Με πρωτοβουλία της Έλενας Ακρίτα, δέκα βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ κατέθεσαν ερώτηση προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, αναδεικνύοντας τις σημαντικές ελλείψεις στη διασφάλιση του δικαιώματος των ανηλίκων να ακούγονται σε δικαστικές διαδικασίες που τους αφορούν, ιδίως σε υποθέσεις επιμέλειας, επικοινωνίας και οικογενειακών διαφορών.

Το δικαίωμα των παιδιών να εκφράζουν ελεύθερα τη γνώμη τους και αυτή να λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη, ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά τους, κατοχυρώνεται τόσο από το εθνικό δίκαιο όσο και από τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Ωστόσο, πρόσφατες επισημάνσεις φορέων, αλλά και η καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην υπόθεση Μ.Ρ. κ.ά. κατά Ελλάδος, ανέδειξαν σοβαρά κενά στην πρακτική εφαρμογή του δικαιώματος αυτού.

Η προστασία του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού προϋποθέτει διαδικασίες ασφαλείς, φιλικές προς το ανήλικο, απαλλαγμένες από ψυχική επιβάρυνση και με την αναγκαία επιστημονική υποστήριξη από κοινωνικές υπηρεσίες και ειδικούς ψυχικής υγείας.

Με την ερώτηση ζητούνται απαντήσεις για:

• τη διασφάλιση της υποχρεωτικής και ουσιαστικής ακρόασης των ανηλίκων σε κάθε υπόθεση που τους αφορά,

• τη θεσμοθέτηση διαδικασιών καταγραφής της ακρόασης με εγγυήσεις προστασίας,

• την πορεία σύστασης εξειδικευμένων οικογενειακών δικαστηρίων με διεπιστημονική στελέχωση,

• την ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών και τη συνεργασία με ειδικούς ψυχικής υγείας.

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα, 9 Απριλίου 2026

Ερώτηση

Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης

Θέμα: Ελλιπής διασφάλιση του δικαιώματος ακρόασης των ανηλίκων σε οικογενειακές υποθέσεις και ανάγκη θεσμικών παρεμβάσεων

Το δικαίωμα των παιδιών να ακούγονται σε δικαστικές διαδικασίες που τα αφορούν αποτελεί θεμελιώδη εγγύηση για την προστασία του συμφέροντός τους, όπως κατοχυρώνεται τόσο στο εθνικό δίκαιο όσο και στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατες επισημάνσεις φορέων, αλλά και με αφορμή την καταδίκη της χώρας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην υπόθεση Μ.Ρ. κ.ά. κατά Ελλάδος (09.09.2025), αναδεικνύονται σοβαρές ελλείψεις στην πρακτική εφαρμογή του δικαιώματος αυτού. Ειδικότερα, επισημάνθηκε ότι η μη ακρόαση ανηλίκων σε κρίσιμες αποφάσεις επιμέλειας συνιστά ουσιώδη παράλειψη, με άμεσες συνέπειες για τα δικαιώματά τους.

Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ότι βασικός στόχος κάθε διαδικασίας ακρόασης ανηλίκου θα πρέπει να είναι η προάσπιση του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, η αποφυγή ψυχικής επιβάρυνσης ή τραυματισμού και η διασφάλιση ότι η φωνή του ακούγεται με τρόπο ασφαλή, κατάλληλο για την ηλικία του και επιστημονικά έγκυρο. Η κατεύθυνση αυτή ευθυγραμμίζεται και με τα διεθνή πρότυπα, καθώς το άρθρο 12 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού κατοχυρώνει το δικαίωμα έκφρασης γνώμης με τρόπο προστατευμένο, ενώ η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επισημαίνει ότι τα παιδιά πρέπει να έχουν «φωνή χωρίς να επιβαρύνονται».

Υπό το πρίσμα αυτό, καθίσταται σαφές ότι η απουσία εξειδικευμένων οικογενειακών δικαστηρίων και η περιορισμένη συνδρομή κοινωνικών υπηρεσιών και ειδικών ψυχικής υγείας επιβαρύνουν περαιτέρω την απονομή δικαιοσύνης σε υποθέσεις που αφορούν ανηλίκους.

Κατόπιν τούτων,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει για τη διασφάλιση της υποχρεωτικής και ουσιαστικής ακρόασης των ανηλίκων σε κάθε δικαστική διαδικασία που τους αφορά;

2. Προβλέπεται η θεσμοθέτηση διαδικασιών καταγραφής (π.χ. μαγνητοφώνησης) της ακρόασης των παιδιών και υπό ποιες προϋποθέσεις;

3. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται ο σχεδιασμός για τη σύσταση εξειδικευμένων οικογενειακών δικαστηρίων με διεπιστημονική υποστήριξη;

4. Πώς σκοπεύει να ενισχύσει τις κοινωνικές υπηρεσίες και τη συνεργασία με επαγγελματίες ψυχικής υγείας στο πλαίσιο των οικογενειακών διαφορών;

5. Ποια μέτρα έχουν ληφθεί για την πλήρη συμμόρφωση της χώρας με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη διεθνή και ευρωπαϊκή νομολογία;

Οι Ερωτώσες Βουλεύτριες και οι Ερωτώντες Βουλευτές

Ακρίτα Έλενα

Παπαηλιού Γεώργιος

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ρένα

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παππάς Νικόλαος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος