Τα ιδιαίτερα ανησυχητικά ευρήματα της πρόσφατης έρευνας της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) με τίτλο «Τακτικό Βαρόμετρο Δικαιωμάτων των ΑμεΑ» φέρνουν στη Βουλή, με πρωτοβουλία της Τομεάρχη Κοινωνικής Συνοχής και Πρόνοιας Κατερίνας Νοτοπούλου, βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν τη ζοφερή πραγματικότητα που βιώνουν οι ΑμεΑ συμπολίτες μας, από περιορισμένη ενημέρωση σχετικά με τα δικαιώματά τους μέχρι εμπόδια προσβασιμότητας καθώς και σοβαρά ζητήματα επιβίωσης. Το 50% διαθέτει μηνιαίο ατομικό εισόδημα έως 385 ευρώ, ενώ το 48,6%, οι μισοί δηλαδή συμπολίτες μας ΑμεΑ, αντιμετωπίζει μεγάλη ή και πλήρη αδυναμία κάλυψης των βασικών εξόδων στέγασης.
Η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων με αναπηρία δηλώνουν οικονομική αδυναμία ανταπόκρισης σε εξειδικευμένες ανάγκες που σχετίζονται με την αναπηρία τους, όπως εξειδικευμένες υπηρεσίες φροντίδας, αποκατάστασης ή εκπαίδευσης, αγορά φαρμάκων και αγορά τεχνικών βοηθημάτων. Μόνο το 9,5% των συμμετεχόντων απάντησαν ότι έχουν πλήρως τη δυνατότητα να ανταπεξέλθουν στο πρόσθετο κόστος διαβίωσης λόγω αναπηρίας/χρόνιας πάθησης.
Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας έξι στους δέκα συμπολίτες μας με αναπηρίες αντιμετωπίζουν εμπόδια προσβασιμότητας στις δημόσιες υπηρεσίες, στις δομές υγείας, καθώς και στους δημόσιους, κοινόχρηστους χώρους. Εμπόδια προσβασιμότητας στους χώρους εργασίας αντιμετωπίζει το 56% των μισθωτών ατόμων με αναπηρία, ενώ το 66% των φοιτητών/σπουδαστών/μαθητών αντιμετωπίζει εμπόδια στην πρόσβαση των δομών εκπαίδευσης. Το 51% των ατόμων που έχουν ανάγκη βοηθημάτων κινητικότητας απαντάνε ότι δεν τα διαθέτουν και το 63% όσων δηλώνουν ότι χρειάζονται αναπηρικό όχημα, δεν το διαθέτουν.
Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ρωτούν την αρμόδια Υπουργό:
1. Ποια τα αποτελέσματα υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία; Σε τι ποσοστό έχουν επιτευχθεί οι στόχοι και οι δράσεις της;
2. Ποιες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει προκειμένου να ανατραπεί η σημερινή ζοφερή πραγματικότητα που βιώνουν οι ΑμεΑ συμπολίτες μας;
3. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε να αντιμετωπιστεί άμεσα ο πολυδιάστατος αποκλεισμός που υφίστανται τα άτομα με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις;
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2025
Ε Ρ Ω Τ Η Σ Η
Προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
Θέμα: «Να ληφθούν άμεσα μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ΑμεΑ συμπολιτών μας»
Πρόσφατα η ΕΣΑμεΑ δημοσιοποίησε τα αποτελέσματα έρευνας με τίτλο «Τακτικό Βαρόμετρο Δικαιωμάτων των ΑμεΑ», που διεξήγαγε το «Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας» της ΕΣΑμεΑ, το οποίο αποτελεί έναν αναγνωρισμένο και ολοκληρωμένο επιστημονικό μηχανισμό παρακολούθησης των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις στην Ελλάδα.
Στην πανελλαδική έρευνα συμμετείχαν 4.810 άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και στο τελικό δείγμα της έρευνας συμπεριλήφθηκαν 2.716 απαντήσεις κατόπιν λογικού και ποιοτικού ελέγχου των συγκεντρωθέντων ερωτηματολογίων.
Σύμφωνα με την έρευνα η ενημέρωση των πολιτών με αναπηρία, χρόνια ή/και σπάνια πάθηση σχετικά με τα δικαιώματά τους είναι περιορισμένη, καθώς 4 στους δέκα δηλώνουν λίγο ή καθόλου ενημερωμένοι. Μόλις το 18,2% αναφέρουν ως πηγή ενημέρωσης των δικαιωμάτων τους την ψηφιακή πύλη amea.gov.gr, ενώ ως πρώτη πηγή ενημέρωσης αναφέρεται η ΕΣΑμεΑ.
Έξι στα δέκα ΑμεΑ αντιμετωπίζουν εμπόδια προσβασιμότητας στις δημόσιες υπηρεσίες, στις δομές υγείας, καθώς και στους δημόσιους, κοινόχρηστους χώρους. Εμπόδια προσβασιμότητας στους χώρους εργασίας αντιμετωπίζει το 56% των μισθωτών ατόμων με αναπηρία, ενώ το 66% των φοιτητών/σπουδαστών/μαθητών αντιμετωπίζει εμπόδια στην πρόσβαση των δομών εκπαίδευσης. Το 51% των ατόμων που έχουν ανάγκη βοηθημάτων κινητικότητας απαντάνε ότι δεν τα διαθέτουν και το 63% όσων δηλώνουν ότι χρειάζονται αναπηρικό όχημα, δεν το διαθέτουν.
Το 82% των νέων 15-24 ετών και το 49,2% των ατόμων ηλικίας 25-34 ετών δεν έχουν εργαστεί ποτέ.
Το 25% των ατόμων με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις διαβιούν σε νοικοκυριά με συνολικό μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα -εκτός των προνοιακών ενισχύσεων και επιδομάτων- έως 600 ευρώ, ενώ το το 50% διαθέτει μηνιαίο ατομικό εισόδημα έως 385 ευρώ.
Το 48,6%, οι μισοί δηλαδή συμπολίτες μας ΑμεΑ, αντιμετωπίζει μεγάλη ή/και πλήρη αδυναμία κάλυψης των βασικών εξόδων στέγασης.
Η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων με αναπηρία δηλώνουν οικονομική αδυναμία ανταπόκρισης σε εξειδικευμένες ανάγκες που σχετίζονται με την αναπηρία τους, όπως εξειδικευμένες υπηρεσίες φροντίδας, αποκατάστασης ή εκπαίδευσης, αγορά φαρμάκων και αγορά τεχνικών βοηθημάτων. Μόνο το 9,5% των συμμετεχόντων απάντησαν ότι έχουνε πλήρως τη δυνατότητα να ανταπεξέλθουν στο πρόσθετο κόστος διαβίωσης λόγο αναπηρίας/χρόνιας πάθησης.
Οι τέσσερις στους δέκα επωμίζονται πρόσθετο κόστος διαβίωσης ανώτερο των 300 ευρώ ανά μήνα, προκειμένου να καλύψουν τις εξειδικευμένες ανάγκες της υγείας τους, ενώ το 20% αντιμετωπίζει δαπάνες που υπερβαίνουν τα 500 ευρώ τον μήνα.
Το 42,2% του δείγματος αντιμετωπίζει δυσκολίες να ολοκληρώσει καθημερινές ή συνήθεις δραστηριότητες χωρίς να λάβει υποστήριξη ή βοήθεια από άλλο άτομο, ενώ οχτώ στους δέκα που αντιμετωπίζουν ανάγκες υποστήριξης σε καθημερινές δραστηριότητες, βασίζονται στην βοήθεια του οικογενειακού ή του φιλικού/κοινωνικού περιβάλλοντος, Μόλις το 3,3% των συμμετεχόντων καλύπτεται από την υπηρεσία του «Προσωπικού Βοηθού».
Εφτά στους δέκα συμπολίτες μας ΑμεΑ θεωρούν ότι δεν απολαμβάνουν την αποτελεσματική προστασία των νόμων και της δικαιοσύνης, σε περιπτώσεις που έρχονται αντιμέτωπα με παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους, ενώ τέσσερα στα δέκα άτομα με αναπηρία αναφέρουν ότι κατά τα τελευταία τρία χρόνια έχουν βιώσει κάποιας μορφής βία ή παρενόχληση (σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική ή άλλης μορφής).
Τέλος, το 11,4% του δείγματος (306 άτομα) απάντησε ότι κατά τα τελευταία δύο (2) χρόνια αντιμετώπισε κατάσταση έκτακτης ανάγκης όπως πλημμύρα, σεισμό, ή πυρκαγιά, με τα 3/4 αυτών των ατόμων να μην έχουν λάβει έγκαιρα τη βοήθεια και υποστήριξη από τους αρμόδιους φορείς, που τους οφείλεται σύμφωνα με τις ανάγκες που απορρέουν από την αναπηρία ή την κατάσταση της υγείας τους.
Επειδή η έρευνα της ΕΣΑμεΑ αποτυπώνει την αντίληψη και τα βιώματα των ίδιων των Ατόμων με Αναπηρία σχετικά με τα δικαιώματα και τους όρους διαβίωσής τους.
Επειδή τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν τη ζοφερή πραγματικότητα που βιώνουν οι ΑμεΑ συμπολίτες μας.
Ερωτάται η κ. Υπουργός:
- Ποια τα αποτελέσματα υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία; Σε τι ποσοστό έχουν επιτευχθεί οι στόχοι και οι δράσεις της;
- Ποιες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει προκειμένου να ανατραπεί η σημερινή ζοφερή πραγματικότητα που βιώνουν οι ΑμεΑ συμπολίτες μας;
- Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε να αντιμετωπιστεί άμεσα ο πολυδιάστατος αποκλεισμός που υφίστανται τα άτομα με αναπηρία ή/και χρόνιες παθήσεις;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Νοτοπούλου Κατερίνα
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γιώργος
Δούρου Ρένα
Ζαμπάρας Μίλτος
Καλαματιανός Διονύσης
Κοντοτόλη Μαρίνα
Μαμουλάκης Χάρης
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κώστας
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γιώργος
Τσαπανίδου Πόπη
Ψυχογιός Γιώργος
