμία διασφάλιση ότι η ευθύνη για την ασφαλή λειτουργία του σιδηροδρομικού συστήματος και τον έλεγχο των κινδύνων που συνδέονται με αυτό βαρύνει τους διαχειριστές υποδομής και τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, τον καθένα για το τμήμα που του αναλογεί.

3) Η διαδικασία καθορισμού και κοινοποίησης κανόνων ασφαλείας δεν εφαρμόζεται με συνέπεια να οδηγήσει ίσως σε αυξημένους κινδύνους.

4) Δεν υπήρχε λειτουργικός φορέας διερεύνησης σιδηροδρομικών ατυχημάτων στην Ελλάδα και δεν είναι εγγυημένη η ανεξάρτητη διερεύνηση σοβαρών ατυχημάτων όπως ορίζεται στη σχετική οδηγία της ΕΕ.

Δημιουργείται εύλογα λοιπόν το ερώτημα:

– Πως είναι δυνατόν ο ERA να εκδώσει το 2021 ενιαίο πιστοποιητικό ασφαλείας με 5ετή διάρκεια στην Ελλάδα και παράλληλα στο πόρισμα του να απαριθμεί τόσο σημαντικά κενά ασφαλείας; Διεξαγάγατε πραγματικό έλεγχο ασφαλείας; Προσωπικά παροτρύνω τον ERA να επανεξετάσει κάθε πιστοποίηση ασφάλειας και άδειας λειτουργίας που έχει εκδοθεί έως σήμερα από την ΡΑΣ, ή με βάση εκθέσεις της ΡΑΣ.

– Διαθέτει ο ERA κλιμάκιο πραγματογνωμόνων για σιδηροδρομικά δυστυχήματα; Αν ναι, ποια είναι η διαδικασία για να επιληφθεί ενός σιδηροδρομικού δυστυχήματος σε κράτος μέλος;

– Ποια είναι η οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων μεταξύ της DG ΜΟVE και του ΕRA και πόσο δεσμεύουν την Επιτροπή,  αλλά και το εκάστοτε κράτος μέλος τα πορίσματα και οι συστάσεις που εκδίδει ο ERA;

– Λαμβάνοντας υπόψη την έλλειψη συμμόρφωσης της Ελλάδας με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας της ΕΕ για την ασφάλεια (Οδηγία 2016/798) και τη διαλειτουργικότητα (Οδηγία 2016/797) των σιδηροδρόμων, ποιες είναι οι ενέργειες που έχει προβεί ο ERA σε συνεργασία με την DG MOVE, ώστε να διασφαλίσει την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων;

– Ποια είναι τα εθνικά μέτρα που έχουν ληφθεί από την Ελλάδα για την αποκατάσταση των παραβιάσεων του δικαίου της Ένωσης;»