Ο δημοκρατικός δρόμος της Αριστεράς

Στο κείμενο θέσεων τίθενται μια σειρά από ερωτήματα που φοβούμαι πως θα μείνουν αναπάντητα αν πρώτα δεν διαγνώσουμε τη βαθύτερη αιτία τους.

Σταχυολογώ: Το κόμμα δεν στάθηκε στο πλευρό της κυβέρνησης όταν διαπραγματευόταν, δεν ανοίχτηκε στα κινήματα, δεν αναδείχθηκαν νέα στελέχη, δεν έγιναν εντάξεις νέων μελών…

Μια πρώτη απάντηση είναι πως ο συμβιβασμός του Ιουλίου και η νέα συμφωνία προσλήφθηκαν ως συμβιβασμός, ακόμη και ως μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ.

Από τότε θεωρείται εκ προοιμίου ότι η οποιαδήποτε διαπραγμάτευση, ανεξαρτήτως αποτελέσματος, συνιστά έναν ακόμη συμβιβασμό.

Αλλά η βαθύτερη αιτία είναι άλλη: Είναι ότι παιδαγωγηθήκαμε στο «όλα ή τίποτα», στο «εδώ και τώρα».

(Θα σκίσουμε τα Μνημόνια, θα καταργήσουμε τη λιτότητα, θα επαναφέρουμε…) Καλλιεργήθηκαν τόσες προσδοκίες που πιστέψαμε ότι καταλαμβάνοντας την κυβέρνηση θα μπορέσουμε να ανατρέψουμε τα πάντα.

 
Μια λενινιστική αντίληψη κατάληψης της εξουσίας

Ο δημοκρατικός δρόμος με την κοινωνική και εκλογική πλειοψηφία, μετά από προσεκτική εκτίμηση του «συσχετισμού δυνάμεων», ο «πόλεμος θέσεων», για να θυμηθούμε τον Γκράμσι, δεν είχαν αφομοιωθεί επαρκώς. Ειδικά αυτός ο συσχετισμός των δυνάμεων που βρίσκεται στη ρίζα πολλών ηττών του λαϊκού κινήματος.

Ξεχάσαμε ακόμη ότι όταν αναφέρουμε τους όρους «συσχετισμός δυνάμεων» και «ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης» οφείλουμε να τους εννοούμε μέσα στην Ευρώπη και μέσα στη χώρα.

Με άλλα λόγια το κόμμα δεν είχε προετοιμαστεί και τα μέλη του δεν είχαν βιώσει ότι ο αγώνας μας για ανατροπή λιτότητας και Μνημονίων οφείλει να διεξαχθεί πρωτίστως μέσα στο ευρωπαϊκό περιβάλλον, όσο σκληρό, εχθρικό και επισφαλές κι αν είναι, μαζί με τους άλλους ευρωπαϊκούς λαούς, όσο κι αν ακόμη είναι ανέτοιμοι.

Το πόσο μακριά από την πραγματικότητα βρεθήκαμε (όχι η Κυβέρνηση, αλλά αυτή τη φορά τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ) φάνηκε στο προσφυγικό. Ας κάνουμε έναν παραλληλισμό ανάμεσα στη συμφωνία για το προσφυγικό και στη συμφωνία του Ιουλίου.

Στο προσφυγικό η πλειονότητα των μελών και κυρίως όσοι συμμετείχαν στο κίνημα αλληλεγγύης αιφνιδιάστηκαν, καθώς είχαν μάθει να κινούνται στη σφαίρα των αρχών και των κινημάτων.

Η συμφωνία αμφισβητήθηκε και σε πολλές περιπτώσεις καταγγέλθηκε. Θεωρήθηκε υποστολή των αρχών και αξιών και μια νέα συνθηκολόγηση.

Αν θεωρητικά στο τρίτο Μνημόνιο (όπως κάποιοι υποστήριζαν) υπήρχε εναλλακτική λύση ( έξω από το ευρώ, δικό μας νόμισμα κ.λπ.), στο προσφυγικό ποια θα ήταν η εναλλακτική; Τα ανοικτά σύνορα με 1 εκατ. πρόσφυγες;

To προσφυγικό, λοιπόν, έδειξε για δεύτερη φορά πως η Αριστερά μας βρίσκεται έξω από τη σκληρή πραγματικότητα και αρέσκεται να κινείται στη σφαίρα των αρχών και των συνθημάτων.

Και όταν καλείται να προσγειωθεί, δηλαδή να κυβερνήσει, μελαγχολεί και απογοητεύεται.

Οι μεγάλες προσδοκίες τού «όλα ή τίποτα», τού «εδώ και τώρα» οδηγούν, όπως συνέβη, στην απογοήτευση και, κάποτε, στην καταγγελία των «υπευθύνων» και στην αναζήτηση «προδοτών».

Η νηφάλια εκτίμηση του συσχετισμού δυνάμεων αποτελεί όρο και προϋπόθεση για τον δημοκρατικό δρόμο της Αριστεράς. Αρκεί να μην ξεχνάμε πως ο συσχετισμός δεν πρέπει να προβάλλεται ως δικαιολογία για την αδυναμία μας να δράσουμε. Γιατί ο συσχετισμός ποτέ δεν είναι στατικός. Μεταβάλλεται και εμπεριέχει την κοινωνική και πολιτική Αριστερά, που συμμετέχει στη διαμόρφωσή του. Μιλάμε, δηλαδή, για μια διαλεκτική σχέση ανάμεσα σε αντιτιθέμενες δυνάμεις που πάντα εξελίσσεται.

* Ο Βασίλης Χριστόπουλος είναι μέλος της Οργάνωσης Μελών ΣΥΡΙΖΑ Κεντρικού Διαμερίσματος Πάτρας