Επίκαιρη Ερώτηση προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Σοβαρά πολιτικά και θεσμικά ερωτήματα για τη διαχείριση των αδιάθετων ποσών της Βασικής Ενίσχυσης θέτει με επίκαιρη ερώτησή του προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Κώστα Τσιάρα, ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, αμφισβητώντας ευθέως τη νομιμότητα αλλά και την αξιοπιστία των κυβερνητικών ισχυρισμών.
Αφορμή στάθηκαν δημόσιες δηλώσεις του Υπουργού, σύμφωνα με τις οποίες η κυβέρνηση εξετάζει τη στήριξη πιεζόμενων κλάδων, όπως η κτηνοτροφία και συγκεκριμένες καλλιέργειες, μέσω «αδιάθετων ποσών της βασικής ενίσχυσης», τα οποία –όπως υποστηρίζεται– προέκυψαν από την «εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ» και «στοχευμένους διασταυρωτικούς ελέγχους της ΑΑΔΕ».
Ο κ. Κόκκαλης υπενθυμίζει ότι, βάσει των Κανονισμών (ΕΕ) 2021/2115 και 2021/2116, τα κονδύλια της ΚΑΠ είναι αυστηρά δεσμευμένα ανά παρέμβαση στο εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο και δεν μπορούν να ανακατανέμονται κατά την κρίση της εκάστοτε κυβέρνησης. Τυχόν αδιάθετα ποσά δεν αποτελούν «ελεύθερο χρηματοδοτικό απόθεμα», αλλά μπορούν να αξιοποιηθούν μόνο εφόσον υπάρχει ρητή πρόβλεψη στο Στρατηγικό Σχέδιο ή κατόπιν επίσημης τροποποίησής του και έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τον κίνδυνο δημοσιονομικών διορθώσεων, καθώς η μη ενεργοποίηση δικαιωμάτων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ ενδέχεται να εκληφθεί από την Κομισιόν ως συστημική αδυναμία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου της χώρας, με σοβαρές συνέπειες για τη μελλοντική χρηματοδότηση και την αξιολόγηση της εφαρμογής της ΚΑΠ.
Παράλληλα, ο βουλευτής θέτει στο στόχαστρο και τον ρόλο της ΑΑΔΕ, σημειώνοντας ότι σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο την αποκλειστική ευθύνη για τους διοικητικούς και επιτόπιους ελέγχους επιλεξιμότητας φέρει ο διαπιστευμένος Οργανισμός Πληρωμών, δηλαδή ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Η εμπλοκή της ΑΑΔΕ, όπως τονίζει, απαιτεί σαφή νομική βάση, τυπική ανάθεση αρμοδιοτήτων και σχετική πρόβλεψη στο εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο, στοιχεία που μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί.
Με την ερώτησή του, ο κ. Κόκκαλης ζητά από τον Υπουργό να εξηγήσει ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έχουν γίνει ή δρομολογηθεί για τη νόμιμη χρήση των αδιάθετων ποσών της Βασικής Ενίσχυσης, πώς θα αντιδράσει η κυβέρνηση σε περίπτωση επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε ποια ακριβώς νομική βάση στηρίζεται η συμμετοχή της ΑΑΔΕ στους ελέγχους της ΚΑΠ.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επίκαιρης ερώτησης:
ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον κ. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Θέμα: «Πως πρόεκυψαν τα αδιάθετα ποσά της βασικής ενίσχυσης και πως αυτά θα κατευθυνθούν στους έντιμους παραγωγούς;»
Κύριε Υπουργέ,
Σύμφωνα με δημόσια δήλωσή σας, στα μέτρα που εξετάζει η Κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των αιτημάτων των αγροτών περιλαμβάνονται «παρεμβάσεις στην ενίσχυση των κλάδων που πιέζονται περισσότερο, όπως η κτηνοτροφία και συγκεκριμένες καλλιέργειες. Η νέα ενίσχυση θα προκύψει από την αξιοποίηση αδιάθετων ποσών της βασικής ενίσχυσης. Τα ποσά αυτά είναι αποτέλεσμα της εξυγίανσης του ΟΠΕΚΕΠΕ και των στοχευμένων διασταυρωτικών ελέγχων της ΑΑΔΕ.»
Ωστόσο με βάση τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2115, (άρθρα 86-97), τα κονδύλια της ΚΑΠ είναι δεσμευμένα ανά παρέμβαση στο εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο και η ανακατεύθυνση και διάθεση αδιάθετων ποσών που τυχόν προκύπτουν, πραγματοποιείται μόνον υπό αυστηρές και περιορισμένες προϋποθέσεις. Τα αδιάθετα ποσά του εθνικού φακέλου δεν δύναται να κατανέμονται κατά την κρίση της χώρας, παρά μόνο εάν προβλέπεται ρητά στο εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ, ή γίνει επίσημη τροποποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου και εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 119 του τον Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115.
Παράλληλα, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2116, (άρθρα 54 -56), προβλέπει την επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων όταν διαπιστώνεται ότι το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου δεν διασφαλίζει την πλήρη και ορθή χρήση των πόρων της ΚΑΠ και η μη ενεργοποίηση δικαιωμάτων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο την ορθή λειτουργία του συστήματος πληρωμών αλλά και την επιτυχία εφαρμογής του Στρατηγικού Σχεδίου.
Δεδομένου ότι η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι τα αδιάθετα ποσά της Βασικής Ενίσχυσης προέκυψαν από “στοχευμένους διασταυρωτικούς ελέγχους της ΑΑΔΕ”, ιδιαίτερος προβληματισμός προκαλείται από τη συμμετοχή της ΑΑΔΕ σε ελέγχους επιλεξιμότητας και ενεργοποίησης δικαιωμάτων της ΚΑΠ, όταν, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2116 και το άρθρο 9, την αποκλειστική ευθύνη για τους διοικητικούς και επιτόπιους ελέγχους φέρει ο διαπιστευμένος Οργανισμός Πληρωμών.
Επειδή στο Ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027, όπως εγκρίθηκε με απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 21.11.2022, οι πόροι κατανέμονται ανά παρέμβαση μέσω δεσμευτικών χρηματοδοτικών πινάκων.
Επειδή δεν προβλέπεται γενική ανακατεύθυνση πόρων μεταξύ παρεμβάσεων και οποιαδήποτε τέτοια μεταβολή επιτρέπεται μόνο μέσω τροποποίησης του Στρατηγικού Σχεδίου, σύμφωνα με το άρθρο 119 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115.
Επειδή τα αδιάθετα ποσά των ενισχύσεων δεν μεταφέρονται αυτόματα ως “χαμένα” στον επόμενο ετήσιο εθνικό φάκελο αλλά δημιουργούν σοβαρό θεσμικό και δημοσιονομικό κίνδυνο, επηρεάζουν τον τρόπο που η Επιτροπή αξιολογεί την ορθότητα εφαρμογής της ΚΑΠ και μπορούν να οδηγήσουν σε μελλοντικές μειώσεις, ανακατανομές ή διορθώσεις.
Επειδή η συμμετοχή της ΑΑΔΕ σε ελέγχους επιλεξιμότητας και ενεργοποίησης δικαιωμάτων της ΚΑΠ, απαιτεί σαφή νομική βάση, τυπική ανάθεση αρμοδιοτήτων, συμφωνία διοικητικής συνεργασίας εγκεκριμένη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σχετική πρόβλεψη στο εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ.
Ερωτάσθε κ. Υπουργέ,
- Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έχετε προβεί ή δρομολογήσει προκειμένου να καταστεί δυνατή η χρήση των αδιάθετων ποσών της Βασικής Ενίσχυσης για άλλα μέτρα και σε ποια νομική βάση βασίζονται; Σε ποιες ενέργειες προτίθεσθε να προβείτε σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει ότι η υπο-απορρόφηση της Βασικής Ενίσχυσης συνιστά συστημική αδυναμία και επιβάλει δημοσιονομική διόρθωση;
- Σε ποια νομική βάση στηρίζεται η συμμετοχή της ΑΑΔΕ σε ελέγχους επιλεξιμότητας και ενεργοποίησης δικαιωμάτων της ΚΑΠ, δεδομένης της αποκλειστικής αρμοδιότητας του διαπιστευμένου Οργανισμού Πληρωμών σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2116;
Ο ερωτών Βουλευτής
Κόκκαλης Βασίλειος
