Συντάκτης: Κώστας Παππάς

Σε νέα παρέμβαση για τα κονδύλια της Κοινής Αγροτικής Πολιτική προχώρησε ο ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νικόλας Φαραντούρης.

Σε δηλώσεις του από τη Δανία, αναφέρθηκε στους χιλιάδες αγρότες που παραμένουν απλήρωτοι την χώρα μας λόγω του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, και στις πολιτικές που εφαρμόζει μία άλλη αγροτική ευρωπαϊκή χώρα, η Δανία, «παγκόσμια πρωταθλήτρια στον πρωτογενή τομέα», όπως τη χαρακτήρισε.

«Αναρωτιόμαστε στην Ελλάδα που πάνε τα λεφτά. Για το 2023-2027, η Δανία έχει λαμβάνειν €5 δισ. σε αγροτικές επιδοτήσεις και η Ελλάδα, €13,5 δισ. Υπερδιπλάσια κονδύλια!»

«Και όμως, με πολύ λιγότερα χρήματα, η Δανία είναι παγκόσμια πρωταθλήτρια σε αγροτικά και βιολογικά προϊόντα, γαλακτοκομικά , γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή, ενώ στην πατρίδα μας, με υπερδιπλάσιες επιδοτήσεις 13,5 δισ., ο αγροτικός τομέας σβήνει. Γιατί; Διότι στη Δανία υπάρχει σχεδιασμός και ουσιαστική στήριξη της πολιτείας σε συνεταιρισμούς και πρωτογενή παραγωγή, ενώ στην Ελλάδα τα χρήματα τα διαχειρίζονται ακατάλληλοι άνθρωποι και τα καρπώνονται κομματικοί εγκάθετοι.»

Εξάλλου, σε δηλώσεις του από πρότυπη συνεταιριστική μονάδα παραγωγής βιολογικών προϊόντων στο Aalborg, ο Έλληνας ευρωβουλευτής αποκάλυψε ότι «η Δανία έχει αυξανόμενη εξαγωγική δραστηριότητα. Οι βασικές αγροτικές εξαγωγές της χώρας περιλαμβάνουν χοιρινό κρέας, ψάρια και γαλακτοκομικά προϊόντα. Το δανέζικο αγροτικό τοπίο χαρακτηρίζεται από 40.000 φάρμες, με μέσο μέγεθος περίπου 70 εκτάρια ανά εκμετάλλευση. Αντίθετα, η Ελλάδα διαθέτει περίπου 700.000 φάρμες, αλλά με πολύ μικρότερο μέσο μέγεθος, μόλις 7 εκτάρια. Η Δανία διαθέτει περίπου 12 εκατομμύρια χοιρινά, ενώ η Ελλάδα αριθμεί μόλις 780.000. Επιπλέον, η Δανία αξιοποιεί το 61% της συνολικής έκτασής της για καλλιέργεια, τη στιγμή που η Ελλάδα καλλιεργεί μόνο το 20% της επικράτειάς της».

Όσον αφορά τις δαπάνες της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και πριν την περίοδο 2023-2027, ο Νικόλας Φαραντούρης επίσης παρέθεσε στοιχεία: 

«Μόνο το 2020 η Ελλάδα ενισχύθηκε με σχεδόν 2,7 δισ. ευρώ, ενώ η Δανία έλαβε περίπου 1 δισ. ευρώ».

«Σε μια περίοδο που η Κομισιόν προτείνει τη μείωση των τα κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής κατά €80 δισ. στον επόμενο προϋπολογισμό, επείγει ο ανασχεδιασμός και η ουσιαστική στήριξη των αγροτών στη χώρα μας. Να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τις άστοχές και σπασμωδικές ενέργειες που έχουν “παγώσει” τις πληρωμές σε όλη την Ελλάδα και να στηριχθούν συνεταιρισμοί και καινοτόμες μέθοδοι καλλιέργειας και παραγωγής. Ήδη το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει βλάψει πολλαπλώς την Ελλάδα προς όφελος μερικών».

Δείτε το οδοιπορικό με τις δηλώσεις του Ν. Φαραντούρη:

«Δεν υπάρχουν πλήρη και σαφή στοιχεία» για τις επιπτώσεις την κατανάλωσης πρωτεϊνών απο έντομα και προνύμφες, παραδέχτηκε η Κομισιόν σε ερώτηση που κατέθεσε για το συγκεκριμένο θέμα ο Ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος και Ασφάλειας Τροφίμων, Καθηγητής Νικόλας Φαραντούρης. Ο ευρωβουλευτής είχε ζητήσει διευκρινίσεις αναφορικά με τη χρήση πρωτεϊνών εντόμων και προνυμφών στην παραγωγή τροφίμων, όπως επίσης την υποχρεωτική και ευδιάκριτη αναγραφή στη συσκευασία έως ότου επαναξιολογηθεί η χρήση τους με νέα στοιχεία.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Υγεία, Olivér Várhelyi, απάντησε ότι «τα επιδημιολογικά στοιχεία σχετικά με τη δυνατότητα των διαφόρων ειδών εντόμων να προκαλέσουν αλλεργίες στους καταναλωτές, είναι μέχρι στιγμής περιορισμένα και ασαφή» και ότι η «πρωτογενής ευαισθητοποίηση θα μπορούσε να επιφέρει αλλεργικές αντιδράσεις κατά την κατανάλωση εγκεκριμένων εντόμων».

Όπως παραδέχθηκε, «τα κράτη μέλη τοποθετήθηκαν υπέρ του να μην επιβληθούν πρόσθετες απαιτήσεις επισήμανσης όσον αφορά αυτόν τον δυνητικό κίνδυνο για τα τρόφιμα που περιέχουν έντομα», όταν επέτρεψαν την κυκλοφορία και κατανάλωση τέτοιων τροφίμων. 

Δεσμεύθηκε πάντως ότι όλα τα τρόφιμα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ θα πρέπει να αναγράφουν υποχρεωτικά όλα τα συστατικά στα προσυσκευασμένα τρόφιμα, με υποχρεωτική αναγραφή των πληροφοριών αυτών «σε εμφανές σημείο κατά τρόπο ώστε να είναι ευδιάκριτες και ευανάγνωστες». Ειδικά , στην περίπτωση νέων τροφίμων που περιέχουν έντομα, η Κομισιόν απάντησε στον κ. Φαραντούρη ότι «η ονομασία του εντόμου που πρέπει να αναφέρεται, είναι η επιστημονική ονομασία ακολουθούμενη από την κοινή τους ονομασία εντός παρενθέσεων. Αυτή η ονομασία πρέπει να περιλαμβάνεται στον κατάλογο των συστατικών. Επιπλέον, μια δήλωση, η οποία πρέπει να βρίσκεται πολύ κοντά στον κατάλογο των συστατικών, πρέπει να αναφέρει ότι το εν λόγω συστατικό μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις».

Η ερώτηση Φαραντούρη στην Κομισιόν για την «εντομοφαγία»

Ο ευρωβουλευτής Νικόλας Φαραντούρης με γραπτή ερώτησή του στις 2 Μαΐου 2025, είχε ζητήσει αναλυτική ενημέρωση και αναλυτικά στοιχεία για τυχόν παρενέργειες της «εντομοφαγίας» και είχε ταχθεί κατά της κυκλοφορίας και κατανάλωσης στην ΕΕ τόσο των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων, όσο και τροφίμων, αλεύρων και αρτοσκευασμάτων με τη χρήση πρωτεϊνών εντόμων και προνυμφών, όσο δεν υπάρχει πλήρης ενημέρωση. Είχε ταχθεί επίσης κατά της χρήσης τέτοιων πρωτεϊνών σε ιχθυοτροφές και ζωοτροφές πουλερικών, χοιρινών,  βοοειδών αλλά και κατοικιδίων.

Τέλος είχε ζητήσει την αυστηρή και υποχρεωτική αναγραφή της ύπαρξης πρωτεϊνών από έντομα και σκουλήκια (προνύμφες) σε κάθε ετικέτα τροφίμου που κυκλοφορεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Ρήτρα διαφυγής», δηλαδή δημοσιονομική ευελιξία στα Κράτη Μέλη της ΕΕ, για δαπάνες πολιτικής προστασίας, ανθεκτικότητας δικτύων και υποδομών, προσλήψεις πυροσβεστών και πολιτικού προσωπικού για την πρόληψη και αποκατάσταση, αντίστοιχη προς την «αμυντική ρήτρα», ζήτησε σήμερα ο Νικόλας Φαραντούρης. Την πρόταση κατέθεσε κατά την συνεδρίαση της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, όπως άλλωστε είχε προαναγγείλει στην ομιλία του στο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη την περασμένη Παρασκευή. 

Ο ευρωβουλευτής και μέλος των επιτροπών Προϋπολογισμού, Ασφάλειας & Άμυνας και Περιβάλλοντος επικαλέστηκε τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη και άλλες θεομηνίες και φυσικές καταστροφές, το συνολικό κόστος των οποίων ξεπέρασε τα €20 δισ. για το 2024-2025.

«Ενώ η Ευρώπη θρηνεί νεκρούς από φυσικές καταστροφές, πυρκαγιές και πλημμύρες, οι ευρωπαϊκές δημοσιονομικές προτεραιότητες παραμένουν αναστραμμένες. Η ΕΕ ενεργοποιεί «ρήτρες διαφυγής» για την «εξωτερική ασφάλεια» και άμυνα, αλλά όχι για την «εσωτερική ασφάλεια», την ανθεκτικότητα, την πρόληψη και αποκατάσταση», τόνισε κατα την ομιλία του στην Ολομέλεια ο Έλληνας ευρωβουλευτής και πανεπιστημιακός.

Η «ρήτρα διαφυγής» για δαπάνες στην ασφάλεια & άμυνα 

Τον Ιούλιο 2025, 15 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έλαβαν έγκριση για ενεργοποίηση της εθνικής «ρήτρας διαφυγής» των δημοσιονομικών κανόνων, επιτρέποντας επιπλέον αμυντικές δαπάνες έως 1,5% του ΑΕΠ ετησίως για τέσσερα χρόνια. 

Όπως επισημαίνει ο Ν. Φαραντούρης, «η παραδοξότητα είναι εμφανής: ενώ η «εξωτερική ασφάλεια» δικαιολογεί χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων, η ανθεκτικότητα (resilience), η πρόληψη και αποκατάσταση, με άλλα λόγια η «εσωτερική ασφάλεια» που απειλεί άμεσα τις ζωές των πολιτών, παραμένει υποταγμένη στη δημοσιονομική πειθαρχία».

«Οικονομία πρόληψης»: καθαρές θέσεις εργασίας, μείωση εκπομπών, ανθεκτικότητα» 

Σύμφωνα με στοιχεία που κατέθεσε ο Ν. Φαραντούρης, κάθε ευρώ που επενδύεται στην πρόληψη «αγοράζει» πολλαπλάσια εξοικονόμηση σε αποζημιώσεις και ανακατασκευές. Εξάλλου, σύμφωνα με μελέτες της ΕΕ, οι επενδύσεις πρόληψης μπορούν να δημιουργήσουν έως 500.000 θέσεις εργασίας στην ΕΕ έως το 2050. Οι επενδύσεις σε πρόληψη και αποκατάσταση είναι επενδύσεις που «πληρώνουν διπλά»: προστατεύουν από κινδύνους και μειώνουν τις αιτίες τους.

Σε δηλώσεις του από το Στρασβούργο, ο Νικόλας Φαραντούρης τόνισε: «Η ασφάλεια της Ευρώπης είναι αδιαίρετη και περιλαμβάνει τόσο την εξωτερική όσο και την εσωτερική διάσταση. Οι εσωτερικές ανάγκες ξεπερνούν κατά πολύ το πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ. Τα κράτη έχουν ανάγκη από εκτεταμένες δημόσιες δαπάνες και επενδύσεις για την βελτίωση των δυνατοτήτων ετοιμότητας και απόκρισης. Αυτή η δυνατότητα πρέπει να τους δοθεί από την ΕΕ. Γι’ αυτό προτείνω την ενεργοποίηση της «ρήτρας διαφυγής» από τους στενούς δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ, ώστε να δοθεί στα Κράτη Μέλη η δημοσιονομική ανάσα για δημόσιες δαπάνες και επενδύσεις, μεταξύ άλλων, για την ενίσχυση των πυροσβεστών και του ανθρωπίνου δυναμικού στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών, για ανθεκτικές υποδομές, για σύγχρονο εξοπλισμό και, φυσικά, για την επαρκή και έγκαιρη οικονομική στήριξη κρατών όπως Ελλάδα και Κύπρος που πλήττονται από τέτοια ακραία φαινόμενα.»

Συνάντηση Φαραντούρη – Γκουτέρες στον ΟΗΕ

Δείτε δηλώσεις από τη Νέα Υόρκη εδω:

Προγραμματισμένη συνάντηση πραγματοποιήθηκε αργά το απόγευμα της Τρίτης μεταξύ του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη και του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην έδρα του ΟΗΕ στην Νέα Υόρκη. Ο Νικόλας Φαραντούρης εκπροσωπεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως ο Συντάκτης και Εισηγητής της Έκθεσης για τους παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης στην διεθνή διακοινοβουλευτική διάσκεψη που πραγματοποιείται στον ΟΗΕ αυτήν την εβδομάδα. Την περασμένη εβδομάδα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε την Έκθεση Φαραντούρη με ευρύτατη πλειοψηφία 70% (422 ψήφων έναντι 672 ψηφισάντων) σχετικά με τους στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης στον πλανήτη, την κοινωνία και την οικονομία. 

Στη συνάντηση τονίστηκε η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο αλλά και η ανάγκη αυστηρής εφαρμογής του από όλα τα μέλη της παγκόσμιας κοινότητας.  

Σε δηλώσεις του από τον ΟΗΕ αμέσως μετά τη συνάντηση με τον Αντόνιο Γκουτέρες, ο ευρωβουλευτής και καθηγητής του Ευρωπαϊκού Δικαίου Νικόλας Φαραντούρης δήλωσε:

«Είχαμε την ευκαιρία με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ να συνομιλήσουμε για τα μεγάλα θέματα της παγκόσμιας κοινότητας σε μία κρίσιμη καμπή της ιστορίας και του Οργανισμού και να επιβεβαιώσουμε την προσήλωσή μας στις αρχές της διεθνούς έννομης τάξης. Μετά την αναδίπλωση που παρατηρείται από τις ΗΠΑ, η ΕΕ και τα 27 Κράτη Μέλη καθίστανται σήμερα οι μεγαλύτεροι χρηματοδότες του Οργανισμού και συνεπώς οι θεματοφύλακες της λειτουργίας του». 

Όπως σημείωσε ο κ. Φαραντούρης «ακριβώς γι’ αυτό το λόγο η θέση της ΕΕ μπορεί να ακουστεί ακόμη πιο δυνατά. Και η θέση αυτή δεν μπορεί παρά να είναι η αυστηρή εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου». Συνεχίζοντας ο κ. Φαραντούρης εξήγησε ότι η δράση της Τουρκίας παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην απειλή πολέμου, την παράνομη στρατιωτική κατοχή της Κύπρου, το παράνομο Τουρκο-λιβυκό μνημόνιο και εσχάτως την προώθηση της ηλεκτρικής σύνδεσης της Τουρκίας με το ψευδοκράτος των Κατεχομένων το οποίο δεν είναι αναγνωρισμένο από τη διεθνή έννομη τάξη.

Σε σχέση με τα παραπάνω θέματα, ο Νικόλας Φαραντούρης επισήμανε: «Εκπροσωπώντας επίσημα την ΕΕ και όχι αποκλειστικά την Ελλάδα, αλλά με το νου πάντοτε στραμμένο στην πατρίδα μου, ζητώ η ΕΕ ως κοινότητα δικαίου να αξιώνει την πιστή τήρηση του Διεθνούς Δικαίου. Και ως ο βασικός πλέον χρηματοδότης του ΟΗΕ,  να απαιτεί τη στιβαρή παρέμβαση του ΟΗΕ όταν αυτό παραβιάζεται». «Όποιος κάνει το τραπέζι έχει τον πρώτο λόγο και στο μενού», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Αυτή είναι, όπως είπε: «η ρεαλιστική αποτύπωση των διεθνών σχέσεων, για την αποτελεσματική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου. Διότι η επίκληση των διεθνών κανόνων από μόνη της δεν αρκεί για την εφαρμογή τους», κατέληξε ο Έλληνας ευρωβουλευτής και καθηγητής.

Ο ΟΗΕ και η Ευρωπαϊκή Ένωση

Ο ΟΗΕ ιδρύθηκε στις 24 Οκτωβρίου 1945 από 51 χώρες οι οποίες δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν την ειρήνη μέσα από τη διεθνή συνεργασία και τη συλλογική ασφάλεια. Σήμερα, σχεδόν κάθε έθνος του κόσμου ανήκει στον ΟΗΕ: 193 χώρες είναι Μέλη.

Τα κράτη Μέλη του ΟΗΕ έχουν συμφωνήσει να να αποδεχθούν τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από τον Χάρτη του ΟΗΕ, τη διεθνή δηλαδή σύμβαση που περιγράφει τις βασικές αρχές των διεθνών σχέσεων. Σύμφωνα με τον Χάρτη, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν τέσσερις σκοπούς: Τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, την ανάπτυξη φιλικών σχέσεων μεταξύ των εθνών, τη συνεργασία για την επίλυση των διεθνών προβλημάτων, την προώθηση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την εναρμόνιση των δράσεων των κρατών.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της αποτελούν τους κορυφαίους δωρητές σε πολυάριθμα βασικά όργανα του ΟΗΕ, μεταξύ των οποίων ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) και το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Παιδιά (UNICEF).

Τα κράτη μέλη της ΕΕ χρηματοδοτούν από κοινού το ένα τέταρτο του τακτικού προϋπολογισμού του ΟΗΕ, ενώ η ΕΕ και τα κράτη μέλη της παρέχουν από κοινού το ένα τρίτο του συνόλου των χρηματοδοτικών συνεισφορών σε όργανα, ταμεία και προγράμματα του ΟΗΕ.

Την προηγούμενη χρονιά, το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών έλαβε κατά προσέγγιση τις ακόλουθες συνεισφορές: €3 δισ. από την ίδια την ΕΕ και €14,1 δισ. από τα κράτη μέλη της ΕΕ

Οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης

Το 2015, οι παγκόσμιοι ηγέτες ενέκριναν ομόφωνα την Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει δηλώσει:  «Οι στόχοι για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη είναι το μονοπάτι που μας οδηγεί σε ένα κόσμο δικαιότερο, πιο ειρηνικό και ευημερούντα, και σε έναν υγιή πλανήτη. Είναι επίσης μια πρόσκληση για αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο καθήκον από το να επενδύσουμε στην ευημερία των νέων. Είμαι αποφασισμένος να διασφαλίσω πως ένας αποτελεσματικός και μεταρρυθμισμένος ΟΗΕ θα καταφέρει να επιτρέψει στους ανθρώπους παντού, του σήμερα και του αύριο, να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους και να υλοποιήσουν τις προσδοκίες τους».