Η ανθρωπότητα στον ένα και πλέον χρόνο της νέας προεδρίας Τραμπ βρίσκεται σε μια πολύ επικίνδυνη στροφή. Ο τραμπισμός λαμβάνει τα χαρακτηριστικά ενός δόγματος όπου το δίκαιο του ισχυρού υπερισχύει έναντι του διεθνούς δικαίου, όπου ο κυνισμός υπερισχύει της νομιμότητας, όπου τα οικονομικά συμφέροντα λίγων μεγάλων κολοσσών των εξοπλισμών και του πετρελαίου υπερισχύουν της ανάγκης για διεθνή ειρήνη και ασφάλεια και για αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Σε αυτό το δυστοπικό περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση και προσωπικά ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρούν με κάθε τρόπο να εμπλέκουν τη χώρα σε αυτές τις αρνητικές για όλη την ανθρωπότητα εξελίξεις: Με την πρόσδεση στο άρμα του Τραμπ και του Νετανιάχου, με την επικίνδυνη εμπλοκή την Ελλάδας στην πυρηνική πολεμική ομπρέλα της Γαλλίας, με τη στροφή από την πράσινη ενέργεια στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων ενεργειακών κολοσσών του φυσικού αερίου – στο πλαίσιο μάλιστα ενός αντιεπιστημονικού ανορθολογισμού που αμφισβητεί την κλιματική κρίση – και πλέον και στην πυρηνική ενέργεια.
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ τονίζει ότι σήμερα όσο ποτέ άλλοτε είναι αναγκαία για τη χώρα μια πολυδιάστατη και φιλειρηνική εξωτερική πολιτική, η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, η υπεράσπιση της ειρήνης έναντι του πολέμου και της δημοκρατίας έναντι του αυταρχισμού, η επιμονή στην ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και ενός οικονομικού μοντέλου βιώσιμης και δίκαιης ανάπτυξης.
Για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή
Η στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν έχει βυθίσει στο χάος τη Μέση Ανατολή και στην ανασφάλεια την ευρύτερη γειτονιά μας αλλά και όλο τον πλανήτη. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν λάβει ανεξέλεγκτη διάσταση με αβέβαιες τις γεωπολιτικές εξελίξεις, με χιλιάδες νεκρούς, ανάμεσά τους άμαχοι, όπως οι 165 μαθήτριες σε σχολείο στο Ιράν, με εγκλωβισμό και κίνδυνο για χιλιάδες ταξιδιώτες σε αεροδρόμια και χιλιάδες ναυτικούς σε πλοία, με τεράστιες καταστροφές σε υποδομές και τις επακόλουθες μεγάλες και επικίνδυνες περιβαλλοντικές τους συνέπειες, με ανυπολόγιστες επιπτώσεις για το εμπόριο, τη ναυτιλία, την ενεργειακή ασφάλεια, την οικονομία συνολικά.
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ από την πρώτη στιγμή καταδίκασε απερίφραστα αυτή την στρατιωτική επίθεση. Η απόφαση Τραμπ και Νετανιάχου να ξεκινήσουν αυτό τον πόλεμο συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, των θεμελιωδών κανόνων του διεθνούς δικαίου, στερείται οποιασδήποτε βάσης νομιμοποίησης. Ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε στον Λευκό Οίκο πριν από ένα χρόνο υποσχόμενος δήθεν ότι θα είναι «πρόεδρος της ειρήνης» και αντί γι’ αυτό, μέσα σε έναν χρόνο, οι ΗΠΑ έχουν βομβαρδίσει 7 χώρες, έχουν επιτεθεί σε πλοία στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό και τώρα βομβαρδίζουν για δεύτερη φορά το Ιράν, με δηλωμένο στόχο την ανατροπή του καθεστώτος.
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, πολύ πριν από την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, έγκαιρα είχε προειδοποιήσει για τους κινδύνους που θα είχε για την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια μια ενδεχόμενη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν. Επανειλημμένα και διαχρονικά έχουμε μιλήσει και έχουμε αντιδράσει για τις βάναυσες παραβιάσεις των θεμελιωδών δημοκρατικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν και έχουμε τονίσει την αλληλεγγύη μας στους πολίτες του Ιράν που αγωνίζονται για τα στοιχειώδη δικαιώματα και ελευθερίες. Τονίζαμε πάντα, όμως, ότι οι λαοί έχουν αναφαίρετο δικαίωμα να αποφασίζουν για το μέλλον τους και ότι η λύση στο Ιράν πρέπει και μπορεί να δοθεί μόνο από τον ίδιο τον ιρανικό λαό. Η πολύ πρόσφατη ιστορία έχει διδάξει ότι η δημοκρατία δεν εξάγεται με πυραύλους και με παραβίαση των κανόνων του διεθνούς δικαίου. Αντιθέτως, όπου επιχειρήθηκε στο παρελθόν κάτι τέτοιο, προκλήθηκε μεγαλύτερο χάος, εμφύλιοι και τεράστια προσφυγικά ρεύματα. Τονίσαμε επίσης ότι η λύση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν μπορεί και πρέπει να έρθει μόνο από τη διπλωματία με επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Εξάλλου, οι ΗΠΑ με απόφαση Τραμπ είναι εκείνες που αποχώρησαν το 2018 από τη Συμφωνία για τα πυρηνικά.
Επίσης, ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ τόνισε από την πρώτη στιγμή και τονίζει και σήμερα ότι δεν πρέπει να υπάρξει εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο και ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν με οποιοδήποτε τρόπο στις πολεμικές επιχειρήσεις οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις της χώρας, όπως ακριβώς δεσμεύτηκε η Ισπανία. Παράλληλα, η χώρα οφείλει να ανακαλέσει τη μεταφορά πυραύλων Patriot που μεταφέρθηκαν το 2021 στη Σαουδική Αραβία. Είναι αναγκαία η χάραξη εθνικής γραμμής, ώστε η Ελλάδα να λάβει πρωτοβουλίες για την αποκλιμάκωση της πολεμικής σύρραξης, ως παράγοντας ειρήνης και σταθερότητας, ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ταυτοχρόνως, αποτελεί προτεραιότητα ο άμεσος επαναπατρισμός όλων όσοι βρίσκονται στις περιοχές που πλήττονται από τα χτυπήματα καθώς και ο απεγκλωβισμός των ναυτικών από τα σημεία του πολέμου.
Η αντίθεσή μας στην εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από τη στήριξη της Ελλάδας στην Κυπριακή Δημοκρατία με την αποστολή φρεγάτας και αεροσκαφών. Ορθώς η χώρα μας ανταποκρίθηκε στο αίτημα για αμυντική συνδρομή στην Κυπριακή Δημοκρατία, κάτι που έπραξαν στη συνέχεια και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της στήριξης και της αλληλεγγύης σε ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η στήριξή της Ελλάδας στην Κυπριακή Δημοκρατία και στον κυπριακό λαό είναι αυτονόητη και δηλώθηκε ρητά και στις επανειλημμένες επικοινωνίες του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ Σωκράτη Φάμελλου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Χριστοδουλίδη και με τον Γενικό Γραμματέα του ΑΚΕΛ, κ. Στεφάνου. Την ίδια ώρα, η αποστολή F-16 από την Τουρκία είναι παράνομη ενέργεια κατοχικής δύναμης. Στο πλαίσιο αυτό, τονίζουμε ότι η επίλυση του Κυπριακού οφείλει να τίθεται σε κάθε ευκαιρία, κάτι που δεν κάνει ο κ. Μητσοτάκης, και απαιτείται να αρχίσουν ξανά οι συνομιλίες για το Κυπριακό από εκεί που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά.
Ζητήσαμε και συνεχίζουμε να ζητάμε τη σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ως το πιο πρόσφορο θεσμικό εργαλείο για ενημέρωση και χάραξη εθνικής γραμμής σε μια τόσο κρίσιμη συγκυρία που δεν αφήνει ανεπηρέαστη την Ελλάδα. Η απόφαση του κ. Μητσοτάκη να αρνηθεί την πρότασή μας οφείλεται στην επιλογή του, εδώ και επτά σχεδόν χρόνια που κυβερνάει τη χώρα, να ασκεί μια «ΙΧ εξωτερική πολιτική» του προβλέψιμου και δεδομένου σύμμαχου των ΗΠΑ και του Ισραήλ και να έχει εγκαταλείψει την ενεργητική, πολυδιάστατη και φιλειρηνική εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ το 2015-2019.
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ εδώ και έναν χρόνο έχει ζητήσει τη σύγκληση Διεθνούς Διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, με συμμετοχή και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πρωτοβουλία της χώρας μας. Σήμερα αποδεικνύεται πόσο σημαντικό θα ήταν να είχε λάβει τέτοιες πρωτοβουλίες η χώρα και πόσο θα ενίσχυε και τη διπλωματική της ισχύ. Αντί γι’ αυτό, ακούσαμε από τον Υπουργό Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτη, μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών κ. Ρούμπιο λίγες ώρες πριν από την επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, ότι η Ελλάδα είναι «συνδιαμορφωτής των εξελίξεων». Όλα αυτά συνέβησαν ενώ είχαν προηγηθεί η συμμετοχή της Ελλάδας ως παρατηρητής στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ, που στην ουσία παρακάμπτει τον ΟΗΕ, η δήλωση Νετανιάχου για συμμετοχή της Ελλάδας στο πολεμικό εξάγωνο συμμάχων του Ισραήλ, η απαράδεκτη αναφορά του κ. Μητσοτάκη μετά την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την απαγωγή Μαδούρο, ότι «δεν είναι η ώρα να σχολιάσουμε τη νομιμότητα της ενέργειας», αλλά και η σιωπή απέναντι στη γενοκτονία στη Γάζα.
Ακόμη και σήμερα, η ελληνική κυβέρνηση και προσωπικά ο κ. Μητσοτάκης δεν έχουν διατυπώσει, όχι απλά την καταδίκη τους, αλλά ούτε καν μια χλιαρή αντίθεση στην παράνομη επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν ούτε βεβαίως έχουν δεσμευτεί για τη μη εμπλοκή της χώρας στον πόλεμο ούτε συγκεκριμένα για τη μη εμπλοκή των αμερικανικών βάσεων στην Ελλάδα. Η ασφάλεια της χώρας συνδέεται άρρηκτα με την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και την προώθηση της ειρήνης. Η Ελλάδα οφείλει να είναι σταθερά φωνή υπέρ της διπλωματίας και της αποκλιμάκωσης.
Συνολικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποδειχτεί, για ακόμη μία φορά, κατώτερη των περιστάσεων. Με φωτεινή εξαίρεση τον Ισπανό Πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, η Ευρωπαϊκή Ένωση αδυνατεί να εναντιωθεί αποφασιστικά στον πόλεμο και την παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας από τη λογική του δίκαιου του ισχυρού. Η συζήτηση περί στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είχε ανοίξει με αφορμή τη Γροιλανδία, έχει υποχωρήσει και η ηγεσία της παραμένει απούσα από το διπλωματικό πεδίο. Μάλιστα, η πρόσφατη δήλωση της προέδρου της Κομισιόν κας Φον ντερ Λάιεν για την «ανάγκη» να ακολουθήσει η Ε.Ε. μια συμφεροντολογική εξωτερική πολιτική υπονομεύει ουσιαστικά το διεθνές δίκαιο και τις αξίες πάνω στις οποίες είναι χτισμένη η Ένωση.
Σε αυτό το περιβάλλον, γίνεται όλο και πιο επίκαιρη η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ για ένα σχέδιο ειρήνης και ασφάλειας για τη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο η οποία έχει κατατεθεί εδώ και τουλάχιστον ένα χρόνο:
1. Να απαγορευθεί η εξαγωγή όπλων στις χώρες της Μέσης Ανατολής και ιδιαίτερα σε όσες εμπλέκονται στις τοπικές συγκρούσεις.
2. Να επιστρέψει άμεσα η διεθνής κοινότητα σε διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για τη δίκαιη επίλυση του Παλαιστινιακού στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ για δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ στα σύνορα του 1967. Να αναγνωριστεί από την Ελλάδα το παλαιστινιακό κράτος. Να τερματιστούν οι ισραηλινοί εποικισμοί.
3. Να προωθήσει συνολικά η διεθνής κοινότητα και να πάρει πρωτοβουλία η Ελλάδα για την ανοικοδόμηση της Συρίας, με Δημοκρατία και ενότητα και με κατοχύρωση μειονοτικών εθνικών και θρησκευτικών δικαιωμάτων.
4. Να εφαρμοστούν οι διαδοχικές αποφάσεις του ΟΗΕ για τη μετατροπή της Μέσης Ανατολής σε μια ζώνη χωρίς πυρηνικά και όπλα μαζικής καταστροφής.
5. Να αρχίσουν ξανά οι συνομιλίες για το Κυπριακό από εκεί που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση, για διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, με μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και μία διεθνή εκπροσώπηση, με κατάργηση των εγγυήσεων και αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων που θα είναι προς όφελος και των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων.
6. Να διεκδικήσουμε τη μετατροπή της Μεσογείου σε θάλασσα ειρήνης και ασφάλειας, που θα γεφυρώνει και το χάσμα Βορρά και Νότου και έτσι θα παρεμβαίνει και στο μεγάλο πρόβλημα του προσφυγικού.
7. Να ενισχυθεί η οικολογική ασφάλεια της Μεσογείου με αναβάθμιση και του Mediterranean Action Plan και του περιβαλλοντικού προγράμματος του ΟΗΕ.
Απέναντι στον πολεμικό όλεθρο, απέναντι στην επικίνδυνη λογική του «δίκαιου του ισχυρού», αποτελεί αίτημα των καιρών, η συγκρότηση ενός μαζικού αντιπολεμικού κινήματος, που θα αγωνιστεί για την προώθηση της ειρήνης, της συνεργασίας, και την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου. Οι προοδευτικές δυνάμεις και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη μπορούν και πρέπει να συγκροτήσουν ένα τέτοιο μέτωπο και να ενώσουν τις φωνές τους και με τις φωνές στις ΗΠΑ που έχουν ενισχυθεί σημαντικά τον τελευταίο καιρό και αντιτάσσονται στον πόλεμο και την απαξίωση της διεθνούς έννομης τάξης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ στηρίζει και καλεί τα μέλη του να συμμετέχουν στις αντιπολεμικές κινητοποιήσεις που εκδηλώνονται σταδιακά αρχής γενομένης από την αντιπολεμική συγκέντρωση την Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026 και ώρα 19.00 στην Πλατεία Συντάγματος.
Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ ξεκινάει κεντρική αντιπολεμική καμπάνια και οι οργανώσεις του το αμέσως επόμενο διάστημα οφείλουν να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν αντιπολεμικές δράσεις, εκδηλώσεις και παρεμβάσεις σε κάθε χώρο, σε κάθε γειτονιά, σε όλη τη χώρα. Στην κατεύθυνση αυτή, πολύτιμη είναι η επανεκκίνηση του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ που πραγματοποιήθηκε τις προηγούμενες ημέρες και οι συμβολές του.
Για τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου
Οι επιπτώσεις της πολεμικής κλιμάκωσης στις αγορές ενέργειας, στις μεταφορές, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στα χρηματιστήρια δημιουργούν σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην οικονομία και το κόστος ζωής. Η εμπειρία των προηγούμενων κρίσεων δείχνει ότι τέτοιες αναταράξεις συχνά οδηγούν σε φαινόμενα ανεξέλεγκτης αισχροκέρδειας, με αποτέλεσμα οι αυξήσεις να μένουν εις βάρος των καταναλωτών και προς όφελος των υπερκερδών κυρίως των εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας και των διυλιστηρίων, με ακραία αισχροκέρδεια και εκμετάλλευση της κρίσης την οποία πληρώνουν πάντα οι αδύναμοι.
Με δεδομένο ότι η ακρίβεια εδώ και χρόνια σαρώνει ήδη το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, απαιτείται ένα μείγμα πολιτικής που θα μειώσει του άδικους έμμεσους φόρους και θα αντιμετωπίσει την αισχροκέρδεια με ρυθμιστικές παρεμβάσεις στην αγορά, με σαρωτικούς και αποτελεσματικούς ελέγχους και επιβολή ποινών σε όσους αισχροκερδούν, αλλιώς κανένα μέτρο δεν θα έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να εμμένει ακόμα και σήμερα δογματικά σε μια πολιτική υπερπλεονασμάτων μέσω των άδικων έμμεσων φόρων και την ίδια ώρα να αφήνει ανέγγιχτη την αισχροκέρδεια και τα υπερκέρδη και μάλιστα να τα επιδοτεί με διάφορα άμεσα ή έμμεσα μέτρα. Τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν αρκούν και γι’ αυτό δεν θα πετύχουν.
Σήμερα είναι αναγκαία μέτρα, που ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ έχει προτείνει εδώ και χρόνια και για τα οποία επανειλημμένα έχει καταθέσει κοστολογημένες προτάσεις νόμου. Για τις τιμές των καυσίμων απαιτούνται μέτρα όπως η θέσπιση πλαφόν σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, και στη διύλιση και στην εμπορία, η διαφοροποίηση του ρόλου των ΕΛΠΕ ώστε να λειτουργούν ως εθνικός πυλώνας συγκράτησης τιμών, η άμεση πλήρης εφαρμογή του συστήματος εισροών/εκροών (από τα διυλιστήρια μέχρι το βενζινάδικο) και άλλων μέτρων καταπολέμησης του λαθρεμπορίου των καυσίμων, η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα στον χαμηλότερο επιτρεπτό συντελεστή της Ε.Ε..
Αναγκαία είναι η μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, το παρατηρητήριο τιμών Ευρωπαίου καταναλωτή και η δημοσιοποίηση συγκριτικών πινάκων τιμών προϊόντων μεταξύ Ελλάδας και δέκα ευρωπαϊκών χωρών, κάθε εβδομάδα για 66 βασικά αγαθά. Απαιτούνται επίσης έλεγχος και πλαφόν κερδών στην εφοδιαστική αλυσίδα με ταυτόχρονους ελέγχους και επιβολή ανώτατου περιθωρίου κέρδους σε εισαγωγείς / παραγωγούς και αποθήκες λιανεμπορίου. Το περιθώριο κέρδους πρέπει να προκύπτει από τις αντίστοιχες μεσοσταθμικές τιμές που ισχύουν από τις ίδιες ή παρόμοιες εταιρίες των δεκαπέντε ευρωπαϊκών χωρών με το χαμηλότερο μηνιαίο, ατομικό και οικογενειακό εισόδημα.
Αναγκαία είναι η συνολική ρύθμιση της αγοράς στην Ενέργεια, με δημόσια ΔΕΗ, και στις Τράπεζες με ισχυρό ρόλο του Δημοσίου, καθώς και η έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών. Τα εργαλεία υπάρχουν και είναι γνωστά εδώ και χρόνια. Εκείνο που απαιτείται είναι η πολιτική βούληση για παρεμβάσεις υπέρ της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας και όχι υπέρ των καρτέλ.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ έχει ήδη ζητήσει κοινή συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου και της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων, με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπουργών, προκειμένου να παρουσιαστούν η αποτίμηση της κυβέρνησης για τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, οι εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις στις τιμές καυσίμων και στο ενεργειακό κόστος, καθώς και τα ενδεχόμενα έκτακτα μέτρα που σχεδιάζονται για την προστασία της οικονομίας και των καταναλωτών. Στην ίδια κατεύθυνση, ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ θα αναλάβει νέες πρωτοβουλίες στη Βουλή και στο κοινωνικό πεδίο.
Για τις συμβάσεις υδρογονανθράκων
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ έχει καθαρή, συνεπή και τεκμηριωμένη θέση και μάλιστα και με συνεδριακές αποφάσεις του και είναι απέναντι σε νέες παραχωρήσεις για έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων. Ειδικότερα, στο κείμενο πολιτικών θέσεων που εγκρίθηκαν στο συνέδριο του Ιουνίου 2025 διατυπώθηκε σαφής πολιτική κατεύθυνση, σύμφωνα με την οποία η ενεργειακή στρατηγική της χώρας πρέπει να προσανατολιστεί στην ταχεία μετάβαση προς ένα ενεργειακό σύστημα χαμηλών εκπομπών άνθρακα, με προτεραιότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την εξοικονόμηση ενέργειας και γίνεται ρητή αναφορά σε «Απαγόρευση κάθε νέας παραχώρησης χερσαίων και θαλάσσιων εκτάσεων για έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων στην ελληνική επικράτεια και αυστηρή παρακολούθηση των συμβάσεων που είναι σε εξέλιξη και έχουν αδειοδοτηθεί».
Παράλληλα, μόνο κινδύνους μπορεί να έχει για τη χώρα η εισαγωγή της πυρηνικής ενέργειας. Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ λέει καθαρά όχι σε κάθε μορφή πυρηνικής ενέργειας. Είναι επικίνδυνη ιδιαίτερα για τα ελληνικά δεδομένα, σε μια ιδιαίτερη γεωγραφική και σεισμογενή περιοχή, είναι ασύμβατη με το μοντέλο ανάπτυξης που θέλουμε και δεν είναι φτηνότερη. Είναι μια ακόμα επικίνδυνη επιλογή εξυπηρέτησης συμφερόντων από την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Το σχέδιο νόμου που συζητείται αυτές τις ημέρες στη Βουλή για τις νέες συμβάσεις μίσθωσης για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων με την Chevron και την HelleniQ Energy σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές της ελληνικής επικράτειας, νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης έρχεται με έναν επικοινωνιακό ορυμαγδό από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, για να κρύψει την τυφλή εξυπηρέτηση των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών, την πρόσδεση στο άρμα του τραμπισμού και την έλλειψη ενεργητικής και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αυτά τα σχεδόν επτά χρόνια έχει προβεί σε οβιδιακές μετατοπίσεις στην ενεργειακή της στρατηγική. Ο κ. Μητσοτάκης από τα μεγάλα λόγια για την πράσινη ενέργεια, την ατζέντα του «πρωτοπόρου στην Ευρώπη για την πράσινη ανάπτυξη» και την ανάγκη διακοπής των ορυκτών καυσίμων και μάλιστα από το κορυφαίο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ έχει πλέον ενσωματωθεί πλήρως στο δόγμα του τραμπισμού για το «drill baby drill», έχει ξεχάσει τη Συμφωνία των Παρισίων, την ανάγκη για κλιματική ουδετερότητα και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την ανθεκτικότητα των κοινωνιών, όπως ξέχασε τις ενεργειακές κοινότητες και τη δίκαιη μετάβαση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ το τονίζει καθαρά ότι η επιστροφή και η δέσμευση στα ορυκτά καύσιμα είναι επικίνδυνη και ζημιογόνα επιλογή για την Ελλάδα και οικονομικά και κοινωνικά και περιβαλλοντικά. Η Ελλάδα είναι ήδη πολύ πίσω στους στόχους μείωσης εκπομπών που έχει συμφωνήσει με την Ευρωπαϊκή Ένωση και μάλιστα είχε και αύξηση εκπομπών σε σχέση με Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα οικονομικά συμφέροντα των μεγάλων εταιρειών των πετρελαιοειδών, που εξυπηρετεί ο κ. Μητσοτάκης, δεν συμβαδίζουν και δεν λαμβάνουν υπόψιν τους τις άμεσες οι επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών, που είναι οικονομικά και κοινωνικά επώδυνες, πρώτα από όλα για τους ευάλωτους. Παράλληλα, είναι αποδεδειγμένο πια ότι η στροφή της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο φυσικό αέριο δεν έφερε φθηνότερη ενέργεια και καύσιμα.
Αναφορικά με τα οικονομικά αποτελέσματα τέτοιων επενδύσεων, οι ισχυρισμοί της κυβέρνησης δεν είναι αληθείς. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι αυτά εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως το μέγεθος των κοιτασμάτων, το κόστος εξόρυξης, τις διεθνείς τιμές ενέργειας και το φορολογικό καθεστώς. Δεν προκύπτει κανένα όφελος για τις τιμές υδρογονανθράκων της χώρας γιατί αυτές εξαρτώνται από την εμπορική πολιτική της εταιρείας. Επίσης, μισθώματα και δικαιώματα είναι σταθερά οικονομικά οφέλη και δεν αλλάζουν από αυτές τις συμβάσεις.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει αυτές τις παραχωρήσεις ως θωράκιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Είναι η ίδια κυβέρνηση που εδώ και 7 χρόνια δεν αξιοποίησε τις ώριμες παραχωρήσεις σε ExxonMobil και HelleniQ Energy στην Κρήτη, συμβάσεις υπογεγραμμένες από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με εξασφάλιση και της δημόσιας παρουσίας μέσω του δημόσιου ελέγχου των ΕΛΠΕ, για τις οποίες δεν έχει γίνει ουσιαστικά τίποτα, εκτός από την παραχώρηση του ελέγχου των ΕΛΠΕ στον ιδιώτη μέτοχο. Σε κάθε περίπτωση, ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ τονίζει ότι τα ζητήματα των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν μπορούμε να τα αποθέτουμε ή να τα ευθυγραμμίζουμε με συμφέροντα ή τις αποφάσεις ενός ενεργειακού κολοσσού. Μόνο κριτήριο πρέπει να είναι το διεθνές δίκαιο και η Διεθνής Νομιμότητα. Ταυτοχρόνως, στις σχετικές Πράξεις που έχουν αναρτηθεί περιλαμβάνονται ρυθμίσεις που συνδέουν το γεωγραφικό αντικείμενο των συμβάσεων με ενδεχόμενες μελλοντικές διακρατικές συμφωνίες οριοθέτησης, καθώς και συναφείς προβλέψεις αποζημιωτικού χαρακτήρα, ρυθμίσεις που αναιρούν τις δηλώσεις της κυβέρνησης και απαιτούν σαφείς διευκρινίσεις ως προς το εύρος και τις συνέπειές τους.
