Συντάκτης: spyrmi

Όταν η ασφάλεια αντιμετωπίζεται με λογική κόστους & όχι ως αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση

Ένα ακόμα περιστατικό που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα απλό επιχειρησιακό συμβάν, αλλά ως ένδειξη βαθύτερων δομικών προβλημάτων στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται, ελέγχεται και εποπτεύεται η ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών στη χώρα, φέρνουν στο προσκήνιο με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών, ο Τομεάρχης Υποδομών & Μεταφορών του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ και Βουλευτής Μαγνησίας Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος μαζί με 11 ακόμη βουλευτές τονίζοντας ότι: «Σχεδόν τρία χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών, κρίσιμες παθογένειες του ελληνικού σιδηροδρόμου εξακολουθούν να παραμένουν άθικτες».

«Στις 7 Δεκεμβρίου 2025 σημειώθηκε περιστατικό ακινητοποίησης αμαξοστοιχίας στον άξονα Λάρισας–Θεσσαλονίκης. Η επίσημη ανακοίνωση της Hellenic Train παρουσίασε το συμβάν ως αποτέλεσμα σύγκρουσης με ζώο κατά τη διάρκεια του συγκεκριμένου δρομολογίου, περιορίζοντας την ενημέρωση σε μια γενική αναφορά καθυστέρησης και ζητώντας την «κατανόηση» των επιβατών. Ωστόσο, από επίσημη επιστολή της Πανελλήνιας Ένωσης Προσωπικού Έλξης (ΠΕΠΕ), που δημοσιοποιήθηκε στον Τύπο, προκύπτει μια διαφορετική και σαφώς πιο ανησυχητική εικόνα. Σύμφωνα με τους μηχανοδηγούς, η σύγκρουση με ζώο δεν συνέβη στο συγκεκριμένο δρομολόγιο, αλλά στο προηγούμενο, το οποίο εκτελέστηκε με την ίδια ηλεκτράμαξα. Παρά τη σύγκρουση, ο συρμός συνέχισε την πορεία του, έφτασε στη Λάρισα και στη συνέχεια τέθηκε εκ νέου σε κυκλοφορία ως νέο δρομολόγιο, μεταφέροντας επιβάτες, χωρίς να έχει προηγηθεί τεχνικός έλεγχος για τη διαπίστωση πιθανών ζημιών.

Το στοιχείο αυτό εγείρει καίρια ερωτήματα για την ακρίβεια και την πληρότητα της επίσημης ενημέρωσης, καθώς και για το αν επιχειρήθηκε υποβάθμιση ή αποσιώπηση κρίσιμων πτυχών του περιστατικού. Η ενδεχόμενη απόκλιση μεταξύ της πραγματικής αλληλουχίας των γεγονότων και της δημόσιας ανακοίνωσης της εταιρείας δημιουργεί εύλογες υποψίες περί παραπλανητικής ενημέρωσης, γεγονός που υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο σταθμός της Λάρισας αποτελεί «αρχικό» σταθμό εκκίνησης δρομολογίων. Ο Γενικός Κανονισμός Κυκλοφορίας (ΓΚΚ) προβλέπει ρητά ότι σε τέτοιους σταθμούς απαιτείται τεχνική επιθεώρηση πριν από κάθε αναχώρηση, ακριβώς για την πρόληψη κινδύνων που μπορεί να προκύψουν από βλάβες ή φθορές στο τροχαίο υλικό.

Παρά ταύτα, την ημέρα του περιστατικού φέρεται να μην υπήρχε το απαραίτητο τεχνικό προσωπικό στον σταθμό, καθώς η διοίκηση της Hellenic Train είχε επιλέξει, στο πλαίσιο εσωτερικών ρυθμίσεων, να αποσύρει τους «επισκέπτες» τεχνικούς από τη Λάρισα. Η επιλογή αυτή, που παρουσιάζεται ως προσωρινή ή διαχειριστική, αποκαλύπτει μια βαθιά προβληματική λογική: την αντιμετώπιση της ασφάλειας ως κόστος και όχι ως αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση», αναφέρουν οι βουλευτές.

Επισημαίνεται στην Ερώτηση, ότι η απουσία τεχνικού ελέγχου δεν αποτελεί τυπική παράλειψη, αλλά ευθεία απόκλιση από τους κανόνες ασφαλείας. Το γεγονός ότι λίγα μόλις λεπτά μετά την αναχώρηση ο συρμός ακινητοποιήθηκε επιβεβαιώνει ότι ο έλεγχος που δεν πραγματοποιήθηκε ήταν απολύτως αναγκαίος. Σύμφωνα με τις επισημάνσεις των εργαζομένων, η ζημιά που προκλήθηκε από την προηγούμενη σύγκρουση θα μπορούσε, υπό διαφορετικές συνθήκες, να έχει οδηγήσει σε πολύ σοβαρότερες συνέπειες.

Οι βουλευτές καλούν τον υπουργό να απαντήσει στα εξής ερωτήματα: 

1. Γνωρίζει, ως οφείλει, την απόκλιση μεταξύ της επίσημης ανακοίνωσης της Hellenic Train και των καταγγελιών της ΠΕΠΕ για το περιστατικό της 7ης Δεκεμβρίου 2025 ως προς το πότε, πώς και σε ποιο τελικά δρομολόγιο συνέβη η σύγκρουση συρμού με ζώο; 
2. Έχει διερευνηθεί αν υπήρξε παραπλανητική ενημέρωση ή παραποίηση στοιχείων σιδηροδρομικού συμβάντος και ποιος φέρει την πολιτική και διοικητική ευθύνη;
3. Συμφωνεί ότι σύμφωνα με τον ΓΚΚ μία αμαξοστοιχία δεν θα πρέπει να αναχωρεί από «αρχικό» σταθμό – όπως αυτό της Λάρισας – χωρίς προηγούμενη τεχνική επιθεώρηση;
4. Για ποιον λόγο επιτράπηκε η αναχώρηση αμαξοστοιχίας από «αρχικό» σταθμό χωρίς την υποχρεωτική τεχνική επιθεώρηση;
5. Ποιος ενέκρινε την απομάκρυνση τεχνικού προσωπικού από τον κρίσιμο σιδηροδρομικό σταθμό της Λάρισας; 
6. Γνωρίζει, ως οφείλει, ότι ο «αρχικός» σταθμός της Λάρισας λειτουργεί με παντελή έλλειψη τεχνικού προσωπικού;  
7. Συμβιβάζεται η επιλογή να λειτουργεί σταθμός του κεντρικού σιδηροδρομικού άξονα της χώρας χωρίς τεχνικό προσωπικό με τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης για ενίσχυση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων μετά την Τραγωδία των Τεμπών;
8. Πως κρίνει την πρακτική της Hellenic Train για «χαλαρή» και κατά το δοκούν εφαρμογή των κανονισμών ασφαλείας που επιβάλλει ο ΓΚΚ;
9. Τι έχει αλλάξει ουσιαστικά στον ελληνικό σιδηρόδρομο τα τελευταία τρία χρόνια, ώστε οι πολίτες να μην εξαρτούν την ασφάλειά τους από την τύχη και τις «αντοχές» του τροχαίου υλικού;

Αναλυτικά η Ερώτηση:

Προς τον κ. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: «Απουσία τεχνικών ελέγχων στον σιδηρόδρομο και συγκάλυψη. Τα δομικά προβλήματα που οδήγησαν στα Τέμπη παραμένουν άθικτα»

Βρισκόμαστε σχεδόν τρία χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών και η κοινωνία παρακολουθεί με αγωνία να επαναλαμβάνονται οι ίδιες επικίνδυνες πρακτικές στον ελληνικό σιδηρόδρομο: Υποστελέχωση, παραβίαση κανονισμών ασφαλείας, παραπλανητική ενημέρωση και μετακύλιση ευθυνών.

Πρόσφατο δημοσίευμα της «Εφημερίδας των Συντακτών», βασισμένο σε επίσημη επιστολή της Πανελλήνιας Ένωσης Προσωπικού Έλξης (ΠΕΠΕ), αποκαλύπτει ένα περιστατικό που καταδεικνύει με τον πιο ωμό τρόπο ότι τα δομικά προβλήματα που οδήγησαν στα Τέμπη παραμένουν άθικτα.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Hellenic Train, στις 7 Δεκεμβρίου 2025 η αμαξοστοιχία 2592 (Λάρισα–Θεσσαλονίκη) ακινητοποιήθηκε λόγω βλάβης που προκλήθηκε από σύγκρουση με ζώο κατά τη διάρκεια του ίδιου δρομολογίου.

Η εταιρεία παρουσίασε το συμβάν ως ένα τυπικό περιστατικό, περιοριζόμενη σε μια γενική αναφορά καθυστέρησης και ζητώντας την «κατανόηση» των επιβατών, σαν να επρόκειτο για ένα αναπόφευκτο και ακίνδυνο συμβάν.

Η ανακοίνωση της ΠΕΠΕ, όμως, αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική αλληλουχία γεγονότων. Η σύγκρουση με ζώο δεν συνέβη στο δρομολόγιο 2592, αλλά στο προηγούμενο δρομολόγιο 2591 (Θεσσαλονίκη–Λάρισα), το οποίο εκτελέστηκε με την ίδια ηλεκτράμαξα.

Παρά τη σύγκρουση, ο συρμός έφτασε στη Λάρισα, αποβίβασε επιβάτες και στη συνέχεια επανεκκίνησε ως νέο δρομολόγιο, μεταφέροντας ξανά πολίτες, χωρίς να προηγηθεί οποιοσδήποτε τεχνικός έλεγχος για διερεύνηση τυχόν συνεπειών από την πρόσκρουση.

Το γεγονός αυτό δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρησιακή αστοχία. Συνιστά συνειδητή ανάληψη ρίσκου εις βάρος της ασφάλειας επιβατών και εργαζομένων.

Η Λάρισα αποτελεί «αρχικό» σταθμό, δηλαδή, σταθμό εκκίνησης δρομολογίων, όπου ο Γενικός Κανονισμός Κυκλοφορίας (ΓΚΚ) επιβάλλει ρητά τεχνική επιθεώρηση πριν από κάθε αναχώρηση.

Παρ’ όλα αυτά, κατά τη συγκεκριμένη ημερομηνία, στον σταθμό δεν υπήρχε το αρμόδιο προσωπικό για να διενεργήσει την απαραίτητη τεχνική επιθεώρηση.

Η διοίκηση της Hellenic Train είχε αποφασίσει να μην υπάρχει στον σταθμό Λάρισας «επισκέπτης» τεχνικός, επικαλούμενη «προσωρινές» ρυθμίσεις και εσωτερικές αποφάσεις εξοικονόμησης ανθρώπινου δυναμικού.

Με την εν λόγω απόφαση αποκαλύπτεται το δομικό πρόβλημα στον τρόπο που παρέχονται οι σιδηροδρομικές υπηρεσίες στη χώρα: η ασφάλεια αντιμετωπίζεται ως κόστος και όχι ως αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση.

Η απουσία τεχνικού ελέγχου πριν την αναχώρηση της αμαξοστοιχίας συνιστά ευθεία παραβίαση του Γενικού Κανονισμού Κυκλοφορίας. Η επίκληση σχετικού άρθρου του Κανονισμού από τη διοίκηση της εταιρείας – για τη μη υποχρέωση διενέργειας τεχνικού ελέγχου – δεν αφορά στην εκκίνηση συρμών από αρχικό σταθμό.

Ταυτόχρονα, αποκαλύπτει και μια επικίνδυνη πρακτική εκ μέρους της εταιρείας, η οποία φαίνεται ότι ερμηνεύει τους κανόνες ασφαλείας κατά το δοκούν, ειδικά στις περιπτώσεις που αυτοί συγκρούονται με την πολιτική της υποστελέχωσης και της μείωσης κόστους.

Αποτέλεσμα των παλινωδιών και των ελλειμμάτων ασφάλειας στη διαχείριση του εν λόγω περιστατικού ήταν λίγα λεπτά μετά την αναχώρηση να ακινητοποιηθεί ο συρμός, επιβεβαιώνοντας ότι ο έλεγχος που δεν έγινε, ήταν απολύτως αναγκαίος.

Σύμφωνα μάλιστα με τους εκπροσώπους των μηχανοδηγών, η βλάβη που προήλθε στον συρμό από την προηγούμενη σύγκρουση (πτώση ποδιάς της ηλεκτράμαξας) θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες σε διαφορετικές συνθήκες κίνησης.

Η υποστελέχωση, η αποδυνάμωση των τεχνικών ελέγχων, η υποβάθμιση των κανονισμών και η αδιαφάνεια στη διαχείριση συμβάντων συνεχίζουν να συνθέτουν ένα επικίνδυνο μίγμα για τον τρόπο λειτουργίας του ελληνικού σιδηροδρόμου.

Το γεγονός ότι η επίσημη ανακοίνωση της εταιρείας εμφανίζεται να αποκρύπτει την πραγματική αλληλουχία των γεγονότων εντείνει τις υποψίες συγκάλυψης και υπονομεύει για ακόμα μία φορά την εμπιστοσύνη των πολιτών στο συγκοινωνιακό σιδηροδρομικό έργο.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτάται ο αρμόδιος κ.Υπουργός:

1. Γνωρίζει, ως οφείλει, την απόκλιση μεταξύ της επίσημης ανακοίνωσης της Hellenic Train και των καταγγελιών της ΠΕΠΕ για το περιστατικό της 7ης Δεκεμβρίου 2025 ως προς το πότε, πώς και σε ποιο τελικά δρομολόγιο συνέβη η σύγκρουση συρμού με ζώο;
2. Έχει διερευνηθεί αν υπήρξε παραπλανητική ενημέρωση ή παραποίηση στοιχείων σιδηροδρομικού συμβάντος και ποιος φέρει την πολιτική και διοικητική ευθύνη;
3. Συμφωνεί ότι, σύμφωνα με τον ΓΚΚ μία αμαξοστοιχία δεν θα πρέπει να αναχωρεί από «αρχικό» σταθμό – όπως αυτό της Λάρισας – χωρίς προηγούμενη τεχνική επιθεώρηση;
4. Για ποιον λόγο επιτράπηκε η αναχώρηση αμαξοστοιχίας από «αρχικό» σταθμό χωρίς την υποχρεωτική τεχνική επιθεώρηση;
5. Ποιος ενέκρινε την απομάκρυνση τεχνικού προσωπικού από τον κρίσιμο σιδηροδρομικό σταθμό της Λάρισας;
6. Γνωρίζει, ως οφείλει, ότι ο «αρχικός» σταθμός της Λάρισας λειτουργεί με παντελή έλλειψη τεχνικού προσωπικού;
7. Συμβιβάζεται η επιλογή να λειτουργεί σταθμός του κεντρικού σιδηροδρομικού άξονα της χώρας χωρίς τεχνικό προσωπικό, με τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης για ενίσχυση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων μετά την Τραγωδία των Τεμπών;
8. Πώς κρίνει την πρακτική της HellenicTrain για «χαλαρή» και κατά το δοκούν εφαρμογή των κανονισμών ασφαλείας που επιβάλλει ο ΓΚΚ;
9. Τι έχει αλλάξει ουσιαστικά στον ελληνικό σιδηρόδρομο τα τελευταία τρία χρόνια, ώστε οι πολίτες να μην εξαρτούν την ασφάλειά τους από την τύχη και τις «αντοχές» του τροχαίου υλικού;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Καλαματιανός Διονύσης

Ακρίτα Έλενα

Γαβρήλος Γιώργος

Δούρου Ειρήνη

Κασιμάτη Νίνα

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

Ο Τομεάρχης Υποδομών & Μεταφορών του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ και Βουλευτής Μαγνησίας Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, κατέθεσε στη Βουλή Ερώτηση προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών σχετικά με τις νέες αυξήσεις στα διόδια που ανακοίνωσαν οι παραχωρησιούχοι των μεγάλων αυτοκινητοδρόμων, οι οποίες θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.

«Οι νέες επιβαρύνσεις δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά μέρος μιας διαρκούς και σωρευτικής ανόδου του κόστους μετακίνησης, η οποία ξεκίνησε το 2023 και θα ολοκληρωθεί το 2026, ως αποτέλεσμα κυβερνητικών επιλογών και συμφωνιών με τους παραχωρησιούχους. Το 2023 οι παραχωρησιούχοι δικαιούνταν, βάσει συμβάσεων, αύξηση 12%. Η κυβέρνηση, ενόψει εκλογών, επέλεξε να «παγώσει» προσωρινά την αύξηση, αλλά συμφώνησε ταυτόχρονα να επιβαρυνθούν οι πολίτες με το σύνολο του ποσού σε τρεις δόσεις με αύξηση 7,6% το 2024, 4,9% το 2025 και νέα επιβάρυνση το 2026, όπου θα ενσωματωθεί και το υπόλοιπο της αναβληθείσας αύξησης, μαζί με νέα τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Έτσι, οι χρήστες των αυτοκινητοδρόμων βρίσκονται αντιμέτωποι με μια συνεχόμενη, πολυετή άνοδο τιμών, όπου κάθε νέα χρονιά χτίζει πάνω στην προηγούμενη. Παράλληλα, η λειτουργία νέων σταθμών – όπως ο πρόσφατος στην έξοδο της Πάτρας – προσθέτει νέα κόστη που δεν αποτελούν αναπροσαρμογή αλλά νέα επιβάρυνση, καθιστώντας τη μετακίνηση ακόμη πιο ακριβή για χιλιάδες πολίτες.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς. Η διαδρομή Αθήνα–Πύργος ανεβαίνει από 15,40€ σε 19,50€, η Αθήνα–Θεσσαλονίκη υπερβαίνει πλέον τα 35€, ενώ αντίστοιχες αυξήσεις παρατηρούνται σε όλους τους μεγάλους οδικούς άξονες της χώρας. Οι διαδοχικές αυξήσεις στα διόδια πλήττουν εργαζόμενους, επαγγελματίες, μεταφορείς και κατοίκους των περιφερειών, σε μια εποχή που το κόστος ζωής έχει εκτιναχθεί λόγω ανατιμήσεων στην ενέργεια, τα καύσιμα, τα τρόφιμα και τις βασικές υπηρεσίες», ανέφερε ο Βουλευτής.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο, σε πολλές περιοχές της χώρας η χρήση αυτοκινητοδρόμων δεν είναι επιλογή, αλλά αναγκαιότητα και κάθε νέα αύξηση βαθαίνει κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες. Ωστόσο, η κυβέρνηση επιλέγει να αποδέχεται άκριτα τις αποφάσεις των παραχωρησιούχων, χωρίς καμία μέριμνα για το δημόσιο συμφέρον και χωρίς κανένα σχέδιο προστασίας των πολιτών. «Η λειτουργία των παραχωρήσεων δεν μπορεί να λειτουργεί ως μηχανισμός εγγυημένης κερδοφορίας για τους ομίλους, χωρίς ισόρροπη πρόβλεψη για τους χρήστες», σημείωσε ο Βουλευτής.

Με την Ερώτηση, που συνυπογράφουν συνολικά 11 Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, καλείται ο αρμόδιος Υπουργός να απαντήσει στα εξής κρίσιμα ερωτήματα:  

1. Ποια είναι η αναλυτική κατανομή των αυξήσεων που θα εφαρμοστούν από 1/1/2026 ανά κατηγορία οχήματος και ανά αυτοκινητόδρομο; Ποιο μέρος της αύξησης αφορά στην τιμαριθμική αναπροσαρμογή και ποιο το υπόλοιπο της μεταφερόμενης προσαύξησης του 2023;

2. Για ποιον λόγο επιλέχθηκε η σταδιακή επιβολή της αύξησης του 2023 σε τρία έτη; Υπήρξε μελέτη κοινωνικών επιπτώσεων;

3. Ποιες πρωτοβουλίες έχει λάβει το Υπουργείο για την επανεξέταση κρίσιμων όρων των συμβάσεων παραχώρησης, όπως:

–        ο τρόπος υπολογισμού και οι ανώτατες τιμές της ετήσιας αναπροσαρμογής,

–        η δυνατότητα αναστολής ή περιορισμού νέων σταθμών διοδίων,

–        η εφαρμογή ειδικών ρυθμίσεων για συχνούς χρήστες, εργαζόμενους και κατοίκους όμορων περιοχών;

4. Πώς σκοπεύει η κυβέρνηση να προστατεύσει τη μεταφορική δραστηριότητα, την περιφερειακή συνοχή και την καθημερινότητα των πολιτών από τη συνεχή και σωρευτική άνοδο του κόστους μετακίνησης;

5. Προτίθεται να εκπονήσει επικαιροποιημένη μελέτη για τις επιπτώσεις των διαδοχικών αυξήσεων στα διόδια στην οικονομία, στον τουρισμό και στις μεταφορές;

6. Με δεδομένη τη συγκέντρωση του τομέα των παραχωρήσεων σε περιορισμένο αριθμό ομίλων, ποια μέτρα προτίθεται να λάβει για την ενίσχυση του δημόσιου ελέγχου, της διαφάνειας και της ανταποδοτικότητας των διοδίων;

Αναλυτικά η Ερώτηση:

Προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών

Θέμα: «Συνεχείς αυξήσεις στα διόδια, διαδοχικές επιβαρύνσεις στους πολίτες και κυβερνητική αδράνεια απέναντι στους παραχωρησιούχους».

Τις τελευταίες ημέρες, οι παραχωρησιούχοι των μεγάλων αυτοκινητοδρόμων της χώρας ανακοίνωσαν νέες αυξήσεις στα διόδια, οι οποίες θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Η ανακοίνωση αυτή δεν πέφτει σαν κεραυνός εν αιθρία αλλά εντάσσεται σε μια αλληλουχία συνεχών και σωρευτικών επιβαρύνσεων που έχουν ξεκινήσει από το 2023 και θα ολοκληρωθούν το 2026, αποτέλεσμα ενός πλέγματος τιμαριθμικών αναπροσαρμογών και μετατιθέμενων αυξήσεων που, τελικώς, φορτώνονται στους πολίτες.

Το 2023, όπως είναι γνωστό, οι παραχωρησιούχοι δικαιούνταν, βάσει των συμβάσεων, αύξηση της τάξης του 12%. Η τότε κυβέρνηση, εν μέσω προεκλογικών πιέσεων, επέλεξε να αναστείλει την εφαρμογή της και την ίδια στιγμή συμφώνησε να επιμεριστεί η αύξηση αυτή σε τρεις δόσεις, ώστε να εισπραχθεί πλήρως από τους πολίτες μέσα στα έτη 2024, 2025 και 2026.

Το αποτέλεσμα ήταν το 2024 να επιβληθεί αύξηση 7,6%, για το 2025 να έχει κιόλας ανακοινωθεί νέα αύξηση 4,9% και το 2026 να αναμένεται η ολοκλήρωση της είσπραξης του υπολοίπου της «παγωμένης» αναπροσαρμογής του 2023, μαζί με τη νέα τιμαριθμική αναπροσαρμογή που προβλέπεται κάθε Σεπτέμβριο.

Με άλλα λόγια, οι πολίτες δεν επιβαρύνονται από ένα μεμονωμένο ποσοστό αύξησης, αλλά υφίστανται μια διαρκή, πολυετή άνοδο στο κόστος μετακίνησης, όπου κάθε νέα χρονιά προστίθεται πάνω στην προηγούμενη.

Ακόμη σοβαρότερο είναι ότι οι αυξήσεις αυτές συνοδεύονται και από νέους σταθμούς διοδίων – χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ο νέος σταθμός της Ολυμπίας Οδού στην έξοδο της Πάτρας – που δεν αποτελούν αναπροσαρμογή, αλλά νέα χρέωση και μάλιστα σε έναν ήδη υπερτιμημένο άξονα.

Τα αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής είναι σήμερα ορατά σε όλους. Η διαδρομή Αθήνα–Πύργος ανεβαίνει από 15,40 ευρώ στα 19,50 ευρώ, η Αθήνα–Θεσσαλονίκη ξεπερνά τα 35 ευρώ, και αντίστοιχες αυξήσεις καταγράφονται σε όλους τους μεγάλους αυτοκινητοδρόμους.

Το κόστος αυτό επηρεάζει την καθημερινότητα εργαζομένων, επισκεπτών, επαγγελματιών και μεταφορέων, με άμεση επίπτωση στο κόστος ζωής, στη μεταφορά αγαθών και στη λειτουργία των περιφερειακών οικονομιών.

Οι νέες αυξήσεις διοδίων, όπως και οι προηγούμενες, είναι απόρροια των συμφωνιών της κυβέρνησης με τους παραχωρησιούχους, με τους πολίτες να είναι αυτοί που καλούνται να καλύψουν πλήρως και από την τσέπη τους τις αυξήσεις του 2023, μαζί με τη συνεχή τιμαριθμική αναπροσαρμογή.

Οι αυξήσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία τα ελληνικά νοικοκυριά δοκιμάζονται από τη συνεχή άνοδο του κόστους ζωής. Η ακρίβεια στην ενέργεια, στα καύσιμα, στα τρόφιμα και στις βασικές υπηρεσίες έχει περιορίσει δραματικά το διαθέσιμο εισόδημα, ενώ η αύξηση του κόστους μετακίνησης λειτουργεί πολλαπλασιαστικά στην καθημερινή οικονομική πίεση.

Σε πολλές περιφερειακές περιοχές, όπου η μετακίνηση μέσω αυτοκινητοδρόμων είναι ουσιαστικά υποχρεωτική, οι διαδοχικές ανατιμήσεις στα διόδια συνιστούν βάρος που επιτείνει τις ανισότητες και υπονομεύει την κοινωνική συνοχή.

Η ευκολία με την οποία το Υπουργείο αποδέχεται και υλοποιεί τις αποφάσεις των παραχωρησιούχων, χωρίς καμία αντίστοιχη μέριμνα για τους πολίτες, γεννά εύλογα ερωτήματα για το ποιου τα συμφέροντα τελικά υπηρετούνται.

Την ίδια στιγμή, ο τομέας των παραχωρήσεων συγκεντρώνεται πλέον σε λίγους ισχυρούς ομίλους, γεγονός που περιορίζει τον ανταγωνισμό και αυξάνει την εξάρτηση του Δημοσίου από τους παραχωρησιούχους.

Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για ενεργή και ουσιαστική εποπτεία, επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων, όπου αυτό είναι εφικτό και κυρίως για πολιτική βούληση που να προασπίζει το δημόσιο συμφέρον.

Επειδή, οι πολίτες έχουν δικαίωμα σε προσιτές και ποιοτικές μεταφορές,

Επειδή, η συνεχής μετακύλιση των αυξήσεων στους χρήστες των αυτοκινητροδρόμων υπονομεύει την κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη,

Επειδή, η κυβέρνηση κατά τις διαπραγματεύσεις με τους παραχωρησιούχους όφειλε να μεριμνά πρωτίστως για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των πολιτών,

Επειδή, η λειτουργία των παραχωρήσεων δεν μπορεί να λειτουργεί ως μηχανισμός εγγυημένης κερδοφορίας για τους ομίλους, χωρίς ισόρροπη πρόβλεψη για τους χρήστες.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Ποια είναι η αναλυτική κατανομή των αυξήσεων που θα εφαρμοστούν από 1/1/2026 ανά κατηγορία οχήματος και ανά αυτοκινητόδρομο; Ποιο μέρος της αύξησης αφορά στην τιμαριθμική αναπροσαρμογή και ποιο το υπόλοιπο της μεταφερόμενης προσαύξησης του 2023;
2. Για ποιον λόγο επιλέχθηκε η σταδιακή επιβολή της αύξησης του 2023 σε τρία έτη; Υπήρξε μελέτη κοινωνικών επιπτώσεων;
3. Ποιες πρωτοβουλίες έχει λάβει το Υπουργείο για την επανεξέταση κρίσιμων όρων των συμβάσεων παραχώρησης, όπως:

• ο τρόπος υπολογισμού και οι ανώτατες τιμές της ετήσιας αναπροσαρμογής,
• η δυνατότητα αναστολής ή περιορισμού νέων σταθμών διοδίων,
• η εφαρμογή ειδικών ρυθμίσεων για συχνούς χρήστες, εργαζόμενους και κατοίκους όμορων περιοχών;

4. Πώς σκοπεύει η κυβέρνηση να προστατεύσει τη μεταφορική δραστηριότητα, την περιφερειακή συνοχή και την καθημερινότητα των πολιτών από τη συνεχή και σωρευτική άνοδο του κόστους μετακίνησης;
5. Προτίθεται να εκπονήσει επικαιροποιημένη μελέτη για τις επιπτώσεις των διαδοχικών αυξήσεων στα διόδια στην οικονομία, στον τουρισμό και στις μεταφορές;
6. Με δεδομένη τη συγκέντρωση του τομέα των παραχωρήσεων σε περιορισμένο αριθμό ομίλων, ποια μέτρα προτίθεται να λάβει για την ενίσχυση του δημόσιου ελέγχου, της διαφάνειας και της ανταποδοτικότητας των διοδίων;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μίλτος

Μπάρκας Κώστας

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλους Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος