Με πρωτοβουλία της Έλενας Ακρίτα, 15 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ φέρνουν στη Βουλή το απαράδεκτο καθεστώς περιορισμών που κρατά κλειστά τα αρχεία των κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας στους ιστορικούς ερευνητές.

Η υπόθεση αναδείχθηκε μετά τη συγκλονιστική αποκάλυψη του φωτογραφικού υλικού των 200 εκτελεσμένων της Καισαριανής – μια υπενθύμιση ότι η Ιστορία δεν αντέχει άλλη σιωπή.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είχε δρομολογήσει τη δημιουργία ενιαίου και ανοιχτού αρχείου για τις σκοτεινές περιόδους Μεταξά, Κατοχής και Εμφυλίου.

Από το 2019 όμως η διαδικασία πάγωσε και σήμερα οι υπηρεσίες μπορούν αυθαίρετα να μπλοκάρουν την έρευνα για κρίσιμες και επώδυνες σελίδες της σύγχρονης Ιστορίας.

Η δημοκρατία δεν φοβάται τα αρχεία της. Οι βουλευτές ζητούν άμεση, ανεμπόδιστη πρόσβαση των ιστορικών και ενιαίους, διαφανείς κανόνες για όλα τα κρατικά αρχεία και τον αποχαρακτηρισμό τους. Γιατί η αλήθεια δεν μπορεί να τελεί υπό διοικητική άδεια.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα,  20 Φεβρουαρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς:

• Προστασίας του Πολίτη
• Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

ΘΕΜΑ: Για την πρόσβαση των ιστορικών στα αρχεία των κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας.

Με την πρόσφατη, συνταρακτική, ανακάλυψη του φωτογραφικού υλικού των 200 εκτελεσμένων της Καισαριανής, ήρθε στην επικαιρότητα και μια άλλη πτυχή του ζητήματος. Καθώς οι ιστορικοί ερευνούσαν την αυθεντικότητα των φωτογραφιών, αναδείχτηκε το μακροχρόνιο αίτημα της επιστημονικής κοινότητας για πρόσβαση στα ιστορικά αρχεία των κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας.

Ενώ τυπικά η πρόσβαση είναι ελεύθερη στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, που σύμφωνα με τη νομοθεσία υπάγονται στο Υπουργείο Παιδείας, τα αρχεία των κρατικών υπηρεσιών και σωμάτων ασφαλείας δεν έχουν υπαχθεί εκεί και η πρόσβαση σε αυτά είναι στη διακριτική ευχέρεια υπηρεσιών οι οποίες συνήθως την αρνούνται αναιτιολόγητα ή προβάλλουν εμπόδια και όρους. 

Στο παρελθόν, υπήρξε πρωτοβουλία της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ για τη συγκρότηση ενός ενιαίου και ανοιχτού αρχείου των υπηρεσιών ασφαλείας, ιδίως για την περίοδο Μεταξά, της Κατοχής και του Εμφυλίου ή της άμεσης μετεμφυλιακής περιόδου. Η προσπάθεια αυτή όμως, σύμφωνα με ιστορικούς ερευνητές, ανακόπηκε από το 2019 και μετά και η πρόσβαση παραμένει περιορισμένη στην έρευνα.

Επειδή η διαφάνεια και η ελεύθερη κριτική εξέταση του παρελθόντος, όσο επώδυνο και αν είναι, βαθαίνει και θωρακίζει τη δημοκρατία και τις συνειδήσεις των πολιτών

Επειδή η πρόσβαση στην ιστορική πληροφορία είναι συνταγματικό δικαίωμα

Επειδή προκύπτει η ανάγκη για ενιαία αντιμετώπιση όλων των κρατικών αρχείων, η ένταξή τους σε κοινό αρχειακό φορέα, δημόσιας πρόσβασης, υπό όρους αποχαρακτηρισμού που να είναι διαφανείς και ενιαίας λογικής

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Προτίθενται να εξασφαλίσουν ανεμπόδιστη πρόσβαση των ερευνητών στα αρχεία των κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας ιδίως για τα αρχεία των περιόδων Μεταξά, Κατοχής, Εμφυλίου;
2. Προτίθενται να προχωρήσουν στις αναγκαίες νομοθετικές και διοικητικές πρωτοβουλίες, ώστε όλα τα κρατικά αρχεία να τυγχάνουν ενιαίας, διαφανούς και κοινής αντιμετώπισης ως προς την πρόσβαση και τους όρους αποχαρακτηρισμού;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ρένα

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Καλαματιανός Διονύσης

Κεδίκογλου Συμεών

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Παππάς Νικόλαος

Πολάκης Παύλος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος