Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ και ΑΚΕ

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «Αποδυνάμωση των δημόσιων περιβαλλοντικών ελέγχων και ο ρόλος του Ανεξάρτητου Ελεγκτή Περιβάλλοντος στις μεταλλευτικές δραστηριότητες της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε. – Ζητήματα τήρησης κανόνων αμεροληψίας, αξιοπιστίας και επάρκειας του ιδιώτη ελεγκτή»

Με βάση στοιχεία που τέθηκαν υπόψη μας από πρότερο κοινοβουλευτικό μας έλεγχο και τη δημοσιευμένη έκθεση περιβαλλοντικής παρακολούθησης του Ανεξάρτητου Περιβαλλοντικού Ελεγκτή στη δραστηριότητα της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε., ανακύπτουν κρίσιμα ερωτήματα τόσο για την αμεροληψία και την υποχρέωση αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων, όπως ρητά ορίζονται στην εγκεκριμένη από το ΥΠΕΝ Σύμβαση μεταξύ του Ελεγκτή και της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε. όσο και για την ουσιαστική επάρκεια των ελέγχων που διενεργούνται εκ μέρους του.

Στο αρ. 9.2 της Σύμβασης, απαιτείται τα φυσικά πρόσωπα που χρησιμοποιεί ο Ανεξάρτητος Ελεγκτής να μην έχουν «άμεσα ή έμμεσα οικονομικό συμφέρον, συμβατική ή άλλη προσωπική σχέση με το Δημόσιο ή την εταιρεία». Επιπρόσθετα, το αρ. 8 παρ. 9δ του Π.Δ. 39/2023 προβλέπεται ότι ο περιβαλλοντικός ελεγκτής κωλύεται απολύτως «σε κάθε άλλη περίπτωση δυνητικής σύγκρουσης συμφερόντων», η οποία πρέπει να δηλώνεται στην αρμόδια υπηρεσία.

Ωστόσο, προκύπτει ότι μέλος του Ανεξάρτητου Ελεγκτή (επικεφαλής της σύμβασης με ECHMES LtD, ΑΔΑ: 997Δ46ΨΖΥ1-2ΨΠ) είναι ταυτόχρονα επιστημονικός υπεύθυνος σε άλλη μεγάλη σύμβαση μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου, για αντίστοιχο έργο της ίδιας μητρικής εταιρείας στη Θράκη (ΑΔΑ: 9ΛΓΣ46ΨΖΥ1-ΨΓΖ).

Περαιτέρω, η έκθεση του Ελεγκτή περιορίζεται σε εξέταση χαμηλής εμβάθυνσης, επικεντρωμένη κυρίως σε ζητήματα ευταξίας των εγκαταστάσεων και σε επιφανειακές παρατηρήσεις. Η προσέγγιση αυτή δεν ανταποκρίνεται στο μέγεθος, την τεχνική πολυπλοκότητα και τις δυνητικά σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της δραστηριότητας. Το γεγονός ότι οι επιθεωρήσεις πραγματοποιούνται μόνον κατόπιν συνεννόησης με τον ελεγχόμενο δεν συνάδει με τον χαρακτήρα του αιφνιδιασμού και της ανεξαρτησίας που προβλέπεται για όλες τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις. Σημειώνεται ότι πλέον, με πολιτική σας επιλογή από το 2021, ούτε η υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος δύναται να διενεργήσει έκτακτο αιφνιδιαστικό έλεγχο στη συγκεκριμένη δραστηριότητα, όπως ισχύει για όλα τα έργα στην επικράτεια. Είναι γνωστό ότι με τις αποφάσεις σας, έχουν πλέον ουσιαστικά ανασταλεί οι ανεξάρτητοι δημόσιοι περιβαλλοντικοί έλεγχοι είτε από το Σώμα Επιθεωρητών Περιβάλλοντος είτε από την πρότερη Επιστημονική Επιτροπή Ελέγχου που λειτουργούσε μέχρι το 2023.

Σε ένα έργο με ισχυρό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη έχει επιλέξει να αντικαταστήσει τους θεσμικά ανεξάρτητους μηχανισμούς ελέγχου με έναν εξωτερικό ελεγκτή που συνίσταται από σύμπραξη δύο ιδιωτικών εταιρειών.

Επειδή, τα αναφερόμενα στοιχεία απαιτούν διερεύνηση,

Επειδή, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει όχι μόνο την τυπική αλλά και την ουσιαστική ανεξαρτησία, επάρκεια και αξιοπιστία των ιδιωτικών ελεγκτικών μηχανισμών που εγκρίνει .

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Πού θεωρεί ότι οδηγεί η συστηματική αποδυνάμωση των δημόσιων μηχανισμών περιβαλλοντικής εποπτείας;
2. Ήταν σε γνώση των αρμοδίων υπηρεσιών του ΥΠΕΝ η επαγγελματική σχέση μέλους του Ελεγκτή με έργο της ίδιας μητρικής εταιρείας, κατά την έγκριση της Σύμβασης; Eίχε διενεργηθεί έλεγχος περί ύπαρξης τυχόν ασυμβίβαστου; Εάν όχι, για ποιο λόγο δεν ενεργοποιήθηκε η εν λόγω διαδικασία;
3. Είχαν κατατεθεί από τον Ελεγκτή οι υποχρεωτικές δηλώσεις περί μη σύγκρουσης συμφερόντων;
4. Κρίνει το ΥΠΕΝ ότι μια έκθεση που περιορίζεται σε επιφανειακούς ελέγχους για την ευταξία των έργων, ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις για μια δραστηριότητα τέτοιας πολυπλοκότητας όπως η συγκεκριμένη μεταλλευτική; Προτίθεται το ΥΠΕΝ να κάνει συστάσεις;
5. Είναι σύμφωνη με τις αρχές ανεξαρτησίας και αμεροληψίας η κατάργηση του δημόσιου περιβαλλοντικού ελέγχου στο έργο και αυτό να γίνεται μόνο κατόπιν συνεννόησης με τον ιδιώτη Ελεγκτή;
6. Σκοπεύει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία των περιβαλλοντικών ελέγχων στη δραστηριότητα και με ποιο τρόπο;

Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων

Αιτούμαστε για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών να υποβληθούν τα κάτωθι στοιχεία:

Οι υπεύθυνες δηλώσεις των μελών του Ανεξάρτητου Ελεγκτή περί μη ύπαρξης σύγκρουσης συμφερόντων.

Ο Ερωτών Βουλευτής

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)