Θεματική Ενότητα: Εξωτερική & Αμυντική Πολιτική

Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

προς τον Υπουργό Εξωτερικών

Θέμα: Πρωτοβουλίες της Ελλάδας για τη στήριξη του λαού της Κούβας, την άρση του εμπάργκο και την εξαίρεση της χώρας από τον παράνομο κατάλογο χωρών που φέρονται ότι προωθούν την τρομοκρατία

Ο λαός της Κούβας βιώνει σήμερα τη μεγαλύτερη ίσως κρίση της ιστορίας του – κρίση διαβίωσης, κρίση ανθρωπιστική – εξαιτίας των σοβαρών κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του πολυετούς οικονομικού, εμπορικού και χρηματοπιστωτικού αποκλεισμού που επιβάλλουν οι ΗΠΑ με στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης της χώρας.

Αυτή η επιθετική πολιτική που παραβιάζει κάθε έννοια του διεθνούς δικαίου, αναδεικνύει την ανάγκη διεθνούς αλληλεγγύης προς τον λαό της Κούβας που σήμερα δοκιμάζεται με τεράστιες ελλείψεις αγαθών, ειδών πρώτης ανάγκης, φαρμάκων, καυσίμων – που πλήττουν τις συγκοινωνίες και τις αεροπορικές συνδέσεις αλλά και τον τουρισμό. Παράλληλα υφίστανται και επιδεινώνονται μεγάλες δυσκολίες πρόσβασης σε τεχνολογίες και χρηματοπιστωτικά δίκτυα. Όλα αυτά επηρεάζουν αρνητικά την καθημερινότητα των Κουβανών πολιτών.

Είναι χαρακτηριστική η τοποθέτηση στις 13/2/26 της Μάρτα Ουρτάδο, εκπροσώπου του Γραφείου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ: “μας προκαλεί τεράστια ανησυχία η ολοένα και βαθύτερη κοινωνικοοικονομική κρίση της Κούβας – εν μέσω ενός οικονομικού και εμπορικού εμπάργκο που κρατάει δεκαετίες, ακραίων καιρικών φαινομένων και τα πρόσφατα μέτρα των ΗΠΑ που περιορίζουν τις αποστολές πετρελαίου”. “Αυτή η κατάσταση πλήττει όλο και περισσότερο τα ανθρώπινα δικαιώματα των ανθρώπων στην Κούβα”, πρόσθεσε. (https://bit.ly/4rBHxu8).

Επειδή :

• Πλέον η αλληλεγγύη προς τον λαό της Κούβας αναδεικνύεται ως ζήτημα δημοκρατικής και ανθρωπιστικής ευθύνης,
• το εμπάργκο κατά της Κούβας έχει επανειλημμένα καταδικαστεί από διαδοχικά Ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, με συντριπτική πλειοψηφία των κρατών -μελών – με πρόσφατο αυτό στις 29 Οκτωβρίου 2025, όταν για 33η συνεχή χρονιά, η ΓΣ ενέκρινε με 165 χώρες υπέρ, 7 κατά (ΗΠΑ, Ισραήλ, Αργεντινή, Ουγγαρία, Παραγουάη, Βόρεια Μακεδονία, Ουκρανία) και 12 αποχές, νέο καταδικαστικό ψήφισμα με τίτλο “Ανάγκη τερματισμού του οικονομικού, εμπορικού και χρηματοπιστωτικού αποκλεισμού που επέβαλε η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής κατά της Κούβας”, με το οποίο η διεθνής κοινότητα, απομονώνει τις ΗΠΑ και ζητά την άρση του αμερικανικού εμπάργκο, το οποίο η Κούβα καταγγέλλει ως πράξη γενοκτονίας που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα του κουβανικού λαού (https://press.un.org/en/2025/ga12723.doc.htm)
• Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Φόλκερ Τουρκ επανέλαβε στις 13 Φεβρουαρίου 2026 την έκκλησή του προς όλα τα κράτη για “να άρουν μονομερή μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές και χωρίς διάκριση επιπτώσεις τους στον πληθυσμό” τονίζοντας ότι “πολιτικοί στόχοι δεν πρέπει να δικαιολογούν ενέργειες που, από μόνες τους, παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα” και εκτιμώντας ότι κατάσταση αυτή “έχει όλο και σοβαρότερες επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και στον κουβανικό πληθυσμό” (https://www.ohchr.org/en/press-briefing-notes/2026/02/concerns-over-cubas-deepening-economic-crisis)
• Εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ με ανακοίνωσή τους στις 8 Φεβρουαρίου 2024, έχουν προειδοποιήσει ότι ο μονομερής χαρακτηρισμός κρατών ως χορηγών τρομοκρατίας αντιβαίνει στις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της κυριαρχικής ισότητας των κρατών, της απαγόρευσης παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών (https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/02/united-states-unilateral-designation-states-sponsors-terrorism-negatively)
• η Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αλλά και ως κράτος – μέλος της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαθέτει θεσμικά εργαλεία και διεθνή παρουσία που μπορούν να αξιοποιηθούν για την ενίσχυση των ανθρωπιστικών, κοινωνικών και οικονομικών δυνατοτήτων του κουβανικού λαού,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός

1. Θα σταθεί στο πλευρό του κουβανικού λαού, απαιτώντας την άρση των κυρώσεων κατά της Κούβας και την εξαίρεσή της από τον παράνομο, μονομερή, σύμφωνα με το ΟΗΕ, κατάλογο χωρών που φέρονται ότι προωθούν την τρομοκρατία;
2. Συγκεκριμένα ποιες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η ελληνική κυβέρνηση για την ανάδειξη των ανθρωπιστικών συνεπειών του οικονομικού αποκλεισμού της Κούβας και για τη στήριξη του λαού της χώρας απέναντι σε αυτή την κατάσταση;
3. Υπάρχει σχεδιασμός για ανάπτυξη προγραμμάτων ανταλλαγής τεχνογνωσίας, ιδίως στον τομέα της ιατρικής και της βιοτεχνολογίας, όπου η Κούβα διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη εμπειρία;
4. Πώς προτίθεται η Ελλάδα να συμβάλει στη διευκόλυνση της πρόσβασης της Κούβας σε φάρμακα, ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό και χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς, που σήμερα επηρεάζονται από τον αποκλεισμό;
5. Προτίθεται η κυβέρνηση να στηρίξει ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες που απευθύνονται άμεσα στον κουβανικό λαό, σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς ή ελληνικούς κοινωνικούς φορείς;
6. Θα θέσει η Ελλάδα στο ΣΑ του ΟΗΕ, ως Μη Μόνιμο Μέλος του, το θέμα σχετικά με τις επιπτώσεις μονομερών κυρώσεων σε τρίτα κράτη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές του διεθνούς οργανισμού;
7. Προτίθεται η ελληνική κυβέρνηση να θέσει το ζήτημα της άρσης του εμπάργκο σε επίπεδο Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ;
8. Προτίθεται να αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για την υποστήριξη κοινωνικών και ανθρωπιστικών προγραμμάτων στην Κούβα;
9. Πώς αξιολογεί το Υπουργείο τη δυνατότητα ενίσχυσης της εφαρμογής του ευρωπαϊκού “Blocking Statute” (Κανονισμός 2271/96), αυτού του εργαλείου “στρατηγικής αυτονομίας” της ΕΕ, προκειμένου να προστατεύονται ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που επιθυμούν συνεργασία με την Κούβα χωρίς τον φόβο εξωεδαφικών κυρώσεων;
10. Σε επίπεδο διμερών σχέσεων, ποιες πρωτοβουλίες εξετάζει η κυβέρνηση για την ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης, του πολιτισμού και της έρευνας με την κυβέρνηση της Κούβας;

Οι ερωτώσες βουλεύτριες και οι ερωτώντες βουλευτές

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γιαννούλης Χρήστος

Καλαματιανός Διονύσιος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Παπαηλιού Γεώργιος

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος

Αθήνα, 18 Φεβρουαρίου 2026

Ερώτηση

Προς τον Υπουργό Εξωτερικών

Θέμα : «Είναι σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για διεθνή διαιτησία στο Αιγαίο;»

Από πέρσι το καλοκαίρι διαδοχικά δημοσιεύματα έγκριτων εφημερίδων αποκαλύπτουν ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις τίθενται σε νέα τροχιά υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ. Μια εξέλιξη που μπορεί να προαναγγέλλει την εγκατάλειψη της πάγιας θέσης της Ελλάδας για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με ό,τι αυτή συνεπάγεται σε βάρος των συμφερόντων της χώρας. Τελευταίο το αποκαλυπτικό δημοσίευμα της εφημερίδας “Βήμα της Κυριακής” (15/2/26).

Συγκεκριμένα, η εφημερίδα αποκάλυψε ότι την περασμένη εβδομάδα δύο απεσταλμένοι του Αμερικανού Προέδρου επισκέφθηκαν την Αθήνα και, σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες από Αθήνα και Ουάσινγκτον, είχαν επαφές με κορυφαίους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Πρόκειται για τους: Ρίτσαρντ Γκρενέλ, σύμβουλο και ειδικό απεσταλμένο για θέματα εξωτερικής πολιτικής του Ντ. Τραμπ με εξειδίκευση στις διεθνείς σχέσεις και τις διαπραγματεύσεις και Πάολο Τζαμπόλι, ειδικό απεσταλμένο του Αμερικανού Προέδρου με αντικείμενο τις διεθνείς συνεργασίες. Για την παρουσία και τις συναντήσεις και το περιεχόμενό τους δεν υπήρξε καμία κυβερνητική ενημέρωση. Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι ξεχωριστές συναντήσεις των δύο Αμερικανών απεσταλμένων με υπουργούς, κ.α, αφορούσαν από την διοργάνωση στην Αθήνα εκδήλωσης για τα 250 χρόνια της αμερικανικής ανεξαρτησίας, την παρουσία του προέδρου Τραμπ στην Αθήνα, την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών Ρούμπιο ενδεχομένως την άνοιξη, κα. “Σύμφωνα με πληροφορίες που ως τώρα δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως καθώς πρόκειται για ιδιωτική επίσκεψη και μάλλον όχι την πρώτη, ο κ. Γκρενέλ φέρεται να πραγματοποίησε στην Αθήνα σειρά επαφών, μεταξύ των οποίων με υψηλόβαθμους αξιωματούχους και επιχειρηματίες χωρίς να έχει γίνει γνωστή η ατζέντα”. Η εφημερίδα σημειώνει ότι “η παρουσία των δύο ειδικών απεσταλμένων του Τραμπ στην Ελλάδα έστω ιδιωτικώς αποτελεί έμπρακτη απόδειξη αφενός της αλλαγής παραδείγματος όσο αφορά τον τρόπο διαμόρφωσης των διμερών σχέσεων αφετέρου της κινητικότητας αλλά και της μορφής του ενδιαφέροντος των Ηνωμένων Πολιτειών για τις εξελίξεις στη χώρα”.

Το δημοσίευμα για την παρουσία του Ρ. Γκρενέλ στην Αθήνα συνδέεται, σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες των εφημερίδων Καθημερινή (16/6/25, “Αμερικανικό σχέδιο για διάλογο με την Τουρκία”), Εστία (17/6/25, “ΗΠΑ: Λύσις υπέρ τής Τουρκίας με διεθνή διαιτησία στο Αιγαίο”), με αμερικανική πρωτοβουλία για διάλογο Ελλάδας – Τουρκίας που βρίσκεται σε εξέλιξη, υπό άκρα μυστικότητα. Μια εξέλιξη με τη διαμεσολάβηση του Ρ. Γκρενέλ που φέρεται να έχει ήδη συζητήσει το θέμα με τον Τομ Μπάρακ, πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικό απεσταλμένο στη Συρία, την πρέσβη στην Αθήνα Κ. Γκίλφοϊλ και τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Χ. Φιντάν. Μια εξέλιξη που, αν υλοποιηθεί τελικά, σηματοδοτεί διεθνή διαιτησία στο Αιγαίο σε αντίθεση με την πάγια θέση της Ελλάδας για προσφυγή στη διαδικασία του Διεθνούς δικαστηρίου της Χάγης.

• Με δεδομένο ότι σήμερα στην Ουάσιγκτον, ενόψει και εξελίξεων σε σχέση με το Ιράν,  αναπτύσσονται απόψεις για συνολική αναδιάταξη στη Μέση Ανατολή, με αναβαθμισμένο κεντρικό ρόλο της Τουρκίας,
• Με δεδομένο ότι ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου Ρ. Γκρενέλ προωθεί την παραπομπή των ελληνοτουρκικών θεμάτων στη διαδικασία της διεθνούς διαιτησίας,
• Με δεδομένη την άποψη του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, στις αρχές Δεκεμβρίου 2025, όταν μιλώντας στην “Καθημερινή”, για τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, παρατήρησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να είναι το “κονίαμα” που θα ενώσει “αυτά τα δύο τούβλα με έναν νέο τρόπο, βήμα-βήμα”, με στόχο να ανοίξουν οι δίαυλοι μεταφοράς ενεργειακών πόρων από τον Καύκασο προς τη Μεσόγειο,
• Με δεδομένη την αποκάλυψη της εφημερίδας “Εστία” ότι πριν από την πρόσφατη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, υπήρξαν μυστικές διαπραγματεύσεις Ελλάδας – Τουρκίας στο ΝΑΤΟ με αντικείμενο το Αιγαίο, τα Στενά και τον εναέριο χώρο, 
• Με δεδομένο ότι αυτή η αποκάλυψη συνδέεται με προηγούμενα δημοσιεύματα εφημερίδων περί 3 – 5 μυστικών διαπραγματεύσεων αντιπροσωπειών της Ελλάδας και της Τουρκίας στις Βρυξέλλες και στη Γενεύη, από τα τέλη του 2024 ως τα τέλη Μαρτίου, αρχές Απριλίου του 2025, οι οποίες κατέληξαν σε κείμενο, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει μια βάση για συνυποσχετικό που περικλείει τον σκληρό πυρήνα της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής”, υπερβαίνοντας “τις κόκκινες γραμμές της Δήλωσης της Ελλάδας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης το 2015” (σχετικά δημοσιεύματα της  της Κυριακάτικης Κόντρα, 24/8/25),
• Με δεδομένο ότι ο κ. Πρωθυπουργός μίλησε κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Τούρκο Πρόεδρο και συνεχίζει να ομιλεί γενικά και αόριστα για προσφυγή σε δικαιοδοτικά όργανα για οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ,
• Με δεδομένο ότι στην ίδια συνάντηση ο Τούρκος Πρόεδρος αναφέρθηκε σε επικείμενη πρόοδο στα θέματα του Αιγαίου και της Μεσογείου και στα αλληλένδετα θέματα το έτος 2027,
• Με δεδομένο ότι από τον Σεπτέμβριο 2023, ο κ. Πρωθυπουργός έχει ανατρέψει την πάγια ελληνική πρακτική, αναστέλλοντας τις διερευνητικές συνομιλίες, λέγοντας ότι αρκεί πλέον το θέμα να συζητιέται στο πλαίσιο των πολιτικών διμερών συνομιλιών μεταξύ των ΥΠΕΞ, ενώ τον Δεκέμβριο 2024, ο ίδιος δήλωσε χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις ότι δεν βλέπει προοπτική για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα με την Τουρκία, ακυρώνοντας έτσι προηγούμενες τοποθετήσεις του  Υπουργού Εξωτερικών,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός

1. Είχε ο Ρίτσαρντ Γκρενέλ, σύμβουλος και ειδικός απεσταλμένος για θέματα εξωτερικής πολιτικής του Ντ. Τραμπ με εξειδίκευση στις διεθνείς σχέσεις,  επαφές με κορυφαίους κυβερνητικούς αξιωματούχους στην Αθήνα κατά την πρόσφατη επίσκεψή του πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν;
2. Υπάρχουν σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις της χώρας μας με την Τουρκία για δομημένο διάλογο με στόχο την έναρξη διαδικασίας με κατάληξη τη λύση της διεθνούς διαιτησίας για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο; Και άρα απομάκρυνση από τη διαδικασία του Διεθνούς δικαστηρίου της Χάγης;
3. Αν όχι, γιατί μέχρι σήμερα το υπουργείο δεν έχει διαψεύσει τα σχετικά διαδοχικά δημοσιεύματα;
4. Παραμένει η ελληνική διπλωματία προσηλωμένη στην πάγια θέση περί προσφυγής στη Χάγη για τη διαφορά με την Τουρκία για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα;
5. Γιατί ο κ. Πρωθυπουργός συνεχίζει να αναφέρεται γενικά και αόριστα σε προσφυγή σε δικαιοδοτικά όργανα και όχι στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, για οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, όπως έκανε και στην πρόσφατη συνάντησή του με τον Τούρκο Πρόεδρο στην Άγκυρα;

Οι ερωτώσες Βουλεύτριες και οι ερωτώντες Βουλευτές

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Καλαματιανός Διονύσιος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Γιαννούλης Χρήστος

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος (Κώστας)

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος