Από το βήμα της Ολομέλειας, ο Βουλευτής Κορινθίας και Τομεάρχης Μετανάστευσης και Ασύλου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιώργος Ψυχογιός, άσκησε σφοδρή κριτική στο νομοσχέδιο για την εφαρμογή του νέου Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση επιλέγει να μετατρέψει το άσυλο από μηχανισμό προστασίας σε σύστημα περιορισμού, κράτησης και επιστροφών, σε βαθιά αντίθεση με τις αρχές της Σύμβασης της Γενεύης, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. και της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Η συζήτηση έλαβε χώρα λίγες ημέρες πριν από τη μαύρη επέτειο του ναυαγίου της Πύλου (14 Ιουνίου) και την Παγκόσμια Ημέρα Πρόσφυγα (20 Ιουνίου), μια συγκυρία που ο βουλευτής χαρακτήρισε συμβολική, καθώς η Πύλος παραμένει ανοιχτή πληγή για το κράτος δικαίου και την αξία της ανθρώπινης ζωής στα σύνορα. Επίσης, έκανε αναφορά στην επίσκεψη Επιτροπής της Βουλής στο Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού, την αντιμετώπιση που είχαν στην αρχή και την σημαντικότατη προσφορά τους στην Ελλάδα.

1. Γενίκευση της κράτησης: Από έσχατο μέτρο σε γενικό κανόνα

Ο Γ. Ψυχογιός υπογράμμισε ότι όταν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να εξέλθει από τη δομή όπου βρίσκεται και τελεί υπό συνεχή επιτήρηση, δεν πρόκειται για απλό περιορισμό κυκλοφορίας αλλά για de facto κράτηση. Η κράτηση πρέπει να αποτελεί έσχατο μέτρο, μόνο όταν έχουν εξαντληθεί όλες οι λιγότερο περιοριστικές εναλλακτικές, και όχι εργαλείο μαζικής διαχείρισης αιτούντων άσυλο.

2. Συμπίεση διαδικαστικών εγγυήσεων

Η ταχύτητα εξέτασης των αιτήσεων δεν μπορεί να επιτυγχάνεται σε βάρος της ουσίας. Η εξατομικευμένη κρίση, η πραγματική διερμηνεία, η ουσιαστική νομική συνδρομή, το δικαίωμα αποτελεσματικής προσφυγής και η αρχή της μη επαναπροώθησης δεν είναι γραφειοκρατικές λεπτομέρειες, είναι θεμελιώδεις εγγυήσεις.

3. Ασυνόδευτοι ανήλικοι: «Πρώτα η προστασία του παιδιού»

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο βουλευτής για τις ρυθμίσεις που αφορούν τους ασυνόδευτους ανήλικους. Οι «ασφαλείς ζώνες» δεν μπορούν να μετατραπούν σε μόνιμο μοντέλο φιλοξενίας παιδιών, ούτε η προστασία τους να εξαρτάται από την εθνικότητα ή το ποσοστό αναγνώρισης της χώρας καταγωγής. «Πρώτα η προστασία του παιδιού και μετά η διαδικασία», ήταν το σαφές μήνυμά του.

4. Κόμβοι επιστροφής σε τρίτες χώρες: Εξαγωγή ευθύνης εκτός συνόρων

Ο Γ. Ψυχογιός κατήγγειλε την πρόβλεψη για κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες ως επιχείρηση μεταφοράς της ευρωπαϊκής ευθύνης εκτός συνόρων, χωρίς ουσιαστικές δικλείδες, χωρίς πρόσβαση σε άσυλο και χωρίς επαρκές κράτος δικαίου. Ανέφερε ενδεικτικά τις δικαστικές εμπλοκές στο ΕΔΔΑ αντίστοιχων σχεδίων για τη Ρουάντα και την Αλβανία.

5. Ένταξη: Σοβαρή δημόσια πολιτική, όχι πολυτέλεια

Η απουσία πολιτικών ένταξης, σημείωσε ο βουλευτής, παράγει αορατότητα, παρατυπία, εκμετάλλευση και κοινωνική ένταση, ενώ πολλές τοπικές κοινωνίες και παραγωγικοί κλάδοι στηρίζονται ήδη σε ανθρώπους που ζουν και εργάζονται για χρόνια στη χώρα. Η ένταξη δεν είναι ιδεολογική επιλογή· είναι αναγκαία συνθήκη κοινωνικής συνοχής.

Κλείνοντας, ο Γ. Ψυχογιός απέρριψε το ψευτοδίλημμα ανάμεσα στην ασφάλεια και τα δικαιώματα, υπενθυμίζοντας ότι ο ελληνικός λαός γνωρίζει από ιστορική εμπειρία τι σημαίνει προσφυγιά και ξεριζωμός.

Προειδοποίησε ότι όταν ξηλώνονται δικαιώματα για τους πιο αδύναμους, η υποχώρηση αυτή δεν σταματά εκεί. «Το προσφυγικό και μεταναστευτικό είναι βαθιά διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην Αριστερά και τη Δεξιά και γι’ αυτό το είναι πεδίο συνεργασιών των προοδευτικών κι αριστερών δυνάμεων απέναντι στην συντήρηση και την οπισθοδρόμηση.  Ένα σύγχρονο κράτος δικαίου μπορεί και πρέπει να προστατεύει τα σύνορά του, αλλά ταυτόχρονα να διασφαλίζει ουσιαστική πρόσβαση στο άσυλο και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο», τόνισε ολοκληρώνοντας την εισήγησή του.