Θεματική Ενότητα: Αγροτική Πολιτική

Την έντονη ανησυχία τους για τις δραματικές ελλείψεις εργατών γης που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας εκφράζει  ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, με πρωτοβουλία του οποίου 13 βουλευτές κατέθεσαν κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μετανάστευσης και Ασύλου, καθώς και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

Οι βουλευτές, στην Ερώτησή τους περιγράφουν μια κατάσταση που, όπως υποστηρίζουν, έχει εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες διαρθρωτικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών για τον αγροτικό κόσμο. Οι παραγωγοί σε ολόκληρη τη χώρα, από τη Θεσσαλία και τη Μακεδονία έως την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα, αδυνατούν να βρουν το αναγκαίο εργατικό δυναμικό για εργασίες όπως η συγκομιδή, οι κλαδεύσεις και η καλλιεργητική φροντίδα, γεγονός που οδηγεί σε καθυστερήσεις, αυξημένο κόστος παραγωγής, υποβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και σε απώλεια μέρους της παραγωγής.

Το πρόβλημα αποδίδεται, σύμφωνα με τους βουλευτές,  σε μια σειρά παραγόντων, όπως η αύξηση του κόστους των ημερομισθίων, οι χρονοβόρες και γραφειοκρατικές διαδικασίες μετάκλησης εργατών από τρίτες χώρες, η έλλειψη οργανωμένων υποδομών φιλοξενίας εποχικών εργαζομένων, οι δυσλειτουργίες στο σύστημα του εργοσήμου και η συνέχιση της αδήλωτης εργασίας που, όπως σημειώνουν, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και ανασφάλειας.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες για την κάλυψη των αναγκών σε εργατικό δυναμικό παραμένουν αποσπασματικές και δεν ανταποκρίνονται στην έκταση του προβλήματος. Όπως αναφέρουν, η απουσία ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδιασμού απειλεί όχι μόνο το εισόδημα των αγροτών, αλλά και την επισιτιστική επάρκεια της χώρας, καθώς και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών αγροτικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Με την ερώτησή τους οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητούν από την κυβέρνηση αναλυτικά στοιχεία για τις ανάγκες σε εργάτες γης ανά περιφέρεια και καλλιέργεια, τον αριθμό των αιτήσεων και εγκρίσεων μετακλήσεων κατά την τελευταία πενταετία, καθώς και το ποσοστό κάλυψης των πραγματικών αναγκών του πρωτογενούς τομέα. Επιπλέον, ζητούν ενημέρωση για την πορεία εφαρμογής των διμερών συμφωνιών μετάκλησης εργαζομένων, τις ενδεχόμενες υποδομές στέγασης εποχικών εργατών, την αποτελεσματικότητα του εργοσήμου και, κυρίως, για το εάν η κυβέρνηση προτίθεται να προχωρήσει στην κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου αντιμετώπισης της έλλειψης εργατών γης, σε συνεργασία με τις Περιφέρειες, τους αγροτικούς συνεταιρισμούς και τους κοινωνικούς φορείς.

Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 15 Ιουνίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

– Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

– Μετανάστευσης και Ασύλου

– Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

Θέμα: «Κρίσιμη έλλειψη εργατών γης και κίνδυνος για την αγροτική παραγωγή».

Η ελληνική αγροτική παραγωγή βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες διαρθρωτικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών καθώς η έλλειψη εργατών γης έχει εξελιχθεί σε καθοριστικό παράγοντα αποσταθεροποίησης του πρωτογενούς τομέα. Σε όλη τη χώρα, από την Πελοπόννησο και τη Θεσσαλία έως τη Μακεδονία και τη Στερεά Ελλάδα, οι παραγωγοί αδυνατούν να εξασφαλίσουν το απαραίτητο εργατικό δυναμικό για κρίσιμες εργασίες (συγκομιδή, κλαδεύσεις, καλλιεργητική φροντίδα), με αποτέλεσμα καθυστερήσεις, ποιοτική υποβάθμιση προϊόντων, αυξημένο κόστος παραγωγής και σε ορισμένες περιπτώσεις απώλεια μέρους της σοδειάς.

Η κατάσταση επιβαρύνεται από:

• Το αυξημένο κόστος ημερομισθίων,
• Τις καθυστερήσεις και τη γραφειοκρατία στις διαδικασίες μετάκλησης εργατών από τρίτες χώρες,
• Την έλλειψη οργανωμένων δομών φιλοξενίας εργαζομένων και διαμονής εποχικών εργατών,
• Τις δυσλειτουργίες του συστήματος εργοσήμου και
• Τη συνεχιζόμενη παρουσία αδήλωτης εργασίας, η οποία δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό και νομική ανασφάλεια.

Παρά τις κατά καιρούς κυβερνητικές εξαγγελίες, όπως η αξιοποίηση διακρατικών συμφωνιών για τη μετάκληση εργατών γης από τρίτες χώρες, η εφαρμογή των μέτρων παραμένει αποσπασματική και ανεπαρκής σε σχέση με το μέγεθος του προβλήματος. Η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού για την κάλυψη των αναγκών του πρωτογενούς τομέα σε ανθρώπινο δυναμικό δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους όχι μόνο για το εισόδημα των αγροτών, αλλά και για τη συνολική επισιτιστική επάρκεια της χώρας και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών αγροτικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Επειδή η αγροτική παραγωγή εξαρτάται άμεσα από την επάρκεια εργατών γης,

Επειδή οι απώλειες παραγωγής έχουν άμεσο πλήγμα στο αγροτικό εισόδημα και στην επισιτιστική επάρκεια,

Επειδή το αυξημένο κόστος εργασίας δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη κρατική στήριξη,

Επειδή η αδυναμία οργανωμένης μετάκλησης εργατικού δυναμικού ενισχύει την αδήλωτη εργασία,

Επειδή απαιτείται εθνικός σχεδιασμός για τη διαχείριση των αναγκών του πρωτογενούς τομέα,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Ποια είναι τα επίσημα και επικαιροποιημένα στοιχεία για τις ανάγκες σε εργάτες γης ανά περιφέρεια και βασικές καλλιέργειες της χώρας;
2. Πόσες αιτήσεις μετάκλησης εργατών γης έχουν υποβληθεί και εγκριθεί την τελευταία πενταετία και πόσοι εργαζόμενοι τελικά απασχολήθηκαν νόμιμα στην ελληνική αγροτική παραγωγή;
3. Ποιο ποσοστό των πραγματικών αναγκών του πρωτογενούς τομέα σε εργατικό δυναμικό καλύπτεται σήμερα και σε ποιες καλλιέργειες καταγράφονται τα μεγαλύτερα ελλείμματα;
4. Ποια είναι η πρόοδος εφαρμογής των διμερών συμφωνιών για μετάκληση εργατών γης και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα πλήρους αξιοποίησής τους;
5. Υπάρχει σχεδιασμός για τη δημιουργία οργανωμένων υποδομών φιλοξενίας και στέγασης εποχικών εργατών γης στις αγροτικές περιοχές και αν ναι, σε ποιο στάδιο βρίσκεται;
6. Πώς αξιολογείται η λειτουργία του συστήματος εργοσήμου στον αγροτικό τομέα; Τι περαιτέρω σκέψεις υπάρχουν για την καλύτερη καταγραφή και ασφάλιση της εργασίας στον αγροτικό τομέα;;
7. Προτίθεται η κυβέρνηση να καταρτίσει ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης της έλλειψης εργατών γης, σε συνεργασία με Περιφέρειες, αγροτικούς συνεταιρισμούς και κοινωνικούς φορείς, και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Κόκκαλης Βασίλειος

Ψυχογιός Γεώργιος

Γαβρήλος Γεώργιος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ειρήνη

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)