Η Ευρωβουλευτής Έλενα Κουντουρά, με ερώτησή της στην Κομισιόν, επισημαίνει την ανάγκη προγραμμάτων επιδοτήσεων στην Ελλάδα για να ανανεωθεί και να εκσυγχρονιστεί ο γηρασμένος στόλος των βαρέων επαγγελματικών οχημάτων, φορτηγών και λεωφορείων.
Στην ερώτησή της, τονίζει ότι η Ελλάδα έχει τον πιο γηρασμένο στόλο σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως μέχρι σήμερα δεν διαθέτει προγράμματα επιδότησης για την αντικατάσταση των ρυπογόνων οχημάτων με νέα, που πληρούν τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, πέραν των προγραμμάτων για τα οχήματα στις δημόσιες συγκοινωνίες.
Η πλειοψηφία των επαγγελματιών αδυνατούν σήμερα να αντικαταστήσουν παλαιά ρυπογόνα οχήματα με νέα, μηδενικών ή χαμηλών ρύπων, εξαιτίας του υψηλού κόστους αγοράς αλλά και της έλλειψης στην αγορά μεταχειρισμένων φορτηγών ή λεωφορείων φιλικών προς το περιβάλλον.
Η αδυναμία αυτή έχει ως αποτέλεσμα αφενός ο στόλος να γερνά, αφετέρου να παραμένει υψηλή η περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Η Έλενα Κουντουρά κάλεσε την Κομισιόν να απαντήσει για την έλλειψη χρηματοδοτικών κινήτρων αντικατάστασης του στόλου στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη και να ενημερώσει εάν σκοπεύει να αναλάβει περαιτέρω πρωτοβουλίες στήριξης με ειδικά προγράμματα επιδοτήσεων για τους κλάδους των οδικών μεταφορών.
Το πλήρες κείμενο της ερώτησης της Έλενας Κουντουρά προς την Κομισιόν:
Επείγουσα ανάγκη για ανανέωση και εκσυγχρονισμό του στόλου επαγγελματικών βαρέων οχημάτων προς επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ
Για να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας για 90% μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου απ’ τις μεταφορές έως το 2050, απαιτείται η ανανέωση και ο εκσυγχρονισμός του στόλου βαρέων οχημάτων, φορτηγών και λεωφορείων. Τα οχήματα αυτά, όντας τα παλαιότερα στον τομέα των οδικών μεταφορών, συμβάλλουν δυσανάλογα στην ατμοσφαιρική ρύπανση, καθιστώντας την αναβάθμισή τους κρίσιμη για τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα μεταφορών (1).
Ανάμεσα στα Κράτη-Μέλη, η Ελλάδα διαθέτει τον γηραιότερο στόλο φορτηγών (2). Παρά τη σημαντική αυτή υστέρηση, δεν έχουν θεσπιστεί έως σήμερα μέτρα, κίνητρα ή προγράμματα επιδότησης για την αντικατάσταση παλαιών οχημάτων με νέα, μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών επαγγελματικά βαρέα οχήματα.
Δεδομένου ότι:
- η αγορά καινούργιων οχημάτων έχει πολύ υψηλό κόστος, καθιστώντας οικονομικά ασύμφορη και πρακτικά αδύνατη την ανανέωση του υπάρχοντος στόλου,
- η έλλειψη δευτερογενούς αγοράς μεταχειρισμένων φορτηγών και λεωφορείων μηδενικών εκπομπών περιορίζει περαιτέρω την διαθεσιμότητα αυτών των οχημάτων στην αγορά,
- οι εκπομπές άνθρακα στις μεταφορές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και δεν διαφαίνεται πρόοδος προς την επίτευξη των κλιματικών στόχων (3)
Ερωτάται η Επιτροπή:
- Πώς σχολιάζει την έλλειψη υιοθέτησης προγραμμάτων επιδοτήσεων σε αρκετά Κράτη-Μέλη, όπως η Ελλάδα, για αγορά επαγγελματικών οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων;
- Σκοπεύει να αναλάβει πρόσθετες πρωτοβουλίες για την επιδότηση αγοράς νέων μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών ρύπων βαρέων οχημάτων, ώστε να δοθεί στους επαγγελματίες δυνατότητα αντικατάστασης παλαιών ρυπογόνων οχημάτων;
(1) Τα φορτηγά είναι υπεύθυνα για το 6% των συνολικών εκπομπών άνθρακα στην ΕΕ και παραπάνω από το 25% των συνολικών εκπομπών στις οδικές μεταφορές. https://climate.ec.europa.eu/eu-action/transport/road-transport-reducing-co2-emissions-vehicles/reducing-co2-emissions-heavy-duty-vehicles_en
(2) Ο μέσος όρος ηλικίας των φορτηγών στην Ελλάδα είναι τα 22.6 έτη , έναντι των 14.1 που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος (EU-27), ενώ των λεωφορείων είναι 17.6 έτη, έναντι των 12.2 του ευρωπαϊκού μέσου όρου. https://www.acea.auto/figure/average-age-of-eu-vehicle-fleet-by-country/
(3) Από το 2005 έως το 2022, οι εκπομπές από βαρέα οχήματα αυξήθηκαν 1% αντί να μειωθούν. https://climate.ec.europa.eu/document/download/7bd19c68-b179-4f3f-af75-4e309ec0646f_en?filename=CAPR-report2024-web.pdf
