Θεματική Ενότητα: Στεγαστική Πολιτική

Δήλωση της τομεάρχη Κοινωνικής Συνοχής και Πρόνοιας και βουλεύτριας Α΄ Θεσσαλονίκης ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Κατερίνας Νοτοπούλου

Τα μέτρα που εξήγγειλε ο κ. Μητσοτάκης για την αντιμετώπιση του στεγαστικού αποδεικνύουν την αναποτελεσματικότητα της στεγαστικής του πολιτικής.

Πρόκειται για μια ακόμη παρτίδα αποσπασματικών, πρόχειρων και αναποτελεσματικών μέτρων που υποχρεώνεται να πάρει καθώς διογκώνεται η κοινωνική δυσαρέσκεια από την όξυνση της στεγαστικής κρίσης σε όλη διάρκεια της δικής του διακυβέρνησης.

Αφού χρειάστηκε τρία χρόνια για να καταλάβει την παταγώδη αποτυχία του Ανακαινίζω-Νοικιάζω, εξαγγέλλει πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με μεγαλύτερη μεν επιδότηση αλλά με στόχο την ένταξη μόλις 11.000 κλειστών διαμερισμάτων στην αγορά, ενώ εκτιμάται ότι λείπουν 200.000 διαμερίσματα για να επέλθει εξισορρόπηση στις τιμές και ενώ το σύνολο των κλειστών κατοικιών με βάση την τελευταία απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ ξεπερνά τα 2,5 εκατομμύρια. 

Για το νέο του μέτρο εξαγγέλλει τη διάθεση 400 εκατ. ευρώ για 11.000 κενές κατοικίες, ενώ έχει διαθέσει στις τράπεζες 2 δις δημόσιων πόρων για τα προγράμματα Σπίτι μου Ι και ΙΙ, των οποίων τα εκταμιευμένα δάνεια προσεγγίζουν τα 13.500 όταν οι αιτήσεις έχουν ξεπεράσει τις 200.000. Με τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να κατασκευαστούν 30.000 καινούριες κοινωνικές κατοικίες.

Αφού «πέτυχε» η επιστροφή του πρώτου ενοικίου ο κ. Μητσοτάκης εξαγγέλλει και δεύτερη επιστροφή σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, χωρίς να λύνει το “τεχνικό” πρόβλημα της πλατφόρμας, που απαιτεί τη φορολογική δήλωση της προηγούμενης χρονιάς. Ταυτόχρονα αφήνει εκτός της ωφέλειας αναπληρωτές και συμβασιούχους που αλλάζουν σπίτι και τόπο εργασίας και κατοικίας κάθε χρόνο. 

Εξαγγέλλει αναβάθμιση κτιρίων του Δημοσίου σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές για κατοικίες δημοσίων υπαλλήλων, ενώ όλη η πολιτική του, αποστερεί την περιφέρεια από υπηρεσίες και υποδομές υγείας και παιδείας -είναι δηλαδή ολόκληρη ένα αντικίνητρο εγκατάστασης ανθρώπων και οικογενειών στις απομακρυσμένες περιοχές. Είναι χαρακτηριστικό ότι προηγούμενα αντίστοιχα προγράμματα της κυβέρνησης της ΝΔ είχαν πολύ περιορισμένη ζήτηση -500 άτομα- και χρήματα δόθηκαν σε δικαιούχους μετρημένους στο χέρι.

Ο πυρήνας των μέτρων που εξήγγειλε ο Κ. Μητσοτάκης είναι η εξυπηρέτηση ιδιωτικών εργολαβικών συμφερόντων. Έχει ήδη παραδώσει στους εργολάβους τα “φιλέτα” του Δημοσίου μέσω της δήθεν Κοινωνικής Αντιπαροχής -στην οποία οι εργολάβοι παίρνουν τρεις κατοικίες του Δημοσίου και δίνουν μία-, και τώρα θέλει να τη διευρύνει με νέα κίνητρα, που δεν πρόκειται να δρομολογηθούν παρά σε βάθος πενταετίας ή δεκαετίας και ούτε σε μεγάλη έκταση.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιδιώκει μια Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου στην κατασκευή κατοικιών προς ενοικίαση ως “τελευταίο δώρο” στους φίλους του προτού αποχωρήσει. Γι΄ αυτό και δεν μιλά για προσιτό ενοίκιο αλλά για φοροαπαλλαγές στις εταιρείες, τα έσοδα ενοικίων των οποίων δεν θα προσμετρώνται στον φόρο εισοδήματος των εταιρειών. Μόνο που στην Ελλάδα οι κατασκευαστικές εταιρείες δεν κατασκευάζουν σπίτια για να τα νοικιάσουν αλλά για να τα πουλήσουν. Τα επιχειρηματικά πλάνα τους δεν έχουν μακρύ ορίζοντα. Οπότε, τα όποια λίγα ακίνητα θα καταλήξουν στους μικροϊδιοκτήτες της ελεύθερης αγοράς που μαζί με την κυβέρνηση είναι υπεύθυνοι για την τρίτη θέση της Ελλάδας στην ΕΕ σε πληθωρισμό ενοικίων και τον Νοέμβριο του 2025.

Κατά την περίοδο της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, από το 2019 έως το 2024, 246.000 νοικοκυριά έχουν χάσει το ιδιόκτητο σπίτι τους -δηλαδή ο πληθυσμός των νοικοκυριών που ιδιοκατοικεί μειώθηκε κατά 5,7%.

Στην Ελλάδα το 76% των ενοικιαστών πληρώνει το ακριβό ενοίκιο της αγοράς. Στη Γαλλία με 5.000.000 κοινωνικές κατοικίες, μόλις το 43% των ενοικιαστών πληρώνει ενοίκιο που καθορίζεται από ιδιώτες εκμισθωτές. Στην Ολλανδία με το 29% του συνόλου των κατοικιών να είναι κοινωνικές μόλις το 17% των ενοικιαστών πληρώνει το υψηλό ενοίκιο που καθορίζεται από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες. Στην Ιρλανδία που είναι σε εξέλιξη μεγάλο πρόγραμμα οικοδόμησης 33.000 κοινωνικών κατοικιών ετησίως, μόλις το 44% των ενοικιαστών πληρώνει ακριβό ενοίκιο σε τιμές αγοράς.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ λέει: Πρόγραμμα “Πρώτα η Κατοικία”, για διάθεση 15 χιλιάδων κατοικιών προσιτής στέγης ετησίως, ακολουθώντας τα διεθνή πρότυπα. Πλαφόν στις αυξήσεις ενοικίων. Δωρεάν παραχώρηση ακινήτων του Δημοσίου σε δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν σε απομακρυσμένες περιοχές -και σοβαρά κίνητρα για τη γενικότερη αντιμετώπιση της ερήμωσης της περιφέρειας. Δημόσιος Οργανισμός δημιουργίας και διαχείρισης Κοινωνικής Στέγης. Προστασία πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς με την Αναπτυξιακή Τράπεζα.

Τα μέτρα που εξήγγειλε ο Κ. Μητσοτάκης είναι κομμάτι της συνολικής αδιέξοδης πολιτικής του, εξαιτίας της οποίας η στεγαστική κρίση θα επιμείνει και τα ενοίκια θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Πρόκειται για πολιτική επιλογή κοινωνικά άδικη -και γι’ αυτό πρέπει να ανατραπεί.

Ανακοίνωση της τομεάρχη Κοινωνικής Συνοχής και Πρόνοιας  του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και βουλεύτριας Α’ Θεσσαλονίκης, Κατερίνας Νοτοπούλου

«το στεγαστικό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της καθημερινότητας» παραδέχεται η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σε συνέντευξή της και υπόσχεται ένα συνδυαστικό σχέδιο ενίσχυσης της προσφοράς και της ζήτησης με στόχο την έναρξη κατασκευής 1.500 κατοικιών κοινωνικής αντιπαροχής έως το τέλος του 2027.

Τι είναι αυτό που δεν λέει; Πόσες κατοικίες θα μπορούσαν να γίνουν; Όταν το κράτος δίνει ως “αντάλλαγμα” στον ιδιώτη κατασκευαστή έως και το 70% των νέων διαμερισμάτων, τότε μιλάμε για μια πολιτική που δεν αυξάνει επαρκώς το κοινωνικό οικιστικό απόθεμα αλλά το ξεπουλάει.

Τι σημαίνει «ουσιωδώς χαμηλότερο μίσθωμα» όπως προβλέπει ο νόμος;

Έχουμε ζητήσει διευκρινίσεις  χωρίς ωστόσο να έχουμε λάβει καμία απάντηση. Εμείς προτείνουμε το κοινωνικό μίσθωμα να μην ξεπερνά το 50% των τιμών της αγοράς ή το 20% του διαθέσιμου εισοδήματος του νοικοκυριού που αποτελεί και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η κ. Μιχαηλίδου μας λέει «η Ελλάδα έχει υψηλή ιδιοκατοίκηση».

Τι είναι αυτό που δεν λέει;  Ότι η ιδιοκατοίκηση στα χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ μειώνεται σταθερά, πέφτοντας κάτω από το 70%, το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων δεκαετιών.
Ότι είμαστε η χώρα με το μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμού που δαπανά πάνω από 40% του εισοδήματός του για στέγη (Eurostat).
Ότι η Ελλάδα πρωταγωνιστεί αρνητικά και στο ποσοστό ανθρώπων που αφήνουν απλήρωτες οφειλές σχετικές με τη στέγαση: ενοίκια, δόσεις δανείων, ρεύμα.

Η Υπουργός δηλώνει ότι «η κυβέρνηση στοχεύει κυρίως στην αύξηση του στεγαστικού αποθέματος, αξιοποιώντας ανενεργά ακίνητα του Δημοσίου και δημιουργώντας νέες κατοικίες κοινωνικής αντιπαροχής και ότι «Δεν είναι εύκολο ο κάθε υπουργός να δώσει τα ακίνητα, ούτε θα μας δώσει τα φιλέτα».

Και αναρωτιόμαστε.

Φιλέτα του δημοσίου δεν δίνονται για κοινωνική κατοικία αλλά δίνονται σε ιδιώτες εργολάβους; 

Πώς γίνεται οικόπεδα του Δημοσίου να μην «αξιοποιούνται» για κοινωνική πολιτική, αλλά για ιδιωτικό κέρδος; 

Τι άλλο δεν μας λέει η κυβέρνηση για την πραγματική στεγαστική κρίση;

Για τη σκληρή πραγματικότητα των πλειστηριασμών. 144 σπίτια και επιχειρήσεις χάνονται κάθε μέρα. Μόνο στο πρώτο δεκάμηνο του 2025 πραγματοποιήθηκαν 7.037 πλειστηριασμοί — αύξηση 21,5% σε σχέση με το 2024. Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο της στεγαστικής πολιτικής της ΝΔ.

 «Σπίτι Μου 1 και  2»: Το success story που καταρρέει.

Η Υπουργός μας λέει ότι το πρόγραμμα «έδωσε τη δυνατότητα σε 30.000 οικογένειες να αποκτήσουν σπίτι». 
Η πραγματικότητα είναι ότι η κυβέρνηση παρέδωσε στις τράπεζες 2 δις ευρώ ώστε να χορηγούν δάνεια και μάλιστα με σκληρά πιστωτικά κριτήρια γεγονός που στέρησε το όνειρο για δική τους στέγη από χιλιάδες νέους.

Τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας καταγράφουν την αποτυχία: Το πρόγραμμα πήρε παράταση πέντε μηνών, oι εγκεκριμένες αιτήσεις είναι 11.025 με την απορρόφηση του προϋπολογισμού να βρίσκεται στο 68,4% ενώ οι συνολικές αιτήσεις σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα του Φεβρουαρίου είχαν ξεπεράσει τις 105.000 γεγονός που δείχνει την τεράστια ανάγκη για στέγη.

«Σπάμε το κεφάλι μας να βρούμε λύσεις», λέει η Υπουργός.

Δεν χρειάζεται να «σπάσει κανένα κεφάλι» ούτε να ανακαλύψει η κυβέρνηση τον τροχό. Πολιτική βούληση χρειάζεται. Η Ευρώπη εξάλλου έχει δείξει το δρόμο

Πορτογαλία: 26.000 νέες κοινωνικές κατοικίες στην πρώτη φάση.

Ισπανία: 20.000 τώρα – 160.000 στο τελικό σχέδιο

Ιρλανδία: 33.000 τον χρόνο

Αυστρία: 24% των κατοικιών είναι κοινωνικές

Ολλανδία: 2,3 εκατ. κοινωνικές κατοικίες

Γαλλία: 5 εκατ. κοινωνικές κατοικίες

Αυτά είναι ευρωπαϊκά παραδείγματα — όχι τα 1.500 διαμερίσματα της κυβέρνησης Μητσοτάκη που «υπόσχονται» να “λύσουν” το στεγαστικό.

Χρειαζόμαστε μια πραγματική στεγαστική πολιτική.

Με επαναφορά του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.

Προστασία της Α’ κατοικίας.

Δημιουργία 15.000 κοινωνικών κατοικιών τον χρόνο, με ενοίκιο στο 50% της αγοράς μέχρι να φτάσουμε στο 11% κοινωνικής κατοικίας, όσο ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.

Εμείς έχουμε λύσεις, έχουμε σχέδιο.

Το Ταμείο Ανάκαμψης, τα υπερπλεονάσματα και τα επιπλέον έσοδα από τη φορολογία μπορούν να χρηματοδοτήσουν ένα συνολικό, συνεκτικό πρόγραμμα στέγασης, ικανό να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση και να δημιουργήσει τους απαραίτητους θεσμούς και διοικητικά εργαλεία.

Το δικαίωμα στη στέγαση είναι ιερό. Η πολιτεία έχει χρέος να το εξασφαλίσει σε κάθε πολίτη. Η  αβεβαιότητα και η κοινωνική ανισότητα δεν μπορεί να γίνονται κανονικότητα.