Τοποθέτηση του Νίκου Παππά, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία και βουλευτή Β3 Νότιου Τομέα Αθηνών, στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Για επιλεκτική και μερική εφαρμογή των ευρωπαϊκών Οδηγιών, που αφήνουν εκτός κρίσιμες προβλέψεις υπέρ των πολιτών, ιδιαίτερα των πιο αδύναμων, κατηγόρησε την κυβέρνηση της Ν.Δ. ο Νίκος Παππάς, μιλώντας στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ρώτησε τους παριστάμενους υπουργούς: «Γιατί δεν έχετε φέρει την ενσωμάτωση της Οδηγίας που λέει πλαφόν στις τραπεζικές χρεώσεις και στα επιτόκια όλων των δανείων; Γιατί δεν αξιοποιείτε την Οδηγία που λέει μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ στα φάρμακα; Για ποιο λόγο δεν ενσωματώσατε την πρόβλεψη άλλης Οδηγίας για προστασία της πρώτης κατοικίας και των δανειοληπτών που έχουν πάρει δάνειο σε ελβετικό φράγκο;».
Αναφερόμενος στα υπερπλεονάσματα και την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου μνημονίου, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. στερεί πόρους από την κοινωνία για να παρουσιάσει μια επίπλαστη εικόνα δημοσιονομικής σταθερότητας. «Η χώρα δανείζεται αυτή τη στιγμή από τις αγορές με 3,8% και εσείς αποπληρώνετε πρόωρα και εθελοντικά δάνεια με επιτόκιο με 1,5% για να κάνετε τα καλά παιδιά», είπε χαρακτηριστικά για να προσθέσει ότι η Ν.Δ. «επικαλείται ψευδώς τον δημοσιονομικό κόφτη όταν τίθεται θέμα κοινωνικής στήριξης».
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στη χθεσινή τραγωδία στην Ηλιούπολη, όπου μία κοπέλα έχασε τη ζωή της και μία ακόμα βρίσκεται στο νοσοκομείο σε βαριά κατάσταση, συνδέοντας το γεγονός με τη βαθιά κοινωνική ανασφάλεια που νιώθουν οι νέοι άνθρωποι στη χώρα και τη στεγαστική κρίση. «Δεν δικαιούμαστε να αγνοήσουμε ότι αυτό το κορίτσι δεν είχε προσδοκίες για τη ζωή και ότι συνέδεσε αυτές τις προσδοκίες με μια δουλειά και ένα σπίτι», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι «πρέπει να βάλουμε το δάκτυλο στην πληγή».
Ο Νίκος Παππάς στάθηκε ιδιαίτερα στην αγωνία των νέων ανθρώπων για εργασία, στέγη και προοπτική, επισημαίνοντας ότι «είναι γενικευμένη η ανησυχία» και προτείνοντας «ελεύθερη πρόσβαση στα πανεπιστήμια». Όπως εξήγησε: «Σε μια χώρα που βιώνει δημογραφική κατάρρευση, απαντάμε στα παιδιά ότι δεν έχουμε αρκετές θέσεις στα πανεπιστήμια. Έχουμε, όμως, αρκετά γραφεία σε ορόφους, σε κεντρικές λεωφόρους της Αθήνας για να ανοίγουν κέντρα ελευθέρων σπουδών, που τα αναβαθμίζουμε βέβαια […] Πρέπει να είναι ελεύθερη η πρόσβαση στα πανεπιστήμια. Χωρίς να λέμε ψέματα στα παιδιά ότι δεν χρειάζεται κόπος για να βγεις από το πανεπιστήμιο. Καθόλου απαγορευμένη δεν είναι αυτή η άποψη, διότι υπάρχει το στίγμα της αποτυχίας για τα παιδιά, τα οποία πολλά από αυτά δεν μπορούν να το βιώσουν».
Τέλος, ο ίδιος χαρακτήρισε αποτυχημένα τα κυβερνητικά στεγαστικά προγράμματα, σημειώνοντας πως «το “Σπίτι μου 1” και το “Σπίτι μου 2” είχαν 8% επιτυχία».
Ομιλία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου στην Ολομέλεια της Βουλής
Ευχαριστώ, κύριε πρόεδρε, κύριοι υπουργοί, κυρίες και κύριοι βουλευτές. Οφείλω να ξεκινήσω την παρέμβασή μου, καταθέτοντας την έντονη ανησυχία, αλλά και την αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, για δύο ζητήματα που αναδείχθηκαν τις προηγούμενες ημέρες και αφορούν στην εθνική ασφάλεια της χώρας. Θα αναφερθώ πρώτα στην ανεύρεση του στρατιωτικού θαλάσσιου drone στη Λευκάδα. Δυστυχώς, κυρίες και κύριοι βουλευτές, παρακολουθήσαμε την προηγούμενη εβδομάδα ένα «θέατρο σκιών» της κυβέρνησης. Μια προσπάθεια υποβάθμισης του θέματος που ήγειρε, όμως, σοβαρά εθνικά ζητήματα και γιατί υπήρξε και μια ανεπίτρεπτη, θα έλεγα θεατρική, αποφυγή του θέματος.
Ρωτώ τον κ. υπουργό: είναι δυνατόν να ακούμε από κομματική εκδήλωση της Νέας Δημοκρατίας, με γελάκια, τον υπουργό Εθνικής Άμυνας να προσπαθεί να μας πείσει ότι το drone βρέθηκε έξω από τα χωρικά ύδατα της χώρας; Ή μετά να ακούμε αστείες δικαιολογίες από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο σχετικά με την πιθανή προέλευση του;
Όλα αυτά τα επιλέξατε επειδή δεν μπορείτε να καλύψετε την ακραία ανεπάρκεια σας. Χθες αντιληφθήκατε ότι είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό θέμα και ότι η παρουσία του θαλάσσιου drone επηρεάζει τα θέματα ελευθερίας και ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. Δυστυχώς, αυτό είναι μια ακόμη απόδειξη του πόσο επικίνδυνη κυβέρνηση είστε.
Θέλω να σας ρωτήσω λοιπόν:
Γιατί δεν έγινε αντιληπτή η παραβίαση αυτή; Ελέγχεται δραστηριότητες άλλων χωρών στις περιοχές δικαιοδοσίας του ελληνικού κράτους; Γιατί το εντόπισαν μετά την παραβίαση Έλληνες ψαράδες και όχι το Λιμενικό ή το Πολεμικό Ναυτικό;
Υπάρχουν κι άλλα τέτοια περιστατικά; Και εντέλει τι κάνετε για να αποφύγουμε κινδύνους που δημιουργούνται στα θέματα ασφάλειας και της χώρας μας και της ναυσιπλοΐας; Και θέλω να μου απαντήσετε και στο εξής, γιατί μετά την ανάληψη της κυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία σταματήσατε, μπλοκάρετε, ένα έργο το οποίο είχε ξεκινήσει με την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, με χρηματοδότηση; Που είναι το Εθνικό Σύστημα Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης και πρόσφατα τον Φεβρουάριο ακύρωσε τον διαγωνισμό ο κ. Κικίλιας.
Την ίδια περίοδο που έχουμε και σοβαρά θέματα, αυτή τη φορά συνδεδεμένα, Δημοκρατίας και εθνικής ασφάλειας, και αναφέρομαι στο σκάνδαλο των υποκλοπών.
Η συνέντευξη Δημητριάδη ήταν αποκαλυπτική. Μας είπε ότι το 2022 που παραιτήθηκε, «τα πήρε όλα πάνω του για να προστατεύσει την κυβέρνηση και την παράταξη». Άρα, παραδέχεται ο τότε στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού ότι υπήρχε ευθύνη της Νέας Δημοκρατίας. Και υπήρχε ευθύνη της κυβέρνησης και έπρεπε κάπως να καλυφθεί και ανέλαβε αυτός την ευθύνη.
Δεν αναφέρομαι στο ότι η συνέντευξη του κ. Δημητριάδη έρχεται σε αντίθεση με την κατάθεση του τότε, «ότι δεν γνωρίζει τίποτα και δεν έχει καμία ευθύνη», το οποίο από μόνο του είναι ισχυρό ζήτημα. Τώρα αλλάζουν τα πάντα, γιατί έτσι τον βολεύει. Και έχουμε μία παράλληλη παραδοχή του σκανδάλου, αλλά και μία υπενθύμιση ή όχι κ. υπουργέ… προς τον κ. Μητσοτάκη, ότι υπάρχει και δική του εμπλοκή και δική του ευθύνη.
Ένας λαβύρινθος σκανδάλων που αρχίζουν και τελειώνουν στο Μαξίμου και τελικά ένας κρυπτόμενος και απ’ ό,τι φαίνεται πολλαπλά εκβιαζόμενος πρωθυπουργός, που δεν έχει πει κουβέντα ούτε για τη συνέντευξη, ούτε για τις απειλές του απόστρατου Ισραηλινού αξιωματικού Ντίλιαν.
Και αυτό είναι θέμα εθνικής ασφάλειας, γιατί έχει αποκαλυφθεί -και επιβεβαιώθηκε αυτό το Σαββατοκύριακο, θα επανέλθω σε αυτό- η διπλή παρακολούθηση από την ΕΥΠ και το «Predator» της ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων.
Για έναν χρόνο παρακολουθούνταν, τουλάχιστον, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ. Τσιμουδιά από κανέναν και από τον ίδιο. Και μετά μας μιλάτε με έπαρση και με υποκρισία για τα θέματα εθνικής ασφάλειας.
Τι επισημαίνει ο πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Επικρατείας και πρώην πρόεδρος της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, κ. Μενουδάκος;
Ότι από την αρχειοθέτηση του φακέλου των υποκλοπών επωφελείται η κυβέρνηση.
Εγώ, λοιπόν, σας θέτω δύο θέματα εθνικής ασφάλειας και παρακαλώ πολύ για τις δικές σας απαντήσεις. Γιατί, κυρίες και κύριοι βουλευτές, το απόστημα του καθεστώτος Μητσοτάκη έχει σπάσει. Τα σκάνδαλα αποκαλύπτονται, όπως και οι ευθύνες τους. Και επανέρχομαι, λοιπόν, σε αυτό που σας είπα για μία επιπλέον σημαντική αποκάλυψη του Σαββατοκύριακου, που είναι η συνέντευξη του κ. Μενουδάκου, πρώην προέδρου του Συμβουλίου Επικρατείας και πρώην προέδρου της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Τι επισημαίνει ο κ. Μενουδάκος; Ότι από την αρχειοθέτηση του φακέλου των υποκλοπών επωφελείται η κυβέρνηση. Ότι τα ίδια άτομα παρακολουθούνταν ταυτόχρονα από την ΕΥΠ και το «Predator». Ότι του προκαλεί εντύπωση η αρχειοθέτηση από τον Άρειο Πάγο, ενώ αποκαλύφθηκαν νέα στοιχεία στη δίκη και στην απόφαση του δικαστηρίου, των ιδιωτών, θυμάστε… Και ότι τόσο η ιδιότητα των ακολουθούμενων, όσο και η χρήση ενός πολύ ακριβού πολυδάπανου συστήματος λογισμικού, όπως το «Predator», δεν μπορούσε να οργανωθεί μόνο από έναν ιδιώτη.
Ακόμα μια κατάρριψη του αφηγήματος της κυβέρνησης και της ηγεσίας του Αρείου Πάγου. Γι’ αυτό τον λόγο ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κατέθεσε αίτημα να κληθούν στη Βουλή, στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, ο κ. Τζαβέλλας, αλλά και ο διοικητής της ΕΥΠ. Για να δώσουν εξηγήσεις για τις επισυνδέσεις της ΕΥΠ που αποτέλεσαν ταυτόχρονα στόχο του «Predator» και συγκεκριμένα και για τις εντολές που δόθηκαν και τις συγκεκριμένες επισυνδέσεις, αλλά και για τη γνώση που έχουν για την υπόθεση των υποκλοπών.
Κύριε Πιερρακάκη, σας έχουμε προειδοποιήσει. Θα έρθετε να απολογηθείτε ενώπιον του ελληνικού λαού, γιατί δεν θα σας επιτρέψουμε, επειδή δεν το θέλει η κοινωνία, να κουκουλώσετε ένα τέτοιο μείζον σκάνδαλο και θέμα Δημοκρατίας.
Και να έρθω λίγο και στα θέματα του χαρτοφυλακίου του κ. Πιερρακάκη. Ό,τι και να λέει ο κ. Πιερρακάκης, ό,τι και να λέει η Νέα Δημοκρατία, στα θέματα της οικονομίας έχουμε πολύ αρνητικές εξελίξεις. Και θέλουμε και σε αυτά απαντήσεις.
Η πραγματική οικονομία βυθίζεται. Είναι σοβαρότατο πρόβλημα εθνικής οικονομίας ότι αυξήθηκε η ψαλίδα του εμπορικού ισοζυγίου 14,3% τον Φεβρουάριο.
Είναι θέμα παραγωγικότητας και προοπτικής της οικονομίας της χώρας μας. Την ίδια στιγμή που η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη, ενώ ο πληθωρισμός, η ακρίβεια της καθημερινότητας, εκτινάσσεται κυριολεκτικά από 2% πέρυσι σε 5,4%, φέτος:
19% στο κρέας, 32% στο diesel, 50% στη θέρμανση. Τεράστια αύξηση, επίσης, στη στέγαση. Και γιατί η κυβέρνηση αρνείται να λάβει μέτρα, που έλαβαν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές σοβαρές και μεγάλες χώρες για το θέμα της μείωσης της φορολογίας.
Προσπαθεί ο κ. Πιερρακάκης να περιορίσει τη συζήτηση στο δημόσιο χρέος, αλλά αφήνει στην άκρη τις ανάγκες της οικονομίας στο παραγωγικό μοντέλο και την προοπτική των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.
Γιατί την ίδια στιγμή οι οφειλές προς την ΑΑΔΕ προς τα ασφαλιστικά ταμεία, ταυτόχρονα, εκτοξεύονται. Το κόστος ενέργειας, μεταφορών και στέγασης επίσης. Άρα ο εφιάλτης και η αγωνία πολλαπλασιάζεται. Και ο κος Πιερρακάκης πανηγυρίζει για ένα πλεόνασμα 12,1 δισ. ευρώ. Ένα πλεόνασμα το οποίο έχει κλαπεί από την αγορά και από την κοινωνία. Γιατί θα μπορούσε να είναι νέες θέσεις εργασίας, καλύτερες αμοιβές, νέο προϊόν και αύξηση του ΑΕΠ της χώρας. Και πίσω από την προπαγάνδα τους κρύβεται μια πολύ σκληρή αλήθεια:
Η Ελλάδα του 2026, κ. Πιερρακάκη, είναι η Ελλάδα της φτηνής εργασίας και της ακριβής ζωής. Και αυτό δεν πάει άλλο.
Ενώ οι ευρωπαϊκές πρωτιές μας είναι στο κόστος στέγασης, στα ποσοστά φτώχειας, στον χρόνο εργασίας, αλλά σε μισθούς και αγοραστική δύναμη, είμαστε τελευταίοι. Την ίδια όμως στιγμή η οικονομία, την οποία προσπαθεί να παρουσιάσει με ωραία λόγια ο κ. Πιερρακάκης, έχει 4,9 δισ. κέρδη των τραπεζών, 2,8 δισ. το 2025, υπερβολικά προκλητικά χαμηλά φορολογούμενα μερίσματα από τις τράπεζες, μόνο από τις τέσσερις συστημικές.
Η ΔΕΗ, το έχουμε αναφέρει, 2 δισ. EBITDA, κέρδη προ φόρων. Τα διυλιστήρια 700 εκατομμύρια πέρυσι, υπερκέρδη ουρανοκατέβατα.
Και όλα αυτά ενώ επιμένετε να έχουμε μία τραγικά άδικη χαμηλή φορολόγηση των μερισμάτων σε πλήρη αναντιστοιχία με τη μέση φορολογία των πολιτών. Το πάρτι των λίγων συνεχίζεται.
Και για να έρθω σε ένα άλλο κομμάτι δικής σας αρμοδιότητας. Ταμείο Ανάκαμψης. Διάβαζα σήμερα στοιχεία της Eurostat ότι στο τέλος του 2025 η απορρόφηση για την Ελλάδα είναι 39%. Οι πόροι δεν φτάνουν καθόλου στην οικονομία, πολύ δε περισσότερο στην πραγματική οικονομία. Πού είναι ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός των μικρομεσαίων επιχειρήσεων; Πού είναι η καινοτομία; Πού είναι η προσαρμογή στην κλιματική κρίση;
Ένας μικρός αριθμός εταιρειών απορροφά ένα μεγάλο μέρος και κάποιοι γυρίζουν τα δάνεια τους σε χαμηλότερα επιτόκια. Και τώρα η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κάνει και έλεγχο για τα κονδύλια αυτά.
Έχουμε καταθέσει -και ας κάνει πως δεν ακούει η κυβέρνηση, γιατί δεν έχει τι να απαντήσει- συγκεκριμένες κοστολογημένες προτάσεις και για ένα νέο παραγωγικό σχέδιο και για άμεσα μέτρα.
Αναστολή του ΦΠΑ για ένα εξάμηνο σε τρόφιμα και φάρμακα. Το κάνουν οι άλλες χώρες, όχι η… pic.twitter.com/Fd8UcJKGxG
Εδώ εμείς έχουμε καταθέσει, και οφείλω να το πω κυρίες και κύριοι βουλευτές, και ας κάνει πως δεν ακούει η κυβέρνηση, γιατί δεν έρχεται να απαντήσει ποτέ επί του συγκεκριμένου, μια συγκεκριμένη πρόταση και για άμεσα μέτρα. Γιατί πράγματι υπάρχει θέμα διαχείρισης και της τρέχουσας κρίσης, αλλά και για το παραγωγικό μοντέλο. Ξαναλέμε λοιπόν, εδώ, καθαρά, με δημοσιονομικά περιθώρια:
Αναστολή του ΦΠΑ για ένα εξάμηνο σε τρόφιμα και φάρμακα για να ανασάνει η οικονομία. Προχωρούν οι άλλες χώρες, εμείς δεν το κάνουμε.
Μόνιμη μείωση του ΦΠΑ στα νησιά. Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, στο χαμηλότερο επίπεδο που επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Πλαφόν στο κέρδος διύλισης, γιατί πρέπει να σταματήσουν τα ουρανοκατέβατα κέρδη στα διυλιστήρια, που δεν τολμάτε να βάλετε στο στόμα σας. Έλεγχος κέρδους στην εφοδιαστική αλυσίδα. Και ταυτόχρονα, επειδή έχουμε σήμερα και την απεργία της ΑΔΕΔΥ, 13η σύνταξη στους συνταξιούχους, 13ος και 14ος μισθός στους δημοσίους υπαλλήλους. Είναι μια άδικη περικοπή που πρέπει να σταματήσει. Και, βέβαια, συλλογικές συμβάσεις για όλους τους εργαζόμενους. Για να γίνουμε ευρωπαϊκή χώρα. Εμείς το θέλουμε, εσείς μας καθυστερείτε. Και μια δημόσια πολιτική στέγης -δεν έχετε δημόσια πολιτικής στέγης- και με κοινωνική κατοικία και με έλεγχο της αγοράς και με έλεγχο του Airbnb.
Αλλά και ένα νέο παραγωγικό σχέδιο. Οφείλω να το πω και να το ξαναλέμε: Η χώρα δεν έχει παραγωγικό σχέδιο. Εμείς προτείνουμε έμφαση στο πραγματικό προϊόν, έμφαση στην καινοτομία, περιφερειακό σχεδιασμό, αποκέντρωση δηλαδή της ανάπτυξης, με πολεοδομικά σχέδια και χωροταξικό σχεδιασμό, που δεν έχετε προκάμει 7 χρόνια τώρα να κάνετε, και Κράτος Δικαίου.
Γιατί η διαφθορά σας, κ. Πιερρακάκη, σκοτώνει την ανάπτυξη και στερεί το μέλλον της χώρας.
Η κυβέρνηση, βέβαια, αρνείται τη συζήτηση. Γιατί; Γιατί δεν έχει απαντήσεις, όταν υπάρχει αυτή η κλοπή των 12 δισεκατομμυρίων σε πλεονάσματα. Αλλά και για έναν άλλο λόγο: Γιατί οι προτεραιότητες σας, κ. Πιερρακάκη, είναι τα σκάνδαλα. Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ – έγινε η κλοπή του ενός δισεκατομμυρίου από τους αγρότες και τις αγρότισσες. Για τις απευθείας αναθέσεις προλάβατε, για το ξεπούλημα δημόσιας περιουσίας επίσης κάνατε τα πάντα. Για το ρουσφέτι, που κάποιοι υπουργοί σας λένε ότι είναι και νόμιμο, για την οικογενειοκρατία, κάνατε τα πάντα. Αλλά σχεδιασμό δεν θέλετε. Κράτος Δικαίου δεν θέλετε.
Και ξέρετε γιατί; Γιατί, όταν υπάρχει Κράτος Δικαίου, δεν μπορούν να παίρνουν παράνομες επιδοτήσεις οι «Φραπέδες» και οι «Χασάπηδες». Και αυτό ενοχλεί πάρα πολύ την κυβέρνηση της Δεξιάς.
Και σήμερα φέρνει ένα νομοσχέδιο, που είναι μια πολύ καλή φωτογραφία της στιγμής για το ποια είναι τα όρια, η επάρκεια αλλά και ο στόχος. Το νομοσχέδιο αυτό είναι η απόδειξη της αποτυχίας της ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας. Με την επίκληση Οδηγίας έχουμε έναν αχταρμά, μια άναρχη συνάθροιση άσχετων ρυθμίσεων. Πολλές από αυτές είναι διορθώσεις σε λάθη νομοθέτησης της Νέας Δημοκρατίας. Νομοθετούν πάνω στο λάθος τους.
Και φέρνετε τελικά μία μεσονύκτια τροπολογία, επίσης παζλ άσχετων ρυθμίσεων, με φωτογραφικές ρυθμίσεις, λίγη ώρα πριν από την Ολομέλεια. Ωραία αριστεία. Αυτό πρέπει κυριολεκτικά να το διδάξετε στο Εurogroup, κ. Πιερρακάκη. Να πείτε, δηλαδή, στους Ευρωπαίους συναδέλφους πως έρχεστε μεσάνυχτα, ενώ έχει γίνει ολόκληρη συζήτηση, πρώτα δημόσια και μετά στις Επιτροπές, και βάζετε πρόσθετη ύλη με αποσπασματικές ρυθμίσεις, χωρίς να έχουν σχέση με το νομοσχέδιο. Κυριολεκτικά, αυτό είναι το βραβείο «αριστείας». Αυτό τον έπαινο, κ. Πιερρακάκη, κάποια στιγμή θα σας τον απονείμει και δημόσια ο ελληνικός λαός.
Ενώ προσέξτε την ανικανότητά τους: Ακόμα και για τα δικά τους μέτρα, των 500 εκατομμυρίων, δεν έχουν προλάβει να φέρουν νομοθέτηση. Δεν έχουν προλάβει, ενώ δηλώνουν δημόσια ότι νοιάζονται για τους συνταξιούχους, για τις οικογένειες. Έτσι δεν μας έλεγε, για να αλλάξει την ατζέντα, ο κ. πρωθυπουργός;
Μας ρωτάτε συχνά πόσο κοστίζουν οι προτάσεις μας.
Γιατί όμως στο νομοσχέδιο της κυβέρνησης το Ελεγκτικό Συνέδριο βρίσκει έλλειμμα υπολογισμού του κόστους των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων;
Και επανέρχεται η κυβέρνηση στο αγαπημένο της θέμα: Πώς θα ιδιωτικοποιήσει το νερό. Πώς σε… pic.twitter.com/S0gV0DQAhE
Μας ρωτάνε, για να περάσω σε ένα άλλο θέμα, για το δημοσιονομικό αποτύπωμα των δικών μας προτάσεων. Πόσες φορές ο κ. Πιερρακάκης έχει κάνει ερώτημα; Να σας κάνω εγώ, λοιπόν, ένα ερώτημα: Γιατί στο δικό σας νομοσχέδιο τώρα το Ελεγκτικό Συνέδριο βρίσκει έλλειμμα τεκμηρίωσης ή υπολογισμού τού αποτυπώματος των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων; Ρωτώ. Ο εισηγητής μας, μας ενημέρωσε για σοβαρά τέτοια ζητήματα.
Και μέσα σε αυτόν τον αχταρμά, έρχονται και ρυθμίσεις για ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Επανέρχεται η κυβέρνηση στο αγαπημένο της θέμα: Πώς θα ιδιωτικοποιήσει και θα αλώσει τον χώρο του νερού. Δηλαδή, πώς το νερό, που είναι κοινωνικό αγαθό, θα γίνει, κ. Πέτσα και κ. Μαρκόπουλε, πεδίο για πάρτι κερδοσκόπων. Συγχαρητήρια! Πάρα πολύ ωραία.
Ξεκινήσανε, δεν εφαρμόζανε απόφαση του ΣτΕ. Υπήρξε ειδική απόφαση συμμόρφωσης του ΣτΕ για να εφαρμόσουν απόφαση Συμβουλίου της Επικρατείας. Ιδιωτικοποίηση εξωτερικού υδραγωγείου. Εδώ έχουν γίνει όλα αυτά. Και τώρα ανοίγουν δρόμο για τα αποθεματικά των εταιρειών ύδρευσης. Δηλαδή, προσέξτε: Ενώ οι πολίτες πλήρωσαν λογαριασμούς νερού και υπάρχει αποθεματικό, που είναι περιουσία των πολιτών, αντί να έρθει αυτό το αποθεματικό να γίνει έργα, όπως, παραδείγματος χάρη, σχέδιο λειψυδρίας, και να μειωθεί το κόστος νερού, το αξιοποιούν προς όφελος των ιδιωτών μετόχων, αλλά όχι για να μειωθεί το κόστος διαχείρισης νερού, όχι για να μειωθεί το κόστος στους πολίτες. Δηλαδή, οι πολίτες θα πληρώνουν, και το κάνουν στην Αττική, υψηλότερο κόστος νερού, και θα βολεύονται κάποιοι. Κάτι περίεργο σημαίνει όλο αυτό. Έτοιμη λεία προς διανομή; Delivery boy μεγάλων εταιρειών ακόμα μια φορά, κ. Πιερρακάκη; Κοινωνικοποιείτε το κόστος και ιδιωτικοποιείτε το όφελος.
Επιπροσθέτως, κάνουν την ΕΥΔΑΠ – ΕΥΑΘ εργαλείο ρουσφετολογικών ρυθμίσεων. Προσέξτε: Απαξιώνουν το ΑΣΕΠ στις προσλήψεις, ενώ ταυτόχρονα φέρνουν μάνατζερ από την αγορά. Υποβαθμίζουν το ΑΣΕΠ και φέρνουν μάνατζερ από την αγορά, ιδιώτες. Για όλα αυτά, και για τα αποθεματικά και για τους ιδιωτικούς μάνατζερ -τρομάρα τους, πήγαν αλλού, εκεί στον ΕΦΚΑ, και ακόμα δεν έχουν λύσει τα θέματα των συντάξεων- και για την υποβάθμιση του ΑΣΕΠ, έχει κάνει παρατηρήσεις και η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής. Και επιπροσθέτως, για τους εργαζόμενους, τους συμβασιούχους, που δουλεύουν στις εταιρείες ύδρευσης και αποχέτευσης, δεν φέρνουν ρύθμιση για μοριοδότηση και υποστήριξη των εργαζομένων -που πρέπει να τους υποστηρίξουμε, και το ζητάμε και εμείς. Δεν είστε κυβέρνηση δημοσίου συμφέροντος, είστε κυβέρνηση για «χεράτες» εξυπηρετήσεις – για να θυμηθώ και τον μέχρι πρόσφατα γραμματέα της Νέας Δημοκρατίας στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Το ίδιο μοντέλο είναι αυτό που κάνουν και στη ΔΕΗ. Προσέξτε: ιδιωτικοποίηση, υπερκέρδη, χειραγώγηση της αγοράς, μιας μικρής αγοράς, και ενίσχυση ποσοστών στο ιδιωτικό fund. Αυτό δεν έκαναν με το CVC στη ΔΕΗ; Αυτό κάνουν τώρα και στην ΕΥΔΑΠ – ΕΥΑΘ.
Εγώ θέλω να σας προειδοποιήσω, κ. Πιερρακάκη: Δεν θα σας επιτρέψουμε να ιδιωτικοποιήσετε το νερό, όπως πετύχαμε – η κοινωνία, και εμείς το στηρίξαμε – και το 2014, και το 2022, και το 2023. Δεν θα σας περάσει.
Κύριε Πρόεδρε, οφείλω να αναφερθώ για πολύ λίγο και στη χθεσινή μου επίσκεψη στη Λέσβο, γιατί δεσμεύτηκα -και αυτό είναι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η εκπροσώπηση των πολιτών- να τους εκπροσωπήσουμε εδώ σήμερα. Και αφορά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας. Η Λέσβος, ένα νησί αυτάρκες, περήφανο, παραγωγικό, με προϊόντα ονομασίας προέλευσης, τοπική φυλή προβάτων και αναπτυξιακή δυναμική.
Μοιράστηκα, κυρίες και κύριοι βουλευτές, την οργή και την απόγνωση των κατοίκων, γιατί ο αφθώδης πυρετός εξαπλώθηκε από την ανικανότητα και την αδιαφορία της κυβέρνησης. Δεν εφαρμόστηκαν πρωτόκολλα βιοασφάλειας, δεν υπήρξε κανένα μέτρο στήριξης των κτηνοτρόφων και των άλλων σχετιζόμενων επαγγελμάτων – υπολογίζουν οι δύο δήμαρχοι του νησιού περίπου 30.000 άτομα αυτή τη στιγμή – και έχουμε μια τραγωδία που εξελίσσεται σήμερα. Δεν υπάρχει ενημέρωση, δεν υπάρχει σχέδιο και πλήττεται όλο το νησί, η τοπική οικονομία, το περιβάλλον, ο τουρισμός και η δημόσια υγεία.
Χθες, αποκαλύφθηκε ότι η υπουργική απόφαση για την ενίσχυση των τυροκομείων, ώστε να πληρωθούν οι κτηνοτρόφοι για το γάλα που παρέδωσαν, δεν μπορεί να εφαρμοστεί, γιατί έρχεται σε αντίθεση με τον Κανονισμό de minimis. Kαι η υπόσχεση του υπουργείου Εσωτερικών για ένα εκατομμύριο για τις ζωοτροφές, επίσης, δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Δεν θα πάνε στους παραγωγούς όλα αυτά.
Και ενημερώθηκα από τους δύο δημάρχους, το ΓΕΩΤΕΕ και τους κτηνοτρόφους, ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας για την ακραία επικίνδυνη διαχείριση των σφαγιασθέντων ζώων και των απορρίψεων γάλακτος. Με κινδύνους στους υδροφορείς, στο περιβάλλον και στη διασπορά της ζωονόσου. Δεν υπάρχει μηχανισμός διαχείρισης, δεν υπάρχει δηλαδή ένα στιβαρό σχέδιο, δεν υπάρχει ενημέρωση και υπάρχει μόνο πιθανό σχέδιο εξυπηρέτησης μεγάλων επιχειρήσεων.
Εδώ, λοιπόν, θέλω να ξεκαθαρίσω: Πρέπει να υπάρχει πλήρης αποζημίωση των κτηνοτρόφων στο 100%, χρηματοδότηση για την αποκατάσταση των κοπαδιών και αναπλήρωση εισοδήματος όλων των εμπλεκομένων στην κρίση της ζωονόσου, με στήριξη των μικρών επιχειρήσεων. Και κυρίως, να το πω σε εσάς κ. Πιερρακάκη: Πότε θα γίνει αυτή η αναστολή υποχρεώσεων προς ΑΑΔΕ και ασφαλιστικά ταμεία που έχετε υποσχεθεί εδώ και δύο μήνες; Φτάνουμε περίπου στα 25.000 σφαγιασθέντα ζώα και ακόμα περιμένουν οι παραγωγοί. Και να στηρίξουμε και τα παιδιά της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης του νησιού.
Όμως για όλα αυτά χρειάζεται ισχυρή Πολιτεία. Δεν τη θέλει η Νέα Δημοκρατία. Γι’ αυτό και έχουμε μια μεγάλη κρίση και Δημοκρατίας και οικονομίας. Η πρόοδος και η ευημερία των πολιτών θα έρθει μόνο όταν φύγει αυτή η απαράδεκτη, επικίνδυνη κυβέρνηση και θα υπάρχει μια προοδευτική προοπτική με τη δύναμη του λαού και των προοδευτικών δυνάμεων.
Ερώτηση προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για το πρόωρο κλείσιμο του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» κατέθεσαν 17 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία. Όπως τονίζουν στο κείμενο της ερώτησής τους, η οποία κατατέθηκε με πρωτοβουλία των Νίκου Παππά, Κατερίνας Νοτοπούλου, Έλενας Ακρίτα και Χρήστου Γιαννούλη και βασίστηκε σε στοιχεία ρεπορτάζ της Εφημερίδας των Συντακτών, «το πρόγραμμα “Σπίτι μου ΙΙ” κλείνει πρόωρα, σχεδόν τρεις μήνες πριν την προγραμματισμένη ημερομηνία ολοκλήρωσής του», ενώ οι συμμετέχοντες «ενημερώθηκαν, εντελώς αιφνιδιαστικά, ότι οι δανειακές τους συμβάσεις με τις τράπεζες θα πρέπει να έχουν υπογραφεί ως τις 2 Ιουνίου». Όπως επισημαίνουν, «η κυβερνητική προχειρότητα και ανικανότητα αφήνουν τους συμμετέχοντες εκτεθειμένους», με αποτέλεσμα χιλιάδες πολίτες να κινδυνεύουν να χάσουν προκαταβολές, προσύμφωνα και τη δυνατότητα αγοράς κατοικίας.
Οι βουλευτές σημειώνουν ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. «ονόμασε “πολιτική” την επιδότηση του δανεισμού για την αγορά παλαιών ακινήτων», μετατρέποντας τους πολίτες σε δανειολήπτες, χωρίς να αντιμετωπίσει ουσιαστικά τη στεγαστική κρίση. Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη επιλογή «προκάλεσε αύξηση των τιμών στην εν λόγω αγορά», χωρίς να επιτευχθεί ούτε ο κυβερνητικός στόχος για στήριξη περίπου 20.000 πολιτών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν -με βάση και το δημοσίευμα της ΕΦΣΥΝ- στα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των δύο προγραμμάτων. Όπως αναφέρουν, για τα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» κατατέθηκαν συνολικά περίπου 165.000 αιτήσεις, ενώ οι συνολικές εκταμιεύσεις δανείων ανήλθαν μόλις σε 13.440. «Μόνο το 8,2% των συνολικών αιτήσεων “προχώρησαν”», σημειώνουν χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «η κυβέρνηση δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις ανάγκες του 92% των αιτούντων (152 χιλιάδες πολίτες)».
Παράλληλα, αποδίδουν την αποτυχία «στον λάθος σχεδιασμό, στον χαμηλό προϋπολογισμό και στην παραχώρηση των φίλτρων και των κριτηρίων επιλογής στις τράπεζες, οι οποίες έκριναν με πιστοληπτικά κριτήρια, απορρίπτοντας όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη».
Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ζητούν, μεταξύ άλλων, να δοθούν σαφείς απαντήσεις για τον λόγο του πρόωρου τερματισμού του προγράμματος, για το ακριβές σχέδιο στήριξης όσων δεν προλάβουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία δανειοδότησης έως τις 2 Ιουνίου, αλλά και για το αν η κυβέρνηση προτίθεται να προχωρήσει σε μια ολοκληρωμένη δημόσια στεγαστική πολιτική απέναντι στη συνεχιζόμενη στεγαστική κρίση.
Ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης:
Αθήνα, 12 Μαΐου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
Θέμα: «“Σπίτι μου” μόνο για το 8% των αιτούντων – Τι θα κάνετε με όσους μένουν “στον αέρα” μετά το άρον άρον κλείσιμο του “Σπίτι μου 2”;»
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» κλείνει πρόωρα, σχεδόν τρεις μήνες πριν την προγραμματισμένη ημερομηνία ολοκλήρωσής του (31 Αυγούστου 2026). Οι άνθρωποι που είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα ενημερώθηκαν, εντελώς αιφνιδιαστικά, ότι οι δανειακές τους συμβάσεις με τις τράπεζες θα πρέπει να έχουν υπογραφεί ως τις 2 Ιουνίου. Η κυβερνητική προχειρότητα και ανικανότητα αφήνουν τους συμμετέχοντες εκτεθειμένους, καθώς χιλιάδες είναι αυτοί που αναμένεται να μην προλάβουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία δανειοδότησης για την αγορά σπιτιού. Και, βεβαίως, με αυτή την απόφαση βρίσκονται «στον αέρα» προκαταβολές, προσύμφωνα, δικαιολογητικά και η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον.
Όπως παρουσιάζει σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της η Εφημερίδα των Συντακτών (11 Μαΐου 2026), το «Σπίτι μου 2», όπως και το «Σπίτι μου 1», που προηγήθηκε, είχαν παρουσιαστεί από την κυβέρνηση ως η κεντρική στεγαστική πολιτική της για νέους και οικογένειες. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ονόμασε, δηλαδή, «πολιτική» την επιδότηση του δανεισμού για την αγορά παλαιών ακινήτων, κάνοντας τους πολίτες δανειολήπτες, προκάλεσε αύξηση των τιμών στην εν λόγω αγορά, ενώ δεν κατάφεραν να φτάσει ούτε τον δικό της στόχο, που ήταν να αγοράσουν σπίτι περί τους 20.000 πολίτες.
Όσο η κυβέρνηση πανηγυρίζει, αξίζει να δούμε ορισμένα στοιχεία, όπως παρατίθενται και στο δημοσίευμα της ΕΦΣΥΝ, για τα αποτελέσματα του «Σπίτι μου 1» και του «Σπίτι μου 2», αποτελέσματα που αποτυπώνουν την αποτυχία της κυβερνητικής πολιτικής.
«Σπίτι μου 1»: Στις 29/11/20231 (δύο μήνες μετά τη λήξη του προγράμματος), ο τότε Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωνε ότι «έχουν εγκριθεί περίπου 10.000 δάνεια και πάρα πολλοί νέοι έχουν ήδη εγκατασταθεί στα σπίτια τους». Όπως προκύπτει, όμως, από Δελτίο Τύπου του Υπουργείου στις 2/10/20242, οι οριστικές τελικές εκταμιεύσεις δανείων για το πρόγραμμα «Σπίτι Μου 1», που είχε συνολικό προϋπολογισμό 1 δισ. ευρώ, έφταναν τις 7.240 και είχαν συνολική αξία 696 εκατ. ευρώ.
«Σπίτι μου 2»: Στην πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών3 αναφέρεται ότι στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος έχουν εγκριθεί μέχρι σήμερα 13.461 δάνεια, συνολικής αξίας 1,617 δισ. ευρώ, με μέσο ύψος δανείου 120 χιλιάδες ευρώ, ενώ η απορρόφηση του συνολικού προϋπολογισμού ανέρχεται στο 84,1%. Πρόσφατα δημοσιεύματα (τέλη 20254), όμως, έκαναν λόγο για 6.200 περίπου εκταμιεύσεις δανείων, συνολικού ύψους 675 εκατ. ευρώ.
Επειδή το κρίσιμο σημείο είναι οι τελικές εκταμιεύσεις και το συνολικό τους ύψους και όχι οι εγκρίσεις δανείων και ο προϋπολογισμός τους, συνοψίζουμε:
Το «Σπίτι μου 1» έκλεισε, σύμφωνα με το Υπουργείο, με 7.240 εκταμιεύσεις δανείων, συνολικής αξίας 696 εκατ. ευρώ.
Το «Σπίτι μου 2» έκλεισε, σύμφωνα με δημοσιεύματα, με 6.200 περίπου εκταμιεύσεις, συνολικού ύψους 675 εκατ. ευρώ.
Συνεπώς, ο συνολικός αριθμός εκταμιεύσεων και για τα δύο προγράμματα ανέρχεται σε 13.440 δάνεια, με τη συνολική τους αξία να φτάνει τα 1,37 δισ. ευρώ.
Ένα ακόμα στοιχείο που πρέπει να μελετηθεί, ώστε να διαπιστωθεί αν τα προγράμματα αυτά ανταποκρίθηκαν στις ανάγκες της κοινωνίας εν μέσω στεγαστικής κρίσης, είναι το ποσοστό των αιτούντων που κατάφεραν να ωφεληθούν από τα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2».
Στις 17/1/2024, η (τότε) αρμόδια Υπουργός, Σοφία Ζαχαράκη δήλωνε, σε συνέντευξή της5, ότι για το «Σπίτι μου 1» έγιναν περίπου 40.000 αιτήσεις.
Στις 18/2/25, δημοσίευμα6 ανέφερε ότι οι αιτήσεις για το «Σπίτι μου 2» έφταναν τις 125.000.
Αθροιστικά, δηλαδή, για τα δύο προγράμματα κατατέθηκαν 165.000 αιτήσεις.
Με δεδομένο ότι, όπως προαναφέραμε, οι συνολικές εκταμιεύσεις δανείων ανήλθαν σε μόλις 13.440, προκύπτει ότι μόνο το 8,2% των συνολικών αιτήσεων «προχώρησαν». Αυτό καταδεικνύει την πλήρη αποτυχία της κυβερνητικής δράσης. Η κυβέρνηση δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις ανάγκες του 92% των αιτούντων (152 χιλιάδες πολίτες).
Ο λάθος σχεδιασμός, ο χαμηλός προϋπολογισμός (συνολικά), η παραχώρηση των φίλτρων και των κριτηρίων επιλογής στις τράπεζες, οι οποίες έκριναν με πιστοληπτικά κριτήρια, απορρίπτοντας όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη, είναι τα αίτια της αποτυχίας.
Επειδή η Ελλάδα είναι 1η (το 2024) στην Ε.Ε. στο ποσοστό του πληθυσμού (29% των Ελλήνων, όταν ο ευρωπαϊκός μ.ό. είναι 8,2%), που ξοδεύει πάνω από το 40% του εισοδήματος του για έξοδα στέγασης (φως, νερό, τηλέφωνο, θέρμανση, ενοίκιο ή δόση στεγαστικού δανείου),
Επειδή ο εν λόγω πληθυσμός έχει αυξηθεί κατά 220.000 άτομα από το 2022,
Επειδή η χώρα μας είναι πρώτη (το 2024) στην Ε.Ε. σε ποσοστό πληθυσμού (43% των Ελλήνων, όταν ο ευρωπαϊκός μ.ό. είναι 9,2%) που έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές στέγασης (φως, νερό τηλέφωνο, ενοίκιο ή δόση στεγαστικού δανείου), σημειώνοντας αύξηση στο ποσοστό αυτό από το 2019,
Επειδή η Ελλάδα βρίσκεται στο απόλυτο μηδέν στα επίσημα στοιχεία της Eurostat για τις δημόσιες δαπάνες με κωδικό COFOG Housing Development, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 0,7% του ΑΕΠ (που σε όρους ελληνικού ΑΕΠ, θα ξεπερνούσαν το 1,7 δισ. ευρώ δαπάνες),
Επειδή η Ελλάδα είναι 4η (Μάρτιος 2026) στην Ε.Ε. σε πληθωρισμό ενοικίων, με ετήσια αύξηση τιμών ενοικίου 7,6% όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 2,9% και επειδή οι τιμές ενοικίων στη χώρα μας έχουν αυξηθεί κατά 29% από τον Μάρτιο του 2022,
Επειδή η Ελλάδα είναι ξανά 1η το 2025 στην Ε.Ε. σε ποσοστό πληθυσμού (18%), που αδυνατεί να κρατήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό, με ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον μ.ό. της Ε.Ε. (8,8%).
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Ποιος είναι ο ακριβής λόγος λήξης του προγράμματος «Σπίτι μου 2» τρεις μήνες πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία ολοκλήρωσής του; Ποιες πρωτοβουλίες ανέλαβαν τα αρμόδια Υπουργεία και η κυβέρνηση, ώστε να ενημερώσουν σε εύλογο χρόνο πριν από τη λήξη του προγράμματος όσους και όσες συμμετέχουν σε αυτό; Ποιες πρόνοιες ελήφθησαν για να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες δανειοδότησής τους νωρίτερα;
2. Ποια πρόβλεψη υπάρχει για όσους/όσες δεν προλάβουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία δανειοδότησής τους για την αγορά σπιτιού ως τις 2 Ιουνίου; Τι θα γίνει με τις προκαταβολές;
3. Πόσοι και πόσες θα χάσουν την ευκαιρία που τους δόθηκε με την έγκριση της αίτησής τους; Προβλέπεται η ύπαρξη νέου -αντίστοιχου- προγράμματος;
4. Ισχύει ότι για τα δύο προγράμματα, «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», έχουν εκταμιευτεί συνολικά μόλις 13.440 δάνεια, συνολικού ύψους 1,37 δισ. ευρώ;
5. Ισχύει ότι, όπως προκύπτει από τον συνδυασμό στοιχείων και επίσημων δηλώσεων, κατατέθηκαν περί τις 165 χιλιάδες αιτήσεις για τα δύο προγράμματα;
6. Κρίνεται επιτυχημένη η κυβερνητική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης όταν, με βάση τα στοιχεία, μόνο το 8,2% των συνολικών αιτήσεων «προχώρησαν», ενώ το 92% των αιτούντων (152 χιλιάδες πολίτες) έμειναν εκτός;
7. Κρίνεται ικανοποιητικός ο τρόπος διαχείρισης από μέρους των τραπεζών, οι οποίες έκριναν με πιστοληπτικά κριτήρια, απορρίπτοντας όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη;
8. Τι σκοπεύει να πράξει η κυβέρνηση για να θεμελιώσει μια ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική πέραν της ενίσχυσης του επιτοκίου ιδιωτικών δανείων, επιλογή που αποτελεί μία λειψή διάσταση μιας αναγκαίας μεγάλης παρέμβασης; Ποιες πολιτικές προκρίνονται για τη βελτίωση της ζωής των πολιτών, η οποία συνεχώς επιδεινώνεται με βάση τα στοιχεία που παραθέσαμε;
Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής και Τουρισμού κατέθεσαν 13 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του Βουλευτή Μαγνησίας και Τομεάρχη Ναυτιλίας της Κ.Ο., Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία του για τις σοβαρές περιβαλλοντικές, κοινωνικές, αναπτυξιακές και ζητήματα ασφάλειας που προκύπτουν από την εφαρμογή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 3000.0/44137/2025 σχετικά με την τοποθέτηση και εκμετάλλευση ναυδέτων εκτός θαλάσσιων ζωνών λιμένα.
Στην Ερώτηση αναφέρεται ότι «Η συγκεκριμένη ΚΥΑ ανοίγει τον δρόμο για την ανεξέλεγκτη ιδιωτικοποίηση θαλάσσιων περιοχών και ακτών, επιτρέποντας την εγκατάσταση ναυδέτων σχεδόν σε οποιοδήποτε σημείο της ελληνικής επικράτειας, χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό, χωρίς ουσιαστικά περιβαλλοντικά κριτήρια και χωρίς διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες, την αυτοδιοίκηση και τους επαγγελματικούς φορείς. Ενώ από το 2017 υπήρχε σαφές θεσμικό πλαίσιο που επέτρεπε την τοποθέτηση ναυδέτων αποκλειστικά εντός θαλάσσιων ζωνών λιμένα, η κυβέρνηση της ΝΔ αξιοποίησε εξουσιοδοτική διάταξη του 2014 προκειμένου να επεκτείνει τη δυνατότητα αυτή εκτός οργανωμένων λιμενικών περιοχών, μετατρέποντας ουσιαστικά τις ελληνικές ακτές σε ένα απέραντο πεδίο εμπορικής εκμετάλλευσης».
Σύμφωνα με τους βουλευτές, η ΚΥΑ περιλαμβάνει σωρεία προβληματικών διατάξεων, όπως την παραχώρηση της δυνατότητας σε ιδιώτες να δεσμεύουν θαλάσσιες περιοχές ακόμη και κοντά σε παραλίες και κατοικίες υψηλής αξίας, εξυπηρετώντας ιδιωτικά συμφέροντα. Παρέχεται η δυνατότητα εμπορικής εκμετάλλευσης θαλάσσιων χώρων από ιδιώτες έναντι εξαιρετικά χαμηλού ανταλλάγματος προς το Δημόσιο και δημιουργούνται αποκλεισμοί για άλλα σκάφη σε ακτίνα 50 μέτρων γύρω από τα ναύδετα, περιορίζοντας την ελεύθερη χρήση όρμων και ακτών. Ταυτόχρονα, δεν προβλέπεται ολοκληρωμένος χωροταξικός σχεδιασμός ούτε αξιολόγηση παραμέτρων όπως η περιβαλλοντική επιβάρυνση, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η προστασία λουομένων ή λόγοι εθνικής ασφάλειας και δεν προβλέπονται διαφανείς διαδικασίες παραχώρησης, όπως διαγωνισμοί ή συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια. «Το ετήσιο αντάλλαγμα για την παραχώρηση θαλάσσιων εκτάσεων ορίζεται στο εξευτελιστικά χαμηλό ποσό των 5 έως 10 ευρώ ανά στρέμμακαι η αγκυροβολία στα ναύδετα δεν θεωρείται «κατάπλους», γεγονός που σημαίνει ότι δεν εφαρμόζονται οι συνήθεις διαδικασίες ελέγχου και καταγραφής από το Λιμενικό Σώμα».
Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επιπτώσεις που ενδέχεται να προκληθούν στον θαλάσσιο τουρισμό και στις οργανωμένες μαρίνες, καθώς δημιουργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των νόμιμων και οργανωμένων υποδομών ελλιμενισμού. «Επαγγελματίες του κλάδου προειδοποιούν ότι το μοντέλο αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της χώρας και να προκαλέσει προβλήματα αντίστοιχα με εκείνα που εμφανίστηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου εφαρμόστηκαν ανάλογες πρακτικές», αναφέρουν οι βουλευτές.
Στην Ερώτηση ζητείται από τους αρμόδιους Υπουργούς να απαντήσουν στο γιατί προχώρησαν στην έκδοση της ΚΥΑ χωρίς προηγούμενη διαβούλευση, αν έχουν ήδη εγκριθεί ή κατατεθεί αιτήσεις για ναύδετα και σε ποιες περιοχές, καθώς και αν προτίθενται να αναστείλουν και να επανεξετάσουν το ισχύον πλαίσιο μέσω ουσιαστικού διαλόγου με την αυτοδιοίκηση, τους επαγγελματίες και τους κοινωνικούς φορείς.
Υπογραμμίζεται, τέλος, ότι: «Η προστασία του δημόσιου χαρακτήρα των ακτών, του θαλάσσιου περιβάλλοντος, της ασφάλειας των πολιτών και της βιώσιμης ανάπτυξης του θαλάσσιου τουρισμού δεν μπορεί να παραχωρείται χωρίς σχέδιο και χωρίς διαφάνεια σε ιδιωτικά συμφέροντα».
Ακολουθεί η Ερώτηση.
Αθήνα,12 Μαΐου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προςτους κ.κ. Υπουργούς
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής
Τουρισμού
ΘΕΜΑ: «Έντονο προβληματισμό και ανησυχία προκαλούν οι πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, στην ασφάλεια των πολιτών και την οικονομία από την εφαρμογή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τα ναύδετα».
Το τελευταίο διάστημα πλήθος δημοσιευμάτων και αναφορών αναδεικνύουν τις αντιδράσεις που έχουν προκληθεί από πολίτες, στελέχη της αυτοδιοίκησης και εκπροσώπους επιχειρηματικών φορέων για τις διατάξεις της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) με Αριθ. 3000.0/44137/2025 και θέμα «Όροι και διαδικασία τοποθέτησης και εκμετάλλευσης ναυδέτων για τουριστικά πλοία και μικρά σκάφη, εκτός θαλασσίων ζωνών λιμένα». Παρά το γεγονός ότι η ΚΥΑ εκδόθηκε το 2025 η επικείμενη εφαρμογή της προκάλεσε, το τελευταίο μόλις διάστημα, σειρά αντιδράσεων.
Με την εφαρμογή των διατάξεων της ΚΥΑ υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μετατραπεί η ακτογραμμή της χώρας σε ένα ανεξέλεγκτο αγκυροβόλιο σκαφών αναψυχής, στο οποίο ιδιώτες με αδιαφανή τρόπο θα δεσμεύουν, έναντι ευτελούς τιμήματος, θαλάσσιες περιοχές κοντά σε παραλίες και ακτές, για την πρόσδεση σκαφών.
Κανείς δεν παραγνωρίζει την ανάγκη, σε ορισμένες περιπτώσεις που δεν υπάρχει δυνατότητα ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής σε μια μεγάλη περιοχή, να αξιοποιηθεί η δυνατότητα να εγκατασταθούν ναύδετα. Γι’ αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις, το 2017 με το άρθρο 103 του Νόμου 4504 της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δόθηκε η δυνατότητα να τοποθετούνται ναύδετα μόνο στις περιοχές που έχουν οριστεί για λιμενική χρήση, δηλαδή στις θαλάσσιες ζώνες λιμένα.
Παρά το γεγονός ότι υπήρξε η σχετική ρύθμιση το 2017, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προχώρησε σε νέα ρύθμιση για τις περιοχές εκτός θαλάσσιας ζώνης λιμένα, αξιοποιώντας διάταξη νόμου του 2014, μετατρέποντας με αυτό τον τρόπο όλη την Ελλάδα σε ένα τεράστιο αγκυροβόλιο.
Με τις διατάξεις της συγκεκριμένης ΚΥΑ:
Η κυβέρνηση υπέκυψε σε απαιτήσεις εύπορων ιδιωτών δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν με τρόπο «νόμιμο» θαλάσσιες περιοχές που αυτοί επιθυμούν, συχνά κοντά σε βίλες ιδιοκτησίας τους, προκειμένου να αγκυροβολούν αυτοί και μόνο αυτοί τα σκάφη τους.
Δίνεται η δυνατότητα σε ιδιώτες να τοποθετήσουν ναύδετα σε θαλάσσιες περιοχές παντού στην επικράτεια για εμπορικούς σκοπούς, δηλαδή για να παρέχουν τη δυνατότητα πρόσδεσης σε επαγγελματικά και ιδιωτικά σκάφη, έναντι υψηλού τιμήματος.
Αποκλείονται μικρά ή μεγαλύτερα σκάφη αναψυχής, αλλά και άλλες κατηγορίες σκαφών, από τη δυνατότητα αγκυροβολίας σε θαλάσσιες περιοχές που έχουν τοποθετηθεί ναύδετα, καθώς και πέριξ της περιοχής, σε ακτίνα πενήντα (50) μέτρων. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι παραλίες, όρμοι, κόλποι κλπ, μικρής ή μεσαίας έκτασης, μετατρέπονται στην πράξη σε περιοχές ελεγχόμενες από συγκεκριμένους επιχειρηματίες ή ιδιώτες.
Δεν ορίζονται, όπως θα έπρεπε, συγκεκριμένες περιοχές στη βάση ενός χωροταξικού σχεδίου στις οποίες θα τοποθετούνται ναύδετα, με κριτήρια όπως η ύπαρξη λιμενικών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή, οι κίνδυνοι που δημιουργούνται για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και των πολιτών, η περιβαλλοντική προστασία, λόγοι εθνικής άμυνας και ασφάλειας κα. Με αυτό τον τρόπο, το σύνολο των ακτών της χώρας αποτελεί πλέον ένα εν δυνάμει αγκυροβόλιο. Το επιχείρημα ορισμένων ότι με τη συγκεκριμένη ρύθμιση προστατεύεται ο βυθός από την ανεξέλεγκτη αγκυροβολία δεν ευσταθεί, καθώς και τα ναύδετα τοποθετούνται και η αγκυροβολία, όπου αυτά δεν υπάρχουν, επιτρέπεται.
Δεν καθορίζονται συγκεκριμένες διαδικασίες για την ανάθεση της δυνατότητας τοποθέτησης ναυδέτων σε ιδιώτες, όπως πχ διαγωνιστικές διαδικασίες, δημιουργώντας ένα πλαίσιο αδιαφάνειας. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στον ιδιώτη που έχει λάβει με αδιαφανή διαδικασία την παραχώρηση της θαλάσσιας περιοχής, να εκμεταλλεύεται οικονομικά αυτή την παραχώρηση, μεταβιβάζοντας τα δικαιώματά του σε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
Ορίζεται το ύψος του ετήσιου οικονομικού ανταλλάγματος που καλείται να καταβάλλει ένας ιδιώτης για την τοποθέτηση και εκμετάλλευση ναυδέτων σε εξευτελιστικά χαμηλά ποσά, που ξεκινούν από 5 έως 10 ευρώ το στρέμμα.
Ορίζεται ότι η αγκυροβολία των τουριστικών σκαφών και των μικρών πλοίων στα ναύδετα δεν εμπίπτει στην έννοια του «κατάπλου», με αποτέλεσμα να μην ακολουθούνται οι διαδικασίες καταγραφής και ελέγχου από το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, που ακολουθούνται στα λιμάνια και στις μαρίνες.
Καθορίζεται απόσταση εκατό (100) μέτρων από τις παραλίες κολύμβησης για την τοποθέτηση των ναυδέτων, διάταξη που έρχεται σε αντίθεση με τα ισχύοντα στη νομοθεσία για την απόσταση ασφάλειας πλεύσης των σκαφών σε σχέση με τους λουόμενους και θέτει σε κίνδυνο την ασφάλειά τους.
Δεν απαιτείται, για την τοποθέτηση μεμονωμένου ιδιωτικού ναύδετου, η εκπόνηση και κατάθεση μελέτης για την τεκμηρίωση της επιλογής της θέσης, ανάλογα με τον αριθμό διερχόμενων τουριστικών σκαφών, την εγγύτητα στις παραλίες κολύμβησης μεγάλης επισκεψιμότητας δια θαλάσσης, την ύπαρξη ή μη άλλων ναυδέτων στην περιοχή, επιτείνοντας την ανασφάλεια που προκαλείται από την τοποθέτησή τους.
Πέραν των άλλων, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η «κανονικοποίηση» της ανεξέλεγκτης αγκυροβολίας σκαφών ανά την επικράτεια θέτει ζητήματα σε σχέση με κινδύνους που έχουν να κάνουν με τη διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών, την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών (πχ εκδήλωση πυρκαγιάς) κ.α., για τα οποία στους οργανωμένους χώρους ελλιμενισμού υπάρχουν υποδομές και εξοπλισμός αντιμετώπισής τους, καθώς και προσωπικό με τη σχετική τεχνογνωσία.
Μεγάλη είναι επίσης η ανησυχία που έχει προκληθεί στους επαγγελματίες του θαλάσσιου τουρισμού τόσο γιατί η ΚΥΑ δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των μαρινών, όσο και για τον αποκλεισμό από θαλάσσιες περιοχές ή την επιβολή υπέρογκων χρεώσεων στα επαγγελματικά σκάφη, προκειμένου να μπορούν να «δέσουν» στα ιδιωτικά ναύδετα. Σύμφωνα πάντα με επαγγελματίες του κλάδου, σε λίγες χώρες της Ευρώπης που επιχειρήθηκε να επιτραπεί κατ’ αντίστοιχο τρόπο η χρήση ναυδέτων προκλήθηκε μεγάλη ζημιά στον θαλάσσιο τουρισμό.
Τέλος, όπως καταγγέλλεται, δεν προηγήθηκε της έκδοσης της ΚΥΑ καμία διαβούλευση με την αυτοδιοίκηση, τους επαγγελματίες τους κλάδου, περιβαλλοντικές οργανώσεις κλπ, ώστε όχι μόνο να μην προκύψουν οι αστοχίες που περιέχονται στην ΚΥΑ, αλλά και για να ρυθμιστούν με τον καλύτερο τρόπο υπαρκτές ανάγκες.
Κατόπιν των ανωτέρω,
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
Για ποιον λόγο εσπευσμένα προχώρησαν στην έκδοση της συγκεκριμένης Κοινής Υπουργικής Απόφασης, χωρίς να προηγηθεί διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους φορείς, αξιοποιώντας μάλιστα εξουσιοδοτική διάταξη νόμου από το μακρινό 2014;
Έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα αποφάσεις από τη διοίκηση για την τοποθέτηση και την εκμετάλλευση ναυδέτων;
2α) Αν ναι, σε πόσες περιπτώσεις αφορούν, σε ποιες περιοχές, πόσες θέσεις πρόσδεσης προβλέπουν και ποια είναι η έκταση του θαλάσσιου χώρου που έχει παραχωρηθεί στους ιδιώτες;
2β) Αν όχι, έχουν κατατεθεί σχετικές αιτήσεις, για ποιες περιοχές, σε πόσες θέσεις πρόσδεσης αφορούν και ποια είναι η έκταση που αιτούνται οι ιδιώτες να τους παραχωρηθεί;
Προτίθενται οι αρμόδιοι Υπουργοί να εκκινήσουν άμεσα διαδικασία διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα των διατάξεων της υφιστάμενης ΚΥΑ, ώστε αυτή να καταργηθεί μέσω της έκδοσης νέας, με διατάξεις που θα δίνουν λύσεις σε υπαρκτές ανάγκες;
Η εκτίναξη του πληθωρισμού Απριλίου στην Ελλάδα στο 5,4% -από 2% τον Απρίλιο του 2025 και 3,9% τον περασμένο Μάρτιο- δεν αντανακλά μόνο τις σοβαρές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στα νοικοκυριά. Ταυτόχρονα αναδεικνύει και την άρνηση της κυβέρνησης Μητσοτάκη να λάβει ουσιαστικά μέτρα άμβλυνσης αυτών των επιπτώσεων, προς όφελος του κόσμου της εργασίας και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, υπέρ της πλειοψηφίας της κοινωνίας.
Με δεδομένη την αποτυχία του -επικοινωνιακού προφανώς- συνθήματος που διατύπωσε ο κ. Μητσοτάκης στη συνεδρίαση της Κ.Ο. του κόμματός του, για «στήριξη του εισοδήματος ως αντίβαρο στο αυξημένο κόστος ζωής», είναι φανερό ότι το μεγαλύτερο τμήμα της κοινωνίας είναι ανυπεράσπιστο απέναντι στις ανατιμήσεις στην ενέργεια, τις μεταφορές και τη στέγαση.
Αυτή η κατάσταση δεν αντιμετωπίζεται με ευχολόγια και αφορισμούς περί «αντιπολίτευσης που δεν έχει θέσεις και προτάσεις».
Ο ΣΥΡΙΖΑ- ΠΣ τις έχει καταθέσει και προτείνει:
* Αναστολή του ΦΠΑ για ένα εξάμηνο σε τρόφιμα και φάρμακα.
* Μόνιμη μείωση του ΦΠΑ σε όλα τα νησιά.
* Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα στο χαμηλότερο επίπεδο.
* Πλαφόν στο κέρδος διύλισης.
* Έλεγχο κέρδους στην εφοδιαστική αλυσίδα.
* Επιστροφή της 13ης σύνταξης, του 13ου και 14ου μισθού.
* Συλλογικές συμβάσεις για τους εργαζόμενους.
* Δημόσια πολιτική στέγης, που θα έχει κοινωνική κατοικία.
Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι η έλλειψη προτάσεων, αλλά η εμμονή της κυβέρνησης στην εξυπηρέτηση των καρτέλ, τη νεοφιλελεύθερη πολιτική και τα μοντέλα τύπου Πισσαρίδη. Για άλλη μια φορά προβάλλει επιτακτικά η ανάγκη για μια προοδευτική διακυβέρνηση που θα θέσει στο επίκεντρο της προσοχής την πλειοψηφία της κοινωνίας.
Συνέντευξη του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σ. Φάμελλου στο 2o Οικονομικό Συνέδριο της Ημερησίας
Ν. Σβέρκος: Λοιπόν, καλώς ήρθατε. Θέλουμε να κάνουμε μια συζήτηση έτσι κι αλλιώς, η οποία έχει νομίζω πολύ ενδιαφέρον, γιατί υπάρχουν και πάρα πολλά πράγματα και πάρα πολλά επίδικα αυτή την περίοδο. Να ξεκινήσω με το εξής κ. πρόεδρε, ο υπουργός Οικονομικών πριν λίγες ημέρες ανακοίνωσε, ο κ. Πιερρακάκης, ότι η Ελλάδα θα πληρώσει 6,9 δισ. για την αποπληρωμή δόσεων χρωστούμενων από τα πρώτα προγράμματα για τη διάσωση, εντός ή εκτός εισαγωγικών, της Ελλάδας. Την ίδια ώρα, μάλιστα, ανακοινώνει ότι το χρέος της Ελλάδας θα πέσει κάτω από το 130% το 2027. Ο πρωθυπουργός από την άλλη, όμως, σας κατηγορεί, εσάς και την αντιπολίτευση συνολικά και βεβαίως και την Αριστερά, ότι δεν συμμερίζεστε αυτές τις επιτυχίες, ότι είστε πολύ φειδωλοί στα λόγια και ότι δεν συμμερίζεστε αυτή την αισιοδοξία για την ελληνική οικονομία. Γιατί εσείς είστε σκεπτικός απέναντι σε αυτά τα μεγέθη, τα οποία παρουσιάζει η κυβέρνηση για την ελληνική οικονομία;
Σ. Φάμελλος: Κύριε Σβέρκο, σας ευχαριστώ και την «Ημερησία» για την πρόσκληση. Και εδώ θέλω να υπενθυμίσω δια της απαντήσεως μου, αλλά απευθύνομαι πλέον στον κ. Μητσοτάκη, αφού μου βάλατε το ερώτημα για τα σχόλια του κ. Μητσοτάκη, ότι τη ρύθμιση του δημόσιου χρέους, δηλαδή έναν καθαρό διάδρομο για την πατρίδα μας, με μια επωφελή συμφωνία, με χαμηλά επιτόκια και με έναν ορίζοντα υπερδεκαετή, τον έκανε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί η κυβέρνηση και οι κυβερνήσεις, που συμμετείχε ο κ. Μητσοτάκης, χρεοκόπησαν την πατρίδα μας. Όμως όσον αφορά το σήμερα, αυτό που θέλω να πω είναι ότι μόνο η μείωση του δημόσιου χρέους δεν δίνει απαντήσεις στην πραγματική οικονομία. Όταν την ίδια ώρα – το γνωρίζετε και εσείς και ιδιαίτερα η Ημερησία και ο χώρος στον οποίο συζητάμε – η χώρα καταγράφει μια πολύ μεγάλη αύξηση του εμπορικού ελλείμματος, 13,4 νομίζω τον Φεβρουάριο, ήταν η ανακοίνωση. Καταγράφει σήμερα έναν θηριώδη πληθωρισμό και έχουμε τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη και ταυτόχρονα χαμηλότερο μισθό και έλλειψη παραγωγικού μοντέλου.
Άρα, το να συζητάει μόνο για το θέμα της μείωσης του δημόσιου χρέους είναι ελλιπές και νομίζω ότι ο κ. Μητσοτάκης το κάνει με έναν σκοπό απλά επικοινωνίας, αλλά δεν τον νοιάζει η πραγματική οικονομία. Το ερώτημα δηλαδή «ποιο είναι το παραγωγικό μοντέλο της χώρας και ποια η προοπτική και του δημόσιου και του ιδιωτικού χρέους» μπορεί να το απαντήσει; Γιατί υπάρχει εκτίναξη των οφειλών προς την ΑΑΔΕ, αλλά και προς τα ασφαλιστικά ταμεία των επιχειρήσεων; Γιατί έχουμε τόσο σοβαρά προβλήματα – διαβάζω στην ανακοίνωση του πληθωρισμού σήμερα – με εκτίναξη του κόστους ενέργειας, του κόστους μεταφορών και του κόστους στέγασης;
Παράδειγμα: ήταν ανάγκη να έχουμε 12 δισ. πλεόνασμα και να μην το επιστρέψουμε στην κοινωνία και να συζητάει μόνο για την πληρωμή, και μάλιστα από το απόθεμα, ενός τμήματος του δημόσιου χρέους; Ή έπρεπε αντί για τα 500 εκατομμύρια που επιστράφηκαν στην κοινωνία να έχουν επιστραφεί, λέω εγώ, 2 δισ.; Να μειωθεί το κόστος ενέργειας και ο πληθωρισμός να μείνει χαμηλά, όπως έκαναν πάρα πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες και επέτρεψε το Eurogroup του κ. Πιερρακάκη. Εδώ, λοιπόν, θέλουμε να μιλήσουμε συνολικά για την οικονομία.
Ν. Σβέρκος: Να μιλήσουμε, λοιπόν, για την οικονομία συνολικά. Να προσθέσω στον συλλογισμό σας και να πιαστώ και από κάτι που είπατε, βλέπουμε ότι υπάρχουν πολλές κρίσεις, διαφορετικές κρίσεις οι οποίες έχουν υπάρξει τα τελευταία χρόνια. Μιλάω μετά την οικονομική κρίση της Ελλάδας, μετά τα προγράμματα προσαρμογής και τα μνημόνια, έχουμε για παράδειγμα πολεμικές συγκρούσεις, έχουμε πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία, έχουμε τη μεγάλη αναταραχή στη Δυτική Ασία, Μέση Ανατολή με την επιθετικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Σ. Φάμελλος: Και με την παραβίαση της Χάρτας του ΟΗΕ και του Διεθνούς Δικαίου.
Ν. Σβέρκος: Σωστά.
Σ. Φάμελλος: Και σε πολλά επίπεδα.
Ν. Σβέρκος: Αυτές οι κρίσεις έχουν και οικονομικό αποτύπωμα στην Ελλάδα. Βλέπουμε ότι κάθε φορά που κάτι γίνεται, αμέσως εκτινάσσεται ο πληθωρισμός. Υπάρχει ακρίβεια. Πρέπει να αλλάξει το οικονομικό μοντέλο και το παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδας, έτσι ώστε να θωρακιστούμε απέναντι σε αυτές τις κρίσεις;
Σ. Φάμελλος: Κύριε Σβέρκο, πρώτα ξεκινάμε από την ειρήνη και το Διεθνές Δίκαιο. Είναι ένας κανόνας συνύπαρξης και προόδου, είναι ένας κανόνας ζωής. Όσο το ξεχνάει αυτό η διεθνής κοινότητα, όσο περισσότερο το υποτιμά ο κ. Μητσοτάκης, είναι θέμα και εθνικής ασφάλειας και οικονομίας και της γεωπολιτικής θέσης της χώρας μας. Αλλά να πάω στο επόμενο. Ναι, υπάρχουν και διεθνείς κρίσεις που πολλές φορές μπορεί να προκύψουν ακόμα και αν η χώρα μας είχε τηρήσει μία σωστή εξωτερική πολιτική. Τι κάνουμε σε αυτό; Πρώτα από όλα, χρησιμοποιούμε τα εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σας είπα, άλλες χώρες παρενέβησαν στο θέμα του ενεργειακού κόστους. Υπάρχει στην εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μείωση της φορολογίας εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Ο κ. Μητσοτάκης δεν το κάνει.
Δεύτερον, μέσα στην κρίση δημιουργούνται και υπερκέρδη και συγκεκριμένα στο επίπεδο της ενέργειας, μιας και μιλάμε για τα καύσιμα, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με το περιθώριο διύλισης. «Διυλιστήρια» μια λέξη την οποία δεν τολμάει να πει ο κ. Μητσοτάκης. Εμείς, λοιπόν, λέμε και μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο χαμηλότερο πεδίο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έλεγχος του περιθωρίου διύλισης στα διυλιστήρια, έτσι ώστε να υπάρχει κερδοφορία, αλλά να μην υπάρχει αισχροκέρδεια.
Σας πληροφορώ ότι αυτό το θέμα συζητήθηκε και στην Ευρώπη. Δεν πέρασε τελικά, αλλά υπήρξε συζήτηση στην Ευρώπη. Εμείς, λοιπόν, πιστεύουμε μια οικονομική πολιτική που θεωρώ ότι είναι με βάση το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Που έχει και μείωση των έμμεσων φόρων, αλλά και έλεγχο και ρύθμιση της αγοράς. Και αυτό με πάει αναγκαστικά στο τελευταίο μεγάλο θέμα που βάλατε, το παραγωγικό μοντέλο. Εδώ υπάρχει και ένα θέμα επάρκειας και ενεργειακής ασφάλειας της χώρας. Δεν θα έλεγα αυτονομίας, είναι πολύ δύσκολη λέξη, αλλά χρειάζεται να συζητήσουμε και γι’ αυτό.
Όταν η κυβέρνηση πανηγυρίζει, διότι ενισχύεται η κερδοφορία αμερικανικών εταιρειών LNG με τον Κάθετο Διάδρομο, ενώ ταυτόχρονα χάνεται, πετάμε κυριολεκτικά στα σκουπίδια 3,5 τεραβατώρες πράσινης φθηνής ενέργειας, γιατί δεν υπάρχουν δίκτυα και αποθήκευση, συγχωρέστε με, αυτό δεν είναι ενεργειακή ασφάλεια. Άρα χρειαζόμαστε και ένα παραγωγικό μοντέλο που εκτός από ρύθμιση και έλεγχο της αγοράς, δες διυλιστήρια, δες τράπεζες, δες γενικά ρεύμα και ενέργεια, χρειάζεται να έχει και περιεχόμενο. Παράδειγμα, πέστε μου σας παρακαλώ, ποια είναι η παραγωγική προτεραιότητα ως προς την καινοτομία, είτε αυτή είναι η τεχνητή νοημοσύνη, είτε ο αγροτοδιατροφικός τομέας στην Ελλάδα; Ποιες επιχειρήσεις χρηματοδοτούνται κατά προτεραιότητα; Πώς ενισχύεται η περιφέρεια και πώς ενισχύονται οι μικρομεσαίες;
Εμείς λοιπόν λέμε: Απαιτείται παραγωγικό σχέδιο, που να έχει προτεραιότητες με βάση την επιστήμη, αποκεντρωμένο, με χωροταξία, δηλαδή πολεοδομικά σχέδια και χωροταξικό σχεδιασμό που δεν υπάρχει, δασικούς Χάρτες που ακόμα δεν έχουν τελειώσει, βασικά στοιχεία του Κράτους Δικαίου της Ευρώπης. Ακόμα και το Κτηματολόγιο, δυστυχώς, είναι λειψό, γιατί το έκλεισαν – τότε θυμάμαι τον κ. Πιερρακάκη στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης – με αστερίσκους, χωρίς καθαρούς τίτλους.
Άρα Κράτος Δικαίου που συμπεριλαμβάνει και το θέμα δικαιοσύνης, διαφθοράς και διαπλοκής, που επίσης είναι μια κρίση της χώρας, αναπτυξιακό σχέδιο με προτεραιότητες, χρηματοδοτικά εργαλεία. Και σας λέω ένα παράδειγμα:
Γιατί το Ταμείο Ανάκαμψης δεν είχε μια επιλογή, που να έλεγε «χρηματοδοτούνται οριζόντια όλες οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της χώρας, έτσι ώστε να υπάρχει ψηφιακή και κλιματική σύγκλιση»; Δηλαδή ενεργειακή ασφάλεια, εξοικονόμηση ενέργειας και ψηφιακός εκσυγχρονισμός. Δεν μένουμε πίσω από τον ανταγωνισμό έτσι; Δεν ενδιαφέρει αυτό τον κ. Μητσοτάκη. Δεν έχουν όμως παραγωγικό σχέδιο, οφείλω να το πω, ούτε με προτεραιότητες, ούτε με σχεδιασμό. Γιατί, δυστυχώς, όταν υπάρχει σχεδιασμός, δυστυχώς για τον κ. Μητσοτάκη, δεν μπορούν να παίρνουν παράνομες επιδοτήσεις οι «Φραπέδες» και οι «Χασάπηδες».
Ν. Σβέρκος: Τώρα, ακριβώς, μου δώσατε όμως την καλύτερη πάσα, διότι απάνω ακριβώς σε αυτό σας κατηγορεί πάλι η κυβέρνηση, ο κ. Μητσοτάκης, νομίζω τον άκουσα και χθες στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας να λέει ότι επενδύετε στη σκανδαλολογία και την τοξικότητα. Ότι, δηλαδή, αντί να συζητάμε τα μεγάλα, για το παραγωγικό μοντέλο, το οικονομικό μοντέλο, τις επιτυχίες, πως μπορούμε να πετύχουμε τις επιτυχίες, εσείς επενδύετε στην τοξικότητα. Τι απαντάτε σε αυτό;
Σ. Φάμελλος: Ευτυχώς, είχαν προηγηθεί οι δύο ερωτήσεις κ. Σβέρκο, γιατί εκτός από τις «πάσες» μπορούμε να κάνουμε και μια πολύ καλή συζήτηση. Ήδη σας ανέφερα προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και για την καθημερινότητα, όπως είναι η μείωση της έμμεσης φορολογίας, όπως είναι ο έλεγχος της αγοράς, αλλά και για το μακροοικονομικό μοντέλο, που έχει να κάνει με τα θέματα του ελλείμματος, του πληθωρισμού και του χρέους, αλλά και το μεγάλο ζήτημα του παραγωγικού σχεδίου.
Εμείς έχουμε ήδη καταθέσει προτάσεις σε αυτή την κατεύθυνση. Αλλά δεν είναι υπεύθυνη η αντιπολίτευση, δεν είναι υπεύθυνος ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, που σήμερα έχουμε ρεκόρ ελεγχόμενων βουλευτών με άρση ασυλίας και δικογραφιών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την κυβέρνηση.
Δεν είναι υπεύθυνος ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, γιατί έχουμε το τεράστιο σκάνδαλο Δημοκρατίας, που είναι το σκάνδαλο των υποκλοπών, και το τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς και κλοπής ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, που είναι του ΟΠΕΚΕΠΕ. Που έχουμε το έγκλημα των Τεμπών χωρίς απαντήσεις, αλλά και πολλά άλλα σκάνδαλα στην περίμετρο, όπως τα σκάνδαλα της κατάρτισης, από το «σκόιλ ελικίκου» μέχρι την κ. Στρατινάκη.
Τα δικά του προβλήματα, ο κ. Μητσοτάκης δεν μπορεί να τα επιστρέψει στην αντιπολίτευση. Έχουμε, δυστυχώς, μία διεφθαρμένη και επικίνδυνη κυβέρνηση. Διότι όλο αυτό το οποίο βλέπουμε, για να μιλήσουμε καθαρά, είναι αποτέλεσμα μιας επιλογής που έκανε ο κ. Μητσοτάκης να υπάρξει ένα καθεστώς, το οποίο να ελέγχει χρηματοδοτήσεις, προσλήψεις και σχέσεις εξουσίας και οικονομικής λειτουργίας. Που, τελικά, αφήνουν την Ελλάδα στο χαμηλότερο σημείο της αγοραστικής δύναμης, και ψηλά, πάρα πολύ ψηλά, σε προβλήματα όπως το έλλειμμα συναλλαγών και τον πληθωρισμό.
Και ένα μεγάλο ερώτημα: πώς θα έχουμε καινοτομία και καλές δουλειές στη χώρα μας, να μη φεύγουν οι νέοι επιστήμονες και να μπορούμε να δουλεύουμε για το κοινό όφελος και όχι για να βγάζουν -να το πω γιατί είχατε μια κουβέντα για τις τράπεζες πριν- 4 και 5 δισεκατομμύρια κέρδη οι συστημικές τράπεζες, 2 δισεκατομμύρια, EBITDA η ΔΕΗ, αλλά ο κόσμος να έχει υψηλότερες προμήθειες κι ακριβότερο ρεύμα; Και εδώ δεν μιλάω μόνο για το νοικοκυριό. Αναφέρομαι και σε όλη την μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.
Ν. Σβέρκος: Ας φύγουμε από τα οικονομικά – πολιτικά και να πάμε στο εξής. Σε κάτι πολύ θεσμικό. Χθες ο πρωθυπουργός παρουσίασε τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας, της κυβερνώσας παράταξης, αναφορικά με τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Φυσικά, είναι μια διαδικασία η οποία είναι μακρά, είναι πολύ ιδιαίτερη, χρειάζεται συναινέσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα συναινέσει στην αλλαγή άρθρων του Συντάγματος; Ναι ή όχι, είναι το πρώτο ερώτημα και το δεύτερο είναι, αν ναι, σε ποια ή ποια θα βάλει εκείνος μπροστά;
Σ. Φάμελλος: Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει ήδη ανοίξει και μια εσωτερική συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Έχουμε ήδη συνεδριάσει για τα θέματα αυτά. Έχουμε αναδείξει ποιες είναι οι προτεραιότητες σε μια τέτοια συζήτηση. Είναι μια συζήτηση Δημοκρατίας, μας αφορά όλους και ταυτόχρονα οφείλω να σας πω ότι όλος ο χώρος, ο προοδευτικός και τα ινστιτούτα των κομμάτων κάνουν μια πολύ εποικοδομητική συζήτηση. Την προηγούμενη βδομάδα ήταν και η συζήτηση του Ινστιτούτου Πουλαντζάς για τα θέματα της Συνταγματικής Αναθεώρησης, που ήμασταν όλοι εκεί.
Όμως ο κ. Μητσοτάκης ανοίγει μια συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση και δεν απαντάει στο πρώτο και βασικό ερώτημα: θα υπηρετούμε το Σύνταγμα; Θα τηρούμε το Σύνταγμα;
Διότι ο κ. Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του είναι υπόλογοι, κατηγορούμενοι τολμώ να πω, για πολλαπλές μεγάλες παραβιάσεις του Συντάγματος. Εδώ, λοιπόν, είναι θέμα Δημοκρατίας. Το Σύνταγμα -και τη Συνταγματική Αναθεώρηση προφανώς την αξιολογούμε- πρώτα απ’ όλα πρέπει να το τηρούμε. Ο κ. Μητσοτάκης δεν είναι αξιόπιστος όταν ανοίγει μια συζήτηση για το Σύνταγμα και τη Συνταγματική Αναθεώρηση, διότι πρώτα απ’ όλα πρέπει να πει γιατί το παραβιάζει. Και έτσι δεν είναι αξιόπιστος και για έναν διάλογο.
Δεν εμπιστευόμαστε τον κ. Μητσοτάκη για μια συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση και για έναν ακόμα λόγο: διότι το 2019, μετά την ανάληψη της κυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία, δεν τήρησε τη συζήτηση που είχε γίνει στη Βουλή πριν τις εκλογές, στην προτείνουσα δηλαδή Βουλή και άλλαξε το Σύνταγμα σε αντίθετη κατεύθυνση, με μονοκομματικές επιλογές, φτάνοντας μέχρι και στην επιλογή να βγάλει μονοκομματικό Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Εμείς, λοιπόν, λέμε: δεν πρέπει να υπάρχει κανένα περιθώριο, καμία λευκή επιταγή στην προτείνουσα Βουλή. Ο προοδευτικός χώρος πρέπει να κάνει τη συζήτηση για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, έτσι ώστε και οι εκλογές να δώσουν προοδευτική πλειοψηφία στη Βουλή και αυτή η προοδευτική πλειοψηφία να επιδιώξει να έχει συναινέσεις ώστε με πάνω από 180 ψήφους στην επόμενη Βουλή να γίνουν πραγματικές προοδευτικές αλλαγές. Όπως συλλογικές συμβάσεις, προστασία των δημόσιων αγαθών, ασφάλεια και στους δημόσιους υπαλλήλους αλλά και στους υπόλοιπους εργαζόμενους. Διότι τι θέλει να κάνει με τη λεγόμενη δική του πρόταση; Ανασφάλεια στην εργασία, πιθανά για να εξυπηρετούνται καλύτερα τα ρουσφέτια της Νέας Δημοκρατίας στο Δημόσιο; Και υποβάθμιση δημόσιων αγαθών όπως την ανώτατη παιδεία. Εμείς δεν θα συναινέσουμε σε τέτοια συζήτηση.
Ν. Σβέρκος: Μάλιστα. Θέλω να έρθουμε, όμως, και στα ζητήματα που αφορούν το κόμμα σας, που αφορούν τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, που αφορούν και την Αριστερά. Όσοι και όσες είμαστε στο πολιτικό ρεπορτάζ, δεν σας κρύβω ότι ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που κατατίθενται, και συζητάμε μεταξύ μας, -πολλές οι ερωτήσεις του ενός εκατομμυρίου- αφορά το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Θέλω να σας ρωτήσω το εξής: υπάρχουν πάρα πολλά σενάρια τα οποία ακούμε. Ακούμε για αναστολή λειτουργίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ακούμε για σενάρια ότι μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να πάρει μια απόφαση, ότι δεν θα κατέβει στις εκλογές, είτε μόνος του, είτε στο πλαίσιο ενός σχήματος, αλλά θα αφήσει τα στελέχη του ελεύθερα να κατέβουν υποψήφια σε άλλα ψηφοδέλτια. Τι από όλα αυτά ισχύει;
Σ. Φάμελλος: Κύριε Σβέρκο, αυτό που οφείλω να πω ξεκάθαρα είναι: μη δίνετε σημασία σε όλα όσα συζητιούνται σε μια παραπολιτική σφαίρα, αλλά εμπιστευτείτε αυτό που δίνει αξιοπιστία στην πολιτική, που είναι οι αποφάσεις μας.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εδώ και ενάμιση χρόνο, μετά από μια μεγάλη κρίση αξιοπιστίας την οποία περάσαμε, την αναγνωρίσαμε, κάνουμε αυτοκριτική για αυτή την περίοδο, έχει πάρει μια σοβαρή απόφαση. Πρώτον, να υπάρξει αξιοπιστία στην πολιτική. Θέλω όλοι οι φίλοι και οι φίλες, που είναι εδώ, να ξέρουν ότι υπάρχει ένα κόμμα, το οποίο λέει αυτό που πιστεύει και κάνει σταθερά ενάμιση χρόνο, αυτό που πιστεύει καλύτερο για τη χώρα και για τους πολίτες.
Εδώ και ενάμιση χρόνο και προσωπικά και στη συνέχεια και τα όργανα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, πήραμε μια απόφαση: Να πρωτοστατήσουμε σε μια προοδευτική διέξοδο με ένα ενωτικό σχήμα, το οποίο σαφέστατα θα δίνει χώρο και στην ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου. Η τελευταία μας απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής, με πάρα πολύ μεγάλη πλειοψηφία, για να μην υπάρχει κανένα παραπολιτικό σχόλιο ή σκιά, αποφάσισε ενότητα και ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου, καθοριστικός ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα, συγκλίσεις με όσους θέλουν και όσους μπορούν.
Γιατί πράγματι, είχα ζητήσει και είχαμε ζητήσει, σε αυτή τη συζήτηση να συμμετέχει και το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Αριστερά. Το ΠΑΣΟΚ ακολούθησε έναν λανθασμένο, για τη χώρα και για τον προοδευτικό χώρο, μοναχικό δρόμο. Δεν μπορεί να κερδίσει, όμως, έτσι τη Δεξιά ο προοδευτικός χώρος. Ούτε ψάχνουμε να βρούμε τον καλύτερο δεύτερο. Ψάχνουμε μια απάντηση απέναντι σε όλα αυτά που σας περιέγραψα, αλλά μια προοδευτική διέξοδο. Να φύγει το συντομότερο το καθεστώς Μητσοτάκη, αλλά να υπάρχει προοδευτική διέξοδος.
Όπως, λοιπόν, εδώ και ενάμιση χρόνο λέμε στα όργανά μας, επίσημα και σοβαρά, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και πρωτοστατεί και συμμετέχει σε μια προοδευτική διέξοδο, αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε με την πλατύτερη ενωτική διάθεση, χωρίς διαχωρισμούς, χωρίς παραπολιτικά σχόλια.
Είμαστε εδώ και πρέπει να δούμε την επόμενη μέρα, γιατί η κοινωνία θέλει απαντήσεις. Σε αυτές τις απαντήσεις ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ συντεταγμένα θα βοηθήσει για να υπάρχει προοδευτική διέξοδος. Γιατί το ερώτημα στους πολίτες στις εκλογές δεν θα είναι η παραπολιτική. Θα είναι, αν θα έχουμε μια κυβέρνηση, η οποία θα είναι τίμια, θα είναι δίκαιη, θα είναι προοδευτική ή θα αφήσουμε χώρο στην αντιπολιτική και στη διαφθορά.
Έχουμε πάρει καθαρή θέση και την υπηρετώ και προσωπικά, γιατί είναι η πολιτική μου επιλογή, προσωπική μου επιλογή, αλλά και αυτό είναι η ταυτότητά του προοδευτικού χώρου.
Ν. Σβέρκος: Κύριε Φάμελλε, σας ευχαριστούμε πολύ για την παρουσία σας στο Συνέδριό μας. Να είστε καλά.
Προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Θέμα: «Τρέχουσα κατάσταση των δανείων ΝΔ και ΠΑΣΟΚ»
Οι τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις των ελληνικών τραπεζών (2013, 2014 και 2015) κόστισαν στο Δημόσιο περισσότερα από 30 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ χρειάστηκαν και ιδιωτικά κεφάλαια της τάξης περίπου των 20 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το πρόβλημα, όμως, των μη εξυπηρετούμενων δανείων παρέμεινε άλυτο. Μετά τις εθνικές εκλογές, στις 07/07/2019 και σύμφωνα με την έκθεση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονταν σε 75,4 δισεκατομμύρια ευρώ, φτάνοντας σε ποσοστό το 44% του συνόλου των δανείων. Η κυβέρνηση της ΝΔ, σε μια προσπάθεια οι τράπεζες να μειώσουν το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους ισολογισμούς τους, στις 12/12/2019 έφερε στην ολομέλεια της Βουλής το νόμο 4649/2019, το λεγόμενο σχέδιο ΗΡΑΚΛΗΣ και μετέπειτα αυτού, τα σχέδια ΗΡΑΚΛΗΣ II (2021) και III (2023).
Οι εγγυήσεις που έχουν παρασχεθεί από το Ελληνικό Δημόσιο (Σχέδιο ΗΡΑΚΛΗΣ Ι,ΙΙ και ΙΙΙ) ανέρχονται στο ποσό των 23 δις € περίπου, σε σύνολο τιτλοποιήσεων 55 δις € περίπου, με ότι αυτό συνεπάγεται σε περίπτωση κατάπτωσης.
Στις ανωτέρω τιτλοποιήσεις περιλαμβάνονται και τα υπόλοιπα του τραπεζικού δανεισμού των Κομμάτων ΝΔ και ΠΑΣΟΚ ύψους σήμερα 1,0 δις € περίπου, με βάση τα τελευταία δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία τους. Σε μια περίοδο όπου τα κερδοσκοπικά Fund έχουν κάνει την καθημερινότητα του μέσου πολίτη εφιάλτη, είναι σημαντικό η διαχείριση και η εξυπηρέτηση των κομματικών αυτών δανείων να γίνεται με διαφάνεια.
Με βάση τα παραπάνω,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Ποιο είναι το υπόλοιπο σήμερα των δανείων των κομμάτων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ; Υφίσταται σύμβαση ρύθμισης των δανείων αυτών και αν ναι, αυτή εξυπηρετείται ή όχι;
2. Ποιοι είναι οι πιστωτές σήμερα στα ανωτέρω δάνεια; Έχουν διαβιβαστεί σε εταιρείες Ειδικού Σκοπού (SPV) και αν ναι, ποιες είναι οι Αποκτώσες (FUND) και ποια η εταιρεία Διαχείρισης από Δάνεια και Πιστώσεις εκάστης πωλήσεως;
Σημαντική εκδήλωση με θέμα «Διαφθορά και Οικονομικό Έγκλημα» διοργανώνει αύριο Σάββατο 9 Μαΐου και ώρα 17:30, στη Λέσχη Κομοτηναίων, η Ανεξάρτητη Νομική Κομοτηνής (Α.ΝΟ.Κ.), με τη συμμετοχή διακεκριμένων νομικών και πολιτικών προσώπων.
Μεταξύ των βασικών ομιλητών θα είναι και ο Βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία Βασίλης Κόκκαλης, ο οποίος θα συμμετάσχει στη συζήτηση υπό την ιδιότητά του ως δικηγόρος και μέλος της Εξεταστικής Επιτροπής για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν επίσης ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων, Ανδρέας Κουτσόλαμπρος, ο ποινικολόγος και Διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου της Βόννης, Θέμης Σοφός, καθώς και ο ποινικολόγος, σύμβουλος και πρώην αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, Θεόδωρος Μαντάς.
Στο επίκεντρο της συζήτησης θα βρεθούν ζητήματα οικονομικού ποινικού δικαίου, πολιτικής διαφθοράς, απάτης και υπεξαίρεσης ευρωπαϊκών κονδυλίων, καθώς και ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στις σχετικές υποθέσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά αναμένεται να γίνει και στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς και σε ζητήματα που αφορούν τη διαφάνεια, τη λειτουργία του κράτους δικαίου και την προστασία των δημόσιων και κοινοτικών πόρων.
Η εκδήλωση αναμένεται να προσελκύσει το ενδιαφέρον του νομικού κόσμου, φοιτητών και πολιτών, ενώ μετά το τέλος των εισηγήσεων θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με το κοινό.
«Εφαρμόστε πλήρως την Οδηγία 2023/2225 – Η δυνατότητα για πλαφόν στα επιτόκια αφορά όλα τα δάνεια, όχι μόνο τα καταναλωτικά»
Ερώτηση προς τον υπουργό Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, κατέθεσαν 16 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία μετά τις κυβερνητικές αναφορές, που δείχνουν ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. προχωρά σε μερική ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225, η οποία δίνει τη δυνατότητα επιβολής πλαφόν στα επιτόκια όλων των δανείων και περιορισμού των υπερβολικών τραπεζικών χρεώσεων και προμηθειών.
Στο κείμενο της ερώτησης, η οποία κατατέθηκε με πρωτοβουλία του Νίκου Παππά, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του κόμματος, τονίζεται -αφού παρατίθενται οι σχετικές προβλέψεις της Οδηγίας- ότι αυτή «καλεί, σαφώς, τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν και να νομοθετήσουν ρυθμίσεις επιβολής ανώτατων ορίων επιτοκίων σε όλα τα δάνεια (επιχειρηματικά, στεγαστικά, ανοικτά, αγροτικά, κ.ο.κ.)». Αντιπαραθέτουν, δε, όσα λέει η Οδηγία με τις πρόσφατες δηλώσεις των κυρίων Θεοδωρικάκου και Μητσοτάκη, που «έκαναν αναφορά μόνο σε ένα σκέλος της Οδηγίας και μόνο για μη εξασφαλισμένα καταναλωτικά δάνεια».
Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, αφού επισημαίνουν ότι η Οδηγία θα έπρεπε να είχε ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο ως τον Νοέμβριο του 2025 και ότι «για την καθυστέρηση έχει εκδοθεί απόφαση επί παραβάσει της Κομισιόν την 30η Ιανουαρίου 2026, με την οποία η χώρα μας απειλείται με παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο», υπογραμμίζουν και τη δυνατότητα που δίνεται για περιορισμό ή απαγόρευση τραπεζικών χρεώσεων και προμηθειών.
Τέλος, οι βουλευτές καλούν την κυβέρνηση να εξηγήσει γιατί δεν αξιοποιεί τα ευρωπαϊκά εργαλεία για την προστασία δανειοληπτών και καταναλωτών από την ακρίβεια του τραπεζικού δανεισμού και τις υπέρογκες χρεώσεις.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Θέμα: «Για ποιους λόγους δεν ενσωματώσετε πλήρως την Οδηγία για πλαφόν στα επιτόκια όλων των δανείων και τον περιορισμό παράλογων χρεώσεων των τραπεζών;»
Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/2225 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θεσπίζει κανόνες, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης προς τους καταναλωτές, οι όποιοι δανείζονται χρήματα για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. Μεταξύ άλλων, καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μέτρα για την πρόληψη της κατάχρησης και να φροντίζουν ώστε οι καταναλωτές να μην επιβαρύνονται με υπερβολικά υψηλά χρεωστικά επιτόκια και χρεώσεις ή επιβαρύνσεις.
Αναλυτικά, η παράγραφος 1 του Άρθρου 31 της Οδηγίας αναφέρει ότι «Τα κράτη μέλη θεσπίζουν μέτρα, όπως ανώτατα όρια, ώστε να αποτρέπεται αποτελεσματικά η κατάχρηση και να διασφαλίζεται ότι οι καταναλωτές δεν μπορούν να χρεώνονται με υπερβολικά υψηλά χρεωστικά επιτόκια, συνολικά ετήσια πραγματικά επιτόκια ή συνολικό κόστος της πίστωσης για τον καταναλωτή». Επίσης, η αιτιολογική σκέψη 73 τονίζει ότι: «Στην προσπάθεια να αυξηθεί η προστασία των καταναλωτών χωρίς την επιβολή περιττών περιορισμών στα κράτη μέλη, θα πρέπει να υπάρχουν κατάλληλα μέτρα, όπως ανώτατα όρια ή όρια τοκογλυφικών επιτοκίων, ώστε να αποτρέπεται αποτελεσματικά η κατάχρηση […]».
Είναι σαφές από τα ανωτέρω ότι η Οδηγία καλεί τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν και να νομοθετήσουν ρυθμίσεις επιβολής ανώτατων ορίων επιτοκίων σε όλα τα δάνεια. Καλεί, κυρίως, τα κράτη μέλη να θεσπίζουν ανώτατα επιτόκια με ελεύθερη μεθοδολογία (προφανώς με το μέσο ευρωπαϊκό επιτόκιο), μεθοδολογία που, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 4 του Άρθρου 31, θα κριθεί από την European Banking Authority σε μεσοπρόθεσμο διάστημα (ως την 20η/11/29).
Σε πρόσφατες δηλώσεις τους, τόσο ο υπουργός Ανάπτυξης όσο και ο πρωθυπουργός, επισκοπώντας τη ρύθμιση που καθυστερημένα θα έρθει, αναφέρονται μόνο σε ένα σκέλος της Οδηγίας και μόνο για μη εξασφαλισμένα καταναλωτικά δάνεια. Δηλαδή, σε όριο τόκων στο 30-50% του συνολικού κόστους της πίστωσης σε σχέση με το κεφάλαιο δανεισμού. Παραβλέπουν συνειδητά τη δυνατότητα επιβολής ανώτατου ορίου επιτοκίου, ήτοι πλαφόν στα επιτόκια, με βάση το μέσο ευρωπαϊκό επιτόκιο ανά κατηγορία δανείου ή με άλλη πρόσφορη μεθοδολογία.
Πρέπει να αναφερθεί ότι παράγραφο 2 του Άρθρου 31 της Οδηγίας 2225 /2023 αναφέρεται, επίσης, ότι: «2. Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν απαγορεύσεις ή περιορισμούς όσον αφορά ειδικές επιβαρύνσεις ή τέλη που επιβάλλουν οι πιστωτικοί φορείς στο έδαφός τους».
Από την εν λόγω αναφορά καθίσταται σαφές ότι από το ευρωπαϊκό Δίκαιο παρέχεται στην Πολιτεία η δυνατότητα να απαγορεύει ειδικές προμήθειες ή τέλη που επιβάλλουν οι τράπεζες. Η ρύθμιση αυτή, καίτοι ευνοϊκή προς τους δανειολήπτες και λήπτες των τραπεζικών υπηρεσιών, αγνοείται συνειδητά από την κυβέρνηση και -κατά τις πρόσφατες δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη και του κ. Θεοδωρικάκου, δεν αναμένεται να νομοθετηθεί στο ελληνικό Δίκαιο.
Εν γένει, ενώ η παραπάνω Οδηγία είχε προθεσμία νομοθέτησης ως την 20η Νοεμβρίου 2025, δεν έχει ενσωματωθεί ακόμα στο εθνικό μας Δίκαιο. Για την καθυστέρηση έχει εκδοθεί απόφαση επί παραβάσει της Κομισιόν την 30η Ιανουαρίου 2026, με την οποία η χώρα μας απειλείται με παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Η κυβέρνηση της Ν.Δ., παρά τα οξυμένα προβλήματα των καταναλωτών, δεν έκανε χρήση των ευρωπαϊκών προνοιών.
Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες διατηρούν τα επιτόκια σε δυσθεώρητα επίπεδα. Επίσης, υψηλή είναι η διαφορά επιτοκίων μεταξύ καταθέσεων και δανείων. Με βάση τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας η Ελλάδα:
· Έχει τον χαμηλότερο λόγο δανείων – καταθέσεων στο Δ Τρίμηνο του 2025 στην Ευρωζώνη με 59,9%. Βρίσκεται, δηλαδή, 33 μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης των 21 (92,9%), κάτι που σηματοδοτεί σημαντική υστέρηση χορηγήσεων δανείων σε σχέση με τα τραπεζικά ιδρύματα της Ευρωζώνης.
· Έχει το τρίτο μεγαλύτερο περιθώριο επιτοκίων χορηγήσεων – καταθέσεων στην Ευρωζώνη (2,64%) στο Δ Τρίμηνο 2025, σχεδόν διπλάσιο από τον μ.ό. των 21 κρατών της Ευρωζώνης (1,52%).
· Οι ελληνικές τράπεζες στο Δ Τρίμηνο 2025 έχουν κερδοφορία, Return on Equity, 25% μεγαλύτερη (11,98%) από τις τράπεζες στη ζώνη του ευρώ (9,53%)
· Τον Φεβρουάριο του 2026 ήταν 18η στους 21 της Ευρωζώνης με μέσο επιτόκιο καταθέσεων το 0,03%. Ποσοστό οκτώ φορές μικρότερο από το μέσο επιτόκιο της ζώνης του ευρώ.
· Τον Φεβρουάριο του 2026 είχε το τρίτο μεγαλύτερο μέσο επιτόκιο χορηγήσεων καταναλωτικών δανείων στην Ευρωζώνη (10,33%) με διαφορά που προσεγγίζει τις τρεις ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον ευρωζωνικό μέσο όρο (7,51%), ήτοι περί το 40% μεγαλύτερο επιτόκιο καταναλωτικών δανείων σε σχέση με την Ευρωζώνη.
· Τον Φεβρουάριο του 2026 είχε το έκτο μεγαλύτερο μέσο επιτόκιο χορηγήσεων ανοικτών επιχειρηματικών δανείων (4,14%), 18% ανώτερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
· Τον Φεβρουάριο του 2026 είχε το έκτο μεγαλύτερο μέσο επιτόκιο χορηγήσεων κάθε είδους στεγαστικών δανείων, σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (3,37%).
Σε συνέχεια των παραπάνω,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Με δεδομένο ότι εν λόγω Οδηγία τέθηκε σε ισχύ στις 19 Νοεμβρίου 2023 και όφειλε να έχει νομοθετηθεί σε εθνικό επίπεδο ως τις 20 Νοεμβρίου 2025 και το γεγονός ότι η Κομισιόν έχει ήδη εκδώσει απόφαση επί παραβάσει για την καθυστέρηση ενσωμάτωσης της, απόφαση που εγείρει διαδικασία παραπομπής της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, γιατί η κυβέρνηση καθυστερεί να νομοθετήσει; Θεωρεί ότι το κοινωνικό πρόβλημα της υπερχρέωσης και του ιδιωτικού χρέους είναι ήσσονος σημασίας;
2. Γιατί η κυβέρνηση προτίθεται να θέσει όριο μόνο στο συνολικό κόστος δανεισμού και μόνο στα καταναλωτικά και μη εξασφαλισμένα δάνεια, όταν το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 του Άρθρου 31 της Οδηγίας 2225/2023, σας δίνει τη δυνατότητα να νομοθετήσετε όριο για το συνολικό κόστος δανεισμού για όλα τα δάνεια (επιχειρηματικά, στεγαστικά, ανοικτά, αγροτικά, κ.ο.κ.);
3. Γιατί ενώ στο σημείο 73 της Αιτιολογικής Έκθεσης της Οδηγίας ρητά αναφέρεται ότι «θα πρέπει να υπάρχουν κατάλληλα μέτρα, όπως ανώτατα όρια επιτοκίων» και στην παράγραφο 1 του Άρθρου 31 αναφέρεται ότι: «Τα κράτη μέλη θεσπίζουν μέτρα, όπως ανώτατα όρια, ώστε να αποτρέπεται αποτελεσματικά η κατάχρηση και να διασφαλίζεται ότι οι καταναλωτές δεν μπορούν να χρεώνονται με υπερβολικά υψηλά χρεωστικά επιτόκια», η κυβέρνηση προτίθεται να θέσει όριο μόνο στο συνολικό κόστος δανεισμού και δεν προτίθεται να θέσει όριο στα ίδια τα επιτόκια με βάση το μέσο ευρωπαϊκό επιτόκιο;
4. Γιατί ενώ στην παράγραφο 2 του Άρθρου 31 αναφέρεται ότι «Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν απαγορεύσεις ή περιορισμούς όσον αφορά ειδικές επιβαρύνσεις ή τέλη που επιβάλλουν οι πιστωτικοί φορείς στο έδαφός τους», η κυβέρνηση δεν δράττεται της ευκαιρίας να νομοθετήσει ότι το Υπουργείο Ανάπτυξης μπορεί να απαγορεύει ή και να περιορίζει μέρος των παράλογα υψηλών χρεώσεων και προμηθειών για τις τραπεζικές εργασίες; Δεν θα αξιοποιηθεί η δυνατότητα ελάφρυνσης των δανειοληπτών και των χρηστών των υπηρεσιών των τραπεζών;
Ο βουλευτής Δράμας και Τομεάρχης Εσωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Θεόφιλος Ξανθόπουλος, επανακατέθεσε προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, την Ερώτηση σχετικά με τις χρηματικές αποζημιώσεις που έχουν επιδικαστεί σε κρατούμενους για τις συνθήκες στις φυλακές.
Στη προηγούμενη Ερώτηση, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη ανταποκρίθηκε, στέλνοντας την απάντησή του, όχι όμως και ο υπουργός Οικονομικών, που είναι αρμόδιος για το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους το οποίο εκπροσωπεί τη χώρα μας στην διαδικασία των “φιλικών διακανονισμών”, όπου αποδέχεται την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων (βάσει της ΕΣΔΑ) και συμφωνεί στην καταβολή δίκαιης ικανοποίησης στον προσφεύγοντα.
Ο κ. Ξανθόπουλος ερωτά κατά αρχάς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, γιατί δεν έχει δώσει τη δέουσα απάντηση, ως οφείλει κατά το άρθρο 126 παρ. 4 του Κανονισμού της Βουλής και επαναφέρει τα βασικά Ερωτήματα: Πόσες και ποιες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων την τελευταία πενταετία (2021-2026), έχουν διαπιστώσει παραβίαση του άρθρου 3 ΕΣΔΑ (απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση), λόγω κακών συνθηκών διαβίωσης στις ελληνικές φυλακές και ποια ακριβώς ποσά έχουν επιδικάσει στους προσφεύγοντες. Ρωτά επίσης πόσες και ποιες αποφάσεις του ΕΔΔΑ έχουν επικυρώσει φιλικούς διακανονισμούς με προσφεύγοντες κρατουμένους ελληνικών φυλακών για παραβίαση του άρθρου 3 ΕΣΔΑ λόγω κακών συνθηκών και ποια ποσά «δίκαιης ικανοποίησης» έχουν συμφωνηθεί αναλυτικά.
Ακολουθεί η ερώτηση:
Αθήνα, 7 Μαΐου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Θέμα: «Χρηματικές αποζημιώσεις για τις συνθήκες στις φυλακές»
Ι. Σύμφωνα με το άρθρο 126 παρ. 4 του Κανονισμού της Βουλής «Οι Υπουργοί οφείλουν να απαντούν γραπτώς στις ερωτήσεις μέσα σε είκοσι πέντε ημέρες από την κατάθεσή τους· διαφορετικά, οι απαντήσεις θεωρούνται εκπρόθεσμες».
ΙΙ. Με ερώτησή μας (αριθ. Πρωτ. 3858/13-3-2026), η οποία μετά τη παρέλευση δύο (2) σχεδόν μηνών παραμένει αναπάντητη, βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ. ρωτήσαμε εσάς, ως αρμόδιο υπουργό για το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, αλλά και το Υπουργό Προστασίας του Πολίτη για τις χρηματικές αποζημιώσεις λόγω κακών συνθηκών στις φυλακές οι οποίες έχουν επιδικαστεί από εθνικά και ευρωπαϊκά δικαστήρια ή προκύπτουν από φιλικούς διακανονισμούς. Στην ερώτηση αυτή ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη έχει ήδη απαντήσει με το υπ’ αριθ. Πρωτ. : 7017/4/28119-γ’/26-3-2026 απαντητικό του έγγραφο. Όχι όμως ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
ΙΙΙ. Επειδή δεν έχει δοθεί απάντηση στα ανωτέρω ερωτήματα.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
Γιατί δεν έχει δώσει τη δέουσα απάντηση, ως οφείλει κατά το άρθρο 126 παρ. 4 του Κανονισμού της Βουλής;
Πόσες και ποιες αποφάσεις του ΕΔΔΑ, την τελευταία πενταετία (2021-2026), έχουν διαπιστώσει παραβίαση του άρθρου 3 ΕΣΔΑ (απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση), λόγω κακών συνθηκών διαβίωσης στις ελληνικές φυλακές και ποια ακριβώς ποσά έχουν επιδικάσει στους προσφεύγοντες (ανά απόφαση, προσφεύγοντα και συνολικά);
Πόσες και ποιες αποφάσεις (decisions) του ΕΔΔΑ έχουν επικυρώσει φιλικούς διακανονισμούς με προσφεύγοντες κρατουμένους ελληνικών φυλακών για παραβίαση του άρθρου 3 ΕΣΔΑ λόγω κακών συνθηκών και αναλυτικά ποια ποσά «δίκαιης ικανοποίησης» έχουν συμφωνηθεί (ανά προσφεύγοντα, προσφυγή και συνολικά);
Ο Ερωτών Βουλευτής
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
We use cookies and similar technologies to improve your experience on our website.
Read our Privacy Policy.
