Skip to main content

Συντάκτης: Μαρία Λυκούρα

Μαρίνα Κοντοτόλη: Ο Ασπροπόταμος και τα Αντιχάσια λένε ναι στις ΑΠΕ, αλλά με κανόνες. Λένε ναι στην πραγματική προστασία των περιοχών Natura, των δασικών εκτάσεων και της γης υψηλής παραγωγικότητας

Στην Ολομέλεια της Βουλής τοποθετήθηκε η Βουλευτής Τρικάλων, Μαρίνα Κοντοτόλη, στο πλαίσιο της συζήτησης του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο:

«Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές – Ενσωμάτωση Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1405 και μερική ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 – Ρυθμίσεις για την αγορά ενέργειας – Πολεοδομικές ρυθμίσεις – Διατάξεις περιβαλλοντικής και δασικής προστασίας – Ρυθμίσεις για την οργάνωση και την επαρκή στελέχωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λοιπών φορέων εποπτείας του».

Η κα Κοντοτόλη άσκησε κριτική στην κυβερνητική πολιτική, επισημαίνοντας ότι το υπό συζήτηση νομοσχέδιο δεν συνιστά μια ισορροπημένη πράσινη μετάβαση, αλλά «επιταχύνει ένα μοντέλο ενεργειακής ανάπτυξης που ευνοεί μεγάλης κλίμακας επενδύσεις, χωρίς επαρκείς εγγυήσεις για το περιβάλλον, τον χωροταξικό σχεδιασμό και τις τοπικές κοινωνίες».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε ζητήματα που αφορούν τις περιοχές Natura 2000, τις αδειοδοτήσεις έργων ΑΠΕ, καθώς και τις πολεοδομικές και δασικές ρυθμίσεις, τονίζοντας ότι «αντί για ενίσχυση των περιβαλλοντικών εγγυήσεων, παρατηρείται αποδυνάμωση κρίσιμων προστατευτικών δικλείδων».

Η Βουλευτής Τρικάλων στάθηκε σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις του νομού:

· Τον Ασπροπόταμο, μια περιοχή υψηλής οικολογικής και πολιτισμικής αξίας, όπου –όπως ανέφερε– εντείνονται οι πιέσεις από ενεργειακά έργα. Υπογράμμισε τη σημασία της εξέτασης της σωρευτικότητας των επιπτώσεων, σημειώνοντας ότι «δεν πρόκειται για μεμονωμένες παρεμβάσεις, αλλά για συνολική αλλοίωση της φυσιογνωμίας της περιοχής».

· Τα Αντιχάσια και το Ελληνόκαστρο, όπου έθεσε ζητήματα σχετικά με φωτοβολταϊκό έργο μεγάλης κλίμακας, επισημαίνοντας σοβαρά ερωτήματα για την προστασία γης υψηλής παραγωγικότητας, τη μεθοδολογία αξιολόγησης και τη θεσμική πληρότητα της αδειοδοτικής διαδικασίας.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε αμφισβητήσεις ως προς τη συμμετοχή και τη γνωμοδότηση όλων των αρμόδιων φορέων, τονίζοντας ότι «όταν υπάρχουν τέτοια ζητήματα, η Πολιτεία οφείλει να απαντά με διαφάνεια και θεσμική πληρότητα, όχι με επιτάχυνση διαδικασιών».

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στο άρθρο 104 για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας, επισημαίνοντας ότι παρατείνεται η λειτουργία Διοικητικού Συμβουλίου με ελλείποντα μέλη, γεγονός που –όπως τόνισε– δεν συνάδει με τις αυξημένες ανάγκες σχεδιασμού και διαχείρισης υδάτων στην περιοχή, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες φυσικές καταστροφές.

Κλείνοντας την ομιλία της, η κα Κοντοτόλη υπογράμμισε:

«Η κοινωνία δεν λέει “όχι” στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Λέει “όχι” στην αυθαιρεσία. Χρειαζόμαστε σαφή χωροταξικό σχεδιασμό, ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και πραγματική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Ναι στην πράσινη μετάβαση, αλλά με σχέδιο, κανόνες και σεβασμό στον τόπο και τους ανθρώπους του».

Δημήτρης Μελίδης: «Μόνη ρεαλιστική σήμερα η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία πάνω από κόμματα και πρόσωπα για να δημιουργηθεί πλειοψηφικό ρεύμα στην κοινωνία»

Από την τοποθέτηση του αναπληρωτή εκπροσώπου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ- ΠΣ, Δημήτρη Μελίδη, στην εκπομπή OFF THE RECORD της ΕΡΤ News με τους Άγγελο Μόσχοβα, Λίδα Μπόλα και Βαγγέλη Παπαδημητρίου (29/04/2026)

1. Για την ανάγκη ενότητας στην Κεντροαριστερά:

-Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ είναι το μόνο κόμμα που μιλάει για ένωση των προοδευτικών δυνάμεων και καλεί όλους σε ένα τραπέζι διαλόγου.

-Χωρίς αυτή τη συμπόρευση, καμία δύναμη χωριστά, υπαρκτή ή σεναριολογική, δεν μπορεί να κερδίσει τη Νέα Δημοκρατία, όπως αποδεικνύουν και οι δημοσκοπήσεις που μετρούν όλα τα ενδεχόμενα.

-Η πρόταση αυτή είναι η μόνη ρεαλιστική λύση απέναντι στον κατακερματισμό του χώρου.

2. Για την κριτική στην κυβέρνηση:

-Παρά τα 7 χρόνια σταθερής διακυβέρνησης ΝΔ, τα αποτελέσματα για τους πολίτες είναι ακρίβεια και σκάνδαλα.

-Η μεγαλύτερη αύξηση στη χθεσινή δημοσκόπηση καταγράφεται στη διαφθορά (από 10 μονάδες σε 17) λόγω υποθέσεων όπως αυτή του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών.

-Η Ελλάδα παραμένει τελευταία σε αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη, κάτι που αποδεικνύει την αποτυχία του κυβερνητικού μείγματος πολιτικής

-Η ΝΔ δεν σέβεται τους θεσμούς και την αντιπολίτευση και αργά ή γρήγορα θα οδηγηθεί σε αδιέξοδα όπως όλα τα καθεστώτα που θέλουν να επιβάλουν απόλυτη κυριαρχία

-Είπε στην εκπρόσωπο τύπου της ΝΔ ότι τα λένε και οι ίδιοι οι βουλευτές της ΝΔ σε πρόσφατη επιστολή τους. Τα έχουν αναφέρει στο παρελθόν 2 πρώην πρωθυπουργοί τους (Σαμαράς, Καραμανλής)

3. Για την οικονομία:

-Ο ΣΥΡΙΖΑ έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια και παρέδωσε 37 δισ. ευρώ στα ταμεία.

-Έχουμε προτείνει συγκεκριμένα μέτρα κατά της ακρίβειας, όπως μείωση ΦΠΑ και ΕΦΚ και πλαφόν σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας (όχι μόνο στην αντλία) στα καύσιμα.

4. Για τις μετακινήσεις στελεχών:

-Όποιος αποχωρεί από ένα κόμμα θα πρέπει να παραδίδει τη βουλευτική του έδρα, όπως έπραξε ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος στο ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ

-Ο χώρος της κεντροαριστεράς και της αριστεράς ανέκαθεν είχε «συγκοινωνούντα δοχεία» ως πολιτική δεξαμενή σκέψης. Υπάρχει ανάγκη για ενιαίο προοδευτικό μέτωπο απέναντι στις προσωπικές διαδρομές.

5. Για την επόμενη μέρα:

-Ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ συνεχίζει να λειτουργεί θεσμικά έχοντας κάνει σκληρά την αυτοκριτική του.

-Το κρίσιμο είναι οι πολίτες να δουν μια πλειοψηφική και αξιόπιστη εναλλακτική με εγγυητή τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ ως το κόμμα που κυβέρνησε με επιτυχία την χώρα πριν την ΝΔ, διαφορετικά ωφελημένη βγαίνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η ΝΔ

Ερώτηση και ΑΚΕ βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Με κονδύλια του Τ.Α.Α. η κατασκευή του τελεφερίκ και η καταστροφή του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της Μονεμβασιάς. Γιατί επιτρέπετε να συνεχίζονται παρανόμως οι εργασίες και κατά παράβαση των όρων Ένταξης, ενώ το Έργο έχει λήξει από 31.12.2025;

30 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ & Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

Προς τον κ. Υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών

Θέμα: Με κονδύλια του Τ.Α.Α. η κατασκευή του τελεφερίκ και η καταστροφή του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της Μονεμβασιάς. Γιατί επιτρέπετε να συνεχίζονται παρανόμως οι εργασίες και κατά παράβαση των όρων Ένταξης, ενώ το Έργο έχει λήξει από 31.12.2025;

Η Μονεμβασιά είναι κηρυγμένος τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, ιστορικό διατηρητέο μνημείο, παραδοσιακός οικισμός και αρχαιολογικός χώρος (οικισμός ήδη από τον 6ο αιώνα μ.Χ.),αποτελεί, δε, περιοχή Natura 2000, με Ειδική Ζώνη Διατήρησης και Προστασίας. Επομένως τελεί, λόγω της εξέχουσας σημασίας της, υπό ιδιαίτερο προστατευτικό καθεστώς.

Το παραπάνω προστατευτικό πλαίσιο δημιουργήθηκε μέσα στα τελευταία 100 χρόνια με διαδοχικές κηρύξεις της Ελληνικής Πολιτείας (1921, 1922, 1961, 1970, 1971, 1978, 2013), ενώ από το 2017 η Μονεμβασιά ανήκει και στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο «Natura 2000», καθώς εμπίπτει στην περιοχή περιοχή GR2540001 “Γιδοβούνι, Χιονοβούνι, Γαϊδουροβούνι, Κοράκια, Καλογεροβούνι, Κουλοχέρα και περιοχή Μονεμβασίας …”,η οποία έχει χαρακτηριστεί Ειδική Ζώνη Διατήρησης-ΕΖΔ για τους Οικοτόπους και τα είδη χλωρίδας/πανίδας κοινοτικού ενδιαφέροντος (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ), καθώς και ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας – ΖΕΠ για την Ορνιθοπανίδα και την προστασία σπάνιων, απειλούμενων ή μεταναστευτικών ειδών πτηνών ευρωπαϊκής σημασίας (Οδηγία 79/409/EΟK και 2009/147/ΕΚ)1. Τέλος, βάσει του ισχύοντος κυρωμένου δασικού χάρτη (ΦΕΚ 816/Δ/2022), τμήμα του επίμαχου έργου εμπίπτει εν μέρει σε δασική έκταση, χαρακτηρισμένη ως ΔΔ.

Ωστόσο, η 100χρονη προστατευτική πολιτική του ελληνικού κράτους άρχισε να υποχωρεί και να καταστρατηγείται δραματικά από το 2021 κ.ε., με διάφορες μεθοδεύσεις και με συνεχείς παραβιάσεις του θεσμικού πλαισίου, με ευθύνη του ίδιου του κράτους, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκούς πόρους μια τεράστια και καταστροφική εγκατάσταση τελεφερίκ στο Κάστρο της Μονεμβασιάς. Αυτό άλλωστε οδήγησε και τη EUROPA NOSTRA να κατατάξει το 2025 το Κάστρο της Μονεμβασιάς στα 7 πλέον απειλούμενα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη2.

Μέχρι τότε στη Μονεμβασιά είχαν ήδη ολοκληρωθεί από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ 4 έργα προστασίας (MIS 448319, MIS 355541, MIS 447934, MIS 299566), συνολικού Π/Υ: 3.059.695€, εκ των οποίων το ένα αφορούσε την αποκατάσταση και ανάδειξη ανατολικού τείχους στην Κάτω Πόλη, ενώ παράλληλα εκπονήθηκαν με εθνικούς πόρους (Π.Δ.Ε.) οι μελέτες για δύο ακόμη έργα αποκατάστασης, του Ι.Ν. του Ελκόμενου Χριστού και του νότιου επιθαλάσσιου τείχους με τον νοτιοδυτικό προμαχώνα του, στην Κάτω Πόλη. Για την υλοποίηση των δύο έργων, που ξεκίνησαν τον Ιούλιο 2019 με ορίζοντα υλοποίησης τον Δεκέμβριο 2023, η τότε υπουργός Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ, Μυρσίνη Ζορμπά, εξασφάλισε χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 3.000.000€ (ΑΔΑ: Ω5ΜΒ4653Π4-2Ι3 και 60ΙΘ4653Π4-3Ρ6).

Παράλληλα, τον Μάιο 2019, ο ΣΥΡΙΖΑ ενέκρινε την υλοποίηση του έργου «Μέτρα Σταθεροποίησης βραχωδών πρανών κάστρου Μονεμβασιάς» από την Περιφέρεια Πελοποννήσου, με τον όρο να εφαρμοστεί η εγκεκριμένη από το ΥΠ.ΠΟ. μελέτη του ΕΜΠ «Γεωλογική – Γεωτεχνική έρευνα και διατύπωση μέτρων στερέωσης ψηλών βραχωδών πρανών και υπερκείμενων τειχών κάστρων και προστασίας υποκείμενων ιστορικών μνημείων» και το έργο να υλοποιηθεί υπό την εποπτεία των αρμόδιων Υπηρεσιών του ΥΠΠΟ(ΑΔΑ: 6ΑΕ54653Π4-ΥΦΣ). Τον Δεκέμβριο 2019, το έργο αυτό -που περιλάμβανε και τοποθέτηση ενόργανης παρακολούθησης- εντάχθηκε στο Ε.Π. «Πελοπόννησος 2014-2020» (ΟΠΣ 5048167), με Π/Υ: 2.500.000€ και λήξη την 25.04.2022 (ΑΔΑ: ΩΑ7Χ7Λ1-Μ3Τ).

Όμως ήδη από το 2020, επί κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, η υλοποίηση και η εξέλιξη των τριών αυτών έργων προστασίας εμφανίζεται τουλάχιστον προβληματική και σίγουρα επικίνδυνη.

Στα δύο έργα προστασίας του ΥΠΠΟ μειώθηκε ο προϋπολογισμός [κατά 1.800.000€ (!)] και μεταφέρθηκαν στις καλένδες για το 2027 και το 2028 αντίστοιχα. Ειδικότερα, το έργο «Αποκατάσταση και ανάδειξη εκκλησιαστικού συγκροτήματος του Ι.Ν. του Ελκόμενου Χριστού στην Κάτω Πόλη Μονεμβασίας» η νυν Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, το έχει τροποποιήσει μέχρι σήμερα 4 φορές, μειώνοντας τον προϋπολογισμό του από 1.500.000€ σε 1.000.000€. Άλλες4 φορές έχει τροποποιήσει το έργο «Αποκατάσταση και Ανάδειξη του νότιου επιθαλάσσιου τείχους και του νοτιοδυτικού προμαχώνα του στην Κάτω Πόλη Μονεμβασίας», μειώνοντας σταδιακά τον προϋπολογισμό του από 1.500.000€ σε μόλις 200.000€, παρότι γνώριζε ότι ένα τέτοιο έργο θα έπρεπε να έχει τουλάχιστον ολοκληρωθεί πριν από οποιαδήποτε άλλη επέμβαση στην περιοχή, όπως άλλωστε και το έργο της βραχοπροστασίας, που υλοποιούσε η Περιφέρεια και θεωρητικά επέβλεπε το ΥΠΠΟ (ενδεικτικοί ΑΔΑ: 66ΒΧ4653Π4-ΥΗ9/2020, 91ΧΓ46ΝΚΟΤ-ΕΟΘ/2026, ΩΙΙ74653Π4-Λ2Η/2021, ΨΗΞ646ΝΚΟΤ-6ΚΨ/2024, 91ΨΚ46ΝΚΟΤ-6ΣΛ/2025, ΕΨΖΨ46ΝΚΟΤ-Β99/2026).

Παράλληλα, ως προς τη βραχοπροστασία, δλδ στο έργο ΕΣΠΑ (2014-2020) «Μέτρα Σταθεροποίησης βραχωδών πρανών κάστρου Μονεμβασιάς» της Περιφέρειας, παρατηρείται: α) τεράστια κακοδιαχείριση και καθυστέρηση υλοποίησης (κατά 3-4 χρόνια), με αποτέλεσμα να απενταχτεί και να ενταχθεί εκ νέου στο ΕΣΠΑ 2021-2027, ενώ θα έπρεπε να έχει παραδοθεί ήδη από Απρίλιο 2022, προθεσμία που άρχισε συνεχώς να μετατίθεται, από τον Αύγουστο 2023 στον Μάρτιο 2025, χωρίς να έχει ακόμη εκδοθεί Απόφαση Ολοκλήρωσης της Πράξης3, β) εκτίναξη του προϋπολογισμού του από τα 2 στα 3,7εκ. (κατά 1,7 εκ. ευρώ!), μετά την υπογραφή της σύμβασης με τον Ανάδοχο (KONTOS CONCREATE A.T.E.) και όσο εξελισσόταν η σύμβαση αυτή, γ) κατακύρωση το 2023 στον ΙΔΙΟ Ανάδοχο, τόσο του έργου ΠΔΕ για τον φωτισμό του Βράχου, Π/Υ 980.542€4, όσο και του επίμαχου έργου του ΤΑΑ για την προμήθεια και εγκατάσταση του τελεφερίκ, Π/Υ 4.650.000€ (υποέργο 1, βλ. παρακάτω).

Τα παραπάνω, βέβαια, δεν εμπόδισαν στις 09.12.2025 τον Δήμο Μονεμβασιάς να υποβάλει ΝΕΑ πρόταση για έργο σε πρόγραμμα του ΥΠΕΣ, ύψους: 190.000€, με 2 υποέργα, αφενός για «Υπηρεσίες ενόργανης παρακολούθησης των βραχωδών πρανών Κάστρου Μονεμβασίας», Π/Υ: 40.000€, αφετέρου για «Συντήρηση και αποκατάσταση ζημιών των βραχωδών πρανών Κάστρου Μονεμβασίας», Π/Υ: 150.000€, δηλαδή για τα ίδια πράγματα που είχαν ήδη θεωρητικά υλοποιηθεί και πληρωθεί με πόρους του ΕΣΠΑ.

Άραγε, είχαν όντως υλοποιηθεί και ληφθεί τα κρίσιμα μέτρα βραχοπροστασίας ή τελικά συνομολογείται ότι από το 2019 κ.ε. διασπαθίστηκαν πόροι ύψους 3,7 ε.κ. ευρώ χωρίς να έχουν πραγματοποιηθεί ούτε τα στοιχειώδη, την στιγμή που ακόμη και στα έργα προστασίας του ΥΠΠΟ, όπως η αποκατάσταση του νότιου επιθαλάσσιου τείχους και του προμαχώνα του, μειώθηκαν οι πόροι δραματικά και μετατέθηκαν στις καλένδες;

Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν, εκτός από διαχειριστική ανεπάρκεια και διασπάθιση δημοσίου χρήματος, ουσιαστική αδιαφορία για τα πρακτικά και πραγματικά προβλήματα της περιοχής σε βασικές λειτουργίες και υποδομές (πχ ύδρευσης με υφάλμυρο νερό, αποχέτευσης που ξεχειλίζει εντός της καστροπολιτείας, ανάγκη συντήρησης βράχου, τείχους, κ.α.), που τραβάνε στον χρόνο και ποτέ δεν λύνονται. Διαφορετικά δεν μπορεί να εξηγηθεί με λογικούς όρους ότι σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή, το μόνο που σκέφτηκαν οι «αρμόδιοι» -ή μάλλον οι «επιτήδειοι»- ότι έλειπε στη Μονεμβασιά το 2021, με την έλευση του Τ.Α.Α., ήταν ένα τουριστικό τελεφερίκ, που για να «περάσει», θα έπρεπε να παρουσιαστεί ως δήθεν «αναβατόριο ΑΜΕΑ». Πρόκειται, δε, για μια μείζονα παρέμβαση, που αφορά μία έκταση τουλάχιστον 310 στρεμμάτων.

Σε αυτή την «ιδέα» προσέτρεξε και δέχθηκε να «χρηματοδοτήσει» το Υπουργείο Οικονομικών, παρότι ήταν σε γνώση του όλα τα παραπάνω και η προβληματική εικόνα των ήδη εξελισσόμενων έργων εκεί. Άλλωστε είναι προφανές ότι πριν την ένταξη του έργου του τελεφερίκ σε χρηματοδότηση, το ΥΠΟΙΚ και οι Διαχειριστικές Αρχές, που έχουν συνολική εικόνα των υλοποιούμενων έργων σε μια περιοχή, όφειλαν να γνωρίζουν ότι ήταν σε εξέλιξη η υλοποίηση του Έργου (ΕΣΠΑ): «Μέτρα Σταθεροποίησης βραχωδών πρανών κάστρου Μονεμβασιάς», που αυτονοήτως θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί πριν από οποιαδήποτε άλλη επέμβαση για λόγους ασφαλείας και ευστάθειας του βράχου, ιδίως μετά τα ευρήματα της ειδικής μελέτης του ΕΜΠ. Επίσης, ήταν ΗΔΗ σε γνώση του ΥΠΟΙΚ και το εκτελούμενο με πόρους ΠΔΕ έργο του ΥΠΠΟ:«Αποκατάσταση και Ανάδειξη του νότιου επιθαλάσσιου τείχους και του νοτιοδυτικού προμαχώνα του στην Κάτω Πόλη Μονεμβασίας», που επίσης θα έπρεπε να έχει τουλάχιστον ολοκληρωθεί πριν από οποιαδήποτε άλλη επέμβαση στην περιοχή για λόγους προστασίας του μνημείου και ασφαλείας κατοίκων και επισκεπτών. Αντ’ αυτού όμως, ο ΥΠΟΙΚ συναινούσε σε κάθε παράταση της λήξης του και σε κάθε μείωση του προϋπολογισμού του, που έφτασε να είναι μόλις 200.000€, αντί του εγκεκριμένου 1.500.000€ από την προηγούμενη κυβέρνηση. Αυτό πιστοποιεί, όχι μόνο την έλλειψη σχεδιασμού και συντονισμού στη διαχείριση έργων αλλά και μια τεράστια σκοπιμότητα, που σκοπό είχε την ευκαιριακή αφαίμαξη εθνικών και κοινοτικών πόρων με κάθε τρόπο.

Παρόλα αυτά, στις 19.12.2022 το έργο του τελεφερίκ εντάχθηκε με απόφαση του ΥΠΟΙΚ στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και στη Δράση 16735: «Αξιοποίηση της τέχνης ως συνταγογραφούμενης θεραπείας…», με τίτλο: «Sub.1.2.2 Προμήθεια και Εγκατάσταση Αναβατορίου ατόμων για το Κάστρο της Μονεμβασιάς και συνοδά έργα» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5198124) και Π/Υ 6.800.360€, με ημερομηνία λήξης: 31.12.2025 (ΑΔΑ: ΨΨΖΩΗ-ΦΕΤ).

Σύμφωνα με την Πράξη Ένταξης εμπλεκόμενοι φορείς είναι ο Δήμος Μονεμβασιάς (Φορέας Υλοποίησης/Κύριος του Έργου) και το Υπουργείο Πολιτισμού (Φορέας Χρηματοδότησης/Υπουργείο Ευθύνης) και σύμφωνα με το ΤΔΕ το Έργο αποτελείται από 3 Υποέργα, ως εξής: Υποέργο 1 (Δήμος): «Προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων για το κάστρο της Μονεμβασίας». Η δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 4.650.000€, ποσό δηλαδή υπερβολικό για ένα μόνο υποέργο, που στο Φυσικό Αντικείμενο του Τ.Δ.Ε. περιγράφεται απλώς ως «αναβατόριο» για την υποστήριξη των εμποδιζόμενων και ατόμων με κινητικές δυσκολίες. Υποέργο 2 (ΥΠΠΟ): «Διαμόρφωση δικτύου διαδρομών περιήγησης στην Άνω Πόλη». Η δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 564.000€ και αφορά την εκπόνηση και εφαρμογή μελετών διαμόρφωσης δικτύου διαδρομών περιήγησης στον αρχαιολογικό χώρο της Άνω Πόλης, αν και προβλέπεται μόνο κάποια τμήματα του δικτύου να είναι προσεγγίσιμα από εμποδιζόμενα άτομα. Υποέργο 3 (ΥΠΠΟ):«Αποκατάσταση της ανωδομής του τμήματος τείχους της Άνω Πόλης της Μονεμβάσιας στη θέση άφιξης του αναβατορίου». Η δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 322.580€ και αφορά το τμήμα του τείχους που θεμελιώνεται στο απότομο βραχώδες πρανές που οριοθετεί την Άνω Πόλη Μονεμβασίας).

Όταν όμως το έργο εντάχθηκε στο ΤΑΑ τον Δεκέμβριο 2022 ήταν εντελώς ανώριμο και με ελλιπέστατη αιτιολόγηση και αξιολόγηση, προκειμένου να αποσπάσει, με ψευδή στοιχεία και «εικονικές» εγκρίσεις, χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGeneration EU. Αυτό αποδεικνύεται από τα παρακάτω αδιαμφισβήτητα δεδομένα:

Καταρχάς η Απόφαση Ένταξης αποσιωπά από τα σχετικά της όλο το προαναφερθέν εθνικό και κοινοτικό πλαίσιο προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της Μονεμβασιάς, αφού επικαλείται εξ αυτών μόνο την κήρυξη του 1922 και ένα e-mail του Υπουργείου Πολιτισμού (σχετ. 21), ενώ αναφέρεται και σε μια γενικόλογη «πληρότητα των στοιχείων του Έργου και συμβατότητα αυτού με τους γενικούς και ειδικούς στόχους του ΤΑΑ» στην οποία στηρίχθηκε η «θετική αξιολόγηση της ΕΥΣΤΑ» (σχετ. 23). Αυτή όμως η «πληρότητα» αφενός δεν τεκμαίρεται από πουθενά, αφετέρου η «θετική αξιολόγηση της ΕΥΣΤΑ» δεν φέρει ημερομηνία και αριθμό πρωτοκόλλου.

Και αυτό, διότι ήταν σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς γνωστό, τόσο το ιδιαίτερο προστατευτικό καθεστώς της περιοχής που παραλείπεται, όσο και το επίπεδο ανωριμότητας του έργου και κυρίως ο κίνδυνος παραβίασης των ενωσιακών κανόνων ένταξής του σε χρηματοδότηση, αφού δεν είχε καν περιβαλλοντική αδειοδότηση (εκκρεμούσε από Φεβρουάριο 2022) και προσέκρουε στην αρχή «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» για τα έργα του ΤΑΑ5.

Στο λεκτικό της Απόφασης Ένταξης και στο Φ.Α. του Υποέργου 1 (σελ. 14) χρησιμοποιείται ως πρόφαση, εσκεμμένα και παραπλανητικά, η «εξασφάλιση της πρόσβασης εμποδιζόμενων ατόμων καθώς και ατόμων με κινητικές δυσκολίες στην Άνω Πόλη Μονεμβασίας». Διότι, το εν λόγω υποέργο, όπως αποδείχτηκε στην πορεία, τελικά υπέκρυπτε μια αναντίστοιχη με τις ανάγκες, τεράστια παρέμβαση στον τόπο και στο τοπίο, που απαιτούσε εκτεταμένες εκσκαφές, εκβραχισμούς, κατασκευές πυλώνων και κτιρίων από μπετόν αρμέ, μια δηλαδή μαξιμαλιστική εγκατάσταση τουριστικού τελεφερίκ διπλής κατεύθυνσης με δύο καμπίνες μεταφοράς δεκάδων ατόμων (200 ατόμων/ώρα), στη θέση του υποτιθέμενου «αναβατορίου» που παραμένει ακόμα και σήμερα στον τίτλο της Πράξης (!), αν και δεν εκπληροί τον σκοπό της.

Για να επιτευχθεί ο σκοπός των «εμπνευστών» της πρότασης, δρομολογήθηκαν μια σειρά από ενέργειες και μεθοδεύσεις, συγκεκριμένων φορέων, προκειμένου να αποσπάσουν κονδύλια του ΤΑΑ, ήδη από το 2021. Ειδικότερα:

Στις 09.04.2021 η «Αναπτυξιακή Πάρνωνα» αποφάσισε «ξαφνικά» την πρόσληψη ενός αρχιτέκτονα προκειμένου να εκπονήσει μια προμελέτη με αντικείμενο τη «διερεύνηση των δυνατοτήτων εγκατάστασης ενός πανοραμικού αναβατορίου ατόμων πλαγιάς ή εναέριου για την πρόσβαση στην άνω πόλη του κάστρου της Μονεμβασιάς τουλάχιστον 12 ατόμων και ελάχιστων εσωτερικών διαστάσεων (1,20μ. x 2,20μ.), ηλικίας άνω των 61 ετών, ατόμων ΑΜΕΑ, τουλάχιστον 2 αμαξιδίων μετά των συνοδών τους, καθώς και κλίνης ασθενοφόρου με το απαραίτητο ιατρικό προσωπικό» (ΨΠΒΚ46ΜΝΠ3-97Δ). Από εκεί και μετά η «διερεύνηση των δυνατοτήτων» εξελίσσεται, ΠΡΙΝ ΚΑΝ υπάρξει αυτή η διερεύνηση, σε «προμήθεια και εγκατάσταση» αναβατορίου, παρά το ειδικό, εθνικό και υπερεθνικό, καθεστώς προστασίας της περιοχής και χωρίς να έχει προηγηθεί καν μια στοιχειώδης διαβούλευση και επαρκή στοιχεία τεκμηρίωσης.

Στις 08.06.2021 συνεδριάζει άρον άρον το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, με βάση μόνο ένα έγγραφο του Δήμου Μονεμβασιάς με ημερομηνία 22.04.2021 (όταν δεν υπήρχε καν η θρυλούμενη προμελέτη, ούτε είχε προσληφθεί ακόμη ο αρχιτέκτονας που θα την έκανε) για να γνωμοδοτήσει επί μιας άγνωστης «πρότασης χωροθέτησης», δηλαδή μιας ιδέας.

Στις 23.09.2021 εκδίδεται η εγκριτική Απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού -με βάση τη γνωμοδότηση του Ιουνίου και το έγγραφο του Δήμου του Απριλίου (σχετ. 11)- για την «πρόταση χωροθέτησης αναβατορίου ατόμων για την Άνω Πόλη της Μονεμβασίας..» (ΑΔΑ:ΨΕ754653Π4-8ΩΒ).Στην Υ.Α. ζητείται απλώς να κατατεθεί εκ νέου στο ΚΑΣ η «πλήρης μελέτη», ενώ δεν υπήρχε, μέχρι τη συνεδρίαση του Ιουνίου, ΚΑΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ, παρά μόνο μια «ιδέα».

Περαιτέρω, από τα σχετικά και τους όρους της εν λόγω γενικόλογης Υ.Α. παραλείπεται, όχι μόνο το σύνολο του προστατευτικού πλαισίου της περιοχής αλλά και το κανονιστικό πλαίσιο εντός του οποίου θα έπρεπε, βάσει νόμου, να εξεταστεί πρώτα επί της αρχής η δυνατότητα ή μη μιας τέτοιας παρέμβασης, καθώς πρόκειται για μείζονα παρέμβαση σε μείζονος σημασίας μνημείο/αρχαιολογικό χώρο, οπότε θα έπρεπε να ακολουθηθούν όσα ορίζονται στην ΚΥΑ «εκπόνησης μελετών και της εκτέλεσης εργασιών σε ακίνητα μνημεία» (ΦΕΚ 2837/Β/2019), όπου εμπεριέχεται σειρά απαιτήσεων και ενεργειών, που θα έπρεπε να προηγηθούν6. Το πλαίσιο αυτό εσκεμμένα αποσιωπήθηκε για να μην εφαρμοστεί.

Στις 05.10.2021 ο Δήμος Μονεμβασιάς στέλνει έγγραφο στον τότε Φορέα Διαχείρισης Πάρνωνα, Μουστού, Μαινάλου & Μονεμβασίας για γνωμοδότηση μιας προμελέτης για το αναβατόριο. Από την απάντηση του Φ.Δ. στις 02.11.2021 για το είδος του αναβατορίου, που κλήθηκε να γνωμοδοτήσει (Ω5Α146Μ9Θ5-ΚΨΝ), προκύπτει ότι τουλάχιστον μέχρι τον Νοέμβριο 2021 αυτό αφορούσε την προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων για «πρόσβαση ηλικιωμένων ατόμων με κινητικές δυσκολίες στην Άνω Πόλη της Μονεμβασίας με χωρητικότητα καμπίνας 15 ατόμων ή 2 αμαξιδίων ΑΜΕΑ ή 1 φορείου ασθενοφόρου με 2 τραυματιοφορείς».

Στις 07.07.2022 ο Δήμος Μονεμβασιάς διαβιβάζει στο ΥΠΠΟ μια «προμελέτη» και το ΚΑΣ συνεδριάζει στις 20.07.2022 για να γνωμοδοτήσει, ενώ η προηγούμενη Υ.Α. του 2021 ζητούσε «πλήρη μελέτη» και όχι προμελέτη.

Σε συνέχεια των παραπάνω μεθοδεύσεων εκδίδεται από την Υπουργό Πολιτισμού η από 04.08.2022 Υ.Α., τροποποιητική της προηγούμενης, με τίτλο: «Έγκριση α) της τροποποίησης της Υπουργικής Απόφασης με αρ. πρωτ. 452351/23-09-2021 με θέμα: “Έγκριση πρότασης χωροθέτησης αναβατορίου ατόμων για την Άνω Πόλη Μονεμβασίας” και β) προμελέτης εγκατάστασης κατασκευής εναέριου αναβατορίου δυο καμπίνων στο Κάστρο της Μονεμβασίας». Η Υ.Α. της 04.08.2022 έθεσε κάποιους όρους και ζήτησε την εκπόνηση μιας σειράς οριστικών μελετών, όπως: Πλήρη αρχιτεκτονική και στατική μελέτη, Γεωτεχνική μελέτη και Υδραυλική μελέτη, που θα έπρεπε να κατατεθούν εκ νέου στο ΚΑΣ, με την επισήμανση ότι «η μη τήρηση του ανωτέρω όρου οδηγεί αυτόματα στην άρση οποιασδήποτε χορηγηθείσας έγκρισης από την πλευρά του ΥΠΠΟ» (6ΣΙΞ4653Π4-ΗΙΒ).

Από τον τίτλο πάντως της από 04.08.2022 Υ.Α. αλλά και το περιεχόμενο της από 07.07.2022 «προμελέτης» του Δήμου που ενέκρινε το ΥΠΠΟ7, προκύπτει αβίαστα ότι «ξαφνικά» και μέσα σε λίγους μήνες το αναβατόριο «μιας καμπίνας 15 ατόμων, άνω των 61 ετών ή με κινητικές δυσκολίες μετατρέπεται σε «εναέριο αναβατόριο δύο καμπίνων», αντιστρεπτής λειτουργίας και ικανότητας ταυτόχρονης μεταφοράς 160 ατόμων/ώρα.

Άρα, όταν εντάχθηκε το έργο στο ΤΑΑ στις 19.12.2022, ο αρχικός σκοπός του αναβατορίου είχε ήδη ανατραπεί. Επομένως ήταν γνωστό σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ότι το Φυσικό Αντικείμενο που άρχισε να εκτελείται ΗΔΗ δεν συμφωνούσε με το Φυσικό Αντικείμενο που περιγράφεται στην Απόφαση Ένταξης, ούτε βέβαια συμφωνούσε με τον σκοπό της Δράσης, στην οποία εντάχθηκε.

Επομένως ο Υπουργός Οικονομικών υπέγραψε μια Απόφαση Ένταξης, γνωρίζοντας ήδη ότι το επίμαχο έργο θα είχε σοβαρά ζητήματα επιλεξιμότητας δαπανών λόγω αλλαγής του φυσικού του αντικειμένου, γι αυτό και η εν λόγω «μετατροπή» του έργου από αναβατόριο για άτομα με ειδικές ανάγκες σε τελεφερίκ για το ευρύτερο κοινό, δηλ. σε τουριστικό εργαλείο προώθησης της περιοχής, έγινε «σιωπηρά» και με ψευδή περιγραφή στα Τεχνικά Δελτία.

Τόσο λοιπόν ο ίδιος ο ΥΠΟΙΚ, όσο και η ΕΥΣΤΑ, γνώριζαν ήδη ότι τέτοιου είδους σκοπός και δαπάνες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Ταμείου Ανάκαμψης και Σταθερότητας και στις επιλέξιμες από αυτό κατηγορίες δαπανών, όπως αυτές περιγράφονται στο άρθρο 3 «Πεδίο εφαρμογής» σε συνδυασμό με το άρθρο 17 «Επιλεξιμότητα» του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2418 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες όμως του ΥΠΟΙΚ για την παρακολούθηση του έργου φαίνεται ότι παρέβλεψαν και άλλα κρίσιμα στοιχεία στην «θετική αξιολόγηση» που έδωσαν, όπως π.χ. η έλλειψη οποιασδήποτε περιβαλλοντικής αξιολόγησης αλλά και το περιεχόμενο της «προμελέτης» που εγκρίθηκε για το Υποέργο 1 και στην οποία είχαν σίγουρη πρόσβαση, άλλωστε υπάρχει και στα έγγραφα που ανέβηκαν αργότερα στο ΕΣΗΔΗΣ για τον Διαγωνισμό του τελεφερίκ (Α.Α. ΕΣΗΔΗΣ: 345810,1). Πρόκειται πάντως για ένα πρόχειρο τεύχος 397 σελίδων που περιλαμβάνει αρχικά μια τεχνική περιγραφή και ακολούθως μια σειρά αντιφατικών μεταξύ τους επιμέρους προμελετών, όπου η κάθε μία αφορά διαφορετικό είδος εγκατάστασης και «αναβατήρα», ακόμα και σε διαφορετικά σημεία χωροθέτησης και οι οποίες, άλλοτε αφορούν μονής και άλλοτε διπλής κατεύθυνσης εγκατάσταση, άλλοτε μία και άλλοτε δύο καμπίνες, κ.λπ., οφθαλμοφανείς δηλαδή διαφορές και αντιφάσεις που κάθε άλλο παρά ωριμότητα έργου και «πληρότητα στοιχείων» που πιστοποιούν.

Ειδικότερα, αυτό που ενέκρινε και η Υπουργός Πολιτισμού στις 04.08.2022, ως ενιαία «προμελέτη», περιλάμβανε: Μια τεχνική περιγραφή στην Εισαγωγή, 10 σελίδων, όπου γίνεται για πρώτη φορά λόγος για «προμήθεια και η εγκατάσταση ενός εναέριου αναβατήρα αντιστρεπτής λειτουργίας με δύο καμπίνες 15 θέσεων», κάτι που υιοθέτησε η Υ.Α., χωρίς να υπάρχει κανένα επαρκές στοιχείο, πλην της συγκεκριμένης αναφοράς. Διότι το τεύχος στη συνέχεια περιλαμβάνει: α) μια «τοπογραφική προμελέτη» (Ιουλίου 2021), για ένα αναβατόριο, μονής κατεύθυνσης και μιας καμπίνας 12 ατόμων (σελ. 12), β) μια ισχνότατη «αρχιτεκτονική προμελέτη» (Ιουλίου 2021), μόλις τριών (3) σελίδων κειμένου (!), επίσης για αναβατόριο μονής κατεύθυνσης και μιας καμπίνας 15 ατόμων(σελ. 22), γ) μια δήθεν «στατική προμελέτη» (Μαΐου 2022), που εξαντλείται σε πίνακες αριθμών στα αγγλικά, χωρίς κείμενο (σελ. 38), δ) Μια Η/Μ προμελέτη (Ιουνίου 2022, σελ. 345) και ε) Μια «προκαταρκτική βραχομηχανική μελέτη» (Ιουνίου 2022, σελ. 360) που εστίασε στην «εκτιμώμενη πορεία του αναβατορίου», εγείροντας όμως σοβαρότατα ζητήματα ασφαλείας, μετά από επιτόπια έρευνα9. Αυτά τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι θα έπρεπε πρώτα να έχει ολοκληρωθεί το έργο ΕΣΠΑ για τη στήριξη των βραχωδών πρανών, πριν αποφασιστεί η όποια νέα παρέμβαση στην περιοχή.

Παρόλα αυτά, στις 11.11.2022 εκδόθηκε από το ΥΠΠΟ και η Απόφαση «Έγκρισης υλοποίησης του έργου «Προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων για το κάστρο της Μονεμβασίας» από το Δήμο Μονεμβασίας, ως φορέα υλοποίησης» (ΩΤΦΩ4653Π4-52Γ), παρά την ήδη διαφαινόμενη αδυναμία του να το εκτελέσει (επί 1,5 χρόνο ούτε μια σωστή μελέτη δεν είχε γίνει).

Οι μεθοδεύσεις της κυβέρνησης συνεχίζονται και την επόμενη περίοδο, με αδιαφάνεια και έλλειψη λογοδοσίας, αφού το Υπουργείο Πολιτισμού εμπόδιζε ακόμη και συλλόγους της περιοχής να έχουν πρόσβαση σε έγγραφα και στοιχεία του έργου, προσπαθώντας να αποτρέψει με κάθε τρόπο μια ενδεχόμενη προσφυγή στο ΣτΕ. Είναι χαρακτηριστικό, ότι στιςαιτήσεις του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασιάς για χορήγηση αντιγράφων των γνωμοδοτήσεων και των πρακτικών του ΚΑΣ, το ΥΠΠΟ είτε απαντούσε μερικώς είτε καθόλου, κατά παράβαση του Κ.Δ.Δ., με αποτέλεσμα μετά την από 21.03.2023 πρώτη τους αίτηση, τελικά αυτά να του χορηγηθούν στις 14 & 15.2.2024, σχεδόν έναν χρόνο μετά, προκειμένου να παραχθούν νέα τετελεσμένα.

Στις 25.10.2023 γίνεται η πρώτη προκήρυξη για το τελεφερίκ από τον Δήμο Μονεμβασιάς (ΑΔΑ: 6Υ68ΩΚ9-ΝΑ4), ως «δημόσιο έργο» (Α.Α. ΕΣΗΔΗΣ: 204178), χωρίς να περιλαμβάνεται τίποτα ουσιώδες στον φάκελο, καμία μελέτη ή προμελέτη, ούτε καν η «εγκεκριμένη προμελέτη» από το ΥΠΠΟ, παρά μόνο κάποιες «ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΤΕΛΕΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (όπου «ομολογείται» ο κερδοσκοπικός σκοπός του έργου, η χρήση του για μαζικό τουρισμό και η έλλειψη περιβαλλοντικής αδειοδότησης) και μια «ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, όπου μαρτυρείται η έλλειψη τοπογραφικής αποτύπωσης, αφού ζητείται να εκπονηθεί από τον ανάδοχο ακόμα και ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ σχέδιο «χάραξης της γραμμής του αναβατήρα». Άραγε ούτε τότε γνώριζε το ΥΠΟΙΚ από τον φάκελο του έργου ότι τα συγκεκριμένα δεν πληρούσαν τους σκοπούς και το Φ.Α. της Πράξης Ένταξης; Ούτε αναρωτήθηκε γιατί η περίφημη «προμελέτη», που υποτίθεται ότι εγκρίθηκε από το ΥΠΠΟ τον Αύγουστο 2022, δεν αναρτήθηκε στο ΕΣΗΔΗΣ τον Οκτώβριο του 2023;

Στις 06.03.2024 δημοσιεύεται δεύτερη Προκήρυξη (κατόπιν ακύρωσης της πρώτης)και το άλλοτε «αναβατόριο» ανεβαίνει στο ΕΣΗΔΗΣ (Α.Α. 345810,1)ως «Προμήθειες και Υπηρεσίες», με μόνο το cpv: 34612200-2, δηλαδή «τελεφερίκ», αποκρύπτοντας / υποβαθμίζοντας τα υπόλοιπα cpvs και άρα όλες τις «καταστροφικές» εργασίες (εκβραχισμούς, κατασκευαστικά κτιρίων, εκσκαφές, μετακινήσεις γαιών, κ.λπ.) (6ΝΛ1ΩΚ9-ΑΓΖ). Τα τεύχη που αναρτώνται στον φάκελο «ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ» είναι, όπως προαναφέρθηκε, πρόχειρα, αντιφατικά και ανεπίκαιρα, αφού στην πλειοψηφία τους αφορούν αναβατήρα μονής κατεύθυνσης και μιας καμπίνας, σε άλλη θέση, ενώ αναρτάται ακόμα και μια ΜΗ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ «Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων» του Δήμου (Οκτωβρίου 2021), ως να ήταν κάτι που ίσχυε, ενώ αφορούσε και αυτή άλλο είδος παρέμβασης και άλλο είδος αναβατήρα. Στη νέα, δε, «Τεχνική Περιγραφή» (Ιανουαρίου 2024), που δεν φέρει καμία έγκριση/θεώρηση του ΥΠΠΟ, άλλαξε ακόμα και η μεταφορική ικανότητα του «αναβατήρα», από 160 άτομα ανά ώρα, σε 200 άτομα ανά ώρα! (σελ. 9), επιβεβαιώνει όμως εκ νέου την «έλλειψη ακριβούς αποτύπωσης» και προκαταρκτικού σχεδίου χάραξης (σελ. 10), που ακόμα δεν υπήρχε!

Στις 17.05.2024 -και ενώ εκκρεμεί προσφυγή στο ΣτΕ- το ΥΠΠΟ σπεύδει να εκδώσει Απόφαση έγκρισης για τη «Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων» του τελεφερίκ, χωρίς ακόμη να υπάρχει ούτε προκαταρκτικό σχέδιο χάραξης, προκειμένου εν συνεχεία η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου να εκδώσει Α.Ε.Π.Ο. (ΑΔΑ: ΡΗ1ΕΟΡ1Φ-ΣΞ1), αν και με πλήθος όρων, που μέχρι σήμερα δεν τηρούνται (όπως πχ οι απαιτούμενες εγκρίσεις από τεχνικές υπηρεσίες πριν την έναρξη υλοποίησης). Το δε ΥΠΠΟ εκδίδει ορθή επανάληψη, κατόπιν αυτής, στις 05.07.2024 (!) [ΨΕΘΘ46ΝΚΟΤ-3ΣΧ].

Το έργο κατακυρώνεται στον Ανάδοχο στις 28.06.2024 και η Σύμβαση μεταξύ Δήμου και Αναδόχου υπογράφεται στις 23.07.2024, όμως μόλις 5 μήνες μετά, Δεκέμβριο 2025, ο Δήμος σπεύδει να πληρώσει στον Ανάδοχο ποσά ύψους 2,5 ε.κ. ευρώ και να «παραλάβει» υλικά και τμήματα του εξοπλισμού και της ανωδομής του τελεφερίκ, δηλαδή πριν ακόμη εκπονηθούν και εγκριθούν οι οριστικές μελέτες (και άρα κρίσιμων τμημάτων) του έργου10, δηλαδή κατά παράβαση της από 04.08.2022 Υ.Α. έγκρισης του ΥΠΠΟ ενώ θα μπορούσε αυτό να επιφέρει ακόμα και ανάκληση της έγκρισής του. (ΑΔΑ: ΡΠ9ΔΩΚ9-ΙΦΒ, ΡΡΧ2ΩΚ9-ΖΤ0).

Τελικά οι δήθεν «οριστικές μελέτες» εγκρίνονται με την από 19.05.2025 Απόφαση του ΥΠΠΟ (ΑΔΑ: 65ΖΥ46ΝΚΟΤ-ΙΒΜ), η οποία είναι γενικόλογη και δεν αναφέρει συγκεκριμένα ποιες ακριβώς μελέτες εγκρίνει, προκειμένου να προκαταλάβει την κρίση του ΣτΕ, εν όψει της δίκης που θα γινόταν στις 24.09.2025. Έτσι, δόθηκε ψευδώς η εντύπωση ότι η εν λόγω έγκριση αφορούσε όλες τις «οριστικές μελέτες», που είχαν διαταχθεί με την από 04.08.2022 εγκριτική Υπουργική Απόφαση (6ΣΙΞ4653Π4-ΗΙΒ), όπως όμως αποδείχθηκε αργότερα, σε αυτές δεν περιλαμβανόταν καν η «υδραυλική μελέτη», που επίσης είχε διαταχθεί τότε. Η συγκεκριμένη μελέτη, όχι μόνο κατατέθηκε και εγκρίθηκε σχεδόν έναν χρόνο αργότερα (Φεβρουάριο 2026, 9ΛΔΡ46ΝΚΟΤ-ΧΘ4) αλλά χρειάστηκε ακόμη πλήθος «επικαιροποιήσεων» των «οριστικών μελετών», όπως αποδεικνύεται από Πρακτικό του Δήμου, τον Απρίλιο 2026 ! (9ΖΔΡΩΚ9-ΙΨΘ), χωρίς όμως ούτε αυτές να έχουν μέχρι σήμερα εγκριθεί από το ΥΠΠΟ.

Με τέτοιου είδους μεθοδεύσεις και παραπλανητικά στοιχεία -αλλά και με τις διαβεβαιώσεις του ΚΑΣ ότι δεν θα υπάρξουν «εκβραχισμοί»- εκδόθηκε η Απόφαση του ΣτΕ στις 07.01.2026 (Ε’ Τμήμα), με την οποία επετράπη τελικά η συνέχιση του έργου, παρά την αντίθετη κρίση επί της Αίτησης Αναστολής που το είχε διακόψει.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Απόφαση Ένταξης στο ΤΑΑ το Έργο έληξε στις 31.12.2025, χωρίς να έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί/παραταθεί. Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται σε κενό, διαχειριστικά και οικονομικά, εκτός δηλαδή προγραμματικού πλαισίου, άρα οι εργασίες που ξεκίνησαν στον Βράχο τον Φεβρουάριο/Μάρτιο 2026 είναι εντελώς παράνομες και εξ αυτού του λόγου, πέρα από το γεγονός ότι δεν έχουν εξασφαλιστεί για την ανέγερση των κτισμάτων και των κατασκευών που εκτελεί ο Δήμος, ως φορέας υλοποίησης του ΥΕ 1, ούτε καν Οικοδομική Άδεια, ούτε και σειρά άλλων εγκρίσεων, ξεκίνησαν δε και εκβραχισμοί (βλ. σχετικά και την 353/4457/09.04.2026 κοινοβουλευτική μας ερώτηση).

Επειδήτο ΥΠΠΟ, το ΥΠΟΙΚ και ο Δήμος Μονεμβασιάς έσπευσαν να εντάξουν στο Τ.Α.Α. -με λειψά και παραπλανητικά στοιχεία -ένα εξαιρετικά ανώριμο, κακοσχεδιασμένο και μαξιμαλιστικό έργο, σε βάρος της ασφάλειας του μνημείου και των ανθρώπων, αντί να σπεύσουν πρώτα να ολοκληρώσουν στον προβλεπόμενο χρόνο τους τα έργα ασφάλειας και προστασίας, που είχαν ήδη εγκριθεί, χρηματοδοτηθεί και υλοποιούνταν,

Επειδή, τόσο η πρόταση εγκατάστασης αναβατορίου ατόμων όσο και η «σιωπηρή» μετατροπή του σε σε μια ογκωδέστατη και παρεμβατική εγκατάσταση τουριστικού τελεφερίκ δύο καμπίνων, διπλής κατεύθυνσης, ταυτόχρονης μεταφοράς 160 ή 200 ατόμων/ώρα, αποτελεί μεθόδευση που συντελέστηκε από κοινού από τα Υπουργεία Οικονομικών και Πολιτισμού, τον Δήμο Μονεμβασιάς, την Αναπτυξιακή Πάρνωνα και την Περιφέρεια Πελοποννήσου,

Επειδή, προφανής στόχος των εμπνευστών της λαθροχειρίας και του ψεύδους που αποτυπώθηκε στην «πρόταση ένταξης» και στα Τεχνικά Δελτία του ΤΑΑ, ήταν να αποκρυβεί το μέγεθος της αλλοίωσης μιας προστατευόμενης περιοχής με μη αναστρέψιμες βλάβες και κατασκευές, να παρακαμφθεί το καθεστώς εθνικής και υπερεθνικής προστασίας -στο οποίο προσκρούει επί της αρχής μια τέτοια παρέμβαση- καθώς και να παραβιαστούν εθνικοί και ενωσιακοί κανόνες ένταξης,

Επειδή, περαιτέρω στόχος τους ήταν να παρακαμφθούν οι προσήκουσες αδειοδοτήσεις και απαιτήσεις για μελέτες, περιβαλλοντικές, επιπτώσεων, σκοπιμότητας, βιωσιμότητας κ.ά., ώστε να παραπλανηθούν εσκεμμένα εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές και να αντληθεί παρανόμως η χρηματοδότηση των 6,8 εκ. ευρώ.

Επειδή, το Υποέργο 1 του τελεφερίκ «χωροθετείται» εντός περιοχής που τελεί υπό ιδιαίτερο καθεστώς εθνικής και υπερεθνικής προστασίας,

Επειδή, το Υποέργο 1 φαίνεται να βρίθει παρανομιών και η όποια αυθαίρετη παρέμβαση στον Βράχο της Μονεμβασιάς, δεν μπορεί να γίνει ανεκτή σε μια ευνομούμενη Πολιτεία,

Επειδή, οι εν λόγω πρακτικές πλήττουν την αξιοπιστία της χώρας, ακυρώνουν 100 χρόνια προστατευτικής πολιτικής και απειλούν ένα ανεκτίμητο φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο,

Επειδή, οι παράνομες εργασίες συνεχίζονται, παρόλο που δεν υπάρχει οικοδομική άδεια και άλλες εγκρίσεις για το Υποέργο 1 και η Πράξη Ένταξης στο ΤΑΑ έχει λήξει από 31.12.2025,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών:

  1. Σε ποιο στάδιο ωρίμανσης και βάσει ποιων μελετών σκοπιμότητας, αναγκαιότητας και βιωσιμότητας εντάχθηκε στις 19.12.2022 το Υποέργο 1 του «αναβατορίου» για χρηματοδότηση στο ΤΑΑ; Γιατί δεν προκρίνατε την ολοκλήρωση, όπως θα οφείλατε, των ήδη εγκεκριμένων και εξελισσόμενων εκεί έργων βραχοπροστασίας και προστασίας πολιτιστικών υποδομών, πριν εντάξετε για χρηματοδότηση μια τόσο ακατάλληλη και βαριά κατασκευή που, αυτονοήτως, θα δρούσε επιβαρυντικά σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή;
  2. Προτίθεστε να διατάξετε διαχειριστικό, διοικητικό και οικονομικό έλεγχο για τους εμπλεκόμενους φορείς και συνολικά για τη συγκεκριμένη Πράξη, μετά τα όσα προαναφέρθηκαν και καταγγέλλονται με την ερώτησή μας;
  3. Με ποια κριτήρια αποφασίστηκε από την ΕΥΣΤΑ ότι το ΥΕ 1 του τελεφερίκ είναι σύμφωνο με τους ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες και το προστατευτικό πλαίσιο της Μονεμβασιάς, καθώς και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 και την αρχή «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης»; Να καταθέσετε στο Σώμα το σχετικό υπ’ αρ. 23 της Απόφασης Ένταξης, δηλαδή τη «θετική αξιολόγηση της ΕΥΣΤΑ» που αναφέρεται σε αυτό.
  4. Υπάρχουν στον φάκελο του Έργου τα στοιχεία που αναρτήθηκαν στο ΕΣΗΔΗΣ το 2023 και το 2024 και «μαρτυρούν» τις μη αναστρέψιμες βλάβες και τον αληθή σκοπό του τουριστικού τελεφερίκ, ο οποίος αποκρύπτεται από την Απόφαση Ένταξης στο ΤΑΑ και αντίκειται στο Φυσικό Αντικείμενο που αυτή περιγράφει; Να κατατεθεί στο Σώμα ολόκληρος ο Φάκελος του Έργου, όπως τηρείται στο Υπουργείο Οικονομικών και στην αρμόδια Διαχειριστική Αρχή του ΤΑΑ που το ενέκρινε, καθώς και το σχετικό Τεχνικό Δελτίο με όλες τις τροποποιήσεις και το σύνολο των συνοδευτικών εγγράφων που αφορούν το Υποέργο 1 της Πράξης.
  5. Γιατί δεν έχετε ακόμη (εδώ και 4 μήνες!) τροποποιήσει την Απόφαση Ένταξης, δεδομένου ότι το Έργο έληξε στις 31.12.2025; Δεν γνωρίζετε ότι βρισκόταν ήδη από τότε εκτός χρονοδιαγράμματος -αφού δεν είχε καν ξεκινήσει η υλοποίηση- και άρα ήταν αδύνατο να υλοποιηθεί μέχρι τη λήξη του Ταμείου; Γνωρίζετε ότι αυτό συνιστά, μεταξύ άλλων, κακοδιαχείριση πόρων του ΤΑΑ και σκοπούμενη δημιουργία τετελεσμένων για παραπλάνηση εθνικών και ευρωπαϊκών ελεγκτικών αρχών;
  6. Τι θα πράξετε, ως αρμόδιος Υπουργός, γνωρίζοντας ότι το Έργο παρανόμως συνεχίζεται, καθώς βρίσκεται εκτός προγραμματικού/οικονομικού πλαισίου; Θα επέμβετε ώστε να σταματήσουν οι αυθαιρεσίες της εργολαβίας και του Δήμου Μονεμβασιάς, που από την αρχή του έργου, επιδιώκουν συνεχώς τη δημιουργία τετελεσμένων, ώστε να επιβαρύνουν μέσω μιας κακοσχεδιασμένης και ακατάλληλης εγκατάστασης -ακόμα και με παράνομες αποφάσεις- τους πόρους της ΕΕ και τα Δημόσια Ταμεία;

Οι ερωτώντες και αιτούντες Βουλευτές

Βέττα Καλλιόπη

Ακρίτα Έλενα

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μίλτος

Κασιμάτη Νίνα

Κόκκαλης Βασίλειος

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μαμουλάκης Χάρης

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Παππάς Νίκος

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

1 Με τα β.δ. 25.2.1922 (Α΄ 28), β.δ. της 19.4.1921 (Α΄ 68), το π.δ. της 19.10-13.11.1978 (Δ΄ 594) και τις Υ.Α. 15794/19.12.1961 (Β΄ 35/1962), 1857/12.9.1970 (Β΄ 666), 25309/242/30.10.1971 (Β΄ 910), 80712/39707/2883/1306/21.5.2013 (ΑΑΠ 207), 50743/15.12.2017 (ΦΕΚ 4432/Β/2017).

2 Βλ. ανακοίνωση 18.03.2025: https://7mostendangered.eu/sites/castle-of-monemvasia-greece/ και αναλυτικό δελτίο: https://7mostendangered.eu/wp-content/uploads/2025/09/7ME2025-Castle-of-Monemvasia-Greece-Technical-Report.pdf

3 Ενδεικτικά ΑΔΑ: ΩΑ7Χ7Λ1-Μ3Τ , 6ΠΡΧ7Λ1-Β1Ω και ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ έναν χρόνο μετά: ΑΔΑ: 94ΤΖ7Λ1-ΖΑ1.

4 Ενδεικτικά ΑΔΑ: 6ΜΟΡ46ΜΤΛΡ-ΤΜΜ (2021ΕΠ02600007) και για την κατακύρωση ΑΔΑ: 99Π8ΩΚ9-Θ62.

5Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 για τη θέσπιση Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα σχέδια των κρατών και η αξιολόγησή τους θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι κάθε μέτρο (μεταρρύθμιση, επένδυση, δραστηριότητα) που χρηματοδοτείται από το ΤΑΑ συμμορφώνεται με την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» και τους περιβαλλοντικούς στόχους του κανονισμού για την επιβάρυνση που μπορεί να έχει στο περιβάλλον, στην κλιματική αλλαγή, στις επιπτώσεις σε ανθρώπινους και φυσικούς πόρους, στη ρύπανση, στην παραγωγή και διάθεση αποβλήτων, στην προστασία της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, στην κατάσταση διατήρησης οικοτόπων και ειδών, συμπεριλαμβανομένων όσων είναι ενωσιακού ενδιαφέροντος, κ.ά. (2021/C 58/01).

6 Όπως πχ: προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας, μελέτες και εργασίες τεκμηρίωσης, συμπληρωματική Έκθεση Σκοπιμότητας από την οποία να αποδεικνύεται ότι η απόδοση σε χρήση ή η φιλοξενία χρήσεων είναι συμβατή με το χαρακτήρα του μνημείου, την υφιστάμενη κατάστασή του, τις δυνατότητες του φέροντος συστήματός του, κ.ά.

7 Το περιεχόμενο της εν λόγω προμελέτης βρίσκεται στα έγγραφα που ανέβηκαν αργότερα στο ΕΣΗΔΗΣ, στο πλαίσιο του Διαγωνισμού που έγινε το 2024 για το τελεφερίκ.

8https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32021R0241 (Κανονισμός 2021/241 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.)

9 Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι: «σε κανένα σημείο των πρανών ή του περιμετρικού τείχους δεν έχει γίνει εφαρμογή ενεργητικών μέτρων προστασίας» και ότι κατά την αξονική πορεία του αναβατορίου διαπιστώθηκαν «επισφαλή τμήματα βραχόμαζας, κάποια από αυτά μεγάλου όγκου, και τα οποία κινδυνεύουν με απόσπαση και ολίσθηση/αναπήδηση να οδηγηθούν στα κατάντη. Σε κάποιες από τις επισφαλείς μάζες θεμελιώνεται το περιμετρικό τείχος, οπότε σε περίπτωση απόσπασης θα υπάρξει αλυσιδωτή κατάπτωση τμημάτων του τείχους. Επίσης τμήματα των λιθοδομών του περιμετρικού τείχους βρίσκονται σε οριακή κατάσταση ισορροπίας και κινδυνεύουν με κατάπτωση.» … «Ο εντοπιζόμενος κίνδυνος είναι στην περιοχή εκκίνησης, στην βάση του πρανούς όπου για την προστασία των εργαζομένων και των επιβατών θα πρέπει να εφαρμοστούν μέτρα προστασίας έναντι καταπιπτόντων/ολισθαινόντων βραχωδών μαζών και λιθόπλινθων.» … «Για την εξασφάλιση του έργου προτείνεται η λήψη παθητικών μέτρων προστασίας (κατασκευή φράκτη προστασίας, πλέγματα) και θα πρέπει να διερευνηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες η ευστάθεια τμημάτων του περιμετρικού τείχους που κινδυνεύουν με κατάπτωση. Για την εξασφάλιση αυτών απαιτούνται ενεργητικά μέτρα προστασίας (αγκυρώσεις, ηλώσεις, δοκοί υποθεμελίωσης, αρμολογήματα και ενισχύσεις – αποκαταστάσεις λιθοδομών).», κ.ά.

30 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ & Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

Προς τον κ. Υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών

Θέμα: Με κονδύλια του Τ.Α.Α. η κατασκευή του τελεφερίκ και η καταστροφή του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της Μονεμβασιάς. Γιατί επιτρέπετε να συνεχίζονται παρανόμως οι εργασίες και κατά παράβαση των όρων Ένταξης, ενώ το Έργο έχει λήξει από 31.12.2025;

Η Μονεμβασιά είναι κηρυγμένος τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, ιστορικό διατηρητέο μνημείο, παραδοσιακός οικισμός και αρχαιολογικός χώρος (οικισμός ήδη από τον 6ο αιώνα μ.Χ.),αποτελεί, δε, περιοχή Natura 2000, με Ειδική Ζώνη Διατήρησης και Προστασίας. Επομένως τελεί, λόγω της εξέχουσας σημασίας της, υπό ιδιαίτερο προστατευτικό καθεστώς.

Το παραπάνω προστατευτικό πλαίσιο δημιουργήθηκε μέσα στα τελευταία 100 χρόνια με διαδοχικές κηρύξεις της Ελληνικής Πολιτείας (1921, 1922, 1961, 1970, 1971, 1978, 2013), ενώ από το 2017 η Μονεμβασιά ανήκει και στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο «Natura 2000», καθώς εμπίπτει στην περιοχή περιοχή GR2540001 “Γιδοβούνι, Χιονοβούνι, Γαϊδουροβούνι, Κοράκια, Καλογεροβούνι, Κουλοχέρα και περιοχή Μονεμβασίας …”,η οποία έχει χαρακτηριστεί Ειδική Ζώνη Διατήρησης-ΕΖΔ για τους Οικοτόπους και τα είδη χλωρίδας/πανίδας κοινοτικού ενδιαφέροντος (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ), καθώς και ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας – ΖΕΠ για την Ορνιθοπανίδα και την προστασία σπάνιων, απειλούμενων ή μεταναστευτικών ειδών πτηνών ευρωπαϊκής σημασίας (Οδηγία 79/409/EΟK και 2009/147/ΕΚ)1. Τέλος, βάσει του ισχύοντος κυρωμένου δασικού χάρτη (ΦΕΚ 816/Δ/2022), τμήμα του επίμαχου έργου εμπίπτει εν μέρει σε δασική έκταση, χαρακτηρισμένη ως ΔΔ.

Ωστόσο, η 100χρονη προστατευτική πολιτική του ελληνικού κράτους άρχισε να υποχωρεί και να καταστρατηγείται δραματικά από το 2021 κ.ε., με διάφορες μεθοδεύσεις και με συνεχείς παραβιάσεις του θεσμικού πλαισίου, με ευθύνη του ίδιου του κράτους, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκούς πόρους μια τεράστια και καταστροφική εγκατάσταση τελεφερίκ στο Κάστρο της Μονεμβασιάς. Αυτό άλλωστε οδήγησε και τη EUROPA NOSTRA να κατατάξει το 2025 το Κάστρο της Μονεμβασιάς στα 7 πλέον απειλούμενα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη2.

Μέχρι τότε στη Μονεμβασιά είχαν ήδη ολοκληρωθεί από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ 4 έργα προστασίας (MIS 448319, MIS 355541, MIS 447934, MIS 299566), συνολικού Π/Υ: 3.059.695€, εκ των οποίων το ένα αφορούσε την αποκατάσταση και ανάδειξη ανατολικού τείχους στην Κάτω Πόλη, ενώ παράλληλα εκπονήθηκαν με εθνικούς πόρους (Π.Δ.Ε.) οι μελέτες για δύο ακόμη έργα αποκατάστασης, του Ι.Ν. του Ελκόμενου Χριστού και του νότιου επιθαλάσσιου τείχους με τον νοτιοδυτικό προμαχώνα του, στην Κάτω Πόλη. Για την υλοποίηση των δύο έργων, που ξεκίνησαν τον Ιούλιο 2019 με ορίζοντα υλοποίησης τον Δεκέμβριο 2023, η τότε υπουργός Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ, Μυρσίνη Ζορμπά, εξασφάλισε χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 3.000.000€ (ΑΔΑ: Ω5ΜΒ4653Π4-2Ι3 και 60ΙΘ4653Π4-3Ρ6).

Παράλληλα, τον Μάιο 2019, ο ΣΥΡΙΖΑ ενέκρινε την υλοποίηση του έργου «Μέτρα Σταθεροποίησης βραχωδών πρανών κάστρου Μονεμβασιάς» από την Περιφέρεια Πελοποννήσου, με τον όρο να εφαρμοστεί η εγκεκριμένη από το ΥΠ.ΠΟ. μελέτη του ΕΜΠ «Γεωλογική – Γεωτεχνική έρευνα και διατύπωση μέτρων στερέωσης ψηλών βραχωδών πρανών και υπερκείμενων τειχών κάστρων και προστασίας υποκείμενων ιστορικών μνημείων» και το έργο να υλοποιηθεί υπό την εποπτεία των αρμόδιων Υπηρεσιών του ΥΠΠΟ(ΑΔΑ: 6ΑΕ54653Π4-ΥΦΣ). Τον Δεκέμβριο 2019, το έργο αυτό -που περιλάμβανε και τοποθέτηση ενόργανης παρακολούθησης- εντάχθηκε στο Ε.Π. «Πελοπόννησος 2014-2020» (ΟΠΣ 5048167), με Π/Υ: 2.500.000€ και λήξη την 25.04.2022 (ΑΔΑ: ΩΑ7Χ7Λ1-Μ3Τ).

Όμως ήδη από το 2020, επί κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, η υλοποίηση και η εξέλιξη των τριών αυτών έργων προστασίας εμφανίζεται τουλάχιστον προβληματική και σίγουρα επικίνδυνη.

Στα δύο έργα προστασίας του ΥΠΠΟ μειώθηκε ο προϋπολογισμός [κατά 1.800.000€ (!)] και μεταφέρθηκαν στις καλένδες για το 2027 και το 2028 αντίστοιχα. Ειδικότερα, το έργο «Αποκατάσταση και ανάδειξη εκκλησιαστικού συγκροτήματος του Ι.Ν. του Ελκόμενου Χριστού στην Κάτω Πόλη Μονεμβασίας» η νυν Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, το έχει τροποποιήσει μέχρι σήμερα 4 φορές, μειώνοντας τον προϋπολογισμό του από 1.500.000€ σε 1.000.000€. Άλλες4 φορές έχει τροποποιήσει το έργο «Αποκατάσταση και Ανάδειξη του νότιου επιθαλάσσιου τείχους και του νοτιοδυτικού προμαχώνα του στην Κάτω Πόλη Μονεμβασίας», μειώνοντας σταδιακά τον προϋπολογισμό του από 1.500.000€ σε μόλις 200.000€, παρότι γνώριζε ότι ένα τέτοιο έργο θα έπρεπε να έχει τουλάχιστον ολοκληρωθεί πριν από οποιαδήποτε άλλη επέμβαση στην περιοχή, όπως άλλωστε και το έργο της βραχοπροστασίας, που υλοποιούσε η Περιφέρεια και θεωρητικά επέβλεπε το ΥΠΠΟ (ενδεικτικοί ΑΔΑ: 66ΒΧ4653Π4-ΥΗ9/2020, 91ΧΓ46ΝΚΟΤ-ΕΟΘ/2026, ΩΙΙ74653Π4-Λ2Η/2021, ΨΗΞ646ΝΚΟΤ-6ΚΨ/2024, 91ΨΚ46ΝΚΟΤ-6ΣΛ/2025, ΕΨΖΨ46ΝΚΟΤ-Β99/2026).

Παράλληλα, ως προς τη βραχοπροστασία, δλδ στο έργο ΕΣΠΑ (2014-2020) «Μέτρα Σταθεροποίησης βραχωδών πρανών κάστρου Μονεμβασιάς» της Περιφέρειας, παρατηρείται: α) τεράστια κακοδιαχείριση και καθυστέρηση υλοποίησης (κατά 3-4 χρόνια), με αποτέλεσμα να απενταχτεί και να ενταχθεί εκ νέου στο ΕΣΠΑ 2021-2027, ενώ θα έπρεπε να έχει παραδοθεί ήδη από Απρίλιο 2022, προθεσμία που άρχισε συνεχώς να μετατίθεται, από τον Αύγουστο 2023 στον Μάρτιο 2025, χωρίς να έχει ακόμη εκδοθεί Απόφαση Ολοκλήρωσης της Πράξης3, β) εκτίναξη του προϋπολογισμού του από τα 2 στα 3,7εκ. (κατά 1,7 εκ. ευρώ!), μετά την υπογραφή της σύμβασης με τον Ανάδοχο (KONTOS CONCREATE A.T.E.) και όσο εξελισσόταν η σύμβαση αυτή, γ) κατακύρωση το 2023 στον ΙΔΙΟ Ανάδοχο, τόσο του έργου ΠΔΕ για τον φωτισμό του Βράχου, Π/Υ 980.542€4, όσο και του επίμαχου έργου του ΤΑΑ για την προμήθεια και εγκατάσταση του τελεφερίκ, Π/Υ 4.650.000€ (υποέργο 1, βλ. παρακάτω).

Τα παραπάνω, βέβαια, δεν εμπόδισαν στις 09.12.2025 τον Δήμο Μονεμβασιάς να υποβάλει ΝΕΑ πρόταση για έργο σε πρόγραμμα του ΥΠΕΣ, ύψους: 190.000€, με 2 υποέργα, αφενός για «Υπηρεσίες ενόργανης παρακολούθησης των βραχωδών πρανών Κάστρου Μονεμβασίας», Π/Υ: 40.000€, αφετέρου για «Συντήρηση και αποκατάσταση ζημιών των βραχωδών πρανών Κάστρου Μονεμβασίας», Π/Υ: 150.000€, δηλαδή για τα ίδια πράγματα που είχαν ήδη θεωρητικά υλοποιηθεί και πληρωθεί με πόρους του ΕΣΠΑ.

Άραγε, είχαν όντως υλοποιηθεί και ληφθεί τα κρίσιμα μέτρα βραχοπροστασίας ή τελικά συνομολογείται ότι από το 2019 κ.ε. διασπαθίστηκαν πόροι ύψους 3,7 ε.κ. ευρώ χωρίς να έχουν πραγματοποιηθεί ούτε τα στοιχειώδη, την στιγμή που ακόμη και στα έργα προστασίας του ΥΠΠΟ, όπως η αποκατάσταση του νότιου επιθαλάσσιου τείχους και του προμαχώνα του, μειώθηκαν οι πόροι δραματικά και μετατέθηκαν στις καλένδες;

Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν, εκτός από διαχειριστική ανεπάρκεια και διασπάθιση δημοσίου χρήματος, ουσιαστική αδιαφορία για τα πρακτικά και πραγματικά προβλήματα της περιοχής σε βασικές λειτουργίες και υποδομές (πχ ύδρευσης με υφάλμυρο νερό, αποχέτευσης που ξεχειλίζει εντός της καστροπολιτείας, ανάγκη συντήρησης βράχου, τείχους, κ.α.), που τραβάνε στον χρόνο και ποτέ δεν λύνονται. Διαφορετικά δεν μπορεί να εξηγηθεί με λογικούς όρους ότι σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή, το μόνο που σκέφτηκαν οι «αρμόδιοι» -ή μάλλον οι «επιτήδειοι»- ότι έλειπε στη Μονεμβασιά το 2021, με την έλευση του Τ.Α.Α., ήταν ένα τουριστικό τελεφερίκ, που για να «περάσει», θα έπρεπε να παρουσιαστεί ως δήθεν «αναβατόριο ΑΜΕΑ». Πρόκειται, δε, για μια μείζονα παρέμβαση, που αφορά μία έκταση τουλάχιστον 310 στρεμμάτων.

Σε αυτή την «ιδέα» προσέτρεξε και δέχθηκε να «χρηματοδοτήσει» το Υπουργείο Οικονομικών, παρότι ήταν σε γνώση του όλα τα παραπάνω και η προβληματική εικόνα των ήδη εξελισσόμενων έργων εκεί. Άλλωστε είναι προφανές ότι πριν την ένταξη του έργου του τελεφερίκ σε χρηματοδότηση, το ΥΠΟΙΚ και οι Διαχειριστικές Αρχές, που έχουν συνολική εικόνα των υλοποιούμενων έργων σε μια περιοχή, όφειλαν να γνωρίζουν ότι ήταν σε εξέλιξη η υλοποίηση του Έργου (ΕΣΠΑ): «Μέτρα Σταθεροποίησης βραχωδών πρανών κάστρου Μονεμβασιάς», που αυτονοήτως θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί πριν από οποιαδήποτε άλλη επέμβαση για λόγους ασφαλείας και ευστάθειας του βράχου, ιδίως μετά τα ευρήματα της ειδικής μελέτης του ΕΜΠ. Επίσης, ήταν ΗΔΗ σε γνώση του ΥΠΟΙΚ και το εκτελούμενο με πόρους ΠΔΕ έργο του ΥΠΠΟ:«Αποκατάσταση και Ανάδειξη του νότιου επιθαλάσσιου τείχους και του νοτιοδυτικού προμαχώνα του στην Κάτω Πόλη Μονεμβασίας», που επίσης θα έπρεπε να έχει τουλάχιστον ολοκληρωθεί πριν από οποιαδήποτε άλλη επέμβαση στην περιοχή για λόγους προστασίας του μνημείου και ασφαλείας κατοίκων και επισκεπτών. Αντ’ αυτού όμως, ο ΥΠΟΙΚ συναινούσε σε κάθε παράταση της λήξης του και σε κάθε μείωση του προϋπολογισμού του, που έφτασε να είναι μόλις 200.000€, αντί του εγκεκριμένου 1.500.000€ από την προηγούμενη κυβέρνηση. Αυτό πιστοποιεί, όχι μόνο την έλλειψη σχεδιασμού και συντονισμού στη διαχείριση έργων αλλά και μια τεράστια σκοπιμότητα, που σκοπό είχε την ευκαιριακή αφαίμαξη εθνικών και κοινοτικών πόρων με κάθε τρόπο.

Παρόλα αυτά, στις 19.12.2022 το έργο του τελεφερίκ εντάχθηκε με απόφαση του ΥΠΟΙΚ στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και στη Δράση 16735: «Αξιοποίηση της τέχνης ως συνταγογραφούμενης θεραπείας…», με τίτλο: «Sub.1.2.2 Προμήθεια και Εγκατάσταση Αναβατορίου ατόμων για το Κάστρο της Μονεμβασιάς και συνοδά έργα» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5198124) και Π/Υ 6.800.360€, με ημερομηνία λήξης: 31.12.2025 (ΑΔΑ: ΨΨΖΩΗ-ΦΕΤ).

Σύμφωνα με την Πράξη Ένταξης εμπλεκόμενοι φορείς είναι ο Δήμος Μονεμβασιάς (Φορέας Υλοποίησης/Κύριος του Έργου) και το Υπουργείο Πολιτισμού (Φορέας Χρηματοδότησης/Υπουργείο Ευθύνης) και σύμφωνα με το ΤΔΕ το Έργο αποτελείται από 3 Υποέργα, ως εξής: Υποέργο 1 (Δήμος): «Προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων για το κάστρο της Μονεμβασίας». Η δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 4.650.000€, ποσό δηλαδή υπερβολικό για ένα μόνο υποέργο, που στο Φυσικό Αντικείμενο του Τ.Δ.Ε. περιγράφεται απλώς ως «αναβατόριο» για την υποστήριξη των εμποδιζόμενων και ατόμων με κινητικές δυσκολίες. Υποέργο 2 (ΥΠΠΟ): «Διαμόρφωση δικτύου διαδρομών περιήγησης στην Άνω Πόλη». Η δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 564.000€ και αφορά την εκπόνηση και εφαρμογή μελετών διαμόρφωσης δικτύου διαδρομών περιήγησης στον αρχαιολογικό χώρο της Άνω Πόλης, αν και προβλέπεται μόνο κάποια τμήματα του δικτύου να είναι προσεγγίσιμα από εμποδιζόμενα άτομα. Υποέργο 3 (ΥΠΠΟ):«Αποκατάσταση της ανωδομής του τμήματος τείχους της Άνω Πόλης της Μονεμβάσιας στη θέση άφιξης του αναβατορίου». Η δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 322.580€ και αφορά το τμήμα του τείχους που θεμελιώνεται στο απότομο βραχώδες πρανές που οριοθετεί την Άνω Πόλη Μονεμβασίας).

Όταν όμως το έργο εντάχθηκε στο ΤΑΑ τον Δεκέμβριο 2022 ήταν εντελώς ανώριμο και με ελλιπέστατη αιτιολόγηση και αξιολόγηση, προκειμένου να αποσπάσει, με ψευδή στοιχεία και «εικονικές» εγκρίσεις, χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGeneration EU. Αυτό αποδεικνύεται από τα παρακάτω αδιαμφισβήτητα δεδομένα:

Καταρχάς η Απόφαση Ένταξης αποσιωπά από τα σχετικά της όλο το προαναφερθέν εθνικό και κοινοτικό πλαίσιο προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της Μονεμβασιάς, αφού επικαλείται εξ αυτών μόνο την κήρυξη του 1922 και ένα e-mail του Υπουργείου Πολιτισμού (σχετ. 21), ενώ αναφέρεται και σε μια γενικόλογη «πληρότητα των στοιχείων του Έργου και συμβατότητα αυτού με τους γενικούς και ειδικούς στόχους του ΤΑΑ» στην οποία στηρίχθηκε η «θετική αξιολόγηση της ΕΥΣΤΑ» (σχετ. 23). Αυτή όμως η «πληρότητα» αφενός δεν τεκμαίρεται από πουθενά, αφετέρου η «θετική αξιολόγηση της ΕΥΣΤΑ» δεν φέρει ημερομηνία και αριθμό πρωτοκόλλου.

Και αυτό, διότι ήταν σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς γνωστό, τόσο το ιδιαίτερο προστατευτικό καθεστώς της περιοχής που παραλείπεται, όσο και το επίπεδο ανωριμότητας του έργου και κυρίως ο κίνδυνος παραβίασης των ενωσιακών κανόνων ένταξής του σε χρηματοδότηση, αφού δεν είχε καν περιβαλλοντική αδειοδότηση (εκκρεμούσε από Φεβρουάριο 2022) και προσέκρουε στην αρχή «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» για τα έργα του ΤΑΑ5.

Στο λεκτικό της Απόφασης Ένταξης και στο Φ.Α. του Υποέργου 1 (σελ. 14) χρησιμοποιείται ως πρόφαση, εσκεμμένα και παραπλανητικά, η «εξασφάλιση της πρόσβασης εμποδιζόμενων ατόμων καθώς και ατόμων με κινητικές δυσκολίες στην Άνω Πόλη Μονεμβασίας». Διότι, το εν λόγω υποέργο, όπως αποδείχτηκε στην πορεία, τελικά υπέκρυπτε μια αναντίστοιχη με τις ανάγκες, τεράστια παρέμβαση στον τόπο και στο τοπίο, που απαιτούσε εκτεταμένες εκσκαφές, εκβραχισμούς, κατασκευές πυλώνων και κτιρίων από μπετόν αρμέ, μια δηλαδή μαξιμαλιστική εγκατάσταση τουριστικού τελεφερίκ διπλής κατεύθυνσης με δύο καμπίνες μεταφοράς δεκάδων ατόμων (200 ατόμων/ώρα), στη θέση του υποτιθέμενου «αναβατορίου» που παραμένει ακόμα και σήμερα στον τίτλο της Πράξης (!), αν και δεν εκπληροί τον σκοπό της.

Για να επιτευχθεί ο σκοπός των «εμπνευστών» της πρότασης, δρομολογήθηκαν μια σειρά από ενέργειες και μεθοδεύσεις, συγκεκριμένων φορέων, προκειμένου να αποσπάσουν κονδύλια του ΤΑΑ, ήδη από το 2021. Ειδικότερα:

Στις 09.04.2021 η «Αναπτυξιακή Πάρνωνα» αποφάσισε «ξαφνικά» την πρόσληψη ενός αρχιτέκτονα προκειμένου να εκπονήσει μια προμελέτη με αντικείμενο τη «διερεύνηση των δυνατοτήτων εγκατάστασης ενός πανοραμικού αναβατορίου ατόμων πλαγιάς ή εναέριου για την πρόσβαση στην άνω πόλη του κάστρου της Μονεμβασιάς τουλάχιστον 12 ατόμων και ελάχιστων εσωτερικών διαστάσεων (1,20μ. x 2,20μ.), ηλικίας άνω των 61 ετών, ατόμων ΑΜΕΑ, τουλάχιστον 2 αμαξιδίων μετά των συνοδών τους, καθώς και κλίνης ασθενοφόρου με το απαραίτητο ιατρικό προσωπικό» (ΨΠΒΚ46ΜΝΠ3-97Δ). Από εκεί και μετά η «διερεύνηση των δυνατοτήτων» εξελίσσεται, ΠΡΙΝ ΚΑΝ υπάρξει αυτή η διερεύνηση, σε «προμήθεια και εγκατάσταση» αναβατορίου, παρά το ειδικό, εθνικό και υπερεθνικό, καθεστώς προστασίας της περιοχής και χωρίς να έχει προηγηθεί καν μια στοιχειώδης διαβούλευση και επαρκή στοιχεία τεκμηρίωσης.

Στις 08.06.2021 συνεδριάζει άρον άρον το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, με βάση μόνο ένα έγγραφο του Δήμου Μονεμβασιάς με ημερομηνία 22.04.2021 (όταν δεν υπήρχε καν η θρυλούμενη προμελέτη, ούτε είχε προσληφθεί ακόμη ο αρχιτέκτονας που θα την έκανε) για να γνωμοδοτήσει επί μιας άγνωστης «πρότασης χωροθέτησης», δηλαδή μιας ιδέας.

Στις 23.09.2021 εκδίδεται η εγκριτική Απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού -με βάση τη γνωμοδότηση του Ιουνίου και το έγγραφο του Δήμου του Απριλίου (σχετ. 11)- για την «πρόταση χωροθέτησης αναβατορίου ατόμων για την Άνω Πόλη της Μονεμβασίας..» (ΑΔΑ:ΨΕ754653Π4-8ΩΒ).Στην Υ.Α. ζητείται απλώς να κατατεθεί εκ νέου στο ΚΑΣ η «πλήρης μελέτη», ενώ δεν υπήρχε, μέχρι τη συνεδρίαση του Ιουνίου, ΚΑΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ, παρά μόνο μια «ιδέα».

Περαιτέρω, από τα σχετικά και τους όρους της εν λόγω γενικόλογης Υ.Α. παραλείπεται, όχι μόνο το σύνολο του προστατευτικού πλαισίου της περιοχής αλλά και το κανονιστικό πλαίσιο εντός του οποίου θα έπρεπε, βάσει νόμου, να εξεταστεί πρώτα επί της αρχής η δυνατότητα ή μη μιας τέτοιας παρέμβασης, καθώς πρόκειται για μείζονα παρέμβαση σε μείζονος σημασίας μνημείο/αρχαιολογικό χώρο, οπότε θα έπρεπε να ακολουθηθούν όσα ορίζονται στην ΚΥΑ «εκπόνησης μελετών και της εκτέλεσης εργασιών σε ακίνητα μνημεία» (ΦΕΚ 2837/Β/2019), όπου εμπεριέχεται σειρά απαιτήσεων και ενεργειών, που θα έπρεπε να προηγηθούν6. Το πλαίσιο αυτό εσκεμμένα αποσιωπήθηκε για να μην εφαρμοστεί.

Στις 05.10.2021 ο Δήμος Μονεμβασιάς στέλνει έγγραφο στον τότε Φορέα Διαχείρισης Πάρνωνα, Μουστού, Μαινάλου & Μονεμβασίας για γνωμοδότηση μιας προμελέτης για το αναβατόριο. Από την απάντηση του Φ.Δ. στις 02.11.2021 για το είδος του αναβατορίου, που κλήθηκε να γνωμοδοτήσει (Ω5Α146Μ9Θ5-ΚΨΝ), προκύπτει ότι τουλάχιστον μέχρι τον Νοέμβριο 2021 αυτό αφορούσε την προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων για «πρόσβαση ηλικιωμένων ατόμων με κινητικές δυσκολίες στην Άνω Πόλη της Μονεμβασίας με χωρητικότητα καμπίνας 15 ατόμων ή 2 αμαξιδίων ΑΜΕΑ ή 1 φορείου ασθενοφόρου με 2 τραυματιοφορείς».

Στις 07.07.2022 ο Δήμος Μονεμβασιάς διαβιβάζει στο ΥΠΠΟ μια «προμελέτη» και το ΚΑΣ συνεδριάζει στις 20.07.2022 για να γνωμοδοτήσει, ενώ η προηγούμενη Υ.Α. του 2021 ζητούσε «πλήρη μελέτη» και όχι προμελέτη.

Σε συνέχεια των παραπάνω μεθοδεύσεων εκδίδεται από την Υπουργό Πολιτισμού η από 04.08.2022 Υ.Α., τροποποιητική της προηγούμενης, με τίτλο: «Έγκριση α) της τροποποίησης της Υπουργικής Απόφασης με αρ. πρωτ. 452351/23-09-2021 με θέμα: “Έγκριση πρότασης χωροθέτησης αναβατορίου ατόμων για την Άνω Πόλη Μονεμβασίας” και β) προμελέτης εγκατάστασης κατασκευής εναέριου αναβατορίου δυο καμπίνων στο Κάστρο της Μονεμβασίας». Η Υ.Α. της 04.08.2022 έθεσε κάποιους όρους και ζήτησε την εκπόνηση μιας σειράς οριστικών μελετών, όπως: Πλήρη αρχιτεκτονική και στατική μελέτη, Γεωτεχνική μελέτη και Υδραυλική μελέτη, που θα έπρεπε να κατατεθούν εκ νέου στο ΚΑΣ, με την επισήμανση ότι «η μη τήρηση του ανωτέρω όρου οδηγεί αυτόματα στην άρση οποιασδήποτε χορηγηθείσας έγκρισης από την πλευρά του ΥΠΠΟ» (6ΣΙΞ4653Π4-ΗΙΒ).

Από τον τίτλο πάντως της από 04.08.2022 Υ.Α. αλλά και το περιεχόμενο της από 07.07.2022 «προμελέτης» του Δήμου που ενέκρινε το ΥΠΠΟ7, προκύπτει αβίαστα ότι «ξαφνικά» και μέσα σε λίγους μήνες το αναβατόριο «μιας καμπίνας 15 ατόμων, άνω των 61 ετών ή με κινητικές δυσκολίες μετατρέπεται σε «εναέριο αναβατόριο δύο καμπίνων», αντιστρεπτής λειτουργίας και ικανότητας ταυτόχρονης μεταφοράς 160 ατόμων/ώρα.

Άρα, όταν εντάχθηκε το έργο στο ΤΑΑ στις 19.12.2022, ο αρχικός σκοπός του αναβατορίου είχε ήδη ανατραπεί. Επομένως ήταν γνωστό σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ότι το Φυσικό Αντικείμενο που άρχισε να εκτελείται ΗΔΗ δεν συμφωνούσε με το Φυσικό Αντικείμενο που περιγράφεται στην Απόφαση Ένταξης, ούτε βέβαια συμφωνούσε με τον σκοπό της Δράσης, στην οποία εντάχθηκε.

Επομένως ο Υπουργός Οικονομικών υπέγραψε μια Απόφαση Ένταξης, γνωρίζοντας ήδη ότι το επίμαχο έργο θα είχε σοβαρά ζητήματα επιλεξιμότητας δαπανών λόγω αλλαγής του φυσικού του αντικειμένου, γι αυτό και η εν λόγω «μετατροπή» του έργου από αναβατόριο για άτομα με ειδικές ανάγκες σε τελεφερίκ για το ευρύτερο κοινό, δηλ. σε τουριστικό εργαλείο προώθησης της περιοχής, έγινε «σιωπηρά» και με ψευδή περιγραφή στα Τεχνικά Δελτία.

Τόσο λοιπόν ο ίδιος ο ΥΠΟΙΚ, όσο και η ΕΥΣΤΑ, γνώριζαν ήδη ότι τέτοιου είδους σκοπός και δαπάνες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Ταμείου Ανάκαμψης και Σταθερότητας και στις επιλέξιμες από αυτό κατηγορίες δαπανών, όπως αυτές περιγράφονται στο άρθρο 3 «Πεδίο εφαρμογής» σε συνδυασμό με το άρθρο 17 «Επιλεξιμότητα» του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2418 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες όμως του ΥΠΟΙΚ για την παρακολούθηση του έργου φαίνεται ότι παρέβλεψαν και άλλα κρίσιμα στοιχεία στην «θετική αξιολόγηση» που έδωσαν, όπως π.χ. η έλλειψη οποιασδήποτε περιβαλλοντικής αξιολόγησης αλλά και το περιεχόμενο της «προμελέτης» που εγκρίθηκε για το Υποέργο 1 και στην οποία είχαν σίγουρη πρόσβαση, άλλωστε υπάρχει και στα έγγραφα που ανέβηκαν αργότερα στο ΕΣΗΔΗΣ για τον Διαγωνισμό του τελεφερίκ (Α.Α. ΕΣΗΔΗΣ: 345810,1). Πρόκειται πάντως για ένα πρόχειρο τεύχος 397 σελίδων που περιλαμβάνει αρχικά μια τεχνική περιγραφή και ακολούθως μια σειρά αντιφατικών μεταξύ τους επιμέρους προμελετών, όπου η κάθε μία αφορά διαφορετικό είδος εγκατάστασης και «αναβατήρα», ακόμα και σε διαφορετικά σημεία χωροθέτησης και οι οποίες, άλλοτε αφορούν μονής και άλλοτε διπλής κατεύθυνσης εγκατάσταση, άλλοτε μία και άλλοτε δύο καμπίνες, κ.λπ., οφθαλμοφανείς δηλαδή διαφορές και αντιφάσεις που κάθε άλλο παρά ωριμότητα έργου και «πληρότητα στοιχείων» που πιστοποιούν.

Ειδικότερα, αυτό που ενέκρινε και η Υπουργός Πολιτισμού στις 04.08.2022, ως ενιαία «προμελέτη», περιλάμβανε: Μια τεχνική περιγραφή στην Εισαγωγή, 10 σελίδων, όπου γίνεται για πρώτη φορά λόγος για «προμήθεια και η εγκατάσταση ενός εναέριου αναβατήρα αντιστρεπτής λειτουργίας με δύο καμπίνες 15 θέσεων», κάτι που υιοθέτησε η Υ.Α., χωρίς να υπάρχει κανένα επαρκές στοιχείο, πλην της συγκεκριμένης αναφοράς. Διότι το τεύχος στη συνέχεια περιλαμβάνει: α) μια «τοπογραφική προμελέτη» (Ιουλίου 2021), για ένα αναβατόριο, μονής κατεύθυνσης και μιας καμπίνας 12 ατόμων (σελ. 12), β) μια ισχνότατη «αρχιτεκτονική προμελέτη» (Ιουλίου 2021), μόλις τριών (3) σελίδων κειμένου (!), επίσης για αναβατόριο μονής κατεύθυνσης και μιας καμπίνας 15 ατόμων(σελ. 22), γ) μια δήθεν «στατική προμελέτη» (Μαΐου 2022), που εξαντλείται σε πίνακες αριθμών στα αγγλικά, χωρίς κείμενο (σελ. 38), δ) Μια Η/Μ προμελέτη (Ιουνίου 2022, σελ. 345) και ε) Μια «προκαταρκτική βραχομηχανική μελέτη» (Ιουνίου 2022, σελ. 360) που εστίασε στην «εκτιμώμενη πορεία του αναβατορίου», εγείροντας όμως σοβαρότατα ζητήματα ασφαλείας, μετά από επιτόπια έρευνα9. Αυτά τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι θα έπρεπε πρώτα να έχει ολοκληρωθεί το έργο ΕΣΠΑ για τη στήριξη των βραχωδών πρανών, πριν αποφασιστεί η όποια νέα παρέμβαση στην περιοχή.

Παρόλα αυτά, στις 11.11.2022 εκδόθηκε από το ΥΠΠΟ και η Απόφαση «Έγκρισης υλοποίησης του έργου «Προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων για το κάστρο της Μονεμβασίας» από το Δήμο Μονεμβασίας, ως φορέα υλοποίησης» (ΩΤΦΩ4653Π4-52Γ), παρά την ήδη διαφαινόμενη αδυναμία του να το εκτελέσει (επί 1,5 χρόνο ούτε μια σωστή μελέτη δεν είχε γίνει).

Οι μεθοδεύσεις της κυβέρνησης συνεχίζονται και την επόμενη περίοδο, με αδιαφάνεια και έλλειψη λογοδοσίας, αφού το Υπουργείο Πολιτισμού εμπόδιζε ακόμη και συλλόγους της περιοχής να έχουν πρόσβαση σε έγγραφα και στοιχεία του έργου, προσπαθώντας να αποτρέψει με κάθε τρόπο μια ενδεχόμενη προσφυγή στο ΣτΕ. Είναι χαρακτηριστικό, ότι στιςαιτήσεις του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασιάς για χορήγηση αντιγράφων των γνωμοδοτήσεων και των πρακτικών του ΚΑΣ, το ΥΠΠΟ είτε απαντούσε μερικώς είτε καθόλου, κατά παράβαση του Κ.Δ.Δ., με αποτέλεσμα μετά την από 21.03.2023 πρώτη τους αίτηση, τελικά αυτά να του χορηγηθούν στις 14 & 15.2.2024, σχεδόν έναν χρόνο μετά, προκειμένου να παραχθούν νέα τετελεσμένα.

Στις 25.10.2023 γίνεται η πρώτη προκήρυξη για το τελεφερίκ από τον Δήμο Μονεμβασιάς (ΑΔΑ: 6Υ68ΩΚ9-ΝΑ4), ως «δημόσιο έργο» (Α.Α. ΕΣΗΔΗΣ: 204178), χωρίς να περιλαμβάνεται τίποτα ουσιώδες στον φάκελο, καμία μελέτη ή προμελέτη, ούτε καν η «εγκεκριμένη προμελέτη» από το ΥΠΠΟ, παρά μόνο κάποιες «ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΤΕΛΕΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (όπου «ομολογείται» ο κερδοσκοπικός σκοπός του έργου, η χρήση του για μαζικό τουρισμό και η έλλειψη περιβαλλοντικής αδειοδότησης) και μια «ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, όπου μαρτυρείται η έλλειψη τοπογραφικής αποτύπωσης, αφού ζητείται να εκπονηθεί από τον ανάδοχο ακόμα και ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ σχέδιο «χάραξης της γραμμής του αναβατήρα». Άραγε ούτε τότε γνώριζε το ΥΠΟΙΚ από τον φάκελο του έργου ότι τα συγκεκριμένα δεν πληρούσαν τους σκοπούς και το Φ.Α. της Πράξης Ένταξης; Ούτε αναρωτήθηκε γιατί η περίφημη «προμελέτη», που υποτίθεται ότι εγκρίθηκε από το ΥΠΠΟ τον Αύγουστο 2022, δεν αναρτήθηκε στο ΕΣΗΔΗΣ τον Οκτώβριο του 2023;

Στις 06.03.2024 δημοσιεύεται δεύτερη Προκήρυξη (κατόπιν ακύρωσης της πρώτης)και το άλλοτε «αναβατόριο» ανεβαίνει στο ΕΣΗΔΗΣ (Α.Α. 345810,1)ως «Προμήθειες και Υπηρεσίες», με μόνο το cpv: 34612200-2, δηλαδή «τελεφερίκ», αποκρύπτοντας / υποβαθμίζοντας τα υπόλοιπα cpvs και άρα όλες τις «καταστροφικές» εργασίες (εκβραχισμούς, κατασκευαστικά κτιρίων, εκσκαφές, μετακινήσεις γαιών, κ.λπ.) (6ΝΛ1ΩΚ9-ΑΓΖ). Τα τεύχη που αναρτώνται στον φάκελο «ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ» είναι, όπως προαναφέρθηκε, πρόχειρα, αντιφατικά και ανεπίκαιρα, αφού στην πλειοψηφία τους αφορούν αναβατήρα μονής κατεύθυνσης και μιας καμπίνας, σε άλλη θέση, ενώ αναρτάται ακόμα και μια ΜΗ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ «Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων» του Δήμου (Οκτωβρίου 2021), ως να ήταν κάτι που ίσχυε, ενώ αφορούσε και αυτή άλλο είδος παρέμβασης και άλλο είδος αναβατήρα. Στη νέα, δε, «Τεχνική Περιγραφή» (Ιανουαρίου 2024), που δεν φέρει καμία έγκριση/θεώρηση του ΥΠΠΟ, άλλαξε ακόμα και η μεταφορική ικανότητα του «αναβατήρα», από 160 άτομα ανά ώρα, σε 200 άτομα ανά ώρα! (σελ. 9), επιβεβαιώνει όμως εκ νέου την «έλλειψη ακριβούς αποτύπωσης» και προκαταρκτικού σχεδίου χάραξης (σελ. 10), που ακόμα δεν υπήρχε!

Στις 17.05.2024 -και ενώ εκκρεμεί προσφυγή στο ΣτΕ- το ΥΠΠΟ σπεύδει να εκδώσει Απόφαση έγκρισης για τη «Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων» του τελεφερίκ, χωρίς ακόμη να υπάρχει ούτε προκαταρκτικό σχέδιο χάραξης, προκειμένου εν συνεχεία η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου να εκδώσει Α.Ε.Π.Ο. (ΑΔΑ: ΡΗ1ΕΟΡ1Φ-ΣΞ1), αν και με πλήθος όρων, που μέχρι σήμερα δεν τηρούνται (όπως πχ οι απαιτούμενες εγκρίσεις από τεχνικές υπηρεσίες πριν την έναρξη υλοποίησης). Το δε ΥΠΠΟ εκδίδει ορθή επανάληψη, κατόπιν αυτής, στις 05.07.2024 (!) [ΨΕΘΘ46ΝΚΟΤ-3ΣΧ].

Το έργο κατακυρώνεται στον Ανάδοχο στις 28.06.2024 και η Σύμβαση μεταξύ Δήμου και Αναδόχου υπογράφεται στις 23.07.2024, όμως μόλις 5 μήνες μετά, Δεκέμβριο 2025, ο Δήμος σπεύδει να πληρώσει στον Ανάδοχο ποσά ύψους 2,5 ε.κ. ευρώ και να «παραλάβει» υλικά και τμήματα του εξοπλισμού και της ανωδομής του τελεφερίκ, δηλαδή πριν ακόμη εκπονηθούν και εγκριθούν οι οριστικές μελέτες (και άρα κρίσιμων τμημάτων) του έργου10, δηλαδή κατά παράβαση της από 04.08.2022 Υ.Α. έγκρισης του ΥΠΠΟ ενώ θα μπορούσε αυτό να επιφέρει ακόμα και ανάκληση της έγκρισής του. (ΑΔΑ: ΡΠ9ΔΩΚ9-ΙΦΒ, ΡΡΧ2ΩΚ9-ΖΤ0).

Τελικά οι δήθεν «οριστικές μελέτες» εγκρίνονται με την από 19.05.2025 Απόφαση του ΥΠΠΟ (ΑΔΑ: 65ΖΥ46ΝΚΟΤ-ΙΒΜ), η οποία είναι γενικόλογη και δεν αναφέρει συγκεκριμένα ποιες ακριβώς μελέτες εγκρίνει, προκειμένου να προκαταλάβει την κρίση του ΣτΕ, εν όψει της δίκης που θα γινόταν στις 24.09.2025. Έτσι, δόθηκε ψευδώς η εντύπωση ότι η εν λόγω έγκριση αφορούσε όλες τις «οριστικές μελέτες», που είχαν διαταχθεί με την από 04.08.2022 εγκριτική Υπουργική Απόφαση (6ΣΙΞ4653Π4-ΗΙΒ), όπως όμως αποδείχθηκε αργότερα, σε αυτές δεν περιλαμβανόταν καν η «υδραυλική μελέτη», που επίσης είχε διαταχθεί τότε. Η συγκεκριμένη μελέτη, όχι μόνο κατατέθηκε και εγκρίθηκε σχεδόν έναν χρόνο αργότερα (Φεβρουάριο 2026, 9ΛΔΡ46ΝΚΟΤ-ΧΘ4) αλλά χρειάστηκε ακόμη πλήθος «επικαιροποιήσεων» των «οριστικών μελετών», όπως αποδεικνύεται από Πρακτικό του Δήμου, τον Απρίλιο 2026 ! (9ΖΔΡΩΚ9-ΙΨΘ), χωρίς όμως ούτε αυτές να έχουν μέχρι σήμερα εγκριθεί από το ΥΠΠΟ.

Με τέτοιου είδους μεθοδεύσεις και παραπλανητικά στοιχεία -αλλά και με τις διαβεβαιώσεις του ΚΑΣ ότι δεν θα υπάρξουν «εκβραχισμοί»- εκδόθηκε η Απόφαση του ΣτΕ στις 07.01.2026 (Ε’ Τμήμα), με την οποία επετράπη τελικά η συνέχιση του έργου, παρά την αντίθετη κρίση επί της Αίτησης Αναστολής που το είχε διακόψει.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Απόφαση Ένταξης στο ΤΑΑ το Έργο έληξε στις 31.12.2025, χωρίς να έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί/παραταθεί. Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται σε κενό, διαχειριστικά και οικονομικά, εκτός δηλαδή προγραμματικού πλαισίου, άρα οι εργασίες που ξεκίνησαν στον Βράχο τον Φεβρουάριο/Μάρτιο 2026 είναι εντελώς παράνομες και εξ αυτού του λόγου, πέρα από το γεγονός ότι δεν έχουν εξασφαλιστεί για την ανέγερση των κτισμάτων και των κατασκευών που εκτελεί ο Δήμος, ως φορέας υλοποίησης του ΥΕ 1, ούτε καν Οικοδομική Άδεια, ούτε και σειρά άλλων εγκρίσεων, ξεκίνησαν δε και εκβραχισμοί (βλ. σχετικά και την 353/4457/09.04.2026 κοινοβουλευτική μας ερώτηση).

Επειδήτο ΥΠΠΟ, το ΥΠΟΙΚ και ο Δήμος Μονεμβασιάς έσπευσαν να εντάξουν στο Τ.Α.Α. -με λειψά και παραπλανητικά στοιχεία -ένα εξαιρετικά ανώριμο, κακοσχεδιασμένο και μαξιμαλιστικό έργο, σε βάρος της ασφάλειας του μνημείου και των ανθρώπων, αντί να σπεύσουν πρώτα να ολοκληρώσουν στον προβλεπόμενο χρόνο τους τα έργα ασφάλειας και προστασίας, που είχαν ήδη εγκριθεί, χρηματοδοτηθεί και υλοποιούνταν,

Επειδή, τόσο η πρόταση εγκατάστασης αναβατορίου ατόμων όσο και η «σιωπηρή» μετατροπή του σε σε μια ογκωδέστατη και παρεμβατική εγκατάσταση τουριστικού τελεφερίκ δύο καμπίνων, διπλής κατεύθυνσης, ταυτόχρονης μεταφοράς 160 ή 200 ατόμων/ώρα, αποτελεί μεθόδευση που συντελέστηκε από κοινού από τα Υπουργεία Οικονομικών και Πολιτισμού, τον Δήμο Μονεμβασιάς, την Αναπτυξιακή Πάρνωνα και την Περιφέρεια Πελοποννήσου,

Επειδή, προφανής στόχος των εμπνευστών της λαθροχειρίας και του ψεύδους που αποτυπώθηκε στην «πρόταση ένταξης» και στα Τεχνικά Δελτία του ΤΑΑ, ήταν να αποκρυβεί το μέγεθος της αλλοίωσης μιας προστατευόμενης περιοχής με μη αναστρέψιμες βλάβες και κατασκευές, να παρακαμφθεί το καθεστώς εθνικής και υπερεθνικής προστασίας -στο οποίο προσκρούει επί της αρχής μια τέτοια παρέμβαση- καθώς και να παραβιαστούν εθνικοί και ενωσιακοί κανόνες ένταξης,

Επειδή, περαιτέρω στόχος τους ήταν να παρακαμφθούν οι προσήκουσες αδειοδοτήσεις και απαιτήσεις για μελέτες, περιβαλλοντικές, επιπτώσεων, σκοπιμότητας, βιωσιμότητας κ.ά., ώστε να παραπλανηθούν εσκεμμένα εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές και να αντληθεί παρανόμως η χρηματοδότηση των 6,8 εκ. ευρώ.

Επειδή, το Υποέργο 1 του τελεφερίκ «χωροθετείται» εντός περιοχής που τελεί υπό ιδιαίτερο καθεστώς εθνικής και υπερεθνικής προστασίας,

Επειδή, το Υποέργο 1 φαίνεται να βρίθει παρανομιών και η όποια αυθαίρετη παρέμβαση στον Βράχο της Μονεμβασιάς, δεν μπορεί να γίνει ανεκτή σε μια ευνομούμενη Πολιτεία,

Επειδή, οι εν λόγω πρακτικές πλήττουν την αξιοπιστία της χώρας, ακυρώνουν 100 χρόνια προστατευτικής πολιτικής και απειλούν ένα ανεκτίμητο φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο,

Επειδή, οι παράνομες εργασίες συνεχίζονται, παρόλο που δεν υπάρχει οικοδομική άδεια και άλλες εγκρίσεις για το Υποέργο 1 και η Πράξη Ένταξης στο ΤΑΑ έχει λήξει από 31.12.2025,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών:

  1. Σε ποιο στάδιο ωρίμανσης και βάσει ποιων μελετών σκοπιμότητας, αναγκαιότητας και βιωσιμότητας εντάχθηκε στις 19.12.2022 το Υποέργο 1 του «αναβατορίου» για χρηματοδότηση στο ΤΑΑ; Γιατί δεν προκρίνατε την ολοκλήρωση, όπως θα οφείλατε, των ήδη εγκεκριμένων και εξελισσόμενων εκεί έργων βραχοπροστασίας και προστασίας πολιτιστικών υποδομών, πριν εντάξετε για χρηματοδότηση μια τόσο ακατάλληλη και βαριά κατασκευή που, αυτονοήτως, θα δρούσε επιβαρυντικά σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή;
  2. Προτίθεστε να διατάξετε διαχειριστικό, διοικητικό και οικονομικό έλεγχο για τους εμπλεκόμενους φορείς και συνολικά για τη συγκεκριμένη Πράξη, μετά τα όσα προαναφέρθηκαν και καταγγέλλονται με την ερώτησή μας;
  3. Με ποια κριτήρια αποφασίστηκε από την ΕΥΣΤΑ ότι το ΥΕ 1 του τελεφερίκ είναι σύμφωνο με τους ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες και το προστατευτικό πλαίσιο της Μονεμβασιάς, καθώς και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 και την αρχή «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης»; Να καταθέσετε στο Σώμα το σχετικό υπ’ αρ. 23 της Απόφασης Ένταξης, δηλαδή τη «θετική αξιολόγηση της ΕΥΣΤΑ» που αναφέρεται σε αυτό.
  4. Υπάρχουν στον φάκελο του Έργου τα στοιχεία που αναρτήθηκαν στο ΕΣΗΔΗΣ το 2023 και το 2024 και «μαρτυρούν» τις μη αναστρέψιμες βλάβες και τον αληθή σκοπό του τουριστικού τελεφερίκ, ο οποίος αποκρύπτεται από την Απόφαση Ένταξης στο ΤΑΑ και αντίκειται στο Φυσικό Αντικείμενο που αυτή περιγράφει; Να κατατεθεί στο Σώμα ολόκληρος ο Φάκελος του Έργου, όπως τηρείται στο Υπουργείο Οικονομικών και στην αρμόδια Διαχειριστική Αρχή του ΤΑΑ που το ενέκρινε, καθώς και το σχετικό Τεχνικό Δελτίο με όλες τις τροποποιήσεις και το σύνολο των συνοδευτικών εγγράφων που αφορούν το Υποέργο 1 της Πράξης.
  5. Γιατί δεν έχετε ακόμη (εδώ και 4 μήνες!) τροποποιήσει την Απόφαση Ένταξης, δεδομένου ότι το Έργο έληξε στις 31.12.2025; Δεν γνωρίζετε ότι βρισκόταν ήδη από τότε εκτός χρονοδιαγράμματος -αφού δεν είχε καν ξεκινήσει η υλοποίηση- και άρα ήταν αδύνατο να υλοποιηθεί μέχρι τη λήξη του Ταμείου; Γνωρίζετε ότι αυτό συνιστά, μεταξύ άλλων, κακοδιαχείριση πόρων του ΤΑΑ και σκοπούμενη δημιουργία τετελεσμένων για παραπλάνηση εθνικών και ευρωπαϊκών ελεγκτικών αρχών;
  6. Τι θα πράξετε, ως αρμόδιος Υπουργός, γνωρίζοντας ότι το Έργο παρανόμως συνεχίζεται, καθώς βρίσκεται εκτός προγραμματικού/οικονομικού πλαισίου; Θα επέμβετε ώστε να σταματήσουν οι αυθαιρεσίες της εργολαβίας και του Δήμου Μονεμβασιάς, που από την αρχή του έργου, επιδιώκουν συνεχώς τη δημιουργία τετελεσμένων, ώστε να επιβαρύνουν μέσω μιας κακοσχεδιασμένης και ακατάλληλης εγκατάστασης -ακόμα και με παράνομες αποφάσεις- τους πόρους της ΕΕ και τα Δημόσια Ταμεία;

Οι ερωτώντες και αιτούντες Βουλευτές

Βέττα Καλλιόπη

Ακρίτα Έλενα

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη

Ζαμπάρας Μίλτος

Κασιμάτη Νίνα

Κόκκαλης Βασίλειος

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μαμουλάκης Χάρης

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Παππάς Νίκος

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

1 Με τα β.δ. 25.2.1922 (Α΄ 28), β.δ. της 19.4.1921 (Α΄ 68), το π.δ. της 19.10-13.11.1978 (Δ΄ 594) και τις Υ.Α. 15794/19.12.1961 (Β΄ 35/1962), 1857/12.9.1970 (Β΄ 666), 25309/242/30.10.1971 (Β΄ 910), 80712/39707/2883/1306/21.5.2013 (ΑΑΠ 207), 50743/15.12.2017 (ΦΕΚ 4432/Β/2017).

2 Βλ. ανακοίνωση 18.03.2025: https://7mostendangered.eu/sites/castle-of-monemvasia-greece/ και αναλυτικό δελτίο: https://7mostendangered.eu/wp-content/uploads/2025/09/7ME2025-Castle-of-Monemvasia-Greece-Technical-Report.pdf

3 Ενδεικτικά ΑΔΑ: ΩΑ7Χ7Λ1-Μ3Τ , 6ΠΡΧ7Λ1-Β1Ω και ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ έναν χρόνο μετά: ΑΔΑ: 94ΤΖ7Λ1-ΖΑ1.

4 Ενδεικτικά ΑΔΑ: 6ΜΟΡ46ΜΤΛΡ-ΤΜΜ (2021ΕΠ02600007) και για την κατακύρωση ΑΔΑ: 99Π8ΩΚ9-Θ62.

5Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 για τη θέσπιση Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα σχέδια των κρατών και η αξιολόγησή τους θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι κάθε μέτρο (μεταρρύθμιση, επένδυση, δραστηριότητα) που χρηματοδοτείται από το ΤΑΑ συμμορφώνεται με την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» και τους περιβαλλοντικούς στόχους του κανονισμού για την επιβάρυνση που μπορεί να έχει στο περιβάλλον, στην κλιματική αλλαγή, στις επιπτώσεις σε ανθρώπινους και φυσικούς πόρους, στη ρύπανση, στην παραγωγή και διάθεση αποβλήτων, στην προστασία της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, στην κατάσταση διατήρησης οικοτόπων και ειδών, συμπεριλαμβανομένων όσων είναι ενωσιακού ενδιαφέροντος, κ.ά. (2021/C 58/01).

6 Όπως πχ: προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας, μελέτες και εργασίες τεκμηρίωσης, συμπληρωματική Έκθεση Σκοπιμότητας από την οποία να αποδεικνύεται ότι η απόδοση σε χρήση ή η φιλοξενία χρήσεων είναι συμβατή με το χαρακτήρα του μνημείου, την υφιστάμενη κατάστασή του, τις δυνατότητες του φέροντος συστήματός του, κ.ά.

7 Το περιεχόμενο της εν λόγω προμελέτης βρίσκεται στα έγγραφα που ανέβηκαν αργότερα στο ΕΣΗΔΗΣ, στο πλαίσιο του Διαγωνισμού που έγινε το 2024 για το τελεφερίκ.

8https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32021R0241 (Κανονισμός 2021/241 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.)

9 Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι: «σε κανένα σημείο των πρανών ή του περιμετρικού τείχους δεν έχει γίνει εφαρμογή ενεργητικών μέτρων προστασίας» και ότι κατά την αξονική πορεία του αναβατορίου διαπιστώθηκαν «επισφαλή τμήματα βραχόμαζας, κάποια από αυτά μεγάλου όγκου, και τα οποία κινδυνεύουν με απόσπαση και ολίσθηση/αναπήδηση να οδηγηθούν στα κατάντη. Σε κάποιες από τις επισφαλείς μάζες θεμελιώνεται το περιμετρικό τείχος, οπότε σε περίπτωση απόσπασης θα υπάρξει αλυσιδωτή κατάπτωση τμημάτων του τείχους. Επίσης τμήματα των λιθοδομών του περιμετρικού τείχους βρίσκονται σε οριακή κατάσταση ισορροπίας και κινδυνεύουν με κατάπτωση.» … «Ο εντοπιζόμενος κίνδυνος είναι στην περιοχή εκκίνησης, στην βάση του πρανούς όπου για την προστασία των εργαζομένων και των επιβατών θα πρέπει να εφαρμοστούν μέτρα προστασίας έναντι καταπιπτόντων/ολισθαινόντων βραχωδών μαζών και λιθόπλινθων.» … «Για την εξασφάλιση του έργου προτείνεται η λήψη παθητικών μέτρων προστασίας (κατασκευή φράκτη προστασίας, πλέγματα) και θα πρέπει να διερευνηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες η ευστάθεια τμημάτων του περιμετρικού τείχους που κινδυνεύουν με κατάπτωση. Για την εξασφάλιση αυτών απαιτούνται ενεργητικά μέτρα προστασίας (αγκυρώσεις, ηλώσεις, δοκοί υποθεμελίωσης, αρμολογήματα και ενισχύσεις – αποκαταστάσεις λιθοδομών).», κ.ά.

10 https://www.documentonews.gr/article/proplirosan-e25-ekat-gia-to-teleferik-sti-monemvasia/ και https://www.documentonews.gr/article/apothikevmeno-stin-elvetia-to-propliromeno-me-e25-ekat-teleferik-tis-monemvasias/

Κατά μέτωπο επίθεση του Π. Πολάκη στην ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Ο Τομεάρχης Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και βουλευτής Χανίων Παύλος Πολάκης, στην ομιλία του κατά τη συζήτηση του Σ/Ν για τον «εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές», κατηγόρησε ευθέως την ηγεσία του υπουργείου  Περιβάλλοντος και Ενέργειας ότι δρα ως πράκτορας αμερικανικών και γερμανικών συμφερόντων, υλοποιώντας πιστά μια πολιτική καταστροφής του δημόσιου πλούτου και θέτοντας τη χώρα σε ενεργειακή ανασφάλεια. Κατά τον Π. Πολάκη το Σ/Ν που έφερε προς ψήφιση η κυβέρνηση είναι για να απλοποιήσει την αδειοδότηση των μεγάλων και φαραωνικών εγκαταστάσεων ΑΠΕ και όχι για να διευκολύνει την παραγωγή και την πράσινη ανάπτυξη.

Ο βουλευτής Χανίων έκανε εκτενή αναφορά στα θέματα που αφορούν στην Κρήτη τονίζοντας ότι: «υπάρχουν δύο προβλήματα αυτή τη στιγμή. Πρώτον, η δεύτερη γραμμή υψηλής τάσης την οποία θέλουν για να μπορέσουν να συνδέσουν τα προγραμματιζόμενα έργα των ΑΠΕ. Έχουμε προτείνει, εγώ, ο δήμαρχος Αποκόρωνα και άλλοι δήμαρχοι, να οδεύσει η δεύτερη γραμμή διασύνδεσης υψηλής τάσης, παράλληλα με το ίχνος του νέου ΒΟΑΚ, είτε υπόγεια είτε υπέργεια. Όχι, εσείς θέλετε να την περάσετε πάνω στα βουνά για να τους πέφτει πιο φτηνό να συνδέσουν τις ανεμογεννήτριες. Δεύτερον, προγραμματίζετε 26 ανεμογεννήτριες στην ευρύτερη περιοχή Σφακίων και Αποκόρωνα που θα καταστρέψουν όχι γενικώς το περιβάλλον, αλλά  κτηνοτροφικά και μελισσοκομικά πεδία, τον ορεινό όγκο, το τουριστικό προϊόν κλπ. Πάνω από τα κορμιά μας θα γίνει αυτό κ. Παπασταύρου».

Στη συνέχεια της ομιλίας του ο Π. Πολάκης, αναφέρθηκε στο έγκλημα που συντελείται με τη βίαιη απολιγνιτοποίηση της χώρας αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Γιατί θα κλείσετε σε δεκαπέντε μέρες τις τρεις λιγνιτικές μονάδες του Αγίου Δημητρίου; Οι Γερμανοί τραβάνε την απολιγνιτοποίηση μέχρι το 2038. Έχουμε εθνικό καύσιμο που λέγεται λιγνίτης και εάν έμπαιναν καθημερινά οι τρεις μονάδες του Αγίου Δημητρίου και η μεγάλη μονάδα 5 της Πτολεμαΐδας, θα είχαμε 1816 μεγαβάτ σταθερής ενέργειας κάθε στιγμή, κάθε ώρα, με κόστος ρύπων αλλά πολύ φθηνότερη για τον καταναλωτή».

Απευθυνόμενος με έντονο ύφος στον υφυπουργό κ. Τσάφο ο βουλευτής Χανίων αναρωτήθηκε: «μοιράζεις την περιουσία του πατέρα σου ή τα χωράφια του παππού σου; Μάζεψες 17 τεχνικούς διευθυντές και τους είπες θα κλείσουμε τα λιγνιτικά εργοστάσια με τρόπο που δεν θα ξανανοίξουν ποτέ. Έχετε βγάλει πρόσκληση για τους τρεις σταθμούς του Αγίου Δημητρίου για να καταστραφούν οι απολήπτες, τα μεγάλα μηχανήματα δηλαδή που παίρνουν το λιγνίτη που φτάνει εκεί. Παράλληλα έχετε προγραμματίσει στην Πτολεμαΐδα να φτιαχτεί εργοστάσιο φυσικού αερίου 300 μεγαβάτ με 400 εκατομμύρια ευρώ κόστος, στις δε μονάδες του Αγίου Δημητρίου, Mega Data Center σέντερ, ενώ υπάρχουν ένας σκασμός εκτάσεις της ΔΕΗ που θα μπορούσατε να εκμεταλλευτείτε. Το κάνετε για να κλείσετε μια για πάντα τα λιγνιτικά εργοστάσια».

Σχετικά με την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ που προγραμματίζεται ο Π. Πολάκης ανέφερε: «Πριν από τρία χρόνια για να χάσει το δημόσιο το 51% της ΔΕΗ, τα 600 εκατομμύρια ευρώ που απαιτούνταν ήταν σπατάλη μας λέγανε. Τώρα, ενώ το δημόσιο βάζει 1,3 δισ. ευρώ, ανεβαίνει το ποσοστό του CVC Fund από το 10% στο 17% για να γίνει ο επόμενος μεγάλος παίκτης και εμείς χάνουμε και 2%. Ίσα, ίσα να κρατηθεί η αποτρεπτική πλειοψηφία».

Καταλήγοντας ο βουλευτής Χανίων τόνισε: «πρώτον, σταματήστε το έγκλημα καταστροφής δημόσιας περιουσίας. Μην κλείσετε τους λιγνίτες. Θέτετε την χώρα σε ενεργειακή ανασφάλεια. Αν υπάρξει πόλεμος με την Τουρκία, αν υπάρξει επέκταση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή και δεν έρχεται αμερικανικό αέριο ή δεν έρχεται πετρέλαιο, πώς θα παράγουμε ρεύμα εδώ; Θα βρεθείτε προ δικαστηρίου, αν το κάνετε αυτό, να το ξέρετε. Τέλος, πάνω από τα κορμιά μας θα περάσουν οι ανεμογεννήτριες στην Κρήτη».

Σ. Φάμελλος: «Η κυβέρνηση είναι μεσάζοντας και ταμίας του CVC fund και του καρτέλ φυσικού αερίου – Μόνο η δημόσια ΔΕΗ εξασφαλίζει φτηνό ρεύμα και στηρίζει την ανάπτυξη και την κοινωνία»

Ομιλία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου στην Ολομέλεια της Βουλής

Ευχαριστώ, κ. πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, κύριοι υπουργοί, η χώρα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μείζονος πολιτικής κρίσης. Και όσο και αν προσπαθεί να το κρύψει ο κ. Μητσοτάκης, η κοινωνία αντιδρά, γιατί γνωρίζει ότι έχουμε μια διεφθαρμένη κυβέρνηση. Και οι ίδιοι οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας αντιδρούν και στρέφονται κατά του διεφθαρμένου επιτελικού κράτους.

Το καθεστώς Μητσοτάκη εκτίθεται και αποκαλύπτεται καθημερινά. Και σε αυτή τη μείζονα κρίση έχει σοβαρό μερίδιο της ευθύνης και μέρος της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, που με τις αποφάσεις της υπηρετεί την πολιτική βούληση και το σχέδιο της κυβέρνησης και υποβαθμίζει τη Δικαιοσύνη.

Η έκθεση για το Κράτος Δικαίου, που ψηφίστηκε χθες στο Ευρωκοινοβούλιο, στην οποία εισηγητής ήταν ο ευρωβουλευτής μας, Κώστας Αρβανίτης, αντιπρόεδρος της Left και για την οποία έδωσε μάχη η αντιπροσωπεία μας:

Καταδικάζει τις πάσης φύσεως παρεμβάσεις, που θίγουν την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.

Ζητά ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, στην οποία επιτίθεται προκλητικά η κυβέρνηση.

Και καταδικάζει απερίφραστα τη χρήση του κακόβουλου λογισμικού Predator, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στο σκάνδαλο των υποκλοπών.

Η έκθεση εντοπίζει τα προβλήματα που πολλαπλώς έχει αναδείξει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για το Κράτος Δικαίου στη χώρα μας και είχαν περιγράφει αναλυτικά και στην προηγούμενη απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου. Η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης είναι πλέον καθολικά λαϊκή απαίτηση, μετά την απαράδεκτη διάταξη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου να θέσει ξανά στο αρχείο το σκάνδαλο των υποκλοπών. Παρά το γεγονός ότι η υπόθεση αυτή είχε εμπλουτισθεί με πληθώρα νέων στοιχείων και με την πολυσέλιδη – 1.900 και βάλε σελίδων- απόφαση του Πλημμελειοδικείου – που επέβαλαν την περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης.

Ενώ έχουμε πολλαπλά σκάνδαλα διαφθοράς, ξεκάθαρη παραβίαση και καταπάτηση του Κράτους Δικαίου, που συνδέονται όλα με το Μαξίμου και προσωπικά με τον κ. Μητσοτάκη, αυτός παραμένει κρυπτόμενος.

Στην αντιπολίτευση το έχει σύστημα να μην απαντάει, Για την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου θα πει κάτι; Θα μας πείτε κάτι εσείς που είστε εδώ εκ μέρους του; Ή για την απόφαση της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων, που ανακοίνωσαν ότι «επιβάλλεται η διερεύνηση της υπόθεσης των υποκλοπών και ότι η διάταξη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου οδηγεί σε καχυποψία και σε έλλειψη εμπιστοσύνης προς την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης». Γι’ αυτά θα μιλήσετε; Δεν σας ενδιαφέρουν, λοιπόν, αυτές οι τοποθετήσεις;

Κυρίες και κύριοι βουλευτές, ένα είναι ξεκάθαρο στην κοινωνία:

Έχουμε έναν κρυπτόμενο και εκβιαζόμενο πρωθυπουργό, ο οποίος είναι ο ενορχηστρωτής όλων των σκανδάλων. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Ένας πρωθυπουργός, ο οποίος θα έπρεπε να παραιτηθεί από την πρώτη μέρα αποκάλυψης έστω και ενός σκανδάλου, αλλά δεν έχει την ελάχιστη δημοκρατική ευθιξία για να το κάνει. Εδώ, κυρίες και κύριοι βουλευτές, πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο συναίνεσης με ένα καθεστώς που καταστρατηγεί βάναυσα το Κράτος Δικαίου. Δεν υπάρχει καμία ανοχή.

Και όταν λέμε ότι πρέπει να παραιτηθούν, το εννοούμε. Γι’ αυτό το ερώτημα που τίθεται σε όλη την προοδευτική αντιπολίτευση είναι το εξής:

Θα τους ανατρέψουμε ή θα συνεργαστείτε μαζί τους, όπως είδαμε να γίνεται από το ΠΑΣΟΚ σήμερα για την εκλογή προέδρου Ανεξάρτητης Αρχής;

Για να περάσω και στα θέματα του νομοσχεδίου, που είναι σχεδόν όλα ένα μεγάλο σκάνδαλο, με ευθύνη και του πολιτικού δυναμικού του υπουργείου.

Την ώρα που η κυβέρνηση μιλάει για επιτυχίες στην ενεργειακή πολιτική, οι αγρότες, οι μικρομεσαίοι, οι βιομηχανίες, τα νοικοκυριά δεν έχουν λύση. Ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν δώσει λύση. Και εσείς δεν παίρνετε αποφάσεις.

Την ίδια ώρα, κυρίες και κύριοι βουλευτές, το 43,1% των νοικοκυριών – προσέξτε το αυτό- στην Ελλάδα δηλώνουν αδυναμία πλήρωσης του λογαριασμού.

Όταν το ποσοστό αυτό στην Ευρώπη είναι πέντε φορές μικρότερο.

Πέντε φορές, λοιπόν, παραπάνω από την Ευρώπη τα νοικοκυριά δεν μπορούν να πληρώσουν το ρεύμα, κ. Παπασταύρου,

Γιατί; Γιατί από το 2019 έχουμε ένα μέγα σκάνδαλο στην ενέργεια, που έχει πολλαπλασιάσει το κόστος και του ρεύματος και των καυσίμων. Γι’ αυτό πιάνετε τα «ρεκόρ» συνέχεια. Το αποτέλεσμα; Άδικα υπερκέρδη στη ΔΕΗ, άδικα υπερκέρδη στα διυλιστήρια, αλλά καλά λεφτά στην τσέπη για τα γαλάζια παιδιά της ΔΕΗ και την ομάδα Στάσση και για το αγαπημένο fund του κ. Μητσοτάκη, το CVC.

Προχωρήσατε, για να τα πάρουμε με τη σειρά, σε μια βεβιασμένη απολιγνιτοποίηση, χωρίς σχέδιο ενεργειακής ασφάλειας για τη χώρα. Γιατί το μόνο που σας ενδιέφερε ήταν να προωθήσετε τη χρήση φυσικού αερίου. Αυτό δεν είναι απανθρακοποίηση, αυτό είναι αεριοποίηση σχεδιασμένη. Έτσι, όμως, δεσμεύσατε τη χώρα στο αέριο. Μεγαλώσατε, δηλαδή, την εξάρτηση από εισαγόμενο καύσιμο. Κάτι το οποίο κάνετε τώρα, κ. Παπασταύρου, με το αμερικανικό LNG.

Δηλαδή, εκατομμύρια ευρώ στην αρχή για εταιρίες διαχείρισης αερίου, εκατομμύρια ευρώ για τις γερμανικές εταιρίες στα λιγνιτικά πεδία, εκατομμύρια ευρώ τώρα για τις αμερικάνικες εταιρίες στον Κάθετο Διάδρομο.

Να σας το πω απλά:

Είστε μεσάζοντες και ταμίες των εταιριών αερίου. Αυτό είστε.

Το σχέδιο, όμως, αυτό έχει φέρει στη Δυτική Μακεδονία ανεργία, φτώχεια, ερήμωση. Γιατί με δική σας επιλογή απαξιώθηκε η «Πτολεμαΐδα V». Ένα εργοστάσιο 1,5 δισ. ευρώ που μπορούσε να δώσει σε αυτές τις κρίσιμες συνθήκες της ενεργειακής αστάθειας φθηνότερο ρεύμα και βασικά ενεργειακή ασφάλεια στη χώρα. Καταστρέψατε πολύτιμο εξοπλισμό, τον οποίο καταστρέφετε και σήμερα ακόμα, της ΔΕΗ. Και ταυτόχρονα βάλατε πλάτη στο να κερδοσκοπεί το καρτέλ του αερίου.

Αντί να επιταχύνετε, δηλαδή, τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, μας κρατάτε δεσμευμένους στα ακριβά ορυκτά καύσιμα. Αυτό κάνατε και με τον Κάθετο Διάδρομο. Παρότι ο πόλεμος δείχνει, με τραγικό τρόπο, ότι αυτή η εξάρτηση κοστίζει πολύ στην πατρίδα. Η Ελλάδα, ταυτόχρονα, όμως αποκλίνει από τη Συμφωνία των Παρισίων για το κλίμα, υποθηκεύοντας το μέλλον κοινωνίας και οικονομίας. Γιατί το μόνο που κάνετε είναι να είστε οι εκπρόσωποι του τραμπισμού στην Ελλάδα, σε όλα τα πεδία και στα ακροδεξιά στοιχεία και στα ακραία κέρδη των καρτέλ.

Μαζεύετε δολάρια για τις εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών εις βάρος των συμφερόντων του λαού και της χώρας. Και ταυτόχρονα, δυστυχώς, η χώρα μας αποκλίνει από τις υποχρεώσεις και αυξάνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Αποκλείσατε τις ενεργειακές κοινότητες από το δίκτυο, τις απαξιώσατε, δώσατε ρουσφετολογικά άδειες με υπουργική απόφαση του 2022 σε δικές σας εταιρίες. Δεν κάνατε ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ, με αποτέλεσμα να τακτοποιείτε εσείς τις χωροθετήσεις με βάση συμφέροντα, αλλά εις βάρος των τοπικών κοινωνιών και του περιβάλλοντος. Ναρκοθετήσατε τις ΑΠΕ, γιατί δεν έχετε κάνει τίποτα στα δίκτυα και στην αποθήκευση.

Με αποτέλεσμα να πετάμε φθηνή πράσινη ενέργεια στα σκουπίδια. Και έτσι να χρεοκοπούν οι μικροί παραγωγοί ΑΠΕ, οι οποίοι δηλώνουν επίσημα – και δεν τους καλείτε, τους αποκλείετε και από τη Βουλή – ότι χάνουν έσοδα πάνω από το 40%, με αποτέλεσμα να χάνουν τα έργα γιατί δεν μπορούν να καλύψουν τον δανεισμό.

Φέτος, με επίσημα στοιχεία επιστημόνων, η χώρα μας θα χάσει 3,5 τεραβατώρες ενέργειας. Να το πω απλά για να το καταλάβετε:

Θα πετάξουμε στα σκουπίδια με ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη ρεύμα φθηνό, σχεδόν δωρεάν, που θα έδινε δυνατότητα ρευμαματοδότησης για έναν χρόνο σε 800.000 νοικοκυριά. Αυτό είναι το αποτύπωμα των «αρίστων».

Αυτό ξέρετε, δεν λέγεται «ενεργειακή δημοκρατία», αυτό λέγεται γενική εκκαθάριση και ξεπούλημα. Σε αυτά είστε καλοί. Ανοίξατε το Χρηματιστήριο Ενέργειας, χωρίς να ενεργοποιήσετε τα σταθερά προθεσμιακά συμβόλαια, που ήταν νομοθετημένα, με αποτέλεσμα να διαμορφώνονται οι τιμές σε ακραία ύψη με ευθύνη της ΔΕΗ, γιατί αυτή είναι που σέρνει τον χορό στην κερδοσκοπία.

Δώσατε, δηλαδή, χώρο στα ολιγοπώλια και δώσατε και μια πρώην δημόσια επιχείρηση να παίζει αυτόν τον ρόλο και να διαμορφώνουν την «αγορά της προηγούμενης ημέρας», έτσι ονομάζεται, χωρίς να βάζετε κανόνες για το περιθώριο κέρδους. Και τώρα με πολύ περίεργες προσαυξήσεις μετά τη χονδρική. Άρα, λοιπόν, τι κάνατε; Η ενέργεια που είναι δημόσιο αγαθό, για την κοινωνία και την οικονομία, την κάνατε εσείς ένα πεδίο ανεξέλεγκτης κερδοφορίας.

Με επιλογή της κυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη μπήκε η ρήτρα αναπροσαρμογής στη ΔΕΗ, έξι μήνες πριν από την εισβολή στην Ουκρανία. Και ας λένε ότι θέλουν για την ενεργειακή κρίση…

Νοικοκυριά σε απόγνωση. Βιομηχανία χωρίς αύριο λόγω ενεργειακού κόστους.

Υπερκέρδη, να το πω ξανά, γιατί αυτά είναι τα αποτελέσματα, στη ΔΕΗ, στα διυλιστήρια και στους ενεργειακούς ομίλους.

Ναι, πράγματι η ΔΕΗ παρουσιάζει ακραία κερδοφορία, 2 δισ. προ φόρων το 2025.

Από πού τα βγάζει αυτά τα λεφτά; Από τους λογαριασμούς των καταναλωτών. Δηλαδή κερδίζει, ενώ κλέβει από τους πολίτες και από τις επιχειρήσεις. Γιατί; Γιατί με τα κέρδη και τα μερίσματα της ΔΕΗ δεν πληρώνονται οι λογαριασμοί του ρεύματος που πρέπει να πληρώσουν οι πολίτες.

Στη λιανική, οι πολίτες και οι καταναλωτές πληρώνουν πολύ ακριβή ενέργεια, με αποτέλεσμα διπλάσιο κόστος από το 2019, ενώ δεν έχουν αυξηθεί αντίστοιχα οι μισθοί προφανώς,  και με μηνιαίους λογαριασμούς. Για να μη φαίνεται ακριβό το δίμηνο, έχουν κάνει σπαστούς τώρα τους λογαριασμούς. Μιλάμε για μια καθαρή κλοπή.

Προμηθευτές αγοράζουν ενέργεια ακόμα και με μηδενικό κόστος, και με διάφορες προσαυξήσεις έχουμε ακριβή λιανική, για να μιλάει ο κ. Τσάφος μετά για φτηνή χονδρική. Παιχνίδια, παιχνίδια παντού. Η φθηνή πράσινη ενέργεια δεν φθάνει στα νοικοκυριά.

Το μέγα σκάνδαλο στην ενέργεια χτίστηκε με πολιορκητικό κλοιό τη ΔΕΗ και σχεδιασμένο από το Μαξίμου που έβαλε τον κ. Στάσση. Ποια ΔΕΗ; Για να μην ξεχνάμε. Τη ΔΕΗ που δεν αύξησε ούτε ένα λεπτό του ευρώ την τιμή το 2015 – 2019 και ακυρώσαμε τότε ως κυβέρνηση τον νόμο της μικρής ΔΕΗ, της ιδιωτικοποίησης δηλαδή, που βαρύνει και το ΠΑΣΟΚ, γιατί έπρεπε να είναι δημόσια η ΔΕΗ στην πατρίδα μας.

Αυτό ακριβώς κάναμε εμείς. Και θα σας πω, λοιπόν, το σκάνδαλο για το οποίο μιλάμε εδώ σταθερά από το 2019 – και έχουμε αποκαλύψει και τα υπερκέρδη της ΔΕΗ και τα προβλήματα με την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Η διοίκηση Στάσση, λοιπόν, σχεδίασε τη ρήτρα αναπροσαρμογής. Απαξίωσε λιγνιτικές μονάδες, καθοδήγησε το πάρτι ακρίβειας στην αγορά ενέργειας. Πρακτικά, στρώσατε τα χαλιά για τις γερμανικές εταιρείες στη Δυτική Μακεδονία.

Η χώρα χρειάζεται μία ΔΕΗ σε δημόσιο έλεγχο, με ισχυρή πλειοψηφία του κράτους, για να παρέχει ενεργειακή ασφάλεια, για να στηρίζει την ανάπτυξη και την κοινωνία, για να κάνει αποθήκευση ενέργειας, να υπάρχουν δηλαδή δημόσιες υποδομές αποθήκευσης, έτσι ώστε η φθηνή ενέργεια των ΑΠΕ να μην πετιέται στα σκουπίδια, αλλά να πηγαίνει στους καταναλωτές.

Και τώρα προχωράτε στο νέο μέγα σκάνδαλο: την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με τέσσερα δισεκατομμύρια. Προσέξτε λοιπόν: Γι’ αυτή την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου το κράτος θα βρει 1,3 δισεκατομμύρια να βάλει. Μα εσείς δεν ήσασταν που μας κάνατε κριτική, γιατί εμείς λέγαμε ότι με τα μισά μπορεί να ανακτήσουμε την πλειοψηφία της ΔΕΗ; Τώρα βρέθηκαν τα λεφτά; Βρήκατε λεφτόδεντρα τώρα; Για ποιο λόγο;

Να δούμε για ποιο λόγο βρήκανε τώρα λεφτόδεντρα και μάλιστα πάρα πολλά; Με 1,3 δισ. από τον προϋπολογισμό, καταγράψτε τα, οι πολίτες δεν θα έχουν φθηνότερο ρεύμα. Οι λεγόμενες επενδύσεις θα γίνουν στο εξωτερικό, τουλάχιστον κατά πλειοψηφία, και θα αποκτήσει μεγαλύτερο ποσοστό όχι η χώρα, όχι το δημόσιο, αλλά το CVC fund, το αγαπημένο fund του κ. Μητσοτάκη.

Και έτσι, με ποσοστό που θα φτάνει στο 20%, θα κινδυνεύει και η περιουσία του Δημοσίου. Αυτό είναι το deal το οποίο έχουν στήσει. Και ρωτώ: Αυτά δεν τα βλέπει η Δικαιοσύνη; Αυτά δεν πρέπει να ελεγχθούν;

Σας διαβεβαιώ, λοιπόν, κ. Παπασταύρου, και σας προειδοποιώ: Καταγράφουμε ένα – ένα τα σκάνδαλά σας και δεν θα ξεχαστούν. Και όταν έρθει η ώρα, θα τα πληρώσετε δημοκρατικά, νόμιμα και με τόκο.

Το νομοσχέδιο που φέρατε σήμερα το παρουσιάζετε και σαν μεταρρύθμιση. Ποια είναι η αλήθεια; Μνημείο προχειρότητας. Και αποσπασματικότητας, και σκοπιμότητας. Έρχεστε εδώ να μας πείτε ότι ενσωματώνετε την ευρωπαϊκή Οδηγία; Δυστυχώς για εσάς, τα ξέρουμε πολύ καλύτερα από εσάς. Μια Οδηγία και ένα ευρωπαϊκό σχέδιο, γιατί έχουμε πάει ήδη και έχουμε καταδικαστεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Γιατί γνωρίζετε ότι για την προστασία των προστατευόμενων περιοχών, για τα σχέδια διαχείρισης, έχουμε καταδικαστεί με ευθύνη της δικής σας κυβέρνησης, ξεκινώντας από το έργο άλλου «αρίστου», του κ. Χατζηδάκη.

Την ίδια ώρα, όμως, που λέτε για μεταρρύθμιση, ο χωροταξικός σχεδιασμός είναι στο ψυγείο. Δεν προχωράει. Για ποιο λόγο; Για τον ίδιο λόγο που δεν καλέσατε και αρκετούς επιστημονικούς φορείς στη διαβούλευση, στην ακρόαση φορέων. Σας ενοχλεί η επιστήμη, γιατί σας ενοχλούν οι κανόνες.

Να το πω λίγο απλά και κατανοητά: Αν υπάρχουν κανόνες και σχεδιασμός, τότε δεν μπορούν να τακτοποιηθούν οι «Φραπέδες» και οι «Χασάπηδες». Αυτό είναι ο κ. Παπασταύρου, αυτό είναι όλη η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη.

Για ποιο λόγο επί 7 χρόνια δεν τέλειωσαν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, τις οποίες είχαμε αναθέσει, είχαμε χρηματοδοτήσει και είχαμε ξεκινήσει όταν ήμασταν κυβέρνηση; Θέλετε να σας πω γιατί; Για να λειτουργεί ένα χαοτικό τοπίο στις προστατευόμενες περιοχές, να επιτρέπονται όλα και να εξυπηρετούνται όλοι οι ημέτεροι. Γιατί «Φραπέδες» και «Χασάπηδες» υπάρχουν σε όλους τους τομείς πολιτικής του κ. Μητσοτάκη. Παντού τακτοποιούνται ημέτεροι και «γαλάζια παιδιά».

Ακόμα και την περιβαλλοντική πολιτική τη γεμίσατε σκάνδαλα, με πρώτο και καλύτερο το σκάνδαλο της ανακύκλωσης. Τα «σπιτάκια ανακύκλωσης», όπου κάνατε πάρτι μέχρι που σας πήρε χαμπάρι η Κομισιόν, γιατί πολύ καλά τα είχατε τακτοποιήσει εδώ με το «πρόγραμμα Τρίτσης» και τις προμήθειες της Περιφέρειας Αττικής. Έτσι δεν είναι, κ. Παπασταύρου;

Και τώρα ανοίγετε την κερκόπορτα για πολεοδόμηση, ακούστε, στις περιοχές Natura 2000. Το ελληνικό πολύτιμο περιβαλλοντικό κεφάλαιο, η ταυτότητα της Ελλάδας, αποδυναμώνεται ως προς το καθεστώς προστασίας, γιατί καθυστερούν 7 χρόνια οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, τα Προεδρικά Διατάγματα και τα Σχέδια Διαχείρισης. Και τώρα θα φέρουν μια ρύθμιση να επιτρέπεται, λέει, η αύξηση πολεοδόμησης κατά 20%. Δεν βάζουμε δηλαδή κανόνα, δεν κάνουμε σχεδιασμό, δεν βάζουμε προτεραιότητες για το φυσικό κεφάλαιο, γι’ αυτό που προστατεύεται, αλλά παίρνουμε και το κόβουμε κομματάκια και αρχίζουμε να τακτοποιούμε.

Εγώ αναρωτιέμαι, κ. Παπασταύρου: Ποιον θέλετε να τακτοποιήσετε πάλι αυξάνοντας την πολεοδόμηση 20% σε προστατευόμενες περιοχές; Οι εξαιρέσεις γίνονται κανόνας. Αυτό είναι αυτή η κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να απειλείται η ελληνική φύση, να εκτίθεται η χώρα και να έχουμε καταδίκες. Μαζεύετε καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Δεν σας ενδιαφέρουν ούτε οι πολίτες, ούτε η οικονομία, ούτε το περιβάλλον της χώρας.

Γιατί τώρα τελευταία, εκτός από πλασιέ και ταμίες των εταιρειών φυσικού αερίου, γίνατε και πλασιέ των πυρηνικών αντιδραστήρων. Προσέξτε τώρα: Ανοίγουν ένα θέμα το οποίο έχει τεράστια περιβαλλοντική και κοινωνική επικινδυνότητα -και πλέον το έχουν παραδεχτεί δημόσια. Ρισκάρουν την ασφάλεια του περιβάλλοντος και των πολιτών, παρ’ ότι τοποθετήθηκε ο κ. Μητσοτάκης αρνητικά στο παρελθόν, αναδεικνύοντας τους κινδύνους, για να εξυπηρετήσετε οικονομικά συμφέροντα.

 Ε, λοιπόν, το λέμε ξεκάθαρα: Δεν θα σας επιτρέψουμε, δεν θα σας επιτρέψει το περιβαλλοντικό κίνημα, ο λαός της χώρας, να φέρετε πυρηνικούς αντιδραστήρες στην Ελλάδα.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές, η αυριανή μέρα, όμως, είναι και μια ημέρα αγώνα και μνήμης και οφείλω να μιλήσω γι’ αυτό. Τιμούμε τις ηρωικές κινητοποιήσεις των εργατριών και των εργατών από το Σικάγο του 1886 έως σήμερα. Με αίσθημα ευθύνης απέναντι σε αυτούς τους αγώνες, συνεχίζουμε τη διεκδίκηση για αξιοπρεπείς μισθούς, για κοινωνική δικαιοσύνη, για ασφάλεια και για Δημοκρατία στους χώρους δουλειάς.

Η Εργατική Πρωτομαγιά μάς θυμίζει κάθε χρόνο πως τα δικαιώματα των εργαζομένων δεν είναι αυτονόητα. Είναι αποτέλεσμα αγώνων και συλλογικών διεκδικήσεων. Είναι αποτέλεσμα ένταξης σε σωματεία και συλλογικές οργανώσεις. Είναι κατακτήσεις, και δεν μπορεί κανένας Μητσοτάκης να τα υποβιβάσει.

Πολύ περισσότερο τώρα, που θέλουν να φέρουν έναν εργασιακό μεσαίωνα, τον γνωστό οδοστρωτήρα του κ. Μητσοτάκη. Γιατί έχουμε απανωτά χτυπήματα στον κόσμο της εργασίας: Κατάργηση του οκταώρου. Επιβολή 13ωρου. Υποβάθμιση της Επιθεώρησης Εργασίας. Αποδυνάμωση των συλλογικών συμβάσεων.Ανασφάλιστη εργασία. Ανεπαρκείς μισθοί. Και ένα γενικότερο ξεχαρβάλωμα των εργασιακών σχέσεων, που οδηγούν, δυστυχώς, σε μια πολύ μεγάλη αύξηση των εργατικών δυστυχημάτων και ατυχημάτων στη χώρα μας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με την ευκαιρία της αυριανής μέρας, της αγωνιστικής Πρωτομαγιάς, στηρίζει με κάθε τρόπο τις εργαζόμενες και τους εργαζόμενους, μέσα και έξω από το Κοινοβούλιο. Αυτούς εκπροσωπούμε. Οι άνθρωποι της εργασίας είναι η ταυτότητα της Αριστεράς.

Αγωνιζόμαστε για εργασία με δικαιώματα.

Επέκταση των συλλογικών συμβάσεων, με στόχο την κάλυψη του 80% των εργαζομένων – γιατί και εδώ είμαστε τελευταίοι στην Ευρώπη. 

Με αξιοπρεπείς μισθούς, και με αντιμετώπιση της ακρίβειας, αλλά και της στεγαστικής κρίσης. Γιατί πρέπει να στηριχτεί η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων, που – σημειωτέον – είναι η χαμηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διεκδικούμε:

Μείωση του εργάσιμου χρόνου και 35ωρο χωρίς μείωση του μισθού.

Προστασία από αυθαίρετες απολύσεις.

Καταπολέμηση της επισφαλούς και αδήλωτης εργασίας.

Αποκατάσταση της δυνατότητας μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία.

Ισχυροποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών με επανασύσταση του ΣΕΠΕ και αυτοτελή Γενική Γραμματεία, και κατάργηση όλων των αντεργατικών νόμων της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Γιατί ο κόσμος της εργασίας έχει βιώσει για τα καλά στο πετσί του τα αποτελέσματα αυτής της επικίνδυνης, διεφθαρμένης κυβέρνησης.

Απέναντι σε αυτή τη φτώχεια και την αδικία, υπάρχει μια άλλη πρόταση. Είναι η εργασία με δικαιώματα.

Και μόνο οι προοδευτικές δυνάμεις της χώρας μπορούν να σταματήσουν αυτόν τον κατήφορο. Έναν πρωθυπουργό των σκανδάλων που έχει αυτή τη στιγμή εξαπολύσει επίθεση κατά των εργαζομένων. Μόνο με αγώνες θα κερδίσουμε τα δικαιώματα των εργαζομένων και όλου του ελληνικού λαού.

Βίντεο της ομιλίας: https://youtube.com/live/r46SLSnBGuo

Απάντηση στον Υπουργό Περιβάλλοντος Και Ενέργειας

Κύριε Πρόεδρε, περίμενα ότι, αφού πήρε τον λόγο ο κύριος Παπασταύρου, θα ακούγαμε κάτι τουλάχιστον γι’ αυτά που καταγγείλαμε, αλλά τσιμουδιά. Τσιμουδιά. Θα τα πάρω με τη σειρά.

Κράτος δικαίου. Μάλιστα. Εγώ, λοιπόν, σας ρωτώ: Συμφωνείτε με την ανακοίνωση των Δικηγορικών Συλλόγων σχετικά με τη διάταξη Τζαβέλα; Συμφωνείτε να μπει στο αρχείο το σκάνδαλο των υποκλοπών; Είστε περήφανος που ζείτε σε μια χώρα που, ξεκινώντας από το Μαξίμου, υπήρξε διπλή παρακολούθηση από την ΕΥΠ και το Predator του μισού υπουργικού συμβουλίου;

Συμφωνείτε με την επιλογή των συναδέλφων στο Υπουργικό Συμβούλιο, που δεν τόλμησαν να πάνε στη Δικαιοσύνη να ψάξουν ποιος τους παρακολουθούσε και γιατί; Είστε περήφανος που είστε σε μια κυβέρνηση, όπου ήρθαν δικογραφίες για 13 βουλευτές και τέσσερις υπουργούς για ένα σκάνδαλο διαφθοράς, όπου εκλάπησαν 1 δισεκατομμύριο επιδοτήσεις τίμιων αγροτών και αγροτών της χώρας μας;

Αυτά δεν τα έχετε ακούσει; Πρώτη φορά ήρθατε στην Ελλάδα; Σας καλωσορίζουμε, κύριε Παπασταύρου και στη Βουλή και στην Ελλάδα, μπας και απαντήσετε για κάτι συγκεκριμένο.

Πείτε μας, λοιπόν, σας παρακαλώ. Είναι κράτος δικαίου αυτό στο οποίο ο πρωθυπουργός έχει ηγεσία της Δικαιοσύνης, που εξυπηρετεί τα δικά του πολιτικά σχέδια; Είναι κράτος δικαίου αυτό στο οποίο μέρος της ηγεσίας της Δικαιοσύνης δεν σέβεται αποφάσεις; Και είναι κράτος δικαίου αυτό στο οποίο οι υπουργοί δεν τολμούν να πάνε στη δικαιοσύνη για να υπερασπιστούν τα συνταγματικά τους δικαιώματα;

Ο κόσμος, η κοινωνία γνωρίζει ότι έχουμε μία κυβέρνηση διαφθοράς και ότι ο κος Μητσοτάκης καταπατεί το κράτος δικαίου κατά πως τον βολεύει στα σχέδιά του.

Θέλετε να μιλήσω για την επίθεση στις Ανεξάρτητες Αρχές; Θέλετε να μιλήσω για την επίθεση στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή θέλετε να μιλήσω για το έγκλημα των Τεμπών, που χειροκροτούσατε εσείς εδώ τον κ. Καραμανλή, που ακόμα κανείς δεν μπορεί ξεχάσει στην ελληνική κοινωνία, ενώ καταστράφηκαν πειστήρια του εγκλήματος την επόμενη μέρα. Και από ότι λέει ο κύριος Τριαντόπουλος, με εντολή Μαξίμου και κυρίου Μητσοτάκη.  Και δεν δεχτήκατε να γίνει προκαταρκτική επιτροπή παραβιάζοντας και το Σύνταγμα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Να μιλήσουμε, λοιπόν, για κράτος δικαίου.

Εγώ θεωρώ ότι είναι πολύ ανησυχητικό, πάντως, το ότι πλέον έχουμε αποφάσεις και όχι μία. Να σας πω για τον κ. Ντογιάκο, να σας πω για την κυρία Αδειλίνη, σας πω για τον κ. Ζήση. Έχουμε αποφάσεις, λοιπόν, εκ μέρους της ηγεσίας του Αρείου Πάγου, που εξυπηρετεί το πολιτικό σχέδιο και τη βούληση της κυβέρνησης. Μιλάμε για κρίσιμα ζητήματα. Θα τολμήσετε να πάρετε τον λόγο για κρίσιμα ζητήματα της δημοκρατίας;

Ας πάμε λίγο στην ενέργεια. Και εδώ δεν είπατε τίποτα για αυτά που σας είπαμε. Κατορθώσαμε να μην αυξηθεί ούτε ένα ευρώ η τιμή του ρεύματος 15 – 19. Ούτε ένα ευρώ. Με το που αναλάβατε, έξι μήνες πριν την Ουκρανία, επιβάλλατε ρήτρα αναπροσαρμογής. Αυτά είναι facts. Είναι πραγματικότητα. Γίνανε. Τα πλήρωσαν τα νοικοκυριά.

Ακυρώσαμε τον νόμο της μικρής ΔΕΗ; Τον ακυρώσαμε. Και εσείς τι κάνατε; Ιδιωτικοποιήσατε τη ΔΕΗ, ενώ λέτε ότι πάει καλά και δεν υπάρχει ανάγκη. Για ποιον λόγο να ιδιωτικοποιήσουμε μια εταιρεία, η οποία βγάζει κέρδη και θα τα έπαιρνε το ελληνικό δημόσιο; Για ποιον λόγο; Και τώρα σας ρωτώ: είναι προστασία δημόσιας περιουσίας να βάζετε 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ, που μας λέγατε ότι δεν υπάρχουν, για να έχουμε μία ισχυρή δημόσια ΔΕΗ; Τα μισά χρειαζόντουσαν. Θα βάλετε 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Δεν θα αυξηθεί το ποσοστό του δημοσίου. Μαθαίνω ότι και λίγο θα πέσει, αλλά θα διπλασιαστεί σχεδόν το ποσοστό του CVC Fund.

Άρα δουλεύετε για το CVC; Είστε ταμίες του CVC, εκτός από τις εταιρείες αερίου; Γιατί αυτό είστε. Δηλαδή, θα βάλετε το ελληνικό δημόσιο να βάλει 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ για να αυξηθεί το ποσοστό ενός fund, του CVC, που είναι αγαπημένο του κυρίου Μητσοτάκη. Να τα λέμε αυτά, να τα λέμε. Γιατί; Για να παίρνει μερίσματα με χαμηλή φορολόγηση; Και ενώ όλοι οι πολίτες πληρώνουν από 22%, 22% και πάνω φόρο, το CVC θα πληρώνει 5%;

Και εσείς τι είστε λοιπόν; Τι είστε; Ραντιέρηδες. Μοιράζετε τις πούλιες, δυστυχώς, στο καζίνο που έχετε στήσει εις βάρος της περιουσίας του Ελληνικού λαού. Αυτό κάνετε.

Διότι σας ρώτησα κάτι συγκεκριμένο. Μιλάτε για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Για ποιον λόγο πετάμε πράσινη ενέργεια στη θάλασσα, στα σκουπίδια, πείτε το όπως θέλετε. Ο ΠΟΣΠΗΕΦ, που είναι η Ομοσπονδία των επιχειρήσεων φωτοβολταϊκών καταγγέλλει επίσημα, από 40% το λιγότερο η απώλεια εσόδων και άρα πεταμένη ενέργεια μέχρι 60 και 70. Άρα κόκκινα δάνεια, άρα χάνουν τα φωτοβολταϊκά, για να τα πάρουν οι μεγάλες εταιρίες.

Είναι αυτό που λέμε συγκέντρωση κεφαλαίου. Μια χαρά το κάνετε. Ακραίος τραμπισμός. Δουλεύετε μόνο για τους μεγάλους. Για τους νταβατζήδες. Είστε οι άνθρωποι των νταβατζήδων, κύριε Παπασταύρου και κύριε Τσάφο, ιδιαίτερα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Θέλω να σας πω και κάτι ακόμα. Αφού γίνανε οι διασυνδέσεις με τα νησιά, για ποιον λόγο δεν έχει μειωθεί ο λογαριασμός των ΥΚΩ, των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας; Για ποιον λόγο, δηλαδή, οι πολίτες πληρώνουν ακριβά το κομμάτι του λογαριασμού που αναφέρεται ως ΥΚΩ, ενώ γίνανε οι διασυνδέσεις; Για ποιον λόγο; Για ποιον λόγο δεν πάει καλά ο λογαριασμός των ΑΠΕ; Για ποιον λόγο είναι τόσο ψηλά, αφού τα ξέρετε όλα και είστε άριστοι, ο λογαριασμός προσαύξησης, δηλαδή επιβαρύνσεις μετά τη χονδρική; Για να γίνονται παιχνιδάκια, ακόμα και στην ημερήσια αγορά και στην εξισορρόπηση; Αυτό κάνετε.

Παιχνίδια, κύριε Πρόεδρε, γίνονται με πλάτες της κυβέρνησης για να έχουμε ακριβό ρεύμα και να βγάζουν υπερκέρδη. Έτσι βγήκαν τα 2 δισεκατομμύρια κέρδη της ΔΕΗ το 2025 και φτάσατε στο σημείο να πείτε για εμάς ότι δεν πήραμε μέτρα για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ε, ψάξτε λίγο καλύτερα.

Ο εθνικός σχεδιασμός για την ενέργεια και το κλίμα, που είναι το πρώτο βήμα, επί ΣΥΡΙΖΑ ξεκίνησε, και το αναπτυξιακό σχέδιο για την κλιματική προσαρμογή και την κλιματική ουδετερότητα το 2019 ξεκίνησε, διότι τότε ολοκληρώθηκε και η συζήτηση μετά το Κατοβίτσε, τη συμφωνία δηλαδή του ΟΗΕ, που είχα την τιμή να είμαι παρών για την εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων, τα οποία δεν τα ξέρατε μέχρι τότε.

Όμως εγώ θέλω να ρωτήσω κλείνοντας, κύριε Πρόεδρε, ξανά, επειδή είστε οι οπαδοί του «Γερούν γερά» και το ξέρουμε πολύ καλά, που παρακαλάγατε κι εσείς να χρεοκοπήσει η πατρίδα μας, γιατί σύμφωνα με τα λεγόμενα κάποιων η χρεοκοπημένη Ελλάδα χρειαζόταν δέκα Παπασταύρου.

Το θυμόμαστε κύριε Παπασταύρου. Εσείς ήσασταν αυτός, μέλος μίας κυβέρνησης που χρειαζόταν δέκα Παπασταύρου για να χρεοκοπήσει δέκα φορές η πατρίδα μας. Συμφωνείτε να μπουν 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ των Ελλήνων πολιτών για να αυξηθεί το ποσοστό του CVC Fund και να παίρνει χωρίς φορολόγηση ή έστω 5% μερίσματα από υπερκέρδη μιας εταιρείας που κλέβει τους Έλληνες καταναλωτές, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις; Απαντήστε. Θα βάλετε λεφτά για τα funds; Γιατί αυτό κάνετε.

Σας ευχαριστώ πολύ κύριε Πρόεδρε.

Καλλιόπη Βέττα: «Πού πήγαν τα 7,5 δισ. και οι μεγάλες επενδύσεις που τάξατε στην περιοχή; Τι θα γίνουν οι εργαζόμενοι, μόνιμοι, συμβασιούχοι και εργολαβικοί, με το κλείσιμο των μονάδων;» || Ομιλία στη Βουλή

Η Βουλευτής Π.Ε. Κοζάνης και Τομεάρχης Τουρισμού ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. κ. Καλλιόπη Βέττα μίλησε στην Βουλή κατά την συζήτηση του νομοσχεδίου για τις Α.Π.Ε..

Η κ. Βέττα ανέφερε αρχικά ότι, παρά την επικοινωνιακή διαστρέβλωση, η αύξηση του ρεύματος πάνω από 40% από το 2019 και μετά είναι αποτέλεσμα της κυβερνητικής πολιτικής, που έχει οδηγήσει τους πολίτες της χώρας σε ενεργειακή φτώχεια και μείωση της αγοραστικής δύναμης.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε σε διατάξεις του νομοσχεδίου, τονίζοντας ότι:

· Εισάγονται διατάξεις για την δημιουργία περιοχών επιτάχυνσης Α.Π.Ε., χωρίς να υπάρχει ακόμη Ειδικό Χωροταξικό για τις Α.Π.Ε. (!).

· Επίσης, με το άρθρο 10, προβλέπεται ότι τα έργα Α.Π.Ε. εντός των συγκεκριμένων περιοχών εξαιρούνται από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

· Την ίδια ώρα δεν υπάρχει καμία ουσιαστική πρόνοια για την ενεργειακές κοινότητες και την αυτοκατανάλωση

· Τέλος, εισάγεται η επέκταση των πολεοδομικών σχεδίων στην τέταρτη ζώνη των περιοχών NATURA, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο σε πιθανές αυθαιρεσίες εντός προστατευμένων περιοχών.

Στη συνέχεια, η κ. Βέττα παρέθεσε συγκεκριμένα γεγονότα που περιγράφουν την πολιτική της Ν.Δ. στους τομείς της ενέργειας, της απολιγνιτοποίησης και των Α.Π.Ε..

Χαρακτηριστικά, αναφέρθηκε:

· Στην εισήγηση του Α.Δ.Μ.Η.Ε. για παραμονή της Πτολεμαΐδας V, ως μονάδα που θα εξασφαλίζει την ευστάθεια του συστήματος έναντι του σοβαρού κινδύνου γεωπολιτικών αναταράξεων και διακοπής παροχής του φυσικού αερίου. Η Δ.Ε.Η., όμως, -όπως και η κυβέρνηση- αδιαφορεί, προχωρά στη μετατροπή της με κόστος περίπου 400 εκ. ευρώ, την ώρα που π.χ. στην Ιταλία προβλέπεται παράταση λειτουργίας έως το 2038.

· Επίσης, αναφέρθηκε στα σχέδια για δημιουργία υπερτοπικού εργοστασίου καύσης σκουπιδιών.

· Στην ολοκληρωτική καταστροφή των λιγνιτικών υποδομών και απάλειψη κάθε δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης τους στο μέλλον.

· Στην αμφισβητούμενη επένδυση του data center, η οποία αφενός δεν προσφέρει επαρκείς θέσεις εργασίας, και αφετέρου πλήττει τα αποθέματα νερού και την ενέργεια της περιοχής.

· Την τηλεθέρμανση, όπου σημειώθηκε αύξηση του κόστους έως και 40% σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, χωρίς καν να εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα των δημοτικών επιχειρήσεων και η χρηματοδότηση του διάδοχου σχήματος.

· Την στέρηση πόρων για την Δυτική Μακεδονία από τα έσοδα του CO2, με τη μείωση του ποσοστού υπέρ των λιγνιτικών περιοχών από 6% που ήταν το 2018 και 2019, σχεδόν στο μηδέν σήμερα.

Τέλος, έθεσε συγκεκριμένα ερωτήματα: «Πού πήγαν τα 7,5 δισ. και οι μεγάλες επενδύσεις που τάξατε στην περιοχή; Τι θα γίνουν οι εργαζόμενοι, μόνιμοι, συμβασιούχοι και εργολαβικοί, με το κλείσιμο των μονάδων;»

Παράλληλα, αναφέρθηκε  στην αποκατάσταση των εδαφών, την άναρχη ανάπτυξη των Α.Π.Ε., και την αδιαφανή εκποίηση τωνυλικών, των μηχανημάτων και των υποδομών των λιγνιτικών μονάδων.

Τέλος, έκανε ειδική μνεία στο νέο επενδυτικό πλάνο της Δ.Ε.Η., όπου το δημόσιο καλείται να βάλει 1,3 δισ. προς όφελος των μετόχων και των funds της εταιρείας, χωρίς κανένα κοινωνικό αντιστάθμισμα και όφελος.

Κλείνοντας, ανέφερε: «Εμείς σας καλούμε να:

· Καταθέσετε άμεσα το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ

· Να δώσετε προτεραιότητα στις ενεργειακές κοινότητες και τα έργα αυτοπαραγωγής και αυτοκατανάλωσης

· Να αλλάξετε το target model του Χρηματιστηρίου Ενέργειας

· Να ελέγξετε τα υπερκέρδη των εταιριών ενέργειας

· Να επαναφέρετε τον κρατικό έλεγχο στην ΔΕΗ

Μόνο με αυτό τον τρόπο μπορεί να υπάρξει μια διαφορετική εξέλιξη για την ενεργειακή δημοκρατία και το αγαθό του ρεύματος, καθώς και για την μέριμνα για τους πολίτες και τις πληττόμενες περιοχές»

Όλγα Γεροβασίλη: «Πότε θα πληρωθούν τα έργα του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ), τα οποία έχουν μείνει στον αέρα λόγω μεταφοράς των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ;» || Ερώτηση βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

Ερώτηση βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κατέθεσε η Ε’ Αντιπρόεδρος της ΒτΕ και βουλευτής Άρτας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Όλγα Γεροβασίλη. Την ερώτηση συνυπογράφουν ο αρμόδιος τομεάρχης της Κ.Ο Βασίλης Κόκκαλης και 15 ακόμα βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 27 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

ΘΕΜΑ: «Πότε θα πληρωθούν τα έργα του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ), τα οποία έχουν μείνει στον αέρα λόγω μεταφοράς των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ;»

Αφόρητη πίεση αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες τεχνικές επιχειρήσεις που έχουν αναλάβει έργα του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) και, πλέον, βρίσκονται σε θέση να μην μπορούν να ανταπεξέλθουν στις φορολογικές, ασφαλιστικές και άλλες υποχρεώσεις τους, μετά την άτυπη «στάση πληρωμών» που έχει λάβει χώρα κατά την μετάπτωση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.

Το γεγονός ότι ολοκληρωμένα έργα με εγκεκριμένες πιστοποιήσεις παραμένουν απλήρωτα λόγω της αδυναμίας της ΑΑΔΕ να προβεί σε πληρωμές για δαπάνες έργων που έχουν εκτελεστεί και τιμολογηθεί, με τους δικαιούχους να έχουν ήδη επιβαρυνθεί με το ΦΠΑ, έχουν φέρει τους δικαιούχους-αναδόχους σε καθεστώς οικονομικής ασφυξίας.

Χαρακτηριστικό της προχειρότητας είναι το γεγονός ότι η νέα Διεύθυνση, που αναλαμβάνει τις αρμοδιότητες του ΟΠΕΚΕΠΕ, εμφανίζεται χωρίς ορισμένους υπόλογους υπαλλήλους και χωρίς καθορισμένο λειτουργικό πλαίσιο εξυπηρέτησης, αν και η συγκεκριμένη οργανωτική αλλαγή ήταν γνωστή εδώ και μήνες και οι επιπτώσεις καθυστερήσεων απολύτως προβλέψιμες.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

Πότε θα εξοφληθούν οι εγκεκριμένες πιστοποιήσεις τιμολογημένων λογαριασμών δημοσίων έργων που εκκρεμούσαν στον ΟΠΕΚΕΠΕ κατά την 31.12.2025;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Γεροβασίλη Όλγα

Κόκκαλης Βασίλης

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Κεδίκογλου Συμεών

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος (Κώστας)

Νοτοπούλου Κατερίνα

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου (Παρθένα) Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος

Επίκαιρη Ερώτηση Αλ.Μεϊκόπουλου για την στάση της ελληνικής κυβέρνησης στον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό που απελευθερώνει τα μεταλλαγμένα τρόφιμα

Μεϊκόπουλος καλεί ΥπΑΑΤ στην Βουλή: Έδωσε η Ελλάδα πράσινο φως σε μεταλλαγμένα τρόφιμα χωρίς σήμανση; Επίκαιρη Ερώτηση

Ισχύει ότι η Ελλάδα στήριξε με την θετική της ψήφο τον νέο κανονισμό για τα νέα γενετικά τροποποιημένα φυτά που αλλάζει τους κανόνες και ανοίγει τον δρόμο για ευκολότερη κυκλοφορία τους στην αγορά; Και αν ναι, με ποια τεκμηρίωση;

Το ερώτημα αυτό θέτει ο Βουλευτής Μαγνησίας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – Π.Σ. Αλ. Μεϊκόπουλος, καταθέτοντας Επίκαιρη Ερώτηση με την οποία καλεί τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων στην Βουλή να απαντήσει σχετικά με τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 21 Απριλίου 2026.

Όπως επισημαίνει, το νέο πλαίσιο διαφοροποιείται ουσιαστικά από το ισχύον καθεστώς για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς και ήδη προκαλεί έντονες αντιδράσεις από επιστημονικούς φορείς, παραγωγούς και την κοινωνία των πολιτών.

Την ίδια στιγμή, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια. Υπάρχει το ενδεχόμενο προϊόντα να κυκλοφορούν χωρίς υποχρεωτική σήμανση, αφήνοντας τον καταναλωτή χωρίς σαφή εικόνα για το τι αγοράζει και βάζει στο τραπέζι του, ενώ παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της προστασίας των βιολογικών καλλιεργειών σε περίπτωση επιμόλυνσης.

Για τον λόγο αυτό ζητά σαφείς απαντήσεις από την κυβέρνηση. 

Ρωτά αν πράγματι η Ελλάδα στηρίζει την κυκλοφορία τέτοιων προϊόντων χωρίς υποχρεωτική σήμανση, αν θα υπερασπιστεί το δικαίωμα της χώρας να περιορίζει ή να απαγορεύει τέτοιες καλλιέργειες και ποιο είναι το συγκεκριμένο σχέδιο για τον έλεγχο, την ευθύνη και την αποζημίωση σε περίπτωση ζημιών, ιδιαίτερα για τους βιοκαλλιεργητές.

Ο Αλ.Μεϊκόπουλος καλεί την κυβέρνηση να τοποθετηθεί ξεκάθαρα, υπογραμμίζοντας ότι ο πολίτης έχει δικαίωμα να γνωρίζει τι τρώει.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 29 Απριλίου 2026

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Θέμα: «Στάση της Ελλάδας στον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό που απελευθερώνει τα μεταλλαγμένα τρόφιμα, και μάλιστα χωρίς σήμανση»

Στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. της 21ης Απριλίου 2026, η Ελλάδα στήριξε με την θετική της ψήφο το νέο κανονιστικό πλαίσιο για τα νέα γενετικά τροποποιημένα φυτά (NGTs), το οποίο εισάγει σημαντικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με το ισχύον καθεστώς για τους Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς.

Εκφράζονται σοβαρές ανησυχίες από επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς σχετικά με την διαφάνεια, τη σήμανση και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων αυτών, ενώ τίθενται και ζητήματα προστασίας της βιολογικής παραγωγής και κινδύνου επιμόλυνσης.

Επειδή η ουσία δεν είναι η ρητορική περί «καινοτομίας», αλλά το αν το κράτος μπορεί να εγγυηθεί τον έλεγχο, την διαφάνεια και την προστασία παραγωγών και καταναλωτών,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ισχύει ή δεν ισχύει ο παραπάνω ισχυρισμός; Στηρίζει η ελληνική κυβέρνηση την απελευθέρωση τέτοιων προϊόντων χωρίς υποχρεωτική σήμανση;

2.Θα υποστηρίξει η Ελλάδα τη δυνατότητα των κρατών-μελών να περιορίζουν ή να απαγορεύουν καλλιέργειες τέτοιου τύπου; Και ποιο είναι το συγκεκριμένο εθνικό πλαίσιο ελέγχου, ευθύνης και αποζημίωσης σε περίπτωση επιμόλυνσης καλλιεργειών, ιδίως βιολογικών, το οποίο θα εφαρμόζεται στην πράξη;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Θ. Ξανθοπουλος: Καμία αναφορά και δέσμευση της κυβέρνησης για στήριξη και ανάπτυξη της Σχολής Κινηματογραφίας στη Δράμα || Οι απαντήσεις των υπουργείων Πολιτισμού και Παιδείας σε Ερώτηση του βουλευτή

“Νίπτει τας χείρας της” και αποποιείται κάθε ευθύνη η κυβέρνηση Μητσοτάκη, για την Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων που ξεκίνησε να λειτουργεί στη Δράμα,  πριν 3 χρόνια. Αυτό προκύπτει από τις απαντήσεις  των υπουργείων Πολιτισμού και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στην Ερώτηση που κατέθεσε ο βουλευτής Δράμας Θ. Ξανθόπουλος, σχετικά με την ανάγκη στήριξης και ενίσχυσης  της.

Αφορμή για την Ερώτηση ήταν η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού για ίδρυση Κρατικής Σχολής Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων, βάσει της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Είχε προηγηθεί μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, με 327.000 ευρώ, για τη δημιουργία του πρώτου δημόσιου εκπαιδευτικού ιδρύματος στη χώρα μας με αποκλειστικό αντικείμενο την επαγγελματική εκπαίδευση τεχνικών κινηματογράφου και οπτικοακουστικών μέσων, όπως ανέφερε η ανακοίνωση.

Ο βουλευτής, μεταφέροντας την αγωνία των κατοίκων της Δράμας για το μέλλον της Σχολής, η οποία ήδη λειτουργεί από το 2023 σε συνεργασία με το Ελεύθερο Ανοικτό Πανεπιστήμιο(ΕΑΠ) που ανέλαβε το πρόγραμμα Σπουδών και την διενέργεια των Εργαστηρίων, ρώτησε τα δύο συναρμόδια υπουργεία, εάν εντάσσεται και με ποιο τρόπο, η Σχολή της Δράμας στο ολοκληρωμένο δημόσιο σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης στην κινηματογραφία, εάν σκοπεύουν να ενισχύσουν την λειτουργία της και εάν έχει εκπονηθεί μελέτη για την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν  από την λειτουργία του Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους στη πόλη της Δράμας.

Και όμως στα εύλογα αυτά ερωτήματα, η κυβέρνηση επέλεξε να μην απαντήσει. Συγκεκριμένα, για τον υφυπουργό Πολιτισμού κ. Ιάσωνα Φωτήλα, που στην απάντησή του καταγράφει το ισχύον νομικό  πλαίσιο του Οργανισμού του Φεστιβάλ, η Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων της Δράμας δεν υπάρχει ενώ το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους με διεθνή απήχηση και αναγνώριση, είναι  ένας Οργανισμός  του Δήμου Δράμας που απλά επιχορηγείται.  Το Υπουργείο Πολιτισμού δηλ., αγνοεί πλήρως τη Σχολή της Δράμας.

Από την άλλη το υπουργείο Παιδείας, στην απάντηση του υφυπουργού κ. Νικ. Παπαϊωάννου, αναφέρει ότι  η Σχολή με το προπτυχιακό πρόγραμμα του ΕΑΠ  αποτελεί μέρος της Ανώτατης δημόσιας εκπαίδευσης της χώρας,  με ακαδημαϊκό τίτλο σπουδών ΑΕΙ (Επιπέδου 6), 4ετούς διάρκειας, που παρέχει 240 ECTS και δεν αφορά στο σύστημα της επαγγελματικής εκπαίδευσης. “Η λειτουργία και βιωσιμότητα του προγράμματος είναι δεδομένη και αποδεικνύεται από το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή φοιτούν 398 ενεργοί φοιτητές εγγεγραμμένοι σε Θεματικές Ενότητες”, προσθέτει επικαλούμενο έγγραφο του ΕΑΠ. «Το πρόγραμμα είναι πλήρως αυτοχρηματοδοτούμενο και δεν λαμβάνει καμία οικονομική  ενίσχυση από το Υπουργείο Παιδείας ή το Υπουργείο Πολιτισμού. Οι λειτουργικές ανάγκες των εργαστηρίων στη Δράμα καλύπτονται μέσω της Προγραμματικής Σύμβασης, η οποία έχει ισχύ  έως την 23η Φεβρουαρίου 2027. Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια μεριμνά για την ενοικίαση του  απαραίτητου εργαστηριακού και εποπτικού εξοπλισμού για τις ανάγκες των μαθημάτων.. », καταλήγει το υπουργείο Παιδείας. Πέραν τούτων, ουδέν.

“Η δημιουργία δικτύου δημόσιας επαγγελματικής εκπαίδευσης στο τομέα της κινηματογραφίας και των οπτικοακουστικών μέσων, θα ενισχύσει την ελληνική κινηματογραφική παραγωγή αλλά και την θέση της χώρας μας διεθνώς στο κινηματογραφικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απολύτως αναγκαίο να στηριχθεί παράλληλα και η περιφέρεια της χώρας και ιδίως η Δράμα, που με τον διεθνώς καταξιωμένο θεσμό του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους, έχει συμβάλλει αποφασιστικά στην αναβάθμιση της κινηματογραφικής εικόνας της Ελλάδας παγκοσμίως”, τονίζει ο βουλευτής, υπενθυμίζοντας ότι η Σχολή της Δράμας είναι η πρώτη που λειτούργησε στην Ελλάδα.

Ακολουθούν η Ερώτηση και οι απαντήσεις:

Αθήνα, 24 Μαρτίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τις υπουργούς

– Πολιτισμού

– Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Θέμα: Τι συμβαίνει με την Σχολή Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων της Δράμας; Κίνδυνος υποβάθμισης και απαξίωσης της, τρία μόλις χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργία της

Η Σχολή Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου(ΕΑΠ) στη Δράμα, ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 2018, από τον τότε υπουργό υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης Ν. Παππά, ο οποίος υπέγραψε μαζί με τον τότε πρόεδρο του ΕΑΠ, Β. Καρδάση, μνημόνιο συνεργασίας για την ίδρυσή της. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες, στόχος της πρωτοβουλίας ήταν να αξιοποιηθεί το τεράστιο πλεονέκτημα του Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της πόλης, ενός καταξιωμένου κινηματογραφικου θεσμού, ώστε η Δράμα να αποτελέσει κέντρο στον τομέα των οπτικοακουστικών για όλη την Ευρώπη.

Πέντε περίπου χρόνια αργότερα, το ΕΑΠ, σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας (DISFF), τον Δήμο Δράμας και την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ολοκλήρωσαν τις διαδικασίες και άρχισε και τυπικά η λειτουργία της πρώτης Σχολής Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων του ΕΑΠ (προπτυχιακό), με 100 σπουδαστές ενώ τον Μάρτιο του 2023 ξεκίνησαν στη Δράμα και τα δια ζώσης μαθήματα εργαστηρίου της Σχολής.

Ωστόσο το καλοκαίρι του 2025 ανακοινώθηκε ξαφνικά στους σπουδαστές πως τρία από τα έξι συνολικά εργαστήρια της Σχολής που απαιτούν φυσική παρουσία, θα γίνουν, εκτάκτως όχι στη Δράμα, αλλά στη Πάτρα! Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι αυτή η μεταφορά είναι προσωρινή και όχι μόνιμη, υο γεγονός αυτό ανησύχησε μερίδα των σπουδαστών αλλά και τους φορείς της τοπικής κοινωνίας, που βλέπουν να υποβαθμίζεται και να απαξιώνεται μια σημαντική αναπτυξιακή πρωτοβουλία για την πόλη, που αποτελούσε όραμα δεκαετιών, αμέσως σχεδόν μετά την έναρξη της υλοποίησής της.

Επιπροσθέτως, πριν περίπου ένα μήνα, στις 25-2-2026, υο υπουργείο Πολιτισμού, ανακοίνωσε επίσημα ότι “ολοκληρώθηκαν οι μελέτες για την ίδρυση της Κρατικής Σχολής Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων, βάσει της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το έργο, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, με προϋπολογισμό 327.000 ευρώ. Αφορούσε στον σχεδιασμό και την επιστημονική τεκμηρίωση για τη δημιουργία της Σχολής, του πρώτο δημοσίου εκπαιδευτικού ιδρύματος στη χώρα μας με αποκλειστικό αντικείμενο την επαγγελματική εκπαίδευση τεχνικών κινηματογράφου και οπτικοακουστικών μέσων”.

Στην ίδια ανακοίνωση, επισημαίνεται επίσης ότι: “Η ίδρυση της Σχολής αναμένεται να σηματοδοτήσει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δημόσιου συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης στον οπτικοακουστικό τομέα, ενισχύοντας το ανθρώπινο δυναμικό και την ποιότητα της ελληνικής κινηματογραφικής και οπτικοακουστικής παραγωγής. Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στα επόμενα στάδια για την υλοποίηση της Σχολής, αξιοποιώντας τα αποτελέσματα των μελετών και διασφαλίζοντας τη δημιουργία ενός σύγχρονου δημόσιου εκπαιδευτικού ιδρύματος που θα εξυπηρετεί πλήρως την συνολική δημόσια πολιτική για τον κινηματογραφικό και οπτικοακουστικό τομέα”.

Κατόπιν τούτων,

Επειδή, είναι δεδομένο, ότι η δημιουργία δικτύου δημόσιας επαγγελματικής εκπαίδευσης στο τομέα της κινηματογραφίας και των οπτικοακουστικών μέσων, θα ενισχύσει την ελληνική κινηματογραφική παραγωγή αλλά και την θέση της χώρας μας διεθνώς στο κινηματογραφικό τομέα.

Επειδή, στο πλαίσιο αυτό, είναι απολύτως αναγκαίο να στηριχθεί παράλληλα και η περιφέρεια, η οποία, ιδίως στη Δράμα, με τον διεθνώς καταξιωμένο θεσμό του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους, έχει συμβάλλει αποφασιστικά στην αναβάθμιση της κινηματογραφικής εικόνας της Ελλάδας παγκοσμίως

Επειδή, η Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων του ΕΑΠ στη Δράμα, η πρώτη στην Ελλάδα, λειτουργεί από το 2023, με συγκεκριμένο προπτυχιακό πρόγραμμα και εργαστήρια

Ερωτάται η κ. υπουργός:

  1. Εντάσσεται η Σχολή Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικων Μέσων της Δράμας, που λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια, στο ολοκληρωμένο δημόσιο σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και με ποιό τρόπο;
  1. Σκοπεύει να στηρίξει και ενισχύσει την λειτουργία της Σχολής Κινηματογραφίας στη Δράμα; Ποιά συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε να μην υποβαθμιστεί και απαξιωθεί η Σχολή της Δράμας, δύο χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργίας της;
  1. Εχει εκπονηθεί κάποια μελέτη για την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν για την Σχολή της Δράμας, από την λειτουργία του Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκου στη πόλη της Δράμας;
  1. Θα εξακολουθήσει το υπουργείο Πολιτισμού να χρηματοδοτεί τη λειτουργία της Σχολής της Δράμας;

Ο ερωτών βουλευτής

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Όλγα Γεροβασίλη: Ζήτημα Δημοκρατίας και Κράτους Δικαίου

Σημεία συνέντευξης της Όλγας Γεροβασίλη, Ε’ Αντιπροέδρου της Βουλής των Ελλήνων, βουλευτή Άρτας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, στον ρ/στ ALPHA RADIO 989 και στον δημοσιογράφο Ανδρέα Πετρόπουλο

Η Όλγα Γεροβασίλη, Ε’ Αντιπρόεδρος της Βουλής και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, εξαπέλυσε δριμεία κριτική κατά της κυβέρνησης, εστιάζοντας στη διαχείριση της υπόθεσης των υποκλοπών και στη λειτουργία της Δικαιοσύνης.

Η κ. Γεροβασίλη τόνισε ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου όφειλε να εξαιρεθεί από τη διαδικασία διερεύνησης, λόγω της εμπλοκής του στο σκάνδαλο, αφού είχε υπάρξει εποπτεύων της ΕΥΠ.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διαχείριση της δικογραφίας από τον Άρειο Πάγο, κάνοντας λόγο για έλλειψη ουσιαστικής διερεύνησης, παρά τον όγκο και τη σημασία των νέων στοιχείων που προέκυψαν από την πρωτοβάθμια δίκη. Χαρακτήρισε μάλιστα την εξέλιξη αυτή ως «θεσμική εκτροπή», υποστηρίζοντας ότι δεν κλήθηκαν κρίσιμοι μάρτυρες ούτε αξιοποιήθηκαν επαρκώς τα δεδομένα.

Αντιπαραβάλλοντας τη στάση του Αρείου Πάγου με εκείνη του Πρωτοδικείου, σημείωσε ότι το τελευταίο προχώρησε σε ενδελεχή έρευνα, εξετάζοντας δεκάδες μάρτυρες και αναδεικνύοντας νέα στοιχεία, γεγονός που –όπως είπε– καταδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης της υπόθεσης.

Παράλληλα, τόνισε ότι δεν είναι δυνατόν να μην εξετάζεται το ζήτημα της κατασκοπείας, ιδίως ενόψει των στοιχείων που προσκόμισε ο Χρήστος Σπίρτζης, ακόμη και emails δηλαδή από την περίοδο διαπραγμάτευσης της χώρας με τους δανειστές.

Σε πολιτικό επίπεδο, η κ. Γεροβασίλη άφησε σαφείς αιχμές για πιθανή κυβερνητική επιρροή στη Δικαιοσύνη, επισημαίνοντας ότι η έντονη αντίδραση του νομικού κόσμου της Χώρας αλλά και θεσμικών παραγόντων καταδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Τέλος, υπογράμμισε ότι η υπόθεση των υποκλοπών δεν αποτελεί απλώς ένα μεμονωμένο σκάνδαλο, αλλά ζήτημα που αφορά την ποιότητα της Δημοκρατίας και τη λειτουργία του κράτους δικαίου στη χώρα, προειδοποιώντας για ευρύτερες πολιτικές και θεσμικές συνέπειες.

Επίκαιρη Ερώτηση της Κ. Νοτοπούλου: «Πότε επιτέλους θα παραδοθεί η επέκταση του ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά;»

Αθήνα, 29 Απριλίου 2026

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: «Πότε επιτέλους θα παραδοθεί η επέκταση του ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά;»

Σύμφωνα με πρόσφατες (21.04.2026) δηλώσεις του υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών η επέκταση του Μετρό προς την Καλαμαριά πρόκειται να παραδοθεί μέσα στο προσεχές καλοκαίρι.

Για το ίδιο θέμα, μία ημέρα πριν (20.04.2026) ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών στη Θεσσαλονίκη και σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου απάντησε ότι «Ο στόχος είναι το νωρίτερο δυνατό και θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα είναι και πριν τη Διεθνή Έκθεση».

Τον Σεπτέμβριο 2022, όταν η παράδοση της βασικής γραμμής τοποθετούνταν για το τέλος 2023, ο τότε υπουργός Υποδομών και Μεταφορών τοποθετούσε την παράδοση της επέκτασης Καλαμαριάς στο πρώτο εξάμηνο του 2024, δηλαδή λίγους μήνες μετά.

Τελικά, τα εγκαίνια του Μετρό Θεσσαλονίκης πραγματοποιήθηκαν στις 30.09.2024 και τότε ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει ότι η επέκταση της Καλαμαριάς θα ήταν έτοιμη τον Νοέμβριο 2025, δηλαδή έναν χρόνο μετά.

Ακολούθησε η αναβολή της παράδοσης για τον Φεβρουάριο 2026, στη συνέχεια για τον Απρίλιο και τώρα για το καλοκαίρι ή/και τη ΔΕΘ 2026.

Επειδή καμία από τις έως τώρα προβλέψεις του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την παράδοση της επέκτασης του Μετρό Καλαμαριάς δεν έχει επιβεβαιωθεί,

Επειδή η επέκταση του Μετρό για την Καλαμαριά παίρνει συνεχώς παρατάσεις και αναβολές.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

  1. Γιατί αυτοδιαψεύδονται συνεχώς οι προβλέψεις του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την επέκταση του Μετρό της Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά; Πόσο κοστίζουν για αποζημιώσεις προς τον εργολάβο αυτές οι αναβολές;
  2. Υπάρχει σαφές και ακριβές χρονοδιάγραμμα παράδοσης της επέκτασης του Μετρό Καλαμαριάς και ποιο είναι αυτό; Τι διασφαλίζει ότι αυτήν τη φορά θα τηρηθεί;

Η Ερωτώσα Βουλεύτρια

Νοτοπούλου Κατερίνα