Αθήνα, 18 Δεκεμβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Θέμα: «Η καθυστέρηση και η αποτυχία εφαρμογής του προγράμματος δακοκτονίας 2025 στη Μεσσηνία οδήγησε σε εκτεταμένη καταστροφή της ελαιοπαραγωγής».

Η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί τον βασικό πυλώνα της οικονομικής, κοινωνικής και παραγωγικής ζωής της Μεσσηνίας. Παρά ταύτα, κατά το έτος 2025 σημειώθηκε πρωτοφανής αποτυχία στην εφαρμογή του κρατικού προγράμματος δακοκτονίας με αποτέλεσμα την εκτεταμένη προσβολή της ελαιοπαραγωγής από δάκο και γλοιοσπόριο και την καταστροφή άνω του 60% της παραγωγής σε περιοχές όπως η Τοπική Κοινότητα Χανδρινού και τα Χιλιοχώρια του Δήμου Πύλου-Νέστορος.

Σύμφωνα με καταγγελίες των ελαιοπαραγωγών και τη μηνυτήρια αναφορά που κατατέθηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Μεσσηνίας από τον Αγροτικό Σύλλογο Χανδρινού και Περιφέρειας, το πρόγραμμα δακοκτονίας δεν εφαρμόστηκε εντός του κρίσιμου χρόνου. Ενώ η επιστημονική γνώση και η πάγια διοικητική πρακτική επιβάλλουν την έναρξη της δακοκτονίας από τον Μάιο κάθε έτους, το 2025 δεν πραγματοποιήθηκε κανένας ψεκασμός έως το τέλος Ιουλίου ενώ οι πρώτες παγίδες ανίχνευσης του δάκου τοποθετήθηκαν μετά τις 20 Ιουλίου, όταν είχαν ήδη αναπτυχθεί τουλάχιστον δύο γενεές του εντόμου. Οι ψεκασμοί ξεκίνησαν ελλιπώς και καθυστερημένα στις αρχές Αυγούστου, όταν πλέον η ζημία ήταν μη αναστρέψιμη.

Οι συνέπειες αυτής της καθυστέρησης υπήρξαν καταστροφικές. Πέραν της μεγάλης ποσοτικής απώλειας, το εναπομείναν ποσοστό της παραγωγής παρουσίασε σοβαρή ποιοτική υποβάθμιση, με αυξημένες οξύτητες και απώλεια της εμπορικής αξίας του ελαιολάδου, λόγω της έξαρσης του γλοιοσπορίου, που, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, συνδέεται άμεσα και έμμεσα με την προσβολή από τον δάκο.

Ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα συνιστά το γεγονός ότι, παρά την ουσιαστική αποτυχία του προγράμματος, παρακρατήθηκε κανονικά από τους ελαιοπαραγωγούς η εισφορά δακοκτονίας ύψους 1,5%, που έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και επιβάλλεται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση της συγκεκριμένης υπηρεσίας. Η παρακράτηση αυτή πραγματοποιήθηκε χωρίς να έχει παρασχεθεί έγκαιρα και αποτελεσματικά η προβλεπόμενη υπηρεσία, γεγονός που εγείρει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, ανταποδοτικότητας και οικονομικής αδικίας σε βάρος των παραγωγών.

Με βάση τα παραπάνω,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Για ποιους λόγους δεν ξεκίνησε έγκαιρα το πρόγραμμα δακοκτονίας 2025 στη Μεσσηνία, παρά το προβλέψιμο και γνωστό κατεπείγον της διαδικασίας;
2. Ποιοι φορείς φέρουν την ευθύνη για την καθυστέρηση στην παγιδοθεσία και στους ψεκασμούς;
3. Προτίθεται το Υπουργείο να επιστρέψει ή να συμψηφίσει την εισφορά δακοκτονίας που παρακρατήθηκε το 2025, δεδομένου ότι η υπηρεσία δεν παρασχέθηκε αποτελεσματικά;
4. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει για την αποζημίωση των πληγέντων ελαιοπαραγωγών για την αποδεδειγμένη απώλεια εισοδήματος και την ποιοτική υποβάθμιση της παραγωγής τους;

Οι ερωτώντες/ώσες Βουλευτές

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Γιαννούλης Χρήστος

Κοντοτόλη Μαρίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος