Σοβαρά ζητήματα νομιμότητας στη νέα τροποποιητική ΚΥΑ για την κατανομή βοσκοτόπων αναδεικνύει με κοινοβουλευτική του ερώτηση προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και Βουλευτής Λάρισας κ. Βασίλης Κόκκαλης, κάνοντας λόγο για συνέχιση του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και διασπάθιση ευρωπαϊκών ενισχύσεων. Την ερώτηση συνυπογράφουν 10 ακόμη βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Όπως επισημαίνει, η ΚΥΑ 3378/2025 (ΦΕΚ Β΄ 6327/26-11-2025), η οποία αφορά την «τεχνική λύση» της εικονικής κατανομής βοσκοτόπων, δημοσιεύτηκε με τη διαβεβαίωση ότι θα αφορά μόνο παραγωγικούς αιγοπροβατοτρόφους και βοσκοτόπια σε κοντινή απόσταση από την έδρα τους. Ωστόσο, από την ανάγνωση των διατάξεων προκύπτει, σύμφωνα με τον βουλευτή, ότι αναιρούνται αυτές οι προθέσεις και συνεχίζεται η κατανομή δημόσιων βοσκοτόπων σε εικονικούς κτηνοτρόφους και ανύπαρκτα ζώα.
Ο κ. Κόκκαλης εντοπίζει τέσσερα κρίσιμα σημεία. Πρώτον, διάταξη του άρθρου 4 επιτρέπει, όπως αναφέρει, τον υπολογισμό επιλέξιμων αιγοπροβάτων σε εκμεταλλεύσεις χωρίς παραγωγή γάλακτος ή κρέατος, ανοίγοντας τον δρόμο για κατανομή βοσκοτόπων σε ανύπαρκτες εκμεταλλεύσεις. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Κρήτη, όπου –βάσει στοιχείων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ– μεγάλος αριθμός μονάδων δεν δηλώνει παραγωγή γάλακτος, γεγονός που, σε συνδυασμό με τη συγκεκριμένη εξίσωση, μπορεί να οδηγήσει σε συνέχιση πληρωμών για ανύπαρκτο ζωικό κεφάλαιο.
Δεύτερον, στο άρθρο 6 επισημαίνεται ότι επιτρέπεται η κατανομή δημόσιων βοσκοτόπων για την ενεργοποίηση δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν στο παρελθόν από το Εθνικό Απόθεμα με δηλώσεις ιδιωτικών εκτάσεων χωρίς ζώα ή με εξαιρετικά χαμηλή πυκνότητα βόσκησης. Ο Λαρισαίος βουλευτής υπενθυμίζει ότι έχουν ήδη εντοπιστεί περίπου 1.200 υποθέσεις απάτης και τονίζει πως με τη νέα ΚΥΑ καταργούνται ασφαλιστικές δικλείδες προηγούμενων ρυθμίσεων, διευκολύνοντας τη συνέχιση της διασπάθισης ευρωπαϊκών επιδοτήσεων.
Τρίτον, γίνεται λόγος για ανατροπή της φιλοσοφίας της χωροτακτικής κατανομής των βοσκοτόπων μέσω της τελευταίας παραγράφου του άρθρου 6, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Κόκκαλη, επιτρέπει την κατανομή βοσκοτόπων σε όλη τη χώρα ανεξαρτήτως κριτηρίων ομορότητας. Όπως σημειώνει, αυτό μπορεί να οδηγήσει στο φαινόμενο εικονικοί κτηνοτρόφοι από την Κρήτη να δεσμεύουν βοσκοτόπια σε Περιφερειακές Ενότητες της Ηπειρωτικής Ελλάδας, συνεχίζοντας να επιδοτούνται αντί να ελεγχθούν και να επιστρέψουν παρανόμως εισπραχθέντα ποσά.
Τέταρτον, στο άρθρο 7 για τη διαδικασία ενστάσεων, επισημαίνεται ότι απουσιάζει κάθε αναφορά στις διατάξεις του ν. 4351/2015, οι οποίες, όπως τονίζει, είναι υπέρτερες και εξουσιοδοτούν την έκδοση της ΚΥΑ. Η παράλειψη αυτή, κατά τον βουλευτή, δημιουργεί μείζον ζήτημα νομιμότητας, καθώς δεν διασφαλίζεται η προβλεπόμενη διαδικασία δημοσιοποίησης των κατανομών και εξέτασης ενστάσεων από τις αρμόδιες επιτροπές.
Με βάση τα παραπάνω, ο πρώην υφυπουργός καλεί τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να απαντήσει σε ποιες άμεσες ενέργειες προτίθεται να προβεί ώστε να αποσυρθούν τα επίμαχα σημεία της ΚΥΑ 3378/2025 που, όπως υποστηρίζει, θέτουν σοβαρά ζητήματα νομιμότητας και επιτρέπουν τη συνέχιση του σκανδάλου στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ακολουθεί η Ερώτηση.
Αθήνα, 29 Ιανουαρίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον κ. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
ΘΕΜΑ: «Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχίζεται. Πάρτε πίσω την τροποποιητική ΚΥΑ για την Κατανομή βοσκοτόπων»
Η νέα τροποποιητική ΚΥΑ υπ’ αριθ. 3378/2025 (ΦΕΚ Β΄ 6327/26-11-2025) για την «εικονική» κατανομή των βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους της χώρας (τεχνική λύση) δημοσιεύτηκε με τη διαβεβαίωση ότι θα κατανεμηθούν βοσκότοποι μόνο σε παραγωγικούς αιγοπροβατοτρόφους κι ότι τα βοσκοτόπια θα βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την έδρα του κτηνοτρόφου μέχρι τον όμορο νομό ή εντός Κρήτης για τους Κρητικούς.
Με μια πρώτη ανάγνωση, όμως, γίνεται αντιληπτό ότι στην ΚΥΑ 3378/2025 υπάρχουν διατάξεις που αναιρούν τις διατυπωθείσες καλές προθέσεις και δυστυχώς συνεχίζουν τη διασπάθιση των οικονομικών ενισχύσεων των βοσκοτοπικών εκτάσεων σε εικονικούς κτηνοτρόφους και σε εικονικά ζώα.
Τέσσερα είναι τα σημεία της ΚΥΑ 3378/2025 που θέτουν σοβαρά ζητήματα νομιμότητας:
Πρώτον, η διάταξη του άρθρου 4, παράγραφος 5, η οποία υπολογίζει τον αριθμό των επιλέξιμων αιγοπροβάτων για κτηνοτροφικές μονάδες που δεν δραστηριοποιούνται στην παραγωγή γάλακτος και κρέατος δίνει τη δυνατότητα να κατανεμηθούν δημόσια βοσκοτόπια σε ανύπαρκτες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις ή σε ανύπαρκτα ζώα. Η μόνη άλλη παραγωγική δραστηριότητα που υπάρχει σήμερα στην Ελλάδα, είναι η αναπαραγωγή ζώντων ζώων βελτιωμένων ή αυτόχθονων φυλών για πώληση, οι οποίες, όμως, είναι πολύ λίγες και θε έπρεπε να προβλεφθεί επιτόπιος έλεγχος. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα υπάρχει ένα ποσοστό μεταξύ 10% – 20% του αριθμού των αιγοπροβατοτροφικών μονάδων που ενώ έχουν κωδικό εκμετάλλευσης από το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής δεν δηλώνουν παραγωγή γάλακτος στον ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ. Οι εκμεταλλεύσεις αυτές κατά το πλείστον έχουν μικρό αριθμό οικόσιτων ζώων εντός του οικισμού και στη συντριπτική πλειοψηφία τους έχουν αριθμό αιγοπροβάτων κάτω των 18 που είναι το όριο για να υποβάλλουν αίτηση Ενιαίας Ενίσχυσης και να ενταχθούν στην κατανομή βοσκοτόπων με την τεχνική λύση. Στην Κρήτη, όμως, η κατάσταση είναι διαφορετική καθώς το 60% του αριθμού των αιγοπροβατοτροφικών μονάδων που έχουν κωδικό εκμετάλλευσης από το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής δεν δηλώνουν παραγωγή γάλακτος στον ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ, ποσοστό που στα Χανιά φθάνει στο 80% του συνόλου. Στην Κρήτη υπάρχουν περίπου 17.000 αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις που δεν δηλώνουν παραγωγή γάλακτος στον ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ και δεν είναι στην πλειοψηφία τους μικρές μονάδες με οικόσιτα ζώα. Η χρήση της εξίσωσης αυτής της διάταξης δίνει σε κάθε περίπτωση έναν επιλέξιμο αριθμό ζώων, έστω και μειωμένο, για κατανομή βοσκοτόπων με τη μόνη προϋπόθεση να υπάρχει δηλωμένο αγροτικό εισόδημα στο Ε1 και βοσκοτοπικά δικαιώματα. Εάν λάβουμε υπόψη ότι η βασική ενίσχυση των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων αποτελεί αγροτικό εισόδημα του Ε1, τότε όποιος είχε πάρει παράνομα βοσκοτοπικά δικαιώματα θα συνεχίσει να πληρώνεται με ανύπαρκτο κοπάδι, έστω και με λιγότερα ποσά. Εάν έχει πρόσθετα και εισόδημα από κάποιον από τους ΚΑΔ των 8 σελίδων του Παραρτήματος της ΚΥΑ (ελιές, λαχανικά κ.α.) πιθανότατα θα πάρει το σύνολο των δικαιωμάτων για το ανύπαρκτο κοπάδι και θα περισσεύουν και βοσκοτόπια για να αγοράσει και νέα δικαιώματα.
Δεύτερον, η διατύπωση της διάταξης του άρθρου 6, παράγραφος 16 επιτρέπει την κατανομή δημόσιων βοσκοτόπων (πιθανώς και σε ανύπαρκτα ζώα όπως προ ειπώθηκε) για την ενεργοποίηση βοσκοτοπικών δικαιωμάτων, τα οποία αποκτήθηκαν από το Εθνικό Απόθεμα σε προγενέστερα χρόνια με την χρήση ιδιωτικών βοσκοτόπων σε κατάσταση καλής γεωργικής κατάστασης χωρίς ζώα ή με πυκνότητα βόσκησης 0,02 ΜΜΖ/ εκτάριο. Μέχρι στιγμής στη δημοσιότητα έχουν έρθει περίπου 1.200 υποθέσεις απάτης που έχουν εντοπιστεί από ένα σύνολο 12.259 δικαιούχων οι οποίοι δήλωσαν βοσκοτόπια σε καλή γεωργική κατάσταση (σε όλη την Ελλάδα) το 2024, η έρευνα, όμως, συνεχίζεται. Η πρόβλεψη της τροποποίησης της προγενέστερης ΚΥΑ το 2021 (ΚΥΑ 1217/264725 – ΦΕΚ Β΄ 4584/5-10-2021) ότι οι ιδιωτικές εκτάσεις που δηλώθηκαν κατά το χρόνο απόκτησης των δικαιωμάτων βοσκότοπου εξαιρούνται από την κατ’ έτος απαίτηση κατανομής δημόσιου βοσκοτόπου, παρότι νοθεύτηκε με την επόμενη τροποποίηση του 2022 (ΚΥΑ 1485/391112 – ΦΕΚ Β΄ 6647/22-12-2022), έπρεπε να παραμείνει χωρίς εξαιρέσεις, αλλά δυστυχώς στο άρθρο 6, παρ. 16 της νέας ΚΥΑ εξαλείφθηκε αναιτιολόγητα και αυτή η ασφαλιστική δικλείδα για την αποτροπή της συνέχισης της διασπάθισης των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων.
Τρίτον, στην 20η και τελευταία παράγραφο του άρθρου 6 της ΚΥΑ αναιρείται όλη η φιλοσοφία της χωροτακτικής κατανομής των προς κατανομή βοσκοτόπων του άρθρου αυτού στην περίπτωση που δεν επαρκούν οι δημόσιοι βοσκότοποι για το σύνολο των κτηνοτρόφων μίας Περιφερειακής Ενότητας (αναμενόμενο γεγονός για τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο). Στο άρθρο 6 της ΚΥΑ υπ’ αριθ. 3378/2025 (ΦΕΚ Β΄ 6327/26-11-2025) καθορίζεται το κριτήριο της ομορότητας για τις Περιφερειακές Ενότητες, ενώ για την Κρήτη το όριο καθορίζεται στο σύνολο του νησιού. Τίθενται με ασάφεια και κριτήρια παραγωγικότητας για την κατανομή βοσκοτόπων εκτός της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία βρίσκεται η σταβλική εγκατάσταση, αλλά σε όμορο νομό ή εντός του νησιού. Υπάρχει, όμως, η παράγραφος 20 του άρθρου 6 της νέας ΚΥΑ, η οποία ανοίγει την κερκόπορτα, για να δοθούν βοσκότοποι σε όλη την Ελλάδα ανεξαρτήτως κριτηρίων ομορότητας, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με την παράγραφο 8 και τον ειδικό πίνακα υπολοίπου στις Π.Ε. που έχουν διαθέσιμους επιλέξιμους βοσκότοπους.. Με λίγα λόγια, ένας ανύπαρκτος κτηνοτρόφος με ψευδή δήλωση ζωικού κεφαλαίου από την Κρήτη, εφόσον δηλώνει στο Ε1 τη βασική του ενίσχυση ή και κάποια άλλη αγροτική δραστηριότητα και αγοράσει και π.χ. καλαμπόκι ως ζωοτροφή, θα μπορεί να δεσμεύσει βοσκοτόπια σε οποιαδήποτε Περιφερειακή Ενότητα της Ηπειρωτικής Ελλάδας, στο πνεύμα της δήθεν ισότιμης μεταχείρισης, και να συνεχίσει να επιδοτείται, ενώ κανονικά έπρεπε να ελεγχθεί το δήθεν ζωικό του κεφάλαιο, να επιστρέψει τα χρήματα που πήρε και να δικαστεί για τις ψευδείς δηλώσεις και για την παράνομη είσπραξη δημόσιου χρήματος… Εναλλακτικά, και εφόσον οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι αυτών των Περιφερειακών Ενοτήτων μπορούν να πάρουν βοσκοτόπια εκτός Κρήτης ή όμορου νομού, υπάρχει η δυνατότητα να τακτοποιηθούν και εντός Κρήτης ή όμορου νομού και οι υπόλοιποι που δεν έχουν παραγωγή γάλακτος ή κρέατος ή αγορά ζωοτροφών…
Τέταρτον, στο άρθρο 7 της ΚΥΑ υπ’ αριθ. 3378/2025 (ΦΕΚ Β΄ 6327/26-11-2025) για τις ενστάσεις κατά τη διαδικασία κατανομής των επιλέξιμων βοσκοτόπων δεν υπάρχει καμία αναφορά στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 19 του ν. 4351/2015 (ΦΕΚ Α΄ 164) και της υπ’ αριθ. 915/69142/18 (ΦΕΚ 1812 Β/21-05-2018) ΥΑ, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Οι διατάξεις, όμως αυτού του άρθρου αυτού του νόμου 4351/2015 είναι αυτές που εξουσιοδοτούν την έκδοση της νέας ΚΥΑ 3378/2025 και είναι υπέρτερες της διαδικασίας του άρθρου 7 της ΚΥΑ με τις οποίες έρχονται και σε αντίθεση, δημιουργώντας μείζον θέμα νομιμότητας της ΚΥΑ 3378/2025. Συνεπώς, όσο ισχύει αυτή η νομική διάταξη του ν. 4351/2015 παραμένει και η υποχρέωση να πραγματοποιηθεί (α) η αποστολή (μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής) από τον ΟΠΕΚΕΠΕ των καταστάσεων με την κατανομή των βοσκοτόπων ανά κτηνοτρόφο στην κάθε Περιφερειακή Ενότητα, (β) η ανάρτηση – δημοσίευση της κατανομής βοσκοτόπων στην Περιφερειακή Ενότητα, (γ) η υποβολή και η εξέταση ενστάσεων των ενδιαφερόμενων κτηνοτρόφων για την τροποποίησή της από την αρμόδια Τριμελή Επιτροπή.
Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:
Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί προκειμένου να αποσυρθούν άμεσα τα σημεία της ΚΥΑ 3378/2025 τα οποία θέτουν σοβαρά ζητήματα νομιμότητας;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Βασίλειος Κόκκαλης
Ακρίτα Έλενα
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γιώργος
Γιαννούλης Χρήστος
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κωνσταντίνος
Νοτοπούλου Κατερίνα
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)
Ψυχογιός Γεώργιος
