Skip to main content

Θεματική Ενότητα: Αγροτική Πολιτική

Επίκαιρη ερώτηση Ζαμπάρα: Η κτηνοτροφία ένα βήμα πριν την καταστροφή λόγω της ευλογιάς με ευθύνη της κυβέρνησης

Αθήνα, 6 Οκτωβρίου  2025

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Θέμα: Η κτηνοτροφία ένα βήμα πριν την καταστροφή λόγω της ευλογιάς με ευθύνη της κυβέρνησης

Η ελληνική αιγοπροβατοτροφία βρίσκεται σε οριακό σημείο, καθώς η επέλαση της ευλογιάς προκαλεί τεράστιες απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο. Μόνο τον τελευταίο χρόνο έχουν θανατωθεί περίπου 300.000 αιγοπρόβατα, εκ των οποίων τα 90.000 τον Αύγουστο, οδηγώντας εκατοντάδες κτηνοτρόφους στην απόγνωση. Η μέχρι σήμερα διαχείριση της νόσου από το Υπουργείο χαρακτηρίζεται από αστοχίες και αναποτελεσματικότητα με αποτέλεσμα η εξάπλωση να συνεχίζεται ανεξέλεγκτα. Ο κυβερνητικός σχεδιασμός για την «εκρίζωση» της νόσου αποδείχθηκε ανεπαρκής, καθώς στερείται ρεαλισμού και προσαρμοστικότητας στις τρέχουσες ανάγκες. Ήδη από τον Μάιο 2025, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που βασίστηκε σε επιτόπιο έλεγχο στη χώρα μας, τόνιζε την κρισιμότητα της κατάστασης και κατέληγε ότι τα ληφθέντα μέτρα δεν επαρκούν. Η δυνατότητα εμβολιασμού έχει απορριφθεί από την κυβέρνηση ως μη ασφαλής λύση χωρίς όμως να έχει γίνει πλήρης ενημέρωση στους ενδιαφερόμενους. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει καλέσει σε σύγκλιση την αρμόδια επιτροπή ώστε να υπάρξει επιτέλους ουσιαστική διαβούλευση για το ζήτημα.

Επειδή η επιβίωση χιλιάδων μικρών και μεσαίων κτηνοτρόφων αλλά και η διατήρηση της παραγωγής και της ζωής στην ύπαιθρο εξαρτάται από την άμεση αντιμετώπιση της νόσου,

Επειδή η μονομερής στρατηγική της «εκρίζωσης» έχει δείξει ήδη τα όρια και τις αδυναμίες της,

Επειδή η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι έχει πάρει αυστηρά μέτρα αλλά τελικά μόνο η χώρα μας βρίσκεται ένα βήμα πριν την ολική καταστροφή και για τους επαγγελματίες αλλά και για τους καταναλωτές.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός

  1. Αφού, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση, έχουν ληφθεί όλα τα μέτρα για την αντιμετώπιση της ευλογίας εξακολουθεί η χώρα μας να βρίσκεται στην χειρότερη κατάσταση σε όλη την Ευρώπη;
  2. Πόσα και ποια σενάρια και λύσεις έχουν συζητηθεί για την αντιμετώπιση της ευλογίας αλλά και για την ενίσχυση των πληγέντων κτηνοτρόφων και με ποιους επίσημους φορείς και ποια τα αποτελέσματα αυτών;

    Ο Ερωτών Βουλευτής

          Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Ν. Φαραντούρης για ΟΠΕΚΕΠΕ: Η Κυβέρνηση να προχωρήσει τις αποζημιώσεις των χιλιάδων αγροτών – Δεν ευθύνεται η Κομισιόν

Την αποκλειστική ευθύνη της Κυβέρνησης για την αδυναμία πληρωμής αποζημιώσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ και ενισχύσεων της Κοινής Αγροτικής σε χιλιάδες δικαιούχους, επιβεβαιώνει ο ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νικόλας Φαραντούρης. 

Σε δηλώσεις του απ’ τις Βρυξέλλες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μετά από συνάντηση με στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το απόγευμα της Παρασκευής, τόνισε ότι «είναι αποκλειστική ευθύνη της Κυβέρνησης η αδυναμία πληρωμής και δεν οφείλεται σε κάποια εντολή ή οδηγία της Κομισιόν».

Αναλυτικά η δήλωση του Έλληνα ευρωβουλευτή: 

«Έχουν παγώσει οι πληρωμές σε όλη την Ελλάδα για χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφους που έχουν κάνει ειλικρινείς και σωστές δηλώσεις. Η Ελληνική Κυβέρνηση επικαλείται την Κομισιόν. Είναι ψέμα. Όπως μου επιβεβαίωσαν στελέχη της Κομισιόν την Παρασκευή, αυτό δεν ισχύει και είναι αποκλειστικά πρόβλημα διαχείρισης των Ελληνικών Αρχών. Είτε θέλουν να δείξουν ότι όλοι οι αγρότες της χώρας είναι ένοχοι (“όλοι μαζί τα φάγαμε”) για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ για να καλύψουν τις κλεψιές τους. Είτε το σύστημα δεν λειτουργεί μετά την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων στην ΑΑΔΕ. Ό,τι κι αν ισχύει, στερεί χρήματα και πολύτιμους πόρους απ’ την περιφέρεια και από χιλιάδες έντιμες αγροτικές οικογένειες που τα ‘χουν ανάγκη. Κι αυτό από μόνο του είναι ένα ακόμη σκάνδαλο».

H Ελληνική Κυβέρνηση, προκειμένου να καλύψει την έως σήμερα την πολιτική της στη σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αρνείται να κάνει δεκτές τις δηλώσεις ιδιοκτησίας γης των αγροτών, «για την τήρηση των κανόνων της ΕΕ και των σχολίων της Επιτροπής», με αποτέλεσμα να μένουν απλήρωτοι χιλιάδες μικροί καλλιεργητές. Αυτό έχει δημιουργήσει χάος, που το πληρώνουν οι απλοί αγρότες, ενώ οι πραγματικά ένοχοι να μένουν στο απυρόβλητο.

Ωστόσο, σύμφωνα με εκπρόσωπο της ΕΕ, που επιβεβαιώνεται από τον ευρωβουλευτή κ. Φαραντούρη, «ουδέποτε έγιναν τέτοιες συστάσεις» από την Επιτροπή, ενώ η διαχείριση των κονδυλίων (και η αντίστοιχη αδυναμία πληρωμών) είναι ευθύνη των Ελληνικών Αρχών.

Ευρωομάδα ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για Τέμπη: Στην Κομισιόν η διερεύνηση των συνθηκών και η παρεμπόδιση της έρευνας για τις αιτίες

Το θέμα της έλλειψης συμμόρφωσης της χώρας με την ενωσιακή νομοθεσία για τη διερεύνηση των συνθηκών του δυστυχήματος των Τεμπών, και την παρεμπόδιση της κυβέρνησης σε κάθε προσπάθεια, που έρχεται για μια ακόμη φορά στην επιφάνεια με τον αγώνα των συγγενών των θυμάτων της τραγωδίας και τα αιτήματα εκταφής, θέτουν προς την Κομισιόν με ερώτησή τους οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Στο κείμενο της ερώτησης οι Ευρωβουλευτές επισημαίνουν την απώλεια πολύτιμων αποδεικτικών υλικών και την αδυναμία συλλογής σημαντικών δειγμάτων που θα έριχναν φως στις συνθήκες του δυστυχήματος αλλά και τα αίτια θανάτου των θυμάτων, ζητήματα που, όπως και η μη έγκαιρη σύσταση ανεξάρτητου φορέα διερεύνησης, παραβιάζουν την ενωσιακή νομοθεσία και συσκότισαν την δικαστική έρευνα. 

Οι Ευρωβουλευτές επισημαίνουν τις ευθύνες της κυβέρνησης και ζητούν από την Κομισιόν να αξιολογήσει συμπεράσματα του πορίσματος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για την πλημμελή διαφύλαξη του τόπου του δυστυχήματος στα Τέμπη και ελεγχόμενης απομάκρυνσης συντριμμιών , αλλά και την απώλεια ζωτικής σημασίας υλικού και πληροφοριών τα οποία καταδεικνύουν πολλαπλή μη συμμόρφωση της Ελλάδας με τη σχετική Οδηγία.

Αναλυτικά το κείμενο της Ερώτησης:

Αδυναμία ουσιαστικής διερεύνησης του δυστυχήματος των Τεμπών από υπαιτιότητα των ελληνικών αρχών

Σύμφωνα με το πρόσφατο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, ο τόπος του τραγικού σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών «δεν αντιμετωπίστηκε ως να περιείχε πολύτιμα αποδεικτικά στοιχεία, δεν συλλέχθηκαν δείγματα, και δεν έγινε προσεκτική καταγραφή των συντριμμιών πριν ανυψωθούν από τα βαριά μηχανήματα και ισοπεδωθεί ο χώρος, πριν αφαιρεθεί το χαλίκι και καθαριστεί η περιοχή». Περαιτέρω, «η αρχική συλλογή αποδεικτικών στοιχείων για την περαιτέρω διερεύνηση εμφανίζει αρκετά ελαττώματα, με αποτέλεσμα την απώλεια ζωτικής σημασίας πληροφοριών που θα οδηγούσαν στην κατανόηση των αιτίων και των υποκείμενων παραγόντων του δυστυχήματος -και, τελικά, στη βελτίωση της ασφάλειας στο σιδηροδρομικό δίκτυο»1.

Επιπλέον, η ελληνική κυβέρνηση:

-δεν συνέστησε εγκαίρως λειτουργικό φορέα διερεύνησης σιδηροδρομικών ατυχημάτων στην Ελλάδα και συνεπώς δεν εγγυήθηκε την αποτελεσματική ανεξάρτητη διερεύνηση σοβαρών ατυχημάτων, κατά παράβαση της σχετικής Οδηγίας της ΕΕ2.

-απέτυχε να διαφυλάξει τον τόπο της σύγκρουσης των αμαξοστοιχιών, με αποτέλεσμα αυτός να αλλοιωθεί, και κατά συνέπεια να παρεμποδιστεί η έρευνα των πραγματογνωμόνων κατά παράβαση του άρθρου 21 της Οδηγίας (ΕΕ)2016/7983.

Ενόψει των προαναφερθέντων, ερωτάται η Επιτροπή:

-Τι μέτρα προτίθεται να λάβει με βάση τα συγκεκριμένα παραπάνω στοιχεία και τα συμπεράσματα του πορίσματος του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, για τη μη ουσιαστική διαφύλαξη του τόπου του δυστυχήματος και την ανέλεγκτη απομάκρυνση συντριμμιών/υλικού, ιδίως δε και την απώλεια ζωτικής σημασίας υλικού και πληροφοριών, τα οποία καταδεικνύουν πολλαπλή μη συμμόρφωση της Ελλάδας με την Οδηγία(ΕΕ)2016/798;

1. https://www.harsia.gr/wp-content/uploads/2025/02/EODASAAM_Accident_Investigation_Tempi-1.pdf

2. Άρ. 22 Οδηγίας (ΕΕ) 2016/798. Για τη μη έγκαιρη σύσταση λειτουργικού και ανεξάρτητου εθνικού φορέα διερεύνησης ατυχημάτων, η Επιτροπή έχει εκκινήσει την διαδικασία επι παραβάσει κατά της Ελλάδας, παραβιάζοντας τα άρθρα 20,22 και 24 της Οδηγίας 2016/798.

3. Το άρ. 21 Οδηγίας (ΕΕ) 2016/798 επιβάλλει την παροχή, μεταξύ άλλων, πρόσβασης στους υπευθύνους διερεύνησης στις πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την έρευνα. Συγκεκριμένα, α) άμεση πρόσβαση στον τόπο του ατυχήματος ή του συμβάντος, καθώς και στο σχετικό τροχαίο υλικό και τις εγκαταστάσεις υποδομής και τις εγκαταστάσεις ελέγχου και σηματοδότησης της κυκλοφορίας· β) δικαίωμα άμεσης καταγραφής των αποδεικτικών στοιχείων και ελεγχόμενης απομάκρυνσης των συντριμμιών, των εγκαταστάσεων ή στοιχείων υποδομής για εξέταση ή ανάλυση· και δ) πρόσβαση στα αποτελέσματα της νεκροψίας των θυμάτων·

Απάντηση Επιτρόπου Γεωργίας για την Ευλογιά των Αιγοπροβάτων: Η ΕΕ εκθέτει την Κυβέρνηση και στην αντιμετώπιση της Ευλογιάς

Απάντηση στην ερώτηση που είχε απευθύνει ο αντιπρόεδρος της Αριστεράς Κώστας Αρβανίτης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την κρίση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη χώρα μας απέστειλε σήμερα ο αρμόδιος Επίτροπος Hansen:Η ΕΕ εκθέτει την Κυβέρνηση και στην αντιμετώπιση της Ευλογιάς

Για άλλη μια φορά η κυβερνητική αδράνεια μπροστά στα πραγματικά προβλήματα των ανθρώπων της περιφέρειας έρχεται στο προσκήνιο, από τους ίδιους τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, με αφορμή την ευλογιά των αιγοπροβάτων που μέχρι σήμερα έχει καταστροφικές συνέπειες στον κλάδο της κτηνοτροφίας στην Ελλάδα. Η κρίση έχει οδηγήσει σε θανάτωση δεκάδων χιλιάδων ζώων, καραντίνες σε εκτεταμένες περιοχές, απαγόρευση μετακινήσεων, αναστολή λειτουργίας σφαγείων και κατακόρυφη πτώση του εισοδήματος των κτηνοτρόφων, ιδιαίτερα των μετακινούμενων.

Η απάντηση του Επιτρόπου καταδεικνύει κατάφωρα την έλλειψη αξιοποίησης των διαθέσιμων ενωσιακών εργαλείων στήριξης του κτηνοτροφικού κλάδου στην Ελλάδα. Ενδεικτικά, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής 2023-2027, υπάρχει η δυνατότητα παροχής στήριξης για επενδύσεις αποκατάστασης του γεωργικού δυναμικού μετά από καταστροφικά φαινόμενα (Ιανός, Daniel, Elias), με ευθύνη της διαχειριστικής αρχής να διαθέσει χρηματοδότηση για ειδικές παρεμβάσεις.

Οι κτηνοτρόφοι μας δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. Απαιτείται άμεση κινητοποίηση για στήριξη, αποζημίωση και προστασία του εισοδήματος των παραγωγών.

Ακολουθεί η Ερώτηση του Αντιπροέδρου της LEFT και η απάντηση του Επιτρόπου Hansen:

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Κωνσταντίνος Αρβανίτης (The Left)

Θέμα: Επανεμφάνιση της ευλογιάς αιγοπροβάτων στην Ελλάδα – Ανάγκη ενίσχυσης των πληγέντων κτηνοτρόφων.

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων επανεμφανίστηκε με ιδιαίτερη σφοδρότητα στην Ελλάδα, κυρίως στη Θεσσαλία, την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, τη Χαλκιδική και τη Φωκίδα.
Η κρίση έχει οδηγήσει σε θανάτωση δεκάδων χιλιάδων ζώων, καραντίνες σε εκτεταμένες περιοχές, απαγόρευση μετακινήσεων, αναστολή λειτουργίας σφαγείων και κατακόρυφη πτώση του εισοδήματος των κτηνοτρόφων, ιδιαίτερα των μετακινούμενων.
Τα παραπάνω λαμβάνουν χώρα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο απουσίας πρόληψης, ελλιπών ελέγχων στις εισαγωγές από τρίτες χώρες (ιδίως τα Βαλκάνια) και την υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών.
Η νέα αυτή συμφορά προστίθεται σε σειρά θεομηνιών (Ιανός, Daniel, Elias), που έχουν ήδη εξαντλήσει την κτηνοτροφία της ελληνικής περιφέρειας, η οποία απειλείται πλέον με ολοκληρωτική κατάρρευση, με ευρύτερες συνέπειες στην αγροδιατροφή, στη διατήρηση του τοπίου, στην τοπική οικονομία και στην εθνική παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων.
Δεδομένης της σοβαρότητας της κατάστασης

Ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
1. Προτίθεται να ενεργοποιήσει ευρωπαϊκούς μηχανισμούς για τους πληγέντες Έλληνες κτηνοτρόφους;
2. Σκοπεύει να ενισχύσει την επιτήρηση, τους ελέγχους και την κτηνιατρική υποστήριξη, ιδίως στις παραμεθόριες περιοχές, μέσω προγραμμάτων υγειονομικής προστασίας της ζωικής παραγωγής;
3. Θεωρεί ότι η μετακινούμενη κτηνοτροφία – ως μορφή βιώσιμης και εκτατικής εκτροφής – χρήζει ειδικής στήριξης στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ και των πολιτικών για τις ορεινές και αγροτικές περιοχές της ΕΕ;

Απάντηση του κ. Hansen εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (3.9.2025) EL E-002766/2025

Ορισμένες δαπάνες που πραγματοποιούνται κατά την εκτέλεση επειγόντων κτηνιατρικών μέτρων που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (SGP), όπως η αποζημίωση των ιδιοκτητών για τα ζώα που θανατώθηκαν, μπορεί να είναι επιλέξιμες για συγχρηματοδότηση από την ΕΕ, σε ποσοστό 30 % κατ’ ανώτατο όριο (κανονισμός 2021/690 και εκτελεστική απόφαση C(2023) 8926 , παράρτημα 3 ).

Η ΕΕ παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την επιτήρηση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων σε περιοχές κινδύνου, μέσω των προγραμμάτων για τις διασυνοριακές νόσους των ζώων (Βουλγαρία και Ελλάδα) και του προγράμματος συντονισμένης διασυνοριακής επιδημιολογικής επιτήρησης περιοχών υψηλού κινδύνου (T.H.R.A.C.E.) (Βουλγαρία, Ελλάδα, Τουρκία).

Τα εναρμονισμένα μέτρα της ΕΕ για την ευλογιά των αιγοπροβάτων καθορίζονται, μεταξύ άλλων, στον κανονισμό 2020/687 και στις εκτελεστικές αποφάσεις 2024/2207 (Ελλάδα), 2025/1160 (Βουλγαρία) και 2025/1406 (Ρουμανία) . Οι εισαγωγές ζώων από τρίτες χώρες στην Ένωση ρυθμίζονται αυστηρά σε επίπεδο ΕΕ.

Η Επιτροπή έχει τακτική επικοινωνία για την ευλογιά των αιγοπροβάτων με όλα τα πληττόμενα κράτη μέλη, τα οποία λαμβάνουν τεχνική υποστήριξη μέσω του εργαστηρίου αναφοράς της ΕΕ και έχουν δεχθεί επισκέψεις από την κτηνιατρική ομάδα έκτακτης ανάγκης της ΕΕ (Ελλάδα, Μάιος 2025). Τα κράτη μέλη ενημερώνονται σχετικά μέσω συνεδριάσεων της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών. Η ενωσιακή τράπεζα εμβολίων κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων μπορεί να αποστείλει έως και 500 000 δόσεις εμβολίων δωρεάν (μέχρι σήμερα δεν έχει ληφθεί σχετικό αίτημα).
Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής 2023-2027 (ΣΣΚΓΠ) θα μπορούσε να παρασχεθεί στήριξη για επενδύσεις που αποσκοπούν στην αποκατάσταση του γεωργικού δυναμικού μετά από καταστροφικά φαινόμενα. Εναπόκειται στη διαχειριστική αρχή να διαθέσει χρηματοδότηση για τις εν λόγω παρεμβάσεις.

Εκτός από τη βασική εισοδηματική στήριξη και τη συνδεδεμένη εισοδηματική στήριξη, η μεταναστευτική κτηνοτροφία επωφελείται από ένα στοχευμένο οικολογικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του ελληνικού Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΓΠ με τίτλο «Περιβαλλοντική διαχείριση κτηνοτροφικών συστημάτων» .

Αρβανίτης

K. Aρβανίτης: Η Κομισιόν εκθέτει την κυβέρνηση για τα πολιτικά παιχνίδια με τον ΟΠΕΚΕΠΕ – Απάντηση Επιτρόπου Hansen σε ερώτηση για το σκάνδαλο  

Η δυσμενής θέση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα μας εξαιτίας των πολιτικών χειρισμών της κυβέρνησης Μητσοτάκη με τον ΟΠΕΚΕΠΕ αναδεικνύεται για μία ακόμη φορά, μέσα από την απάντηση του αρμόδιου Επιτρόπου Christophe Hansen στην ερώτηση που είχε καταθέσει ο Αντιπρόεδρος της Ευρωομάδας της Αριστεράς και επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΣΥΡΙΖΑ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Κώστας Αρβανίτης, για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Από την απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκύπτει ότι μέχρι σήμερα η Κομισιόν επίσημα αγνοεί το νέο καθεστώς που σχεδιάζει η κυβέρνηση, μετά και το πολιτικό παιχνίδι της κατάργησης του ΟΠΕΚΕΠΕ και της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων του στην ΑΑΔΕ – έναν φορέα που δεν υπάγεται στο αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του οποίου η τεχνογνωσία επί του θέματος κρίνεται αβέβαιη.

Το δε σχέδιο δράσης που είχε συμφωνηθεί με την Επιτροπή, μετά την αναστολή της διαπίστευσης του ΟΠΕΚΕΠΕ τον Σεπτέμβριο του 2024, είναι πλέον πρακτικά ανεφάρμοστο, καθώς είχε συγκροτηθεί συγκεκριμένα γύρω από την οργανωτική δομή του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με την κατάργηση του οργανισμού, η κυβέρνηση τίναξε στον αέρα τα συμφωνηθέντα, υπονομεύοντας περαιτέρω το κύρος της χώρας και διαψεύδοντας κάθε αφήγημα περί δήθεν συνεργασίας με τις ευρωπαϊκές αρχές για την εξυγίανση των αμαρτιών του οργανισμού.

Μέσα από αυτά τα πολιτικά τερτίπια, το τοπίο για τους Έλληνες αγρότες —που στερήθηκαν την οικονομική στήριξη που δικαιούνταν— παραμένει δυσοίωνο.

Ακολουθεί η ερώτηση του Κ. Αρβανίτη και η απάντηση του Επιτρόπου Hansen:

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης

προς την Επιτροπή

Άρθρο 144 του Κανονισμού

Κωνσταντίνος Αρβανίτης (The Left)

Θέμα: Συνεργασία της Ελληνικής Κυβέρνησης με τους Ευρωπαϊκούς θεσμούς σχετικά με την Διαφάνεια στην Κατανομή των Ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων

Από το 2024, ο Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ) τελεί υπό επιτήρηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[1], λόγω διαπιστωμένων παρατυπιών και παράνομων πληρωμών ενισχύσεων της ΚΑΠ[2], ανάμεσα στο 2019 και 2022, ενώ εν εξελίξει βρίσκεται σχετική έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας[3].

Επίσης από το 2024 υλοποιείται Σχέδιο Δράσης[4], για την αντιμετώπιση των διαπιστωμένων προβλημάτων και την αποφυγή της απόσυρσης της διαπίστευσης του ΟΠΕΚΕΠΕ ως Οργανισμού Πληρωμών.

Πρόσφατα η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η οποία δεν υπάγεται στο αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και της οποίας η τεχνογνωσία επί του θέματος κρίνεται εξ αντικειμένου αβέβαιη.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1 Πώς αξιολογεί τη συνεργασία με τις ελληνικές αρχές, κατά την επιτήρηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και την υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης; Συγκεκριμένα, υπάρχει επαρκής συμμόρφωση και πρόοδος στην εφαρμογή των δεσμεύσεων; Ποια είναι τα ευρήματα που προέκυψαν από τους ελέγχους της Επιτροπής;

2 Ήταν ενήμερη για την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να καταργήσει τον ΟΠΕΚΕΠΕ εκκρεμουσών της υλοποίησης του Σχεδίου Δράσης και της έρευνας της EPPO;

[1] Ενδεικτικά, https://www.politico.eu/article/greece-farmers-european-union-opekepe-pastureland-cap-common-agricultural-policy-2/, https://www.kathimerini.gr/society/563215252/opekepe-se-epitirisi-gia-efarmogi-diorthotikon-metron/

[2] Ref. Ares(2024)3169116 – 30/04/2024, VLS/gd – agri.h.4(2024)294739, CEB/2024/050/GR/L304LT, CEB/2024/050/GR/LFLT

[3] https://www.eppo.europa.eu/en/media/news/greece-eppo-probes-opekepe-officials-over-alleged-organised-agricultural-subsidy-fraud

[4] https://www.minagric.gr/2013-04-05-10-13-09/ministry-example/ypaat-grafeio-typou/deltiatypou/16861-dt110924

E-002154/2025
Απάντηση του κ. Hansen
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(15.7.2025)

1. Λόγω ελλείψεων που εντοπίστηκαν όσον αφορά τη συμμόρφωση του οργανισμού πληρωμών ΟΠΕΚΕΠΕ με τα κριτήρια διαπίστευσης1, η αρμόδια αρχή ανέστειλε τη διαπίστευση του οργανισμού πληρωμών για περίοδο 12 μηνών, αρχής γενομένης από τις 10 Σεπτεμβρίου 2024, και εκπόνησε σχέδιο δράσης για την αποκατάσταση των εν λόγω ελλείψεων. Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εφαρμογή του εν λόγω σχεδίου δράσης μέσω της ανάλυσης των περιοδικών εκθέσεων που αποστέλλουν οι ελληνικές αρχές και μέσω επισκέψεων στις εν λόγω αρχές, όταν είναι αναγκαίο. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, όλες οι διορθωτικές ενέργειες θα πρέπει να ολοκληρωθούν έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2025. Η Επιτροπή δεν μπορεί να διατυπώσει περαιτέρω σχόλια σχετικά με τους εν εξελίξει ελέγχους.

2. Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τις ελληνικές αρχές για να διασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή του σχεδίου δράσης, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον πιθανό αντίκτυπο της αναγγελθείσας αλλαγής αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το σχέδιο δράσης κάλυπτε την οργανωτική δομή του ΟΠΕΚΕΠΕ και η Επιτροπή ανέμενε την ανάληψη σχετικών διορθωτικών ενεργειών. Μέχρι σήμερα, η Επιτροπή δεν έχει λάβει στο πλαίσιο αυτό επίσημες κοινοποιήσεις των αποφάσεων σχετικά με τον οργανισμό πληρωμών ή τον ρόλο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), δεδομένου ότι το νομικό πλαίσιο για τις αλλαγές βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της επεξεργασίας.

1 Παρατίθενται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2022/127.

Ν. Φαραντούρης σε Κομισιόν: Όχι σε περικοπή κονδυλίων για αγροτική και περιφερειακή πολιτική στον Προϋπολογισμό 2028-2034

Διέρρευσε πριν λίγο στις Βρυξέλλες ενόψει της συνεδρίασης της Επιτροπής Προϋπολογισμού σχέδιο της Επιτροπής για τον επόμενο Πολυετή Προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 (Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο – Multiannual Financial Framework – MFF).

Σε δηλώσεις του απ’ τις Βρυξέλλες ο ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Προϋπολογισμού Νικόλας Φαραντούρης επισημαίνει ότι η «Κομισιόν προωθεί στον επόμενο Πολυετή Προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 ένα μοντέλο «εθνικού φακέλου» για κάθε κράτος μέλος, ώστε να διαχειριστεί το ίδιο το κράτος τα κονδύλια και μάλιστα με ενοποίηση προγραμμάτων & ταμείων», όπως τα ταμεία για τη περιφερειακή συνοχή και τα ταμεία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Όπως επισημαίνει ο Έλληνας ευρωβουλευτής, «σε κράτη χωρίς αξιοκρατικές διαδικασίες ή με διεφθαρμένες κυβερνήσεις, αυτά τα χρήματα θα κινδυνεύσουν να καταλήξουν σε ημετέρους σε βάρος της χώρας και του λαού».

Γι’ αυτό ο Νικόλας Φαραντούρης ζητά απ’ την Επιτροπή «τα κονδύλια για την περιφερειακή συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική να παραμείνουν αυτοτελή και χωρίς περικοπές σε ευρωπαϊκό επίπεδο (δηλαδή να μην “συγχωνευθούν” με άλλες δράσεις)».

Η πρόταση της Κομισιόν

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φορά το διάστημα 2028 -2034 και θέτει το «ταβάνι» των ευρωπαϊκών κονδυλίων που θα δοθούν για το διάστημα αυτό. Κατόπιν, επιμερίζεται στους ετήσιους προϋπολογισμούς.

Η Κομισιόν προτείνει ένα διευρυμένο μοντέλο «εθνικών φακέλων – εθνικών σχεδίων», με ενοποίηση προγραμμάτων και ταμείων. Μέχρι σήμερα, υπάρχουν χωριστά προγράμματα και ταμεία (πχ. χωριστά Ταμεία Συνοχής, χωριστά Ταμεία της ΚΑΠ κλπ.). Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη, «το μέχρι τώρα μοντέλο τίθεται πλέον εν αμφιβόλω και θα αποτελέσει αντικείμενο σκληρών διαπραγματεύσεων μας με την Επιτροπή».

Με άλλα λόγια, η Κομισιόν προωθεί την ιδέα της διαμόρφωσης εθνικών σχεδίων, πάνω στο μοντέλο του RRF (Ταμείου Ανάκαμψης). Αυτό θα συνδέει την καταβολή των κονδυλίων με την υλοποίηση στόχων και οροσήμων. Δεν είναι σαφές πώς αυτό θα επηρεάσει την προχρηματοδότηση (πχ. αυτή που έχουμε σήμερα στα Ταμεία Συνοχής).
 
Όπως επισημαίνει ο κ. Φαραντούρης, «η ενοποίηση προγραμμάτων και ταμείων και η συγκέντρωση κονδυλίων σε ένα, μεγάλο, εθνικό σχέδιο, δημιουργεί θέματα ως προς την στόχευση των σχεδίων και την εκπλήρωση βασικών πολιτικών (πχ. συνοχή)».
 
Ακόμη, δημιουργεί κινδύνους «ως προς το ύψος των κονδυλίων που θα διατίθενται για συγκεκριμένους σκοπούς (βασικά η Συνοχή και η ΚΑΠ)».
 
Τέλος, όπως τονίζει, «σημαντικοί είναι οι κίνδυνοι για χώρες που δεν διαθέτουν εγγυήσεις αξιοκρατικής αξιοποίησης των κονδυλίων».

Ενόψει τούτων ο Νικόλας Φαραντούρης ζητά η Πολιτική Συνοχής και η ΚΑΠ να παραμείνουν χωριστά προγράμματα και να προστατευθούν τα κονδύλιά τους.  

Sefcovic σε Φαραντούρη: Στις 14 Ιουλίου τα αντίμετρα της ΕΕ κατά των ΗΠΑ

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορικής και Οικονομικής Πολιτικής Maroš Šefčovič, απαντώντας σε ερώτηση του Ευρωβουλευτή της Αριστεράς, Καθηγητή Νικόλα Φαραντούρη αναφορικά με την ενδεχόμενη επιβολή αυξημένων δασμών από τις ΗΠΑ στον αγροδιατροφικό τομέα, αποκάλυψε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιβάλλει «μέτρα επανεξισορρόπησης στις 14 Ιουλίου» εάν όπως διαφαίνεται δεν υπάρξει κάποια συμφωνία με τις ΗΠΑ μέχρι τότε.

Ο Νικόλας Φαραντούρης, με γραπτή ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είχε εκφράσει την έντονη ανησυχία του για τον αμπελοοινικό και εν γένει τον αγροτοδιατροφικό τομέα στην περίπτωση που οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε δασμούς όπως έχουν εξαγγείλει.

Ο Επίτροπος Sefcovic σημείωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ-ΕΕ για την εξεύρεση λύσης και εάν δεν αυτές δεν αποδώσουν, τα αντίμετρα της ΕΕ θα τεθούν σε ισχύ στις 14 Ιουλίου 2025.

Στο πλαίσιο αυτό ο Νικόλας Φαραντούρης έχει ζητήσει τη λήψη μέτρων στήριξης του αγροδιατροφικού τομέα αλλά και ειδικά μέτρα για την ευρωπαϊκή αμπελουργία, καθώς αυτή αντιπροσωπεύει το 60% της παγκόσμιας παραγωγής οίνου και το 60% της αξίας των παγκόσμιων εξαγωγών οίνου.

Κ. Αρβανίτης για την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ: Οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν είναι λεία πελατειακών δικτύων

Δήλωση του επικεφαλής της ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ

Οι τελευταίες εξελίξεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ και η αιφνιδιαστική έρευνα σχετικά με την καταστρατήγηση των ευρωπαϊκών γεωργικών ενισχύσεων στην Ελλάδα από τις διωκτικές αρχές και υπό την καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας εγείρουν σοβαρό ζήτημα θεσμικής αξιοπιστίας και διαφάνειας χωρίς περιθώριο υποτίμησης της έκτασης του προβλήματος.

Το ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κατέφυγε σε ανακριτική πράξη χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση καταδεικνύει πως υπάρχει πλέον θεσμική δυσπιστία προς τον Οργανισμό και φόβος καταστροφής κρίσιμων αποδεικτικών στοιχείων.

Τρανή επιβεβαίωση ότι η λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει καταστεί απολύτως προβληματική στα χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ.

Οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν είναι λάφυρο για δίκτυα πελατειακών σχέσεων. Είναι εργαλείο στήριξης του πρωτογενούς τομέα και της κοινωνικής συνοχής. Κάθε ευρώ που δόθηκε παράνομα και παράτυπα, έχει “κλαπεί” από τους πραγματικούς αγρότες που δίνουν μάχη για την επιβίωσή τους και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Αντί της συγκάλυψης ο ΟΠΕΚΕΠΕ και το αρμόδιο υπουργείο οφείλουν να διαλευκάνουν πλήρως την υπόθεση, να λογοδοτήσουν σε όλα τα επίπεδα και να διασφαλίσουν θεσμικά την πρόληψη αυτών των φαινομένων. Η Κυβέρνηση οφείλει να διασφαλίσει με κάθε τρόπο την Δικαιοσύνη και την Διαφάνεια στην κατανομή των Ευρωπαϊκών Επιδοτήσεων. Το κράτος δικαίου δεν είναι επιλεκτικό.
Το θέμα δεν θα μείνει εδώ. Το παρακολουθούμε και θα υπάρξει συνέχεια στις Βρυξέλλες, στο ευρωκοινοβούλιο.

Κ. Αρβανίτης- Ν. Φαραντούρης ζητούν την διασφάλιση της βιωσιμότητας για τη μικρή παράκτια αλιεία από την Κομισιόν

Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της μικρής παράκτιας Αλιείας στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο κατέθεσαν οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Κώστας Αρβανίτης και Νικόλας Φαραντούρης.

Οι αλιείς στα μεσογειακά κράτη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με ολοένα και αυξανόμενα προβλήματα, καθώς οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί που εφαρμόζονται στον τομέα της αλιείας είναι προσανατολισμένοι στους στόλους βιομηχανικής κλίμακας των βορειοευρωπαϊκών κρατών και όχι στη μικρή παράκτια αλιεία, που κυριαρχεί στον Νότο.

Στην ερώτησή τους, οι Ευρωβουλευτές αναδεικνύουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής αλιείας: Από την κλιματική αλλαγή και την εξάπλωση εισβολικών ειδών, όπως οι λαγοκέφαλοι -που διαταράσσουν την οικολογική ισορροπία των ελληνικών θαλασσών- έως το αυξημένο κόστος λειτουργίας των σκαφών. Παραλληλα εντοπίζουν παράλληλα τα κενά στο ενωσιακό νομοθετικό πλαίσιο που δεν λαμβάνει υπόψη αυτές τις ιδιαιτερότητες. 

Δεδομένου ότι η παράκτια αλιεία συμβάλλει καθοριστικά στην τοπική οικονομία, τη διατροφική αυτάρκεια και την κοινωνική συνοχή, οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητούν από την Κομισιόν να τοποθετηθεί ανοιχτά για το ζήτημα της εγκαθίδρυσης συστήματος αποκατάστασης εισοδήματος (ρήτρα μηδενικού ελλείμματος) για τους αλιείς που έχουν σημαντική μείωση αλιευμάτων, καθώς και για το κατά πόσο προτίθεται να προβεί σε προσαρμογή του νομοθετικού πλαισίου ώστε να συνυπολογίζονται οι δυνατότητες και οι ιδιαιτερότητες ενός μικρού παραδοσιακού αλιευτικού στόλου, όπως ο ελληνικός.

Αναλυτικά, το κείμενο της ερώτησης:

Θέμα: Διασφάλιση της βιωσιμότητας της μικρής παράκτιας αλιείας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο

Η μικρής κλίμακας παράκτια αλιεία αποτελεί τον πυρήνα της αλιευτικής δραστηριότητας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και την Ελλάδα και συμβάλλει καθοριστικά στην τοπική οικονομία, τη διατροφική αυτάρκεια, την κοινωνική συνοχή, την περιβαλλοντική προστασία και τον βιώσιμο τουρισμό. Εντούτοις, οι ντόπιοι αλιείς αντιμετωπίζουν ολοένα και εντονότερα προβλήματα επιβίωσης, που εντείνονται από την εφαρμογή ευρωπαϊκών κανονισμών που σχεδιάστηκαν με βάση, κατά κύριο λόγο, τις ανάγκες του βιομηχανικού στόλου του ενωσιακού Βορρά. 

Ορισμένες διατάξεις των Κανονισμών 1005/2008, 1224/2009, 404/2011 και 1380/2013 για τον έλεγχο και την επιτήρηση της αλιείας, επιβάλλουν ένα πλαίσιο που δεν συνυπολογίζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής παράκτιας αλιείας: Την κλιματική αλλαγή, που οδηγεί σε σημαντική μείωση των διαθέσιμων αλιευμάτων. Την εξάπλωση ξενικών εισβολικών ειδών, που επιτίθενται σε αλιεύματα διαταράσσοντας την οικολογική ισορροπία. Την αύξηση του κόστους καυσίμων και υλικών, απαραίτητα για την καθημερινή δραστηριότητα. Τη χρήση μικρών παραδοσιακών σκαφών, χωρίς προηγμένα τεχνολογικά μέσα και ενεργοβόρους κινητήρες. Τη συχνή απουσία ενδιαμέσων εμπόρων. Τη χαμηλή τεχνολογική κατάρτιση των αλιέων και την αδυναμία συμμόρφωσης με τις ψηφιακές απαιτήσεις. 

Ερωτάται η Επιτροπή: 

1 Σκοπεύει να προασπίσει τη βιωσιμότητα της μικρής παράκτιας αλιείας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, εισάγοντας ένα σύστημα αποκατάστασης εισοδήματος (ρήτρα μηδενικού ελλείμματος) για αλιείς που έχουν σημαντική μείωση αλιευμάτων; 

2 Εξετάζει το ενδεχόμενο προσαρμογής του κανονιστικού πλαισίου ώστε να ενσωματώνει τις δυνατότητες και τις ιδιαιτερότητες των μικρών παραδοσιακών αλιευτικών στόλων του ευρωπαϊκού Νότου;

Ν. Φαραντούρης: Σημαντική νίκη στο Ευρωκοινοβούλιο για τα Γενετικά Τροποποιημένα Προϊόντα

«Σημαντική πρώτη νίκη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων», χαρακτήρισε ο ευρωβουλευτής Νικόλας Φαραντούρης την πρόταση που υπερψηφίστηκε την Τρίτη 8 Απριλίου στην Επιτροπή Περιβάλλοντος (ENVI) για την απαγόρευση της διάθεσης στην αγορά της ΕΕ προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.

Όπως σημειώνει σε σχετική δήλωσή του ο Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου και Μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Νικόλας Φαραντούρης, «η εισαγωγή και διάθεση τέτοιων προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά δεν συνάδει με τις αυστηρές αρχές προστασίας του περιβάλλοντος και του καταναλωτή, με τις διεθνείς δεσμεύσεις της ΕΕ, αλλά και τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το 2020, παρότι, έκτοτε, η ίδια η Κομισιόν υποστηρίζει την εισαγωγή τους, ενάντια στις αντιρρήσεις του Κοινοβουλίου. Η Κομισιόν οφείλει να διασφαλίσει την ευθυγράμμιση των εισαγόμενων προϊόντων με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, να μην δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού προς τους Ευρωπαίους αγρότες και να εγγυάται την ασφάλεια των τροφίμων και την υγεία των καταναλωτών».

Και καταλήγει ο Έλληνας ευρωβουλευτής: «Η χθεσινή υπερψήφιση της πρότασης για απαγόρευση διάθεσης τέτοιων προϊόντων στην ΕΕ είναι μόνο η αρχή της μάχης».

Σημειώνεται ότι για κάθε νομοθετική παρέμβαση προηγείται η συζήτηση και ψηφοφορία στις αρμόδιες επιτροπές και ακολουθεί συνήθως ψηφοφορία στην Ολομέλεια επί της ψηφισθείσας πρότασης.

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος (ΕΝVI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι απ’ τις πλέον ισχυρές κοινοβουλευτικές επιτροπές με (συν) αρμοδιότητα σε θέματα ασφάλειας τροφίμων, γεωργίας, υγείας, εσωτερικού και εξωτερικού εμπορίου και ασφαλώς κλίματος και προστασίας περιβάλλοντος.

Εκδήλωση του Κώστα Αρβανίτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Ακούστε τους αγρότες

Τα προβλήματα με τα οποία είναι αντιμέτωποι οι αγρότες στην Ελλάδα και την Ευρώπη και οι προτάσεις της Αριστεράς για τη στήριξη του αγροτικού κόσμου και της παραγωγής αναπτύχθηκαν στην εκδήλωση “Ακούστε τους Αγρότες” που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες με συντονιστή τον Αντιπρόεδρο της Left και επικεφαλής της ευρωομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Κώστα Αρβανίτη.

Εντάσσοντας το θέμα στο γενικότερο πολιτικό και γεωπολιτικό πλαίσιο στο οποίο βρίσκεται αυτή τη στιγμή η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Κ. Αρβανίτης σχολίασε ότι πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στις χώρες του νότου και ειδικά τη δική μας χώρα, η οποία δυστυχώς βλέπει την περιφέρειά της να αδειάζει από εργατικό δυναμικό. Τόνισε ότι πρέπει να εξεταστούν οι συνέπειες της συμφωνίας της ΕΕ με τις χώρες Mercosur της Λατινικής Αμερικής, την οποία υπέγραψε η Πρόεδρος της Κομισιόν χωρίς καμιά διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και ότι πρέπει να καθορίσουμε τη γραμμή μας και να δώσουμε μάχες για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, ώστε να ωφελήσει τα μέγιστα τους Έλληνες αγρότες.

Στην τοποθέτησή του ο Γιώργος Γεωργίου, ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ (Κύπρος), στηλίτευσε την συμφωνία Mercosur, γιατί έγινε πίσω από τις πλάτες όλων στην Ευρώπη, αποτελεί επίθεση στη δημοκρατία και δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο. Οι αγρότες της ΕΕ θα πληγούν γιατί θα εκτεθούν σε αθέμιτο ανταγωνισμό λόγω αυτής της συμφωνίας, που ευνοεί τα μεγαθήρια, σημείωσε

Το παρών έδωσαν οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Έλενα Κουντουρά, Νίκος Παππάς και Νικόλας Φαραντούρης. Η Έλενα Κουντουρά περιέγραψε την εικόνα εγκατάλειψης της ελληνικής υπαίθρου, όπου είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθούν εργατικά χέρια και οι αγρότες είναι αντιμέτωποι με οικονομική κρίση. Το δημογραφικό είναι μια τεράστια πρόκληση, καθώς και η ανάγκη η Ευρώπη να διασφαλίσει ότι θα έχει αυτονομία στη σίτιση. Ο Νικόλας Φαραντούρης τόνισε ότι πρέπει να δούμε αν η Ευρώπη θέλει να διαφυλάξει πράγματι την κτηνοτροφική και αγροτική παραγωγή της. Έθεσε τους προβληματισμούς για τη Συμφωνία Mercosur, που έχει διχάσει τους Ευρωπαίους καθώς έχει πολλά αρνητικά, ωστόσο στο σκηνικό που έχει διαμορφωθεί η Ευρώπη πρέπει να επανεξετάσει πώς θα μεγιστοποιήσει την παρουσία της και να μετατρέψει αν είναι δυνατόν τα μειονεκτήματα σε πλεονεκτήματα.

Ο Σταύρος Αραχωβίτης Γεωπόνος, πρώην Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και συντονιστής του Τμήματος Αγροτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ανέδειξε τα προβλήματα των ευρωπαίων αγροτών, κτηνοτρόφων, μελισσοκόμων και αλιέων καθώς βρίσκονται αντιμέτωποι με αλλεπάλληλες κρίσεις όπως ο ανταγωνισμός, η κλιματική αλλαγή, η οικονομική αστάθεια, ο αθέμιτος ανταγωνισμός και η γραφειοκρατία. Την ίδια ώρα ο αριθμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων μειώνεται δραματικά, η αγροτική γη εγκαταλείπεται, και οι ανισότητες μεταξύ αγροτών και αστικών περιοχών μεγαλώνουν.

Ο Σταύρος Αραχωβίτης τόνισε πως για μια δίκαιη και βιώσιμη Ευρώπη, που θα προστατεύει την παραγωγή της και τους ανθρώπους της, απαιτείται ριζική αλλαγή πορείας με ισχυρότερη Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) με αύξηση του προϋπολογισμού και ενίσχυση της πραγματικής παραγωγής, προστασία της ευρωπαϊκής γεωργίας από αθέμιτο ανταγωνισμό και εισαγωγές που δεν πληρούν τα ίδια πρότυπα, στήριξη των μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων, των ορεινών και νησιωτικών περιοχών και των ποιοτικών προϊόντων, δημόσιες επενδύσεις σε καινοτομία, φυσικούς πόρους και μείωση του κόστους παραγωγής αλλά και δίκαιες τιμές και εισοδήματα για τους αγρότες, ώστε να μην εγκαταλείψουν τη γη τους.

Δρ. Ιωάννης Δούκας – Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης, ΕΚΠΑ επισήμανε πως η ΚΑΠ υπέστη μεταμορφώσεις λόγω εξωτερικών και εσωτερικών πιέσεων, με τη σταδιακή ένταξη κοινωνικών, περιβαλλοντικών και καταναλωτικών παραμέτρων και το άνοιγμα της ευρωπαϊκής γεωργίας στις διεθνείς αγορές, το μερίδιό της στον Κοινοτικό Προϋπολογισμό μειώθηκε σημαντικά. Τόνισε πως η ΚΑΠ πρέπει να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με τη γεωργική δραστηριότητα, κατανέμοντας δικαιότερα τις χρηματοδοτήσεις και μειώνοντας το διαχειριστικό κόστος της «πράσινης» μετάβασης. Παράλληλα, η εκπαίδευση των αγροτών και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών θα συμβάλουν στη βελτίωση της παραγωγής. Τέλος, ανέφερε πως οι αγρότες ως καταναλωτές, επηρεάζονται και οι ίδιοι από τις αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων την ώρα που τα εισοδήματα τους συμπιέζονται μεταξύ ολιγοπωλιακών αγορών.

Η Δρ. Δήμητρα Φουφρή, εργαστηριακό διδακτικό προσωπικό στο Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης, ΕΚΠΑ μίλησε για τις χωρο – κοινωνικές διαστάσεις της ανάπτυξης στον αγροτικό χώρο, αναλύοντας την περίπτωση της Περιφερειακής Ενότητας Ξάνθης, όπου προκύπτουν σημαντικές κοινωνικές, εδαφικές και οικονομικές ανισότητες σε σχέση με το σύνολο της χώρας. Το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, η έλλειψη υποδομών, το ορεινό ανάγλυφο και η γήρανση του πληθυσμού περιορίζουν την ανάπτυξη, ενώ η ανεργία και η ανισοκατανομή των εισοδημάτων είναι ιδιαίτερα υψηλές. Όπως τόνισε η ανάπτυξη μιας περιοχής για να γίνει με όρους αειφορίας, απαιτεί κοινωνική και εδαφική συνοχή. Για να γίνει αυτό χρειάζεται να υπάρχει κοινωνική αλληλεγγύη και οικονομική σύγκλιση μεταξύ των περιφερειών. Τέλος, υπογράμμισε πως η υπό διαμόρφωση ΚΑΠ θα πρέπει να στοχεύσει στην άρση των ανισοτήτων και στην ενίσχυση των περιοχών που κινδυνεύουν με υποανάπτυξη.

Για την Έλενα Μαγείρου, γεωπόνο και βιοκαλλιεργήτρια, μέλος του Τμήματος Αγροτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ η ζωή στα απομονωμένα νησιά όπως τα Κύθηρα, όπου ζει, είναι δύσκολη, με ακριβά αγαθά, ανεπαρκείς υποδομές και κλιματική κρίση που πλήττει την παραγωγή. Οι νέοι φεύγουν, καθώς δεν υπάρχουν ευκαιρίες. Χρειάζονται ουσιαστικά μέτρα όπως επιδοτήσεις μεταφορών, αγροτουρισμός, αγροτικές σχολές, στήριξη παραγωγής και βιώσιμης γεωργίας. Για την κ. Μαγείρου μια δίκαιη ΚΑΠ πρέπει να φτάνει στους αγρότες και να στηρίζει την ύπαιθρο, εξισορροπώντας τουρισμό, πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή. Ανάπτυξη σημαίνει ισόρροπη εξέλιξη για όλους, με προτάσεις οικολογίας και αριστεράς για μια βιώσιμη ευρωπαϊκή ύπαιθρο.

Ο Βλάσης Τσιόγκας, αγρότης και μέλος του Τμήματος Αγροτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ανέδειξε τα προβλήματα των ελλήνων αγροτών σήμερα όπως που αντιμετωπίζουν οι έλληνες αγρότες σήμερα, όπως το υψηλό κόστος παραγωγής, τη γραφειοκρατία και την έλλειψη εργατών Οι Ομάδες Παραγωγών είναι το μόνο πραγματικό εργαλείο για μείωση κόστους και διαπραγμάτευση καλύτερων τιμών για τον κ. Τσιόγκα, ωστόσο οι προσπάθειες που γίνονται έρχονται αντιμέτωπες με γραφειοκρατεία, ασάφεια στις εγκυκλίους και εμπόδια από τον ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Η ΚΑΠ δεν προσαρμόστηκε στις σύγχρονες κρίσεις, ενώ το Μέτρο 23 που θα κάλυπτε το ενεργειακό κόστος παραμένει ανενεργό. Παράλληλα, η Ε.Ε. υπονομεύει την ευρωπαϊκή παραγωγή μέσω συμφωνιών όπως η Mercosur. Όπως τόνισε οι αγρότες ζητούν ουσιαστική στήριξη στις Ομάδες Παραγωγών, δίκαιες ενισχύσεις, εμπορικές συμφωνίες που να μην αποβαίνουν σε βάρος της ευρωπαϊκής παραγωγής, και νέα ΚΑΠ που θα συνδιαμορφωθεί μετά από διάλογο με τους παραγωγούς.

Ο Patrick Pagani, αναπλ. Γ.Γ. Copa Cogeca, της μεγαλύτερης οργάνωσης που εκπροσωπεί αγρότες και αγροτικούς συνεταιρισμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση τόνισε πως αυτό που ζητούν οι αγρότες είναι να συμμετέχουν στη διαμόρφωση της πολιτικής, έτσι για ένα βιώσιμο μέλλον. Επισήμανε την οικονομική ανασφάλεια που προκαλούν οι πολιτικές της Ε.Ε. και την απώλεια τριών εκατομμυρίων αγροτικών εκμεταλλεύσεων την τελευταία δεκαετία. Η πλειοψηφία των αγροτών είναι άνω των 50 ετών και οι νέοι αγρότες είναι ελάχιστοι. Η ΚΑΠ πρέπει να απλοποιηθεί και να εξασφαλίσει δίκαιες ενισχύσεις και προστασία για τους παραγωγούς, ενώ παράλληλα να προστατεύει τους καταναλωτές. Ζήτησε από τους ευρωβουλευτές να συμβάλουν στη δημιουργία ενός Ταμείου για τη γεωργία, στο οποίο τα κράτη μέλη θα αποφασίζουν για την κατανομή των κονδυλίων. Δήλωσε κάθετα αντίθετος με την αποδέσμευση των 800 δις ευρώ για τον επανεξοπλισμό, τονίζοντας ότι η άμυνα μπορεί να είναι προτεραιότητα, όμως η γεωργία και τα τρόφιμα είναι πυλώνας σταθερότητας. Οι συνεταιρισμοί οφείλουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους, να ενισχυθούν με τεχνολογία και να προωθήσουν τη βιωσιμότητα του τομέα.

Ο Γεώργιος Βαρβιτσιώτης– Οινοπαραγωγός, Χυμοπαραγωγός μίλησε για τις επιπτώσεις της συμφωνίας Mercosur στο μέλλον του κρασιού και του μούστου στην Ευρώπη θέτοντας το ερώτημα αν θέλουμε να θυσιάσουμε τους ευρωπαίους αγρότες και την ποιότητα των προϊόντων μας υπέρ μιας απορρυθμισμένης αγοράς που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση τιμών, αλλά και ποιότητας.

Η παγκόσμια παραγωγή οίνου το 2024 είναι η χαμηλότερη από το 1961, με την Ευρώπη να παράγει το 48% της παγκόσμιας παραγωγής. Παράλληλα, η Νότια Αμερική παράγει φθηνότερα κρασιά λόγω χαμηλότερου κόστους παραγωγής και πιο ευέλικτων περιβαλλοντικών και φυτοϋγειονομικών προτύπων.

Η συμφωνία Mercosur προβλέπει τη μείωση δασμών στις εισαγωγές κρασιών από Αργεντινή, Χιλή και Βραζιλία στην Ευρώπη, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, οι ευρωπαίοι παραγωγοί δεν έχουν να κερδίσουν από νέες αγορές και αντιμετωπίζουν αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς τα κρασιά από τη Νότια Αμερική παράγονται με λιγότερο αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανόνες.

Μακροπρόθεσμα, οι ευρωπαίοι αμπελουργοί κινδυνεύουν να εξαφανιστούν μπροστά σε αυτόν τον άνισο ανταγωνισμό, με πιθανή εξάρτηση από τις εισαγωγές και απειλή για την αγροτική κυριαρχία της Ευρώπης. Παρόλο που οι ευρωπαϊκές εταιρείες και καταναλωτές ενδέχεται να επωφεληθούν από τις χαμηλότερες τιμές, η ποιότητα των κρασιών θα υποβαθμιστεί λόγω μεγαλύτερης χρήσης φυτοφαρμάκων και υψηλότερου αποτυπώματος άνθρακα.

Ο Ναπολέων Καππάτος –Γεωπόνος, MSc, Μέλος του Τμήματος Αγροτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ τόνισε πως μια διαφορετική Κοινή Αγροτική Πολιτική είναι αναγκαία και εφικτή και πρότεινε μια προοδευτική ατζέντα για την ΚΑΠ μετά το 2027. Η ΚΑΠ μετά το 2027 αντιμετωπίζει προκλήσεις όπως η κλιματική κρίση, η μείωση του προϋπολογισμού και οι άνισες ενισχύσεις. Ο Ναπολέων Καππάτος τόνισε ότι απαιτούνται μέτρα για τη διατήρηση της χρηματοδότησής της, την προστασία των μικρών εκμεταλλεύσεων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ενώ προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στη στήριξη των νέων γεωργών, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την αναθεώρηση εμπορικών συμφωνιών. Ενόψη του διαλόγου που ξεκινά για την ΚΑΠ οι προοδευτικές δυνάμεις θα πρέπει να επιδιώξουν πολιτικές συμμαχίες και τεκμηριωμένο διάλογο με τους αγρότες και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ ΕΕ και αγροτών για ένα ανθεκτικό, δίκαιο και βιώσιμο σύστημα τροφίμων.