Skip to main content

Θεματική Ενότητα: Βιομηχανία-Ανάπτυξη

Τροπολογία ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Προσωρινός μηδενισμός του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) σε είδη βασικής ανάγκης και μόνιμη μείωση συντελεστών Φ.Π.Α. στα μέσα επίπεδα της Ε.Ε. – Μόνιμη μείωση συντελεστών στο σύνολο των νησιών που προβλέπονται στις εξαιρετικές περιπτώσεις της Οδηγίας (Ε.Ε.) 2022/542 του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 2022

Συντάχθηκε από Ειρήνη Μαλτέζου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Προτάσεις Νόμου-Τροπολογίες, Τροπολογίες.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ -ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Φορολογική μεταρρύθμιση για το δημογραφικό και τη μεσαία τάξη – Μέτρα στήριξης για την κοινωνία και την οικονομία»

Θέμα «Προσωρινός μηδενισμός του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) σε είδη βασικής ανάγκης και μόνιμη μείωση συντελεστών Φ.Π.Α. στα μέσα επίπεδα της Ε.Ε. – Μόνιμη μείωση συντελεστών στο σύνολο των νησιών που προβλέπονται στις εξαιρετικές περιπτώσεις της Οδηγίας (Ε.Ε.) 2022/542 του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 2022»

Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Μέσα στο καθεστώς κρίσης ακρίβειας που βιώνει ο ελληνικός λαός, τα έσοδα από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) εξακολουθούν να αυξάνονται αλματωδώς. Στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2026, τα έσοδα από Φ.Π.Α. αναμένεται να ξεπεράσουν τα 29,129 δισ. ευρώ το 2026, όταν το 2021 ήταν στα 17,293 δισ. ευρώ.     Κατά συνέπεια     , το 2026, βάσει εκτιμήσεων, τα έσοδα από Φ.Π.Α. θα έχουν σημειώσει αύξηση 68,5% από το 2021.

Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, η Ελλάδα, το Β Τρίμηνο 2025, είναι τρίτη στην Ε.Ε. σε ποσοστό εισπράξεων φόρων επί των προϊόντων (Φ.Π.Α., Ε.Φ.Κ., κ.ο.κ.) προς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.), με 14,5%. Πρόκειται για το δεύτερο ρεκόρ μεγαλύτερων εισπράξεων φόρων επί των προϊόντων ως προς το Α.Ε.Π. στην Ελλάδα από το Β Τρίμηνο του 1999.

Η Ελλάδα απέχει από τον ευρωπαϊκό Μέσο Όρο (10,3%) κατά 4,2 μονάδες του Α.Ε.Π.. Αν ο Φ.Π.Α. και ο Ε.Φ.Κ. (βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης, θέρμανσης άλλα προϊόντα) στην Ελλάδα ήταν σε μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα, ο ελληνικός λαός θα επιβαρυνόταν με λιγότερους φόρους κατά 10,48 δισ. ευρώ (4,2% του Α.Ε.Π.). Η κυβέρνηση ωστόσο επιλέγει να ανέχεται τα υπερέσοδα σε όλο το διάστημα της κρίσης ακρίβειας. 

Στην Ελλάδα, ο Φ.Π.Α. του 9μηνου 2025 (20,4 δισ. ευρώ) έχει ήδη αυξηθεί κατά 8,7% σε σχέση με πέρυσι (18,749 δις). Το δε 9μηνο του 2025 έχει αυξηθεί κατά 7,8 δισ. ευρώ ή κατά 64% σε σχέση με το 9μηνο του 2021 (12,5 δισ. ευρώ).

Η κυβέρνηση, ταυτιζόμενη με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (Δ.Ν.Τ.), επιμένει αντιεπιστημονικά ότι η μείωση του Φ.Π.Α. δεν λειτουργεί και αυτό παρά το γεγονός ότι:

  • Υπάρχουν δύο τελευταίες μελέτες που δείχνουν το αντίθετο.
  • Υπήρχαν εξ αρχής τέσσερις πρώιμες μελέτες ότι η μείωση έχει ελαφρύνει τους καταναλωτές (pass through rate).
  • Υπάρχει μόνο ένα πόνημα του Δ.Ν.Τ. που τις αντικρούει.

Δεν πρέπει να λησμονηθεί άλλωστε ότι ο βασικός συντελεστής Φ.Π.Α. 24% είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος στην Ευρωζώνη [μετά την Κροατία (25%)]. 

Το 2022 η εν ισχύι      Οδηγία (Ε.Ε.) 2022/542 του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 2022 για την τροποποίηση των οδηγιών 2006/112/ΕΚ και (ΕΕ) 2020/285 όσον αφορά τους συντελεστές φόρου προστιθέμενης αξίας,      προέβλεπε τη δυνατότητα εφαρμογής:

  • Μηδενικών συντελεστών Φ.Π.Α. ή μειωμένων συντελεστών Φ.Π.Α. (κάτω από 5%) για τρόφιμα πρώτης ανάγκης, πρώτες ύλες για τρόφιμα, νερό, φαρμακευτικά προϊόντα, μεταφορά επιβατών και μεταφορά αγαθών, παροχή και η κατασκευή κατοικιών, στο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής, κατασκευή κατοικιών στο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής (άρθρο 1 της Οδηγία (Ε.Ε.) 2022/542 που τροποποιεί το άρθρο 98 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ).
  • Μείωσης του Φ.Π.Α. κατά 30% στους νομούς Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου και Κυκλάδων και στα νησιά της Θάσου, των Βόρειων Σποράδων, της Σαμοθράκης και της Σκύρου (άρθρο 1 της Οδηγία (Ε.Ε.) 2022/542 που τροποποιεί το άρθρο 104 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ).

Από το 2022 και εντεύθεν, πολλά κράτη μέλη (Ιρλανδία, Κύπρος, Ισπανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Εσθονία, Ιταλία, Λετονία, Βέλγιο, Φινλανδία, Κροατία και Πολωνία) έχουν κάνει χρήση της ευχέρειας που δίνει η Οδηγία, μειώνοντας ή προσωρινά μηδενίζοντας τον Φ.Π.Α. στα τρόφιμα, στα φάρμακα ή στην ενέργεια.

Ακόμα και στους Προϋπολογισμούς του 2026, διαφορά κράτη της Ε.Ε. εξακολουθούν να εισάγουν μέτρα ελάφρυνσης του Φ.Π.Α. επικαλούμενα την ευχέρεια της κομβικής Οδηγίας Φ.Π.Α.:

  • Η Ιρλανδία προωθεί τη μείωση του Φ.Π.Α. στα τρόφιμα, στην εστίαση και στα κομμωτήρια στο 9% από 1η Ιουλίου 2026. Επίσης διατηρεί τον μειωμένο Φ.Π.Α. 9% στο φυσικό αέριο και στο ηλεκτρικό ρεύμα ως την 31η/12/2030.
  • Η Κύπρος συνεχίζει την εφαρμογή του μηδενικού συντελεστή Φ.Π.Α. στα βασικά αγαθά (τρόφιμα) μέχρι το τέλος του 2025. Επίσης μειώνει τον συντελεστή Φ.Π.Α. στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, από 19% σε 9%.
  • Η Λετονία εισάγει την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. 12% στις μικρές προμήθειες ψωμιού, γάλακτος, κρέατος πουλερικών και αυγών (01.07.2026.-30.06.2027).

Αντί η χώρα μας να εκμεταλλεύεται αυτές τις ευνοϊκές εξελίξεις σε επίπεδο ευρωπαϊκής νομοθεσίας, πράττει το αντίθετο. Η Κομισιόν από την 31η/1/25 πήρε μέτρα κατά της Ελλάδας για την αποτυχία πλήρους ενσωμάτωσης της Οδηγίας (με υποχρεωτική εφαρμογή την 1η/1/25) που αφορά την ελάφρυνση του Φ.Π.Α. σε νοικοκυριά, στις μικρές επιχειρήσεις και στα νησιά.

Για τους παραπάνω λόγους και λόγω της αδήριτης ανάγκης της μείωσης του υπερβολικού βάρους των άδικων έμμεσων φόρων, με την παρούσα τροπολογία επαναφέρονται τα κοστολογημένα μέτρα που από τον Μάιο του 2024 είχαν εισαχθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία με πρόταση Νόμου στη Βουλή και κοστολογηθεί από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

Συγκεκριμένα προτείνεται:

  • Ο προσωρινός μηδενισμός του Φ.Π.Α. σε τρόφιμα και βασικά αγαθά από 1/12/2025 έως και 31/5/2026.
  • Η μόνιμη μείωση του βασικού συντελεστή Φ.Π.Α. κατά 3 μονάδες, του μειωμένου συντελεστή κατά 2 μονάδες και του υπερμειωμένου κατά μία μονάδα
  • Η μόνιμη μείωση του Φ.Π.Α. κατά 30% στα νησιά των Νομών Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου και Κυκλάδων και στα νησιά της Θάσου, των Βόρειων Σποράδων, της Σαμοθράκης και της Σκύρου. Κατά πλήρη εφαρμογή του άρθρου 1 της Οδηγία (Ε.Ε.) 2022/542 που τροποποιεί το άρθρο 104 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ.

Β. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ-ΠΡΟΣΘΗΚΗ

Άρθρο ….     Μηδενισμός Φ.Π.Α. για συγκεκριμένα προϊόντα βασικής ανάγκης

Στο άρθρο 26 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α΄ 162) προστίθεται παράγραφος 1Α ως κάτωθι:

«1Α. Κατ΄ εξαίρεση για τα ακόλουθα είδη του παραρτήματος ΙΙΙ του παρόντος Κώδικα, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε μηδέν τοις εκατό (0%):

1.Κρέατα και παραπροϊόντα σφαγείων, βρώσιμα (Δ.Κ. 0201, 0202, 0203, 0204, 0205, 0206, 0207, 0208, 0209, 0210).

2. Γάλα και προϊόντα γαλακτοκομίας. Αυγά πτηνών. Μέλι φυσικό. Προϊόντα βρώσιμα ζωικής προέλευσης που δεν κατονομάζονται αλλού (Δ.Κ. 0401, 0402, 0403, 0404, 0405, 0406, 0407, 0408, 0409, 0410).

3. Λαχανικά, φυτά, ρίζες και κόνδυλοι, βρώσιμα (Δ.Κ. 0701, 0702, 0703, 0704, 0705, 0706, 0707, 0708, 0709, 0710, 0711, 0712, 0713, 0714).

4. Δημητριακά (Δ.Κ. 1001, 1002, 1003, 1004, 1005, 1006, 1007, 1008).

5. Προϊόντα αλευροποιίας. Άμυλα κάθε είδους (Δ.Κ. 1101, 1102, 1103,1104, 1105, 1106, ΕΧ 1108).

6. Ελαιόλαδο και τα κλάσματά του, έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα. Άλλα λάδια και τα κλάσματά τους, που παίρνονται αποκλειστικά από ελιές, έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα και μείγματα από αυτά τα λάδια ή τα κλάσματα με λάδια ή κλάσματα της Δ.Κ. 1509 (Δ.Κ. 1509, 1510). Σογιέλαιο, αραχιδέλαιο, λάδι ηλιοτρόπιου (ηλιανθέλαιο), λάδι βαμβακιού (βαμβακέλαιο), καλαμποκέλαιο, σησαμέλαιο και τα κλάσματά τους, έστω και εξευγενισμένα αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα (Δ.Κ. 1507, 1508, ΕΧ 1512, ΕΧ 1515).

7. Είδη για τη βρεφική ασφάλεια και προστασία, ήτοι απορροφητικές πάνες για βρέφη, από κάθε ύλη (Δ.Κ. Ε.Χ. 9619) Παρασκευάσματα για τη διατροφή των παιδιών, συσκευασμένα για τη λιανική πώληση (ΔΚ. ΕΧ 1901).

Η παρούσα ισχύει από 1/12/2025 έως 31/5/2026.»

Άρθρο….     Μόνιμη μείωση συντελεστών Φ.Π.Α. στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η παράγραφος 1 του άρθρου 26 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α΄ 162) τροποποιείται ως εξής:

«1. Ο συντελεστής του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) ορίζεται σε είκοσι ένα τοις εκατό (21%) στη φορολογητέα αξία.

Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα III του παρόντος, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε έντεκα τοις εκατό (11%).

Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες για τα οποία υπάρχει ειδική πρόβλεψη στο Παράρτημα III του παρόντος, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε πέντε τοις εκατό (5%) και σε τέσσερα τοις εκατό (4%) κατά περίπτωση.

Ο συντελεστής Φ.Π.Α. που ορίζεται για τα αγαθά και τις υπηρεσίες του Παραρτήματος III δεν εφαρμόζεται στις ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες, με την εξαίρεση εκείνων που εμπίπτουν στην παρ. 8 του Κεφαλαίου Β’. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ του Παραρτήματος III. Η διάταξη της παρούσας παραγράφου ισχύει από 1/6/2026.

Κατ’ εξαίρεση, για τα εμβόλια της ΔΚ ΕΧ 3002 κατά του κορωνοϊού COVID-19, που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή από τα κράτη μέλη, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε μηδέν τοις εκατό (0%).

Οι μειωμένοι συντελεστές που αναφέρονται στο δεύτερο και τρίτο εδάφιο, δεν εφαρμόζονται στις παραδόσεις αντικειμένων καλλιτεχνικής, συλλεκτικής ή αρχαιολογικής αξίας, στις οποίες εφαρμόζεται το ειδικό καθεστώς των άρθρων 52 και 53.»

Άρθρο……     Μόνιμη μείωση Φ.Π.Α. κατά 30% στα νησιά που προβλέπονται στις εξαιρετικές περιπτώσεις της Οδηγίας του ΦΠΑ

Η παρ.4 του Άρθρου 26 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α΄ 162) αντικαθίσταται με την πλήρη πρόβλεψη της παραγράφου 2 του Άρθρου 104 της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2006/112/ΕΚ (όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2022/542/ΕΚ) ως εξής:

«4.Απο την 1/1/2026 μειώνονται κατά 30% οι συντελεστές του ΦΠΑ της παρ.1 του παρόντος Άρθρου:

Α) στους Νομούς Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου και Κυκλάδων. Β) στα νησιά της Θάσου, των Βόρειων Σποράδων, της Σαμοθράκης και της Σκύρου».

ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΟΜΕΝΩΝ Ή ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ

Τροποποίηση – αντικατάσταση – συμπλήρωση διατάξεων
Διατάξεις αξιολογούμενης ρύθμισηςΥφιστάμενες διατάξεις
  Άρθρο …Μηδενισμός Φ.Π.Α. για συγκεκριμένα προϊόντα βασικής ανάγκης Στο άρθρο 26 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α΄ 162) προστίθεται παράγραφος 1Α ως κάτωθι: «1Α. Κατ΄ εξαίρεση για τα ακόλουθα είδη του παραρτήματος ΙΙΙ του παρόντος Κώδικα, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε μηδέν τοις εκατό (0%): 1.Κρέατα και παραπροϊόντα σφαγείων, βρώσιμα (Δ.Κ. 0201, 0202, 0203, 0204, 0205, 0206, 0207, 0208, 0209, 0210). 2. Γάλα και προϊόντα γαλακτοκομίας. Αυγά πτηνών. Μέλι φυσικό. Προϊόντα βρώσιμα ζωικής προέλευσης που δεν κατονομάζονται αλλού (Δ.Κ. 0401, 0402, 0403, 0404, 0405, 0406, 0407, 0408, 0409, 0410). 3. Λαχανικά, φυτά, ρίζες και κόνδυλοι, βρώσιμα (Δ.Κ. 0701, 0702, 0703, 0704, 0705, 0706, 0707, 0708, 0709, 0710, 0711, 0712, 0713, 0714). 4. Δημητριακά (Δ.Κ. 1001, 1002, 1003, 1004, 1005, 1006, 1007, 1008). 5. Προϊόντα αλευροποιίας. Άμυλα κάθε είδους (Δ.Κ. 1101, 1102, 1103,1104, 1105, 1106, ΕΧ 1108). 6. Ελαιόλαδο και τα κλάσματά του, έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα. Άλλα λάδια και τα κλάσματά τους, που παίρνονται αποκλειστικά από ελιές, έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα και μείγματα από αυτά τα λάδια ή τα κλάσματα με λάδια ή κλάσματα της Δ.Κ. 1509 (Δ.Κ. 1509, 1510). Σογιέλαιο, αραχιδέλαιο, λάδι ηλιοτρόπιου (ηλιανθέλαιο), λάδι βαμβακιού (βαμβακέλαιο), καλαμποκέλαιο, σησαμέλαιο και τα κλάσματά τους, έστω και εξευγενισμένα αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα (Δ.Κ. 1507, 1508, ΕΧ 1512, ΕΧ 1515). 7. Είδη για τη βρεφική ασφάλεια και προστασία, ήτοι απορροφητικές πάνες για βρέφη, από κάθε ύλη (Δ.Κ. Ε.Χ. 9619) Παρασκευάσματα για τη διατροφή των παιδιών, συσκευασμένα για τη λιανική πώληση (ΔΚ. ΕΧ 1901). Η παρούσα ισχύει από 1/12/2025 έως 31/5/2026.»   Άρθρο…. Μόνιμη μείωση συντελεστών Φ.Π.Α. στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η παράγραφος 1 του άρθρου 26 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α΄ 162) τροποποιείται ως εξής: «1. Ο συντελεστής του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) ορίζεται σε είκοσι ένα τοις εκατό (21%) στη φορολογητέα αξία. Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα III του παρόντος, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε έντεκα τοις εκατό (11%). Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες για τα οποία υπάρχει ειδική πρόβλεψη στο Παράρτημα III του παρόντος, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε πέντε τοις εκατό (5%) και σε τέσσερα τοις εκατό (4%) κατά περίπτωση. Ο συντελεστής Φ.Π.Α. που ορίζεται για τα αγαθά και τις υπηρεσίες του Παραρτήματος III δεν εφαρμόζεται στις ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες, με την εξαίρεση εκείνων που εμπίπτουν στην παρ. 8 του Κεφαλαίου Β’. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ του Παραρτήματος III. Η διάταξη της παρούσας παραγράφου ισχύει από 1/6/2026. Κατ’ εξαίρεση, για τα εμβόλια της ΔΚ ΕΧ 3002 κατά του κορωνοϊού COVID-19, που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή από τα κράτη μέλη, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε μηδέν τοις εκατό (0%). Οι μειωμένοι συντελεστές που αναφέρονται στο δεύτερο και τρίτο εδάφιο, δεν εφαρμόζονται στις παραδόσεις αντικειμένων καλλιτεχνικής, συλλεκτικής ή αρχαιολογικής αξίας, στις οποίες εφαρμόζεται το ειδικό καθεστώς των άρθρων 52 και 53.»   Άρθρο…… Μόνιμη μείωση Φ.Π.Α. κατά 30% στα νησιά που προβλέπονται στις εξαιρετικές περιπτώσεις της Οδηγίας του ΦΠΑ Η παρ.4 του Άρθρου 26 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α΄ 162) αντικαθίσταται με την πλήρη πρόβλεψη της παραγράφου 2 του Άρθρου 104 της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2006/112/ΕΚ (όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2022/542/ΕΚ) ως εξής: «4.Απο την 1/1/2026 μειώνονται κατά 30% οι συντελεστές του ΦΠΑ της παρ.1 του παρόντος Άρθρου: Α) στους Νομούς Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου και Κυκλάδων. Β) στα νησιά της Θάσου, των Βόρειων Σποράδων, της Σαμοθράκης και της Σκύρου».                                                                                  Άρθρο 26 του ν. 5144/2024 – Συντελεστές – Υπολογισμός του φόρου «1. Ο συντελεστής του ΦΠΑ ορίζεται σε είκοσι τέσσερα τοις εκατό (24%) στη φορολογητέα αξία. Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα III του παρόντος Κώδικα, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε δεκατρία τοις εκατό (13%). Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες για τα οποία υπάρχει ειδική πρόβλεψη στο Παράρτημα III του παρόντος Κώδικα, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε έξι τοις εκατό (6%) και σε τέσσερα τοις εκατό (4%) κατά περίπτωση. Ο συντελεστής ΦΠΑ που ορίζεται για τα αγαθά και τις υπηρεσίες του Παραρτήματος ΙΙΙ δεν εφαρμόζεται στις ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες, με την εξαίρεση εκείνων που εμπίπτουν στην παρ. 8 του Κεφαλαίου Β. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ του Παραρτήματος ΙΙΙ. Κατ` εξαίρεση, για τα εμβόλια της ΔΚ ΕΧ 3002 κατά του κορωνοϊού COVID-19, που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή από τα κράτη μέλη, ο συντελεστής του φόρου ορίζεται σε μηδέν τοις εκατό (0%).»                     Άρθρο 26 του ν. 5144/2024 – Συντελεστές – Υπολογισμός του φόρου «4. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, είναι δυνατή η μείωση κατά τριάντα τοις εκατό (30%) των συντελεστών του ΦΠΑ για τα νησιά Λέρο, Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο, εφόσον: α) έχουν συσταθεί και λειτουργούν εντός της περιφέρειάς τους κέντρα και δομές της παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 4375/2016 (Α` 51), όπως αυτό προκύπτει από σχετική βεβαίωση, που εκδίδεται από την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, και β) πρόκειται για αγαθά τα οποία, κατά τον χρόνο που ο φόρος γίνεται απαιτητός: βα) βρίσκονται στα νησιά αυτά και παραδίδονται από υποκείμενο στον φόρο που είναι εγκατεστημένος στα νησιά αυτά, ββ) πωλούνται με προορισμό τα νησιά αυτά από υποκείμενο στον φόρο, εγκατεστημένο σε οποιοδήποτε μέρος του εσωτερικού της χώρας, προς αγοραστή υποκείμενο ή προς μη υποκείμενο στον φόρο νομικό πρόσωπο, εγκατεστημένο στα νησιά αυτά, βγ) αποστέλλονται ή μεταφέρονται προς υποκείμενο στον φόρο ή προς μη υποκείμενο στον φόρο νομικό πρόσωπο που είναι εγκατεστημένο στα νησιά αυτά, στο πλαίσιο της ενδοκοινοτικής απόκτησης αγαθών, βδ) εισάγονται στα νησιά αυτά. Η απόφαση του πρώτου εδαφίου ανακαλείται αυτοδικαίως εντός τριών (3) μηνών από την παύση λειτουργίας κέντρου ή δομής της περ. α). Η μείωση των συντελεστών δεν ισχύει για τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα. »            

Αθήνα,  05 Νοεμβρίου 2025

Οι προτείνοντες βουλευτές

Φάμελλος Σωκράτης

Καλαματιανός Διονύσης

Παππάς Νικόλαος

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Γεροβασίλη Όλγα

Καραμέρος Γιώργος

Κόκκαλης Βασίλης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Κασιμάτη Νίνα

Κεδίκογλου Συμεών

Κοντοτόλη Μαρίνα

Νοτοπούλου Κατερίνα

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος

Καλλιόπη Βέττα: «Η τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία των ανθρώπων κι όχι εργαλείο για την όξυνση των ανισοτήτων» – Ομιλία στην διακοινοβουλευτική συνέλευση της Οικονομικής Συνεργασίας των χωρών του Εύξεινου Πόντου

Συντάχθηκε από Μανίνα Φωτοπούλου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Δηλώσεις – Συνεντεύξεις – Συναντήσεις.

Η Βουλευτής Π.Ε. Κοζάνης και Τομεάρχης Τουρισμού ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ. κ. Καλλιόπη Βέττα μίλησε, ως μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας, στις εργασίες της 66η Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων και Διεθνούς Συνεργασίας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Οργανισμού Συνεργασίας Εύξεινου Πόντου (Ο.Σ.Ε.Π.) με θέμα: «Τεχνητή Νοημοσύνη για μια βιώσιμη κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη στις χώρες του Εύξεινου Πόντου»

Η συνέλευση, πραγματοποιείται σήμερα και αύριο στο Μπορτζόμι της Γεωργίας, με την συμμετοχή βουλευτών από χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και του Εύξεινου Πόντου.

Η κ. Βέττα στην παρέμβασή ανέφερε ότι η τεχνητή νοημοσύνη συνιστά μια μεγάλη πρόκληση, αντίστοιχου βεληνεκούς με την κλιματική κρίση, την όξυνση των ανισοτήτων και την διάβρωση των δημοκρατικών αξιών, καθώς αναδιατάσσει –μέσα σε ελάχιστο χρόνο- την έννοια της πληροφορίας, της γνώσης και του καταμερισμού της εργασίας.

Η συγκεκριμένη καινοτομία αποτελεί μια πρόκληση με πολλές όψεις. Η θετική, συνίσταται στην αναγκαία και θεμιτή αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων, για τα οποία οι συμβαλλόμενες χώρες, οφείλουν να εντείνουν τις ενέργειες τους για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την στήριξη της καινοτομίας και της τεχνολογίας, τη ενίσχυση του επιστημονικού προσωπικού και της έρευνας, όπως και  των νεοφυών επιχειρήσεων, ειδικά όσων έχουν κοινωνικό αντίκρισμα και αποτύπωμα.

Τελικό στόχος είναι, όπως ανέφερε, «η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης να έχει ορατά αποτελέσματα

 στην παραγωγή, το κοινωνικό κράτος, την βιώσιμη ανάπτυξη, το περιβάλλον, τον πολιτισμό και εν τέλει, στους πολίτες»

Ωστόσο, η κ. Βέττα, αναφέρθηκε διεξοδικά στους κινδύνους και τα προβλήματα της τεχνητής νοημοσύνης δίνοντας έμφαση σε:

  • Διαφάνεια και αξιοποίηση των πηγών και των αποτελεσμάτων
  • Πνευματικά δικαιώματα και απόδοσή τους στους πρωτογενείς δημιουργούς
  • Νομικές προκλήσεις
  • Έλεγχος και λογοδοσία των πλατφορμών
  • Εκπαίδευση και ενημέρωση των χρηστών

Όπως επεσήμανε: «Το βασικότερο από όλα όμως είναι η επίδραση της στις θέσεις εργασίας. Σε πρόσφατη έρευνα στην χώρα μου, σχετικά με την ψυχική υγεία των εργαζομένων, το 37% των εργαζομένων –παρά το πρώιμο στάδιο της τεχνητής νοημοσύνης- αισθάνονται έντονη ανησυχία για την επίδραση που έχουν ή θα έχουν στην εργασία τους οι ψηφιακές τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση.

Αυτό είναι ένα μεγάλο ηθικό και κοινωνικό ζήτημα. Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, το οποίο ωστόσο δεν μπορεί και δεν πρέπει να μας οδηγήσει να ναρκοθετήσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική συνοχή, μετατρέποντας τους πολίτες σε καταναλωτές ψηφιακών υπηρεσιών, χωρίς επαρκή εισοδήματα, με αβέβαιο παρόν και μέλλον.

Τότε, δεν θα συνιστά πρόοδο και ευκαιρία για συμπερίληψη και ευημερία, αλλά εργαλείο ανισοτήτων, διακρίσεων και αποκλεισμών.»

Κλείνοντας η Βουλευτής, ανέφερε ότι οι χώρες οφείλουν να λάβουν αποτελεσματικά μέτρα για την ισότιμη διάχυση των οφελών από την εξάπλωση των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, παράλληλα με τις δικλείδες ασφάλειας για τον περιορισμό των κινδύνων της.

«Είναι ένα δύσκολη πρόκληση, αλλά πρέπει να ανταποκριθούμε άμεσα και με επιτυχία: το διακύβευμα είναι μεγάλο και μας αφορά όλους»

Βουλευτές ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Συνολικό σχέδιο για την επιβίωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

Συντάχθηκε από Κώστας Παππάς στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Ερωτήσεις, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ. Υπουργούς

Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών

Ανάπτυξης

Θέμα: “Συνολικό σχέδιο για την επιβίωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων”

Κ. Υπουργοί,

Την παρούσα περίοδο τα ζητήματα της διαφθοράς, κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο και απασχολούν την κοινωνία, αφού έχουν προκαλέσει ρήγμα στην εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος δικαίου και στους θεσμούς.

Συγχρόνως όμως, υπάρχει και το ρήγμα στην ραχοκοκαλιά της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, δηλαδή στα νοικοκυριά και στην μεσαία επιχειρηματικότητα, που εκδηλώνεται με την μειωμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, το δυσβάσταχτο λειτουργικό κόστος μέσω της εκτίναξης και της έλλειψης συγκράτησης των τιμών των ενοικίων και των λογαριασμών ρεύματος, την αυξημένη φορολόγηση, τη έλλειψη ρευστότητας και των οφειλών προς τις τράπεζες και το Δημόσιο, συνθήκες, οι οποίες είναι δυσμενείς και απαγορευτικές για την επιβίωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.

Το δυσμενές κλίμα στην αγορά και στην μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, είναι προφανές, καθώς σε μεγάλες πόλεις πλέον κομβικά εμπορικά σημεία έχουν κλειστά καταστήματα, ορισμένα μάλιστα έπειτα από δεκάδες χρόνια παρουσίας στις τοπικές αγορές, θυμίζοντας εποχές μνημονίων. Αλλά και, σύμφωνα και με τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., σε διάστημα ενός έτους, το β’ τρίμηνο 2024 με β’ τρίμηνο 2025, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι μικρές επιχειρήσεις, που παραμένουν ενεργές, μείωσαν το προσωπικό τους κατά 7,3% ή κατά περίπου 62.000 άτομα, γεγονός που αποδεικνύει την αδυναμία απασχόλησης προσωπικού, την ανάγκη απολύσεων και έλλειψης προσλήψεως και την πραγματική αύξηση της ανεργίας, συνθήκες που συμπαρασύρουν και τα νοικοκυριά.

Μέσα σε όλα αυτά οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αντιμετωπίζουν μια εχθρική κυβερνητική πολιτική, η οποία αντιμετωπίζει τις μικρές επιχειρήσεις ως ένα εμπόδιο, που πρέπει να βγει από τη μέση, προς όφελος, βέβαια, των μεγάλων εταιριών και ομίλων.

Είναι προφανές, ότι απαιτείται μια ολιστική θεσμική παρέμβαση για την πολλαπλή στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ώστε να καταφέρουν σε ένα δυσοίωνο κλίμα να επιβιώσουν, σχέδιο το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα

α) για την αντιμετώπιση της εκτόξευσης των τιμών των ενοικίων, καθώς οι επαγγελματικές μισθώσεις έχουν εκτοξευθεί, με τις αυξήσεις των ενοικίων να έχουν τριπλασιαστεί και τα λειτουργικά κόστη να έχουν αυξηθεί έως 40%.

Β) Να τροποποιηθεί η μνημονιακή διάταξη, με την οποία ισχύει η προστασία των επαγγελματικών μισθώσεων για 4 έτη και να επεκταθεί σε περισσότερα έτη, ώστε να διασφαλίζεται ένα πλαίσιο σταθερότητας της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Γ) να επεκταθεί και κατά το επόμενο έτος, ήτοι έως το 2026 το πλαφόν 3% για τις υφιστάμενες μισθώσεις,

Δ) να υπάρξει αύξηση της διαθεσιμότητας δημοσίων ακινήτων ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των διαθέσιμων ακινήτων ως επαγγελματικών χώρων, γεγονός που θα αυξήσει τον ανταγωνισμό και θα μειώσει τις τιμές των ιδιωτικών ακινήτων.

Ε) Δεδομένου ότι το ύψος των ανείσπρακτων οφειλών στον ΕΦΚΑ προσεγγίζουν τα 51 δισ. Ευρώ, να υπάρξει επαναφορά της ρύθμισης των 120 δόσεων για τις οφειλές σε δημόσιο και ΕΦΚΑ.

Στ) Παρεμβάσεις με στόχο την μείωση του ενεργειακού κόστους και των λειτουργικών δαπανών που πλήττουν ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Ζ) Παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ρευστότητας και τη διευκόλυνση πρόσβασης σε χρηματοδότηση, η οποία έχει πληγεί από τις κατασχέσεις των εμπορικών λογαριασμών εξαιτίας των οφειλών σε δημόσιο και ΕΦΚΑ.

Η) θέσπιση του ακατάσχετου λογαριασμού αποκλειστικά για επιχειρήσεις, φυσικά και νομικά πρόσωπα, με διαφοροποίηση του προστατευτικού ορίου του Ακατάσχετου λογαριασμού, ώστε το ακατάσχετο ποσό να εξαρτάται από το λειτουργικό κόστος: προμηθευτές, ΔΕΚΟ, ενοίκιο, μισθοδοσία, ασφαλιστικές υποχρεώσεις, μεταφορικά κόστη, πάροχοι ηλεκτρονικής τιμολόγησης κ.α.) εκάστοτε επιχείρησης, και να εκφράζεται σε ποσοστιαία βάση, επί του συνολικού ετήσιου τζίρου της επιχείρησης.

Επειδή, το υφιστάμενο κοινό όριο του ακατάσχετου δεν αρκεί για την εξασφάλιση της ρευστότητας και της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων.

Επειδή, σύμφωνα και με πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, το οικονομικό κλίμα για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις παρουσίασε σημαντική επιδείνωση το πρώτο εξάμηνο του 2025, αντανακλώντας τις αυξημένες πιέσεις που δέχονται οι επιχειρήσεις από τη μείωση του κύκλου εργασιών, το υψηλό λειτουργικό κόστος, τη χαμηλή ρευστότητα και την περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Επειδή, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, πολύ μεγάλες επιχειρήσεις παρουσιάζουν αξιοσημείωτη άνοδο του τζίρου, την ίδια ώρα που χιλιάδες μικρομεσαίες βρίσκονται στα όρια της επιβίωσης.

Επειδή, διανύουμε, εκ νέου, μετά τις μνημονιακές εποχές και την κρίση της πανδημίας, μια έκτακτη συνθήκη, που έχει τραυματίσει τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, γεγονός που οδηγεί σε κοινωνική φτώχεια, σε κοινωνικές αδικίες και ανισότητες.

Επειδή, η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι αναγκαία για την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.

ΚΑΤΟΠΙΝ ΤΟΥΤΩΝ

Ερωτώνται οι κ. Υπουργοί:

Προτίθεστε να λάβετε ουσιαστικά μέτρα για την οικονομική επιβίωση και την ουσιαστική καθολική στήριξη της μεσαίας τάξης, μέσα από μία δέσμη μέτρων, που θα εξασφαλίσουν μείωση του κόστους, ρύθμιση των οφειλών και αύξηση της ρευστότητας, για την βιωσιμότητα της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Βασίλειος Κόκκαλης

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Ζαμπάρας Μίλτος

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Τσαπανίδου Καλλιόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

Ερώτηση και ΑΚΕ βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του Θεόφιλου Ξανθόπουλου: Σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια των διαδικασιών και τη διασφάλιση των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας και του Δημοσίου από το έργο ταφής και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο της Θάσου

Συντάχθηκε από Ειρήνη Μαλτέζου στις . Καταχωρήθηκε στο Α.Κ.Ε. – Αναφορές, Βουλή, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

Τα σοβαρά ερωτήματα διαφάνειας και διασφάλισης των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας και του δημοσίου που προκύπτουν από το έργο αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στις υποθαλάσσιες στοές του Πρίνου στην Θάσο, επαναφέρουν στη Βουλή   11 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με Ερώτηση και ΑΚΕ  που κατατέθηκε με πρωτοβουλία του βουλευτή Δράμας και Τομεάρχη Εσωτερικών Θ. Ξανθόπουλου.        

Το έργο που προωθείται από το ΥΠΕΝ και την εταιρεία EnEarth/Energean με ευρωπαϊκή και εθνική χρηματοδότηση άνω των 700 εκ. € προκαλεί έντονη ανησυχία στις τοπικές κοινωνίες της Καβάλας και της Θάσου για τη σκοπιμότητα, τη διαφάνεια και την ασφάλεια.του. Η διεθνής εμπειρία από παρόμοια έργα (Νορβηγία, Αλγερία, Αυστραλία) καταγράφει τεχνικές αστοχίες και υψηλά κόστη, ενώ η ίδια η ΜΠΕ του Πρίνου δεν περιελάμβανε κρίσιμες αναλύσεις κόστους-οφέλους, κύκλου ζωής ή εκτίμησης κινδύνων. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) του έργου αναρτήθηκε στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (Η.Π.Μ.), αλλά στη συνέχεια εξαφανίστηκε, κατά παράβαση του ν. 4014/2011, στερώντας από τους πολίτες το δικαίωμα ενημέρωσης, μέχρι σήμερα, επισημαίνουν οι βουλευτές. Και προσθέτουν:

  • Οι τοπικές κοινωνίες έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους: οι Δήμοι Θάσου και Καβάλας έχουν λάβει αρνητικές αποφάσεις για το έργο και έχουν προχωρήσει ήδη σε συλλογή υπογραφών των πολιτών (άνω των 7500). Οι τοπικές κοινωνίες δεν πιστεύουν στα ανταποδοτικά μέτρα και ζητούν εδώ και μήνες σαφείς και τεκμηριωμένες διαβεβαιώσεις για την ασφάλεια και τα πραγματικά οφέλη του έργου, δίχως όμως αυτές να δίνονται από το ΥΠΕΝ.
  • Η ένταξη του έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης και η επιδότηση στην Energean από το ελληνικό κράτος ύψους 150 εκ. € έγινε τον Νοέμβριο του 2023, δίχως να έχει ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο στο οποίο θα λειτουργήσει και το οποίο μέχρι σήμερα αγνοείται. Η εν λόγω εταιρεία, ενώ λαμβάνει γενναία δημόσια χρηματοδότηση, ζητά την ένταξη της περιοχής στο Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης ώστε να επωμιστεί το Δημόσιο το κόστος των αντισταθμιστικών μέτρων που η ίδια οφείλει.
  • Παράλληλα η Ελλάδα ζήτησε την απένταξη οροσήμων που σχετίζονταν με την προώθηση τεχνολογιών CCS, επικαλούμενη «διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα». Το γεγονός ότι η εκπονηθείσα ΜΠΕ ήταν ένα από τα παραδοτέα του οροσήμου (51) που απεντάχθηκε, γεννά πολλά ερωτηματικά αν σχετίζεται με την απόσυρση από το ΗΠΜ.
  • Αποτελεί εμπαιγμό των τοπικών κοινωνιών Καβάλας, Θάσου και του Περιφερειακού Συμβουλίου Αν. Μακεδονίας – Θράκης, το γεγονός ότι πρόσφατα παρευρέθη ο Υφ. Ν. Τσάφος σε συνεδρίαση του Π.Σ. για να διαβουλευθεί μια Μ.Π.Ε. που δεν υφίσταται θεσμικά. Ανάμεσα στις υποσχέσεις που έδωσε ήταν ότι θα προβλεφθούν ανταποδοτικά οφέλη- τα οποία όμως σύμφωνα με τον ίδιο πάντα, δεν μπορούν να είναι υψηλά γιατί η τεχνολογία είναι ακριβή!

Οι επιλογές της κυβέρνησης οδηγούν στη δημιουργία μονοπωλιακής θέσης υπέρ συγκεκριμένης ιδιωτικής εταιρείας, με χρηματοδότηση από δημόσιους πόρους, καταλήγουν οι βουλευτές θέτοντας σειρά ερωτημάτων: Για ποιό λόγο εξαφανίστηκε η ΜΠΕ από το Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο, πώς δικαιολογεί η κυβέρνηση τη χρηματοδότηση ενός έργου που η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θεωρεί υποχρέωση της χώρας ούτε στρατηγικό έργο κοινού ενδιαφέροντος, για ποιους λόγους επιμένει στο έργο ως λύση για τη μείωση των εκπομπών των ελληνικών βιομηχανιών, καθώς σύμφωνα με δημοσιεύματα θα αποθηκεύονται κυρίως ρύποι από γειτονικές χώρες. ποιες είναι οι πηγές χρηματοδότησης του και ποιες οι «διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα» που επικαλέστηκε;

Ερωτώνται ακόμη οι υπουργοί, αν θα λάβουν μέτρα για τη δίκαιη και ισότιμη πρόσβαση όλων των δυνητικών χρηστών, αν θα εντάξουν τον Νομό Καβάλας στο Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, μεταφέροντας στο Δημόσιο το κόστος των αντισταθμιστικών που οφείλει να καταβάλει η εταιρεία, πώς τεκμηριώθηκε η ολοκλήρωση του ελέγχου πληρότητας της ΜΠΚΕ που ήταν αναγκαία για την πρώτη εκταμίευση (21,45εκ.€) από το ΤΑΑ, καθώς και αν πληροί η εν λόγω εταιρεία τα κριτήρια οικονομικής ευρωστίας και επάρκειας που απαιτούνται. 

Ζητείται τέλος να υποβληθούν στη Βουλή όλα τα σχετικά έγγραφα.

Ακολουθεί η Ερώτηση και  ΑΚΕ

Αθήνα, 15 Οκτωβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

KAI

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

  • Ανάπτυξης
  • Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «Σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια των διαδικασιών και τη διασφάλιση των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας και του Δημοσίου από το έργο ταφής και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο της Θάσου»

Το έργο ταφής και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στα ανοιχτά του Πρίνου της Θάσου, που προωθείται από το ΥΠΕΝ και την εταιρεία EnEarth/Energean με ευρωπαϊκή και εθνική χρηματοδότηση άνω των 700εκ.€ σύμφωνα με τον Υφυπουργό Ν. Τσάφο, προκαλεί έντονη ανησυχία στις τοπικές κοινωνίες της Καβάλας και της Θάσου για τη σκοπιμότητα, τη διαφάνεια και την ασφάλεια του εγχειρήματος.

Η διεθνής εμπειρία από παρόμοια έργα (Νορβηγία, Αλγερία, Αυστραλία) καταγράφει τεχνικές αστοχίες και υψηλά κόστη, ενώ η ίδια η ΜΠΕ του Πρίνου δεν περιελάμβανε κρίσιμες αναλύσεις κόστους-οφέλους, κύκλου ζωής ή εκτίμησης κινδύνων. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) του έργου αναρτήθηκε στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (Η.Π.Μ.), αλλά στη συνέχεια εξαφανίστηκε, κατά παράβαση του ν. 4014/2011, στερώντας από τους πολίτες το δικαίωμα ενημέρωσης, μέχρι σήμερα.

Οι τοπικές κοινωνίες έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους: οι Δήμοι Θάσου και Καβάλας έχουν εκφραστεί με αρνητικές αποφάσεις για το έργο και έχουν προχωρήσει ήδη σε συλλογή υπογραφών των πολιτών (άνω των 7500). Οι τοπικές κοινωνίες δεν πιστεύουν στα ανταποδοτικά μέτρα και ζητούν εδώ και μήνες σαφείς και τεκμηριωμένες διαβεβαιώσεις για την ασφάλεια και τα πραγματικά οφέλη του έργου, δίχως όμως αυτές να δίνονται από το ΥΠΕΝ.

Στις 28/05/2025 η Energean ανακοίνωσε την προσωρινή αναστολή της εξόρυξης πετρελαίου, κυρίως λόγω της πτώσης της τιμής του και τεχνικών προβλημάτων που περιόρισαν την παραγωγή. Η εταιρεία στο ίδιο ΔΤ ανακοίνωσε ότι είχε κάνει ήδη αίτημα στην ελληνική κυβέρνηση για να ενταχθεί ο νομός Καβάλας στο Σχ. Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (Σ.Δ.Α.Μ.), με σκοπό να προσφέρει στις τοπικές κοινωνίες τους αναγκαίους μηχανισμούς προσαρμογής στην ενεργειακή μετάβαση, διασφαλίζοντας κοινωνική συνοχή και αναπτυξιακή προοπτική. Ήδη από την ημέρα της αναστολής έχουν προχωρήσει σε απολύσεις, ενώ η υπόσχεση ότι θα προσλάβουν στο νέο έργο το 1/3 του προσωπικού δεν προϋποθέτει ότι πρόκειται για τους ίδιους εργαζόμενους. Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα, η μητρική εταιρεία Energean ουδέποτε κατέβαλλε τα αντισταθμιστικά προς τον Δ. Καβάλας από το 1999 που λειτουργεί και το 2024 με την ανανέωση της Σύμβασης συνεχίσατε να δίνετε αυτό το περιθώριο. Εύλογα λοιπόν, γεννώνται ερωτηματικά για την απαιτούμενη οικονομική ευρωστία και επάρκεια του φορέα που απαιτείται από το αρ. 8 της ΚΥΑ 48416/2037/Ε.103/2011 προκειμένου να εκδοθεί η Άδεια Αποθήκευσης.

Το γεγονός ότι με Απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (C(2025) 3222), η Energean εξαιρέθηκε από τις υποχρεωμένες εταιρείες για την επίτευξη του ευρωπαϊκού στόχου γεωλογικής αποθήκευσης CO₂, καταρρίπτει τον ισχυρισμό ότι το έργο συνιστά ευρωπαϊκή υποχρέωση ή στρατηγικό έργο κοινού ενδιαφέροντος. Τη μη επίτευξη του στρατηγικού σχεδιασμού της Ελλάδας, την αποδεικνύουν και τα νούμερα των μελετών και του ΥΠΕΝ, αφού ούτε το 1εκ.ton αποθηκευτικής ικανότητας, ούτε τα 3εκ.ton (προοδευτικά στα 20 χρόνια) καλύπτουν τις ανάγκες της ελληνικής βιομηχανίας για αποθήκευση 11εκ.ton CO2, στο ελάχιστο.

Παράλληλα, με την Απόφαση (COM(2025) 367 final), περί τροποποίησης η Ελλάδα ζήτησε την απένταξη οροσήμων που σχετίζονταν με την προώθηση τεχνολογιών CCS, επικαλούμενη «διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα». Το γεγονός ότι η εκπονηθείσα ΜΠΕ ήταν ένα από τα παραδοτέα του οροσήμου (51) στο Μέτρο (16831) που απεντάχθηκε, γεννά πολλά ερωτηματικά αν σχετίζεται με την απόσυρση από το ΗΠΜ. Μάλιστα, πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι στην ιστοσελίδα της ΕnEarth είναι αναρτημένη η ΜΠΕ καθώς και νέα ΜΠΕ τροποποίησης! Κανείς εκτός από την ίδια την εταιρεία και τους μελετητές της, δεν μπορεί να είναι βέβαιος ότι οι μελέτες αυτές είναι οι ίδιες με αυτές που είχαν αναρτηθεί επισήμως στο ΗΠΜ και είχε λάβει γνώση το κοινό, καθώς αναπόσπαστα μέρη της αρχικής φέρουν μετέπειτα ημερομηνίες που αντιστοιχούν στο διάστημα που αγνοείτο από το ΗΠΜ. Ξεκάθαρα προκύπτει θέμα αξιοπιστίας της διαδικασίας και της εμπιστοσύνης προς τις ενέργειες του ΥΠΕΝ που όφειλε να διασφαλίζει την τήρηση των κανόνων διαφάνειας και ενημέρωσης του κοινού. Αποτελεί εμπαιγμό των τοπικών κοινωνιών Καβάλας, Θάσου και του Περιφερειακού Συμβουλίου Αν. Μακεδονίας – Θράκης, το γεγονός ότι πρόσφατα παρευρέθη ο Υφ. Ν. Τσάφος σε συνεδρίαση του Π.Σ. για να διαβουλευθεί μια Μ.Π.Ε. που δεν υφίσταται θεσμικά.

Ανάμεσα στις υποσχέσεις που έδωσε ο αρμόδιος υφυπουργός ήταν ότι θα προβλεφθούν ανταποδοτικά οφέλη- τα οποία όμως σύμφωνα με τον ίδιο πάντα, δεν μπορούν να είναι υψηλά γιατί η τεχνολογία είναι ακριβή. Αν επιβεβαιωθεί από το ΥΠΕΝ το αίτημα της Energean για ένταξη της περιοχής σε Σ.Δ.Α.Μ. τότε -λαμβάνοντας υπόψη την αποτυχία του αντίστοιχου Σ.Δ.Α.Μ. στη Δυτική Μακεδονία- οι τοπικές κοινωνίες και οι παραγωγικοί φορείς της περιοχής, μόνο αισιόδοξοι και εφησυχασμένοι δεν μπορούν να είναι.

Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε ότι το έργο θα παρακολουθείται από ανεξάρτητη επιστημονική επιτροπή με εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας. Το παράδειγμα όμως του ΥΠΕΝ με αντίστοιχη δήθεν ανεξάρτητη παρακολούθηση από ιδιώτη ελεγκτή στην περίπτωση της σύμβασης για τα μεταλλεία της Κασσάνδρας δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικό.

Τέλος, η ένταξη του έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης και η επιδότηση στην Energean από το ελληνικό κράτος ύψους 150 εκ. € έγινε τον Νοέμβριο του 2023, δίχως να έχει ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο στο οποίο θα λειτουργήσει και το οποίο μέχρι σήμερα αγνοείται.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Επειδή προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια των διαδικασιών και τη διασφάλιση των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας και του Δημοσίου,

Επειδή, η εν λόγω εταιρεία, ενώ λαμβάνει γενναία δημόσια χρηματοδότηση, ζητά την ένταξη της περιοχής στο Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης ώστε να επωμιστεί το Δημόσιο το κόστος των αντισταθμιστικών μέτρων που η ίδια οφείλει να καταβάλλει,

Επειδή έχουν ήδη γίνει εκταμιεύσεις ποσών για την υλοποίηση του εν λόγω έργου,

Επειδή, η αγορά έχει ήδη εγείρει ενστάσεις για την ισότιμη και δίκαιη πρόσβαση των δυνητικών χρηστών,

Επειδή, οι επιλογές σας οδηγούν στη δημιουργία μονοπωλιακής θέσης υπέρ συγκεκριμένης ιδιωτικής εταιρείας, η οποία θα αναλάβει έργα αποθήκευσης CO2, με χρηματοδότηση από δημόσιους πόρους.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί:

  1. Για ποιο λόγο εξαφανίστηκε η ΜΠΕ του έργου από το Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο; Πώς διασφαλίζουν τη διαφάνεια και τη νομιμότητα της διαδικασίας;
  2. Πώς δικαιολογεί η κυβέρνηση τη χρηματοδότηση ενός έργου που η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θεωρεί υποχρέωση της χώρας ούτε στρατηγικό έργο κοινού ενδιαφέροντος; Για ποιους λόγους εξακολουθούν να επιμένουν σε αυτό ως λύση για τη μείωση των εκπομπών των ελληνικών βιομηχανιών, καθώς σύμφωνα με δημοσιεύματα θα αποθηκεύονται κυρίως ρύποι προερχόμενοι από γειτονικές χώρες;
  3. Θεωρεί το ΥΠΕΝ ότι είναι θεμιτό και δίκαιο να δημιουργεί τους κανόνες αγοράς και το πλαίσιο, αφού έχει χρηματοδοτήσει και εν μέρει έχει προχωρήσει στην υλοποίηση του πρώτου έργου, βαφτίζοντάς το εκ των υστέρων ως «πιλοτικό»; Πώς σκοπεύει να πείσει τους άλλους παίκτες της αγοράς για αυτό;
  4. Σκοπεύουν να λάβουν μέτρα για τη δίκαιη και ισότιμη πρόσβαση όλων των δυνητικών χρηστών της υποδομών αποθήκευσης, κατά το άρθ. 21 της Οδηγίας 2009/31; Ποια είναι αυτά και πότε θα υλοποιηθούν;
  5. Προτίθενται να εντάξουν τον Νομό Καβάλας στο Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, μεταφέροντας στο Δημόσιο το κόστος των αντισταθμιστικών που οφείλει να καταβάλει η εταιρεία;
  6. Πώς τεκμηριώθηκε η ολοκλήρωση του ελέγχου πληρότητας της ΜΠΚΕ που ήταν αναγκαία για την πρώτη εκταμίευση (21,45εκ.€) από το μέτρο 16831 του Τ.Α.Α.; Εκδόθηκε η ΑΕΠΟ;
  7. Ποιες είναι οι πηγές χρηματοδότησης του έργου; Τι ποσά αντιστοιχούν σε ευρωπαϊκούς πόρους, τι ποσά σε εθνικούς και τι ποσά σε ιδιωτικά κεφάλαια; Ποιο είναι το όφελος του ελληνικού δημοσίου;
  8. Ποιες είναι οι «διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα» που επικαλέστηκε η Ελληνική Διοίκηση που οδήγησαν στην απόσυρση του μέτρου (16831) και την εξαφάνιση του παραδοτέου;
  9. Πληροί η εν λόγω εταιρεία τα κριτήρια οικονομικής ευρωστίας και επάρκειας που απαιτεί η ΚΥΑ 48416/2037/Ε.103/2011;
  10. Πώς εξηγούν το γεγονός ότι ενώ η απαίτηση του Μέτρου 16831/Ορόσημο 51 ήταν μέχρι τις 31/12/2024 να έχει εκδοθεί η Άδεια Αποθήκευσης και με ό,τι αυτή προϋποθέτει, αυτό δεν συνέβη μέχρι σήμερα και προκειμένου να γίνει η εκταμίευση των 21,47εκ.€, με την ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΥΔΡ/86331/1875/01-08-2025 υποβάθμισαν τις απαιτήσεις, εξαιρώντας μάλιστα από την υποχρεωτική αξιολόγηση εκπλήρωσης του οροσήμου από τον Ανεξάρτητο Ελεγκτή; Κρίνουν πως αυτή είναι μια αποτελεσματική διαχείριση προς όφελος του δημοσίου;

Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

Παρακαλούμε όπως υποβληθούν για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών τα παρακάτω στοιχεία και έγγραφα:

  1. Όλες οι αποφάσεις χρηματοδότησης από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους του εν λόγω έργου.
  2. Το τροποποιημένο ΤΔΕ του έργου «SUB2. Ανάπτυξη Εγκατάστασης Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα» (Κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5223447), της Δράσης με ID 16831, το οποίο υπεβλήθη μέσω του ΟΠΣ ΤΑ στις 15.07.2025 και το υπ’ αρ. πρωτ. 28850/02.07.2025 συνημμένο σε αυτό αίτημα.
  3. Τα στοιχεία που συνοδεύουν το υποβληθέν αίτημα τροποποίησης απόφασης ένταξης, τα οποία τεκμηριώνουν επαρκώς την αναγκαιότητα τροποποίησης του ΤΔΕ και της απόφασης ένταξης του έργου «SUB2. Ανάπτυξη Εγκατάστασης Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5223447).
  4. Τη θετική αξιολόγηση της ΕΥΣΤΑ επί του αιτήματος τροποποίησης της απόφασης ένταξης του έργου, όπως αυτή καταγράφεται στο Έντυπο Δ1_Ε10 Λίστα Εξέτασης Αιτήματος Τροποποίησης Απόφασης Ένταξης του Εγχειριδίου Διαδικασιών της ΕΥΣΤΑ.
  5. Την πλήρη τεκμηρίωση περί πληρότητας των έξι (6) προϋποθέσεων που θέτει το άρθ. 4 της υπ’ αριθ. ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΥΔΡ/86331/1875/01-08-2025 για την πρώτη εκταμίευση.

Οι καταθέτοντες βουλευτές

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Βέττα Καλλιόπη

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ρένα

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κώστας

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Ψυχογιός Γιώργος

Χ. Μαμουλάκης: Πανηγυρίζουν για τα νούμερα όταν η πραγματική οικονομία στενάζει (video)

Συντάχθηκε από Ειρήνη Μαλτέζου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Δηλώσεις – Συνεντεύξεις – Συναντήσεις.

Δήλωση του Τομεάρχη Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Βουλευτή Ηρακλείου Χάρη Μαμουλάκη

«Αν η φτώχεια ήταν στατιστικό, θα την έλεγαν πρωτογενές πλεόνασμα. Στην Ελλάδα του κ. Μητσοτάκη έχουμε 11 δισ. πλεόνασμα, αλλά άδεια πορτοφόλια. Η κυβέρνηση θριαμβολογεί για πρωτογενή υπερπλεονάσματα 11,4 δισ. ευρώ όπως λέει, ή 4,8% του ΑΕΠ. Μόνο που αυτά τα πλεονάσματα δεν μειώνουν το χρέος. Όπως δεν το μειώνει ούτε το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας. Μόνο από την Αττική Οδό πήραν 3,27 δισ. και πανηγυρίζουν σαν να έσωσαν τη χώρα.

Και θυμηθείτε, ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, το 2015 στη ΔΕΘ, κατηγορούσε τον Αλέξη Τσίπρα ότι στραγγαλίζει την οικονομία με τα υψηλά υπερπλεονάσματα. Έλεγε ότι τα χαμηλότερα πλεονάσματα σημαίνουν λιγότερους φόρους για πολίτες και επιχειρήσεις και βιώσιμη ανάπτυξη. Το ίδιο επανέλαβε το 2019. Τώρα όμως, με εξουθενωμένη τη μεσαία τάξη πανηγυρίζει για ακόμα μεγαλύτερα πλεονάσματα. Αυτό δεν είναι μεταστροφή, είναι καθαρή υποκρισία.

Το 2018 κατηγορούσε τον ΣΥΡΙΖΑ για πλεόνασμα 4,3%, το 2024 πανηγυρίζει για πλεόνασμα 4.8%. Κι όλα αυτά χωρίς μνημόνιο, χωρίς πίεση από τους θεσμούς. Από μόνος του. Την ώρα που η Ελλάδα παραμένει με χρέος ως το 2070.  Με τα ομόλογα σε Αγγλικό δίκαιο, με ξεπουλημένη δημόσια περιουσία και με τεράστιο εξωτερικό έλλειμα.

Ο κ. Μητσοτάκης συγκρίνει τη χώρα μας με τη Γαλλία. Τη Γαλλία που έχει πλεονάσματα στο ισοζύγιο συναλλαγών της ενώ εμείς βουλιάζουμε με εσωτερικό και εξωτερικό χρέος 567 δις. ευρώ.

Πανηγυρίζουν για τα νούμερα όταν η πραγματική οικονομία στενάζει. Η μεσαία τάξη διαλύεται και οι νέοι φεύγουν από τη χώρα μας. Η αλήθεια είναι απλή. Το πρωτογενές πλεόνασμα δεν είναι επιτυχία όταν βγαίνει από τη φτώχια του λαού. Είναι φορομπηχτική πολιτική με προσωπική υπογραφή Μητσοτάκη. Και τι χρειάζεται, τι χρειαζόμαστε;

  • Μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων στο 1 – 1,5% του ΑΕΠ.
  • Μείωση φόρων και εισφορών για να ανασάνει η πραγματική οικονομία.
  • Αναστροφή της πολιτικής ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας.
  • Ένα συνεκτικό, εθνικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης.

Ώστε να δημιουργείται πλούτος που θα μοιράζεται καταλλήλως. Γιατί η Ελλάδα δεν χρειάζεται πλεονεκτήματα στα χαρτιά, ούτε πλεονάσματα στα χαρτιά. Χρειάζεται ζωή, ανάπτυξη, και δικαιοσύνης την πράξη.».

Ο υγιής ανταγωνισμός στον κλάδο κατασκευών δημοσίων έργων, στο επίκεντρο νέας Κοινοβουλευτικής παρέμβασης με πρωτοβουλία του Χάρη Μαμουλάκη

Συντάχθηκε από Ειρήνη Μαλτέζου στις . Καταχωρήθηκε στο Βουλή, Ερωτήσεις, Ερωτήσεις - Α.Κ.Ε. - Αναφορές.

Ερώτηση Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προς τους Υπουργούς Ανάπτυξης και Υποδομών & Μεταφορών

Η εδραίωση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στον κλάδο κατασκευών δημοσίων έργων βρίσκεται στο επίκεντρο της Ερώτησης που κατέθεσε ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, με την συνυπογραφή των Τομεαρχών, Μεταφορών και Υποδομών & Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου, Παιδείας Διονύση Καλαματιανού και 11 ακόμη Βουλευτών, προς τους Υπουργούς Ανάπτυξης και Υποδομών & Μεταφορών.

Στην Ερώτηση γίνεται αναφορά στις συνθήκες που επικρατούν στην Ελληνική αγορά, σε αποτελέσματα εκθέσεων που επισημαίνουν τον υψηλό βαθμό συγκέντρωσης στον κλάδο δημόσιων έργων, ο οποίος έχει έντονα ολιγοπωλιακή διάρθρωση, στην αναγκαιότητα διασφάλισης συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού υπό το πρίσμα της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, καθώς και στην αναγκαιότητα να αρθούν τα εμπόδια εισόδου μικρότερων κατασκευαστικών εταιρειών, και ζητούνται απαντήσεις στα ερωτήματα:

1)         Σε ποιες ενέργειες έχουν προβεί από την έκδοση της με Αρ.805/2023 Απόφασης της Ε.Α., προκειμένου να αποκατασταθούν οι συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων;

2)         Έχει υποβληθεί το προβλεπόμενο στην παρ.6 του άρθρ.11 του ν.3959/2011 αίτημα από τον Υπουργό Ανάπτυξης, πριν από τη συμπλήρωση των δύο ετών και πάντως τουλάχιστον ένα έτος από την έκδοση της με Αρ.805/2023 Απόφασης της Ε.Α.; Σε θετική περίπτωση, ποιο είναι το περιεχόμενο του ως προς τις συνθήκες ανταγωνισμού στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων ή και τα μέτρα που έχουν επιβληθεί;

3)         Εκκίνησε η προβλεπόμενη στην παρ.6 του άρθρ. 11 του ν. 3959/2011 διαδικασία εξέτασης από την Ε.Α. του υπο-κλάδου εταιρειών κατασκευής δημοσίων έργων; Εάν ναι, έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού ή κρίθηκε αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί;

4)         Ποια έργα προκηρύχθηκαν με διαγωνισμούς κατασκευής δημοσίων έργων, ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων και που είναι σε εξέλιξη ή εκκίνησαν ως διαδικασία από 8/7/2019, ποιος ο τρόπος επιλογής του αναδόχου, ο αρχικός και τελικός προϋπολογισμός εκάστου έργου και η τελική οικονομική προσφορά σε περίπτωση κατακύρωσης του διαγωνισμού, ποιες οι συμμετέχουσες εταιρείες και τα κοινοπρακτικά σχήματα και ποιοι οι τελικοί ανάδοχοι;

5)         Ποιο είναι το συνολικό ύψος του ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων ανά εταιρεία 7ης και 6ης Τάξης και σε πόσα και ποια έργα αφορά; Σε ποια εξ αυτών παρουσιάζονται καθυστερήσεις υλοποίησης με διάκριση της υπαιτιότητας σε αναδόχου και αναθέτουσας αρχής; Ποιο είναι το ύψος αποζημιώσεων που έχει καταβάλλει το δημόσιο σε αναδόχους για θετικές ζημιές, σε ποιους συγκεκριμένους και ποια έργα αφορά; Ποιο είναι το ύψος των αποζημιώσεων που έχει εισπράξει αντίστοιχα το δημόσιο από αναδόχους λόγω καθυστερήσεων στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων από ποιους συγκεκριμένα και για ποια έργα;

6)         Θα εξέταζαν την τροποποίηση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, όπως επί παραδείγματι τις σχετικές με το όριο του ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων, προκειμένου να βελτιωθούν οι όροι ανταγωνισμού και να μπορούν και οι κατασκευαστικές/τεχνικές εταιρείες μικρότερης τάξεως να συμμετάσχουν εν τοις πράγμασι σε διαγωνιστικές διαδικασίες μεγάλων δημοσίων έργων;

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα, 6 Οκτωβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Ανάπτυξης

Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: «Έχει αποκατασταθεί ο υγιής ανταγωνισμός στον κλάδο κατασκευών δημοσίων έργων;»

Το Ιανουάριο του 2021 η Επιτροπή Ανταγωνισμού (Ε.Α.), έχοντας υπόψη το άρθρ.11 του ν.3959/2011 για κανονιστική παρέμβαση σε κλάδους της οικονομίας, αποφάσισε αυτεπαγγέλτως την εκκίνηση της σχετικής διαδικασίας στον υπο-κλάδο εταιρειών κατασκευής δημοσίων έργων, λόγω της ιδιαίτερης σημαντικότητάς τους στην Ελληνική Οικονομία και των θεμάτων ανταγωνισμού που τίθενται σε αυτές. Σημειώνεται ότι στον υπο-κλάδο των δημοσίων έργων, περιλαμβάνονται τα έργα που έχουν ως αναθέτουσα αρχή διάφορους φορείς του Δημοσίου και η ανάθεση, επίβλεψη, κατασκευή και συντήρηση γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας περί δημοσίων έργων. Ο εν λόγω υπο-κλάδος μπορεί να διακριθεί περαιτέρω σε επιμέρους υπο-κλάδους και αγορές, όπως ιδίως των κατασκευαστικών έργων, των παραχωρήσεων, των Συμπράξεων Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, της Διαχείρισης Απορριμμάτων κ.ά. Από τον έλεγχο που διενήργησε η Ε.Α., συνάγονται μεν πολύ χρήσιμα συμπεράσματα, τα οποία ωστόσο δεν είναι σαφές εάν ελήφθησαν υπόψη και κατά πόσο έλαβαν χώρα οι απαιτούμενες ενέργειες, προκειμένου να αρθούν οι παρατηρούμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, οι επικρατούσες ολιγοπωλιακές συνθήκες και τα εμπόδια εισόδου νέων «παικτών» στην αγορά κατασκευής δημοσίων έργων.

Πιο συγκεκριμένα, στη με Αριθ.805/2023 Απόφαση της Ε.Α. αναφέρονται, μεταξύ άλλων, η ειδική έκθεση 09/2018 που διεξήγαγε το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο το 2018 και που για την Ελλάδα σημειώνει ότι η ανάθεση μεγάλων έργων ΣΔΙΤ, αύξησε τον κίνδυνο ανεπαρκούς ανταγωνισμού και συνοδεύτηκε από σημαντικές καθυστερήσεις, αποδυναμώνοντας παράλληλα τη διαπραγματευτική θέση των αναθετουσών αρχών, οι οποίες και περιέρχονται σε θέση εξάρτησης καθώς στην περίπτωση συμβάσεων πολύ υψηλής αξίας ένας πολύ μικρός αριθμός οικονομικών φορέων, συχνά δε μόνο ένας, είναι σε θέση να προσφέρει όλα τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που προβλέπονται. Τονίζεται ότι για τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς στην κατηγορία των μεγάλων δημόσιων έργων, ο ανάδοχος πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει την τεχνογνωσία, το ανάλογο μέγεθος αλλά και τους πόρους έτσι ώστε να έχει την αξιόπιστη δυνατότητα να εκτελέσει το έργο γεγονός που με βάση τα ιστορικά στοιχεία, φαίνεται να αφορά κυρίως τις επιχειρήσεις της 7ης τάξης οι οποίες ανακηρύχθηκαν ανάδοχοι. Σημειωτέον ότι διαχρονικά πέντε εταιρείες της 7ης τάξης συγκεντρώνουν έως το (85-95)% του συνολικού μεριδίου της αγοράς, με τις δύο μεγαλύτερες να αποσπούν έως και (75-85)% του συνόλου.

Παράλληλα, η απόφαση κάνει αναφορά στον υψηλό βαθμό συγκέντρωσης στον υπο-κλάδο δημόσιων έργων ο οποίος έχει έντονα ολιγοπωλιακή διάρθρωση. Επιπλέον, ως προς το ανεκτέλεστο υπόλοιπο συμβάσεων δημοσίων έργων αναφέρεται, ιδίως για τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, η σημαντική του αύξηση που ξεπερνά τα 11,7 δις ευρώ και που αναμένεται να έχει αυξηθεί έτι περαιτέρω, λόγω της αύξησης των δημοσίων επενδύσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ενδεικτικά αναφέρεται η ανάθεση στις 4εις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, με αποκλεισμό των μικρότερων εταιρειών, των έργων αποκατάστασης στη Θεσσαλία ύψους 1,4 δις ευρώ με την αιτιολογία της γρηγορότερης εκτέλεσης και αυτό ενόσω το ύψος του ανεκτέλεστού τους ανέρχονταν σε 18 δις ευρώ. Η Ε.Α. σημειώνει ότι οι ανταγωνιστικές διαδικασίες θα μπορούσαν να βελτιωθούν μέσω αφενός της αύξησης του ορίου του ανεκτέλεστου υπολοίπου και αφετέρου της δημιουργίας κινήτρων σε μικρότερες επιχειρήσεις του κλάδου για τη δημιουργία κατάλληλων επιχειρηματικών οικοσυστημάτων και συνεργασιών, τέτοιων ώστε να μπορούν να συμμετέχουν αποτελεσματικά στις διαγωνιστικές διαδικασίες και να αποκτήσουν μέσω «learning by doing» ανώτερη επάρκεια για την εκτέλεση πολύπλοκων μεγάλων δημόσιων έργων.

Συμπληρωματικά αξίζει να αναφερθεί ότι, η παρ.6 του άρθρ. 11 του ν. 3959/2011 ορίζει ρητά ότι το αργότερο μέσα σε δύο έτη από την έκδοση της απόφασης κατά την παρ.5, η E.A. οφείλει να κινήσει τη διαδικασία εξέτασης του σχετικού κλάδου της οικονομίας και να αξιολογήσει κατά πόσο έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού ή κατά πόσο είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα τα οποία έχει λάβει και να επιβληθούν μέτρα ελαφρύτερα ή βαρύτερα, κατά περίπτωση. Για το σκοπό αυτό ακολουθείται η διαδικασία των παραγράφων 1 έως 5. Σε κάθε περίπτωση ο Υπουργός Ανάπτυξης μπορεί να υποβάλει σχετικό αίτημα στην E.A., πριν από τη συμπλήρωση των δύο ετών και πάντως τουλάχιστον ένα έτος από την έκδοση της απόφασης κατά την παρ.5, εφόσον κρίνει ότι έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού ή ότι είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα τα οποία έχει λάβει και να επιβληθούν μέτρα ελαφρύτερα ή βαρύτερα, κατά περίπτωση. Ως προς την προβλεπόμενη, στο εδαφ. β’ της παρ.5, γνωμοδότηση της Ε.Α., σε περίπτωση διαπίστωσης έλλειψης συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού που οφείλεται, μεταξύ άλλων, σε πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, η Ε.Α. στη σχετική με Αριθ. 805/2023 Απόφασή της έκρινε ομόφωνα ότι δε συντρέχουν οι προϋποθέσεις εκκίνησης της, κατ’ άρθρ. 23 του ν.3959/2011 διαδικασίας Γνωμοδότησης.

Δεδομένων των ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα διασφάλισης συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού, υπό το πρίσμα της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, το οποίο εξασφαλίζεται από τη χαμηλότερη τιμή κατασκευής με ένα ελάχιστο επίπεδο ποιότητας, σε συνδυασμό με την αναγκαιότητα να αρθούν τα εμπόδια εισόδου και μικρότερων κατασκευαστικών εταιρειών στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

  1. Σε ποιες ενέργειες έχουν προβεί από την έκδοση της με Αρ.805/2023 Απόφασης της Ε.Α., προκειμένου να αποκατασταθούν οι συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων;
  2. Έχει υποβληθεί το προβλεπόμενο στην παρ.6 του άρθρ.11 του ν.3959/2011 αίτημα από τον Υπουργό Ανάπτυξης, πριν από τη συμπλήρωση των δύο ετών και πάντως τουλάχιστον ένα έτος από την έκδοση της με Αρ.805/2023 Απόφασης της Ε.Α.; Σε θετική περίπτωση, ποιο είναι το περιεχόμενο του ως προς τις συνθήκες ανταγωνισμού στον υπο-κλάδο κατασκευής δημοσίων έργων ή και τα μέτρα που έχουν επιβληθεί;
  3. Εκκίνησε η προβλεπόμενη στην παρ.6 του άρθρ. 11 του ν. 3959/2011 διαδικασία εξέτασης από την Ε.Α. του υπο-κλάδου εταιρειών κατασκευής δημοσίων έργων; Εάν ναι, έχουν αποκατασταθεί οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού ή κρίθηκε αναγκαίο να τροποποιηθούν τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί;
  4. Ποια έργα προκηρύχθηκαν με διαγωνισμούς κατασκευής δημοσίων έργων, ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων και που είναι σε εξέλιξη ή εκκίνησαν ως διαδικασία από 8/7/2019, ποιος ο τρόπος επιλογής του αναδόχου, ο αρχικός και τελικός προϋπολογισμός εκάστου έργου και η τελική οικονομική προσφορά σε περίπτωση κατακύρωσης του διαγωνισμού, ποιες οι συμμετέχουσες εταιρείες και τα κοινοπρακτικά σχήματα και ποιοι οι τελικοί ανάδοχοι;
  5. Ποιο είναι το συνολικό ύψος του ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων ανά εταιρεία 7ης και 6ης Τάξης και σε πόσα και ποια έργα αφορά; Σε ποια εξ αυτών παρουσιάζονται καθυστερήσεις υλοποίησης με διάκριση της υπαιτιότητας σε αναδόχου και αναθέτουσας αρχής; Ποιο είναι το ύψος αποζημιώσεων που έχει καταβάλλει το δημόσιο σε αναδόχους για θετικές ζημιές, σε ποιους συγκεκριμένους και ποια έργα αφορά; Ποιο είναι το ύψος των αποζημιώσεων που έχει εισπράξει αντίστοιχα το δημόσιο από αναδόχους λόγω καθυστερήσεων στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων από ποιους συγκεκριμένα και για ποια έργα;
  6. Θα εξέταζαν την τροποποίηση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, όπως επί παραδείγματι τις σχετικές με το όριο του ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων, προκειμένου να βελτιωθούν οι όροι ανταγωνισμού και να μπορούν και οι κατασκευαστικές/τεχνικές εταιρείες μικρότερης τάξεως να συμμετάσχουν εν τοις πράγμασι σε διαγωνιστικές διαδικασίες μεγάλων δημοσίων έργων;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Καλαματιανός Διονύσιος – Χαράλαμπος

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

Στρασβούργο: Υπερψηφίστηκε με 422 ψήφους υπέρ η έκθεση Φαραντούρη για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ

Συντάχθηκε από Μανίνα Φωτοπούλου στις . Καταχωρήθηκε στο Δηλώσεις, Παρεμβάσεις & Ερωτήσεις, Εκθέσεις – Ψηφίσματα – Τροπολογίες, Ευρωβουλή.

Με ευρύτατη πλειοψηφία (422  σε σύνολο 672 ψηφισάντων)  υπερψηφίστηκε στη σημερινή Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η Έκθεση του Ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) του ΟΗΕ ενόψει του Πολιτικού Φόρουμ Υψηλού Επιπέδου (UN High-Level Political Forum) που θα λάβει χώρα 19-23 Ιουλίου στη Νέα Υόρκη. 

Η έκθεση, που εκπονήθηκε με συνεργασία του Νικόλα Φαραντούρη (εισηγητή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκ μέρους της Επιτροπής ENVI, the Left) με τον Ευρωβουλευτή των Σοσιαλιστών & Δημοκρατών Robert Biedroń (εισηγητή εκ μέρους της Επιτροπής DEVE, S&D), μετά και τη σημερινή υπερψήφισή της στην Ολομέλεια, αποτελεί την επίσημη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην κρίσιμη συνεδρίαση στον ΟΗΕ σε δύο εβδομάδες.

Στην τοποθέτησή του ο Έλληνας ευρωβουλευτής κάλεσε όλες τις πολιτικές δυνάμεις να υπερψηφίσουν «μία ισορροπημένη αλλά και φιλόδοξη έκθεση» για να «αποδείξουμε ότι μπορούμε να ηγηθούμε της παγκόσμιας προσπάθειας για πιο βιώσιμη κοινωνία και οικονομία και ένα πιο βιώσιμο πλανήτη για τις επόμενες γενιές».

Σε δηλώσεις του στα ΜΜΕ αμέσως μετά το πέρας της ψηφοφορίας,  ο ευρωβουλευτής και καθηγητής του Ευρωπαϊκού Δικαίου Νικόλας Φαραντούρης σημείωσε ότι «είμαι πολύ χαρούμενος για τη σημερινή επιτυχία. Είναι η απόδειξη ότι με συνέργειες και συνεννόηση μπορούμε να πετύχουμε  πλειοψηφίες για κρίσιμα ζητήματα της κοινωνίας, της οικονομίας και του περιβάλλοντος για τις επόμενες γενιές. Από τη μείωση των ανισοτήτων μέχρι την προστασία της βιοποικιλότητας, τις συνθήκες εργασίας, την υγεία, την στέγαση και την ευημερία σε τούτο τον πλανήτη. Νιώθω τεράστια τιμή και ευθύνη που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μου εμπιστεύθηκε αυτή την αποστολή και υπερψήφισε σήμερα τις θέσεις μας».

Τί είναι οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (Sustainable Development Goals)

Πρόκειται για παγκόσμιους στόχους για τη βιωσιμότητα του πλανήτη όπως η προστασία του περιβάλλοντος, η βιοποικιλότητα, η εξάλειψη της φτώχειας και των ανισοτήτων, της παιδικής εκμετάλλευσης, η προστασία της υγείας, η εκπαίδευση, η προστασία των φυσικών πόρων και της βιοποικιλότητας, κλπ.

Το Πολιτικό Φόρουμ Υψηλού Επιπέδου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (UN High Level Political Forum) είναι η κεντρική πλατφόρμα των Ηνωμένων Εθνών για την παρακολούθηση και την αναθεώρηση της Ατζέντας του 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης. Συγκαλείται ετησίως και διεξάγει τακτικές εις βάθος αξιολογήσεις της προόδου σχετικά με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, με τη συμμετοχή Υπουργών και λοιπών, υψηλού επιπέδου, εκπροσώπων κυβερνήσεων, εμπειρογνωμόνων, επικεφαλής φορέων του ΟΗΕ, ακαδημαϊκών, καθώς και εκπροσώπων σημαντικών ομάδων και άλλων ενδιαφερόμενων μερών.

Τα καρτέλ, η καρδιά του προβλήματος 

Συντάχθηκε από Κώστας Παππάς στις . Καταχωρήθηκε στο Δηλώσεις & Ανακοινώσεις Ευρωομάδας, Δηλώσεις, Παρεμβάσεις & Ερωτήσεις, Ευρωβουλή.

Μιλώντας στην ΕΡΤ ο Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και καθηγητής του Ευρωπαϊκού Δικαίου Νικόλας Φαραντούρης, χαρακτήρισε “προσχηματικές & αλυσιτελείς οι προτάσεις της κυβέρνησης” αφού δεν στοχεύουν στην καρδιά του προβλήματος που είναι η καρτελοποιημένη ελληνική αγορά χωρίς έλεγχο & εποπτεία. Το πρόβλημα δεν είναι ευρωπαίκό. Είναι “κατεξοχήν ελληνικό και αρμοδιότητα έχουν οι ελληνικές Αρχές και η ελληνική πολιτεία”, σημείωσε.