Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

ΘΕΜΑ: «Ανάγκη άμεσης χάραξης και υλοποίησης ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης λεσεψιανών μεταναστών (λαγοκέφαλου και λεοντόψαρου) και την στήριξη της παράκτιας αλιείας»

Η ραγδαία εξάπλωση λεσεψιανών μεταναστών στις ελληνικές θάλασσες, ως αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης και της εισόδου ειδών μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, συνιστά πλέον μείζον περιβαλλοντικό και οικονομικό ζήτημα για την ελληνική αλιεία. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εγκατάσταση και πληθυσμιακή έκρηξη ειδών, όπως ο Lagocephalus sceleratus (λαγοκέφαλος) και το Pterois miles (λεοντόψαρο), ιδίως σε περιοχές της Κρήτης, των Δωδεκανήσων, των Κυκλάδων και του Ανατολικού Αιγαίου.

Τα εν λόγω είδη, λόγω της απουσίας φυσικών θηρευτών και της υψηλής αναπαραγωγικής τους ικανότητας, έχουν καταστεί χωροκατακτητικά, επιφέροντας σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις, αφού οι επαγγελματίες παράκτιοι αλιείς καταγγέλλουν εκτεταμένες ζημιές σε δίχτυα και λοιπά αλιευτικά εργαλεία, ιδίως από τον λαγοκέφαλο, ο οποίος με την ισχυρή οδοντοστοιχία του καταστρέφει τον εξοπλισμό τους και καθιστά μη εμπορεύσιμο μέρος της ψαριάς τους. Παράλληλα, παρατηρείται σημαντική μείωση παραδοσιακών και εμπορικά πολύτιμων ειδών, λόγω θήρευσης ή ανταγωνισμού από τα εισβολικά είδη, με αποτέλεσμα απώλεια εισοδήματος και αύξηση του λειτουργικού κόστους.

Επιπλέον, το λεοντόψαρο, ως ανώτερος θηρευτής, επηρεάζει την ισορροπία των τροφικών πλεγμάτων, μειώνοντας πληθυσμούς μικρότερων ιχθύων και ασπόνδυλων. Η αλλοίωση της βιοποικιλότητας απειλεί τη βιωσιμότητα των ιχθυαποθεμάτων και την οικολογική σταθερότητα ευαίσθητων θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Τέλος, εγείρονται κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία, αφού ο λαγοκέφαλος περιέχει τετροδοτοξίνη, ισχυρή νευροτοξίνη δυνητικά θανατηφόρα σε περίπτωση κατανάλωσης, ενώ το λεοντόψαρο φέρει δηλητηριώδεις ακτίνες που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς.

Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης και τις επανειλημμένες εκκλήσεις της επιστημονικής κοινότητας και των επαγγελματικών φορέων της αλιείας, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν έχει μέχρι σήμερα παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο, μόνιμο και χρηματοδοτούμενο, εθνικό σχέδιο διαχείρισης του φαινομένου.

Επίσης, δεν έχει θεσπίσει σταθερό μηχανισμό αποζημίωσης για τις αποδεδειγμένες ζημιές, ούτε σύστημα οικονομικών κινήτρων για την στοχευμένη αλίευση των συγκεκριμένων ειδών.

Η έλλειψη άμεσης και συντονισμένης παρέμβασης επιβαρύνει ιδιαίτερα τους μικρούς και μεσαίους αλιείς, οι οποίοι ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος παραγωγής, μείωση αποθεμάτων και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ποιος είναι ο συνολικός σχεδιασμός του Υπουργείου για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου και του λεοντόψαρου στις ελληνικές θάλασσες; Υφίσταται εγκεκριμένο εθνικό σχέδιο δράσης και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του;

2. Προτίθεται να θεσπίσει άμεσα μηχανισμό αποζημίωσης για τις υλικές ζημιές και την απώλεια εισοδήματος των επαγγελματιών αλιέων;

3. Θα προχωρήσει στη δημιουργία συστήματος οικονομικού κινήτρου (π.χ. ανά αλιευθέν άτομο) για τη συστηματική και στοχευμένη απομάκρυνση των εισβολικών ειδών;

4. Ποιο είναι το ύψος των κονδυλίων που έχουν διατεθεί έως σήμερα για το συγκεκριμένο ζήτημα και ποια ποσά προβλέπεται να δεσμευθούν μέσω του ΕΤΘΑΥ ή άλλων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων;

5. Υπάρχει συνεργασία με πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα για την παρακολούθηση των πληθυσμών των λεσεψιανών μεταναστών;

6. Ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έχουν γίνει για την ενημέρωση πολιτών, καταναλωτών και επαγγελματιών σχετικά με τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία από την εξάπλωση των λεσεψιανών μεταναστών;

7. Πώς σκοπεύει το Υπουργείο να εντάξει το ζήτημα αυτό σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προσαρμογής της ελληνικής αλιείας στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές   

Κόκκαλης Βασίλειος