Κατάθεση επίκαιρης ερώτησης προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την κατανομή των εσόδων από την δημοπράτηση δικαιωμάτων άνθρακα

Η Βουλευτής Π.Ε. Κοζάνης και Τομεάρχης Τουρισμού ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ. κ. Καλλιόπη Βέττα κατέθεσε επίκαιρη κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα: «H Υπουργική Απόφαση για την κατανομή των εσόδων CO2 για το 2026 προκαλεί δραματική μείωση των πόρων για τα έργα υποδομής στη Δυτική Μακεδονία» που θα συζητηθεί, παρόντος του αρμόδιου Υπουργού, το επόμενο διάστημα στη Βουλή.

Η ερώτηση αναδεικνύει το σοβαρό πρόβλημα με την πρόσφατη Υπουργική Απόφαση (ΥΠΕΝ/ΔΚΑΠΑ/70880/1279/2026, ΦΕΚ 3764/Β/24-6-2026), με την οποία κατανέμονται ποσοστιαία οι πόροι από τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων άνθρακα για το 2026.

Με την απόφαση, για μία ακόμη φορά, η Δυτική Μακεδονία, αλλά και η χώρα συνολικότερα, υφίσταται συστηματική αποστέρηση πόρων για την πραγματοποίηση έργων και υποδομών, προκειμένου να καλυφθούν τα ελλείμματα των μεγάλων συμφερόντων της ενέργειας, αλλά και για να επιδοτηθεί η βιομηχανία.

Ειδικότερα, όπως αναφέρει η κ. Βέττα, τα ποσοστά κατανομής είναι αποκαλυπτικά: προβλέπεται μόλις 4,37% για το Πράσινο Ταμείο (από 14,55% το 2025) και 20,17% για το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (από 37% το 2025). Αντίθετα, το 32,52% (από 9% το 2025) των συνολικών εσόδων κατευθύνεται στον Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε. (Ε.Λ.Α.Π.Ε.) και το 26,53% (από 20%) παραχωρείται για την αντιστάθμιση της βιομηχανίας.

Αυτή η μεταβολή εξαϋλώνει και τον Αντισταθμιστικό Πόρο, ο οποίος θεσπίστηκε επί ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ. με τον Ν. 4585/2018, δημιουργώντας για πρώτη φορά πανευρωπαϊκά ένα Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, με δέσμευση για μόνιμο 6% επί των συνολικών εσόδων απευθείας για τις λιγνιτικές περιοχές.

Παράλληλα, εξαιτίας των διαχρονικών επιλογών της Ν.Δ., το ποσοστό αυτό συρρικνώθηκε στο μηδαμινό 0,01% το 2023 και στο 1,35% το 2025, στερώντας πολύτιμα χρηματοδοτικά εργαλεία από την περιοχή.

Το αποτέλεσμα είναι, όπως σημειώνει η Βουλευτής, ότι η τύχη των υφιστάμενων έργων στην Π.Ε. Κοζάνης —όπως οι ενεργειακές αναβαθμίσεις δημοτικών και αθλητικών εγκαταστάσεων, τα δίκτυα ύδρευσης και υποδομών, τα σχέδια για την Ακρινή και την ΑΕΒΑΛ, καθώς και η υποστήριξη του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας—  τίθεται εν αμφιβόλω.

Επιπρόσθετα, οι νέες μελέτες έρχονται αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο της απόρριψης και απένταξης λόγω έλλειψης πόρων, την ίδια ώρα  που η παραγωγική διαφοροποίηση αγνοείται, ο αγροτικός τομέας πλήττεται, οι λιγνιτικές υποδομές καταστρέφονται, ενώ παράλληλα επιταχύνονται  και πριμοδοτούνται επιλογές όπως τα γιγάντια φωτοβολταϊκά πάρκα και τα ενεργοβόρα και υδροβόρα data center.

Πρόκειται, εν ολίγοις, για κατάφωρη αγνόηση της υποχρέωσης της Πολιτείας σχετικά με τη διασφάλιση σταθερών, εγγυημένων και επαρκών πόρων για τις υπό μετάβαση λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, με σκοπό την παραγωγική τους ανασυγκρότηση.

Επομένως, στην ερώτηση που επισυνάπτεται, τίθεται το κάτωθι ερώτημα προς τον αρμόδιο Υπουργό:

Προτίθεται να αναθεωρήσει την άδικη απόφαση κατανομής για το 2026 που εντείνει τη δραματική συρρίκνωση των πόρων που προορίζονται για έργα υποδομής στη Δυτική Μακεδονία;

Ακολουθεί η επίκαιρη ερώτηση:

Αθήνα, 2 Ιουλίου 2026

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «H Υπουργική Απόφαση για τη κατανομή των εσόδων CO2 για το 2026 προκαλεί δραματική μείωση των πόρων για τα έργα υποδομής στη Δυτική Μακεδονία»

Η υποχρέωση της Πολιτείας για τη διασφάλιση σταθερών, εγγυημένων και επαρκών πόρων προς τις υπό μετάβαση λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, με σκοπό την παραγωγική τους ανασυγκρότηση, έχει αγνοηθεί ποικιλοτρόπως.

Η δημοσίευση της Υ.Α. του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την κατανομή των εσόδων από τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων άνθρακα για το 2026 (ΥΠΕΝ/ΔΚΑΠΑ/70880/1279/2026, ΦΕΚ 3764/Β/24-6-2026), επιβεβαιώνει, για μια ακόμη φορά την συγκεκριμένη εξέλιξη.

Τα ποσοστά κατανομής είναι αποκαλυπτικά: προβλέπεται μόλις 4,37% για το Πράσινο Ταμείο (από 14,55% το 2025) και 20,17% για το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (από 37% το 2025). Αντίθετα, το 32,52% (από 9% το 2025) των συνολικών εσόδων κατευθύνεται στον Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε. (Ε.Λ.Α.Π.Ε.) προκειμένου να καλυφθούν τα ελλείμματα των μεγάλων συμφερόντων της ενέργειας, και το 26,53% (από 20%) παραχωρείται για την αντιστάθμιση της βιομηχανίας. Η επιλογή αυτή εξαϋλώνει τον Αντισταθμιστικό Πόρο, ο οποίος θεσπίστηκε επί ΣΥΡΙΖΑ με τον Ν. 4585/2018, δημιουργώντας για πρώτη φορά στην Ευρώπη ένα Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης με δέσμευση για μόνιμο 6% επί των συνολικών εσόδων απευθείας για τις λιγνιτικές περιοχές. Εξαιτίας των διαχρονικών επιλογών από τη Ν.Δ., το ποσοστό αυτό συρρικνώθηκε στο εξευτελιστικό 0,01% το 2023 και στο 1,35% το 2025.

Με τη νέα μείωση, η τύχη των υφιστάμενων έργων στην Π.Ε. Κοζάνης —όπως οι ενεργειακές αναβαθμίσεις δημοτικών και αθλητικών εγκαταστάσεων, τα δίκτυα ύδρευσης και υποδομών, τα σχέδια για την Ακρινή και την ΑΕΒΑΛ, καθώς και η υποστήριξη του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας— τίθεται εν αμφιβόλω, ενώ οι νέες μελέτες έρχονται αντιμέτωπα με το ενδεχόμενο της απόρριψης και απένταξης λόγω έλλειψης πόρων.

Επειδή η επιβίωση της Δυτικής Μακεδονίας δεν είναι διαπραγματεύσιμη και η υφιστάμενη κατανομή στερεί από την τοπική κοινωνία τους πόρους που της ανήκουν δικαιωματικά,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Προτίθεται να αναθεωρήσει την άδικη απόφαση κατανομής για το 2026 που εντείνει την δραματική συρρίκνωση των πόρων που προορίζονται για έργα υποδομής στην Δυτική Μακεδονία;

Η Ερωτώσα Βουλευτής

Βέττα Καλλιόπη