Με πρωτοβουλία της Έλενας Ακρίτα 13 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσαν κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας, καταγγέλλοντας το άκαμπτο και άδικο πλαίσιο που στερεί από  εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα απόσπασης, ακόμα και σε περιπτώσεις σοβαρής ασθένειας ή οικογενειακής ανάγκης.

Το ισχύον καθεστώς αγνοεί την ανάγκη φροντίδας βαριά ασθενούς γονέα ή παιδιού, διατηρεί έναν αναχρονιστικό κατάλογο παθήσεων που αφήνει εκτός σοβαρές ασθένειες, εισάγει διακρίσεις με το όριο αναπηρίας στο 75% αντί του θεσμοθετημένου 67% και επιβάλλει ένα άδικο, περιοριστικό πλαίσιο ειδικά για τα Μουσικά και Καλλιτεχνικά Σχολεία.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις που απορρίφθηκαν είναι αυτές του εκπαιδευτικού που αποτελεί τον μοναδικό φροντιστή της μητέρας του με καρκίνο τελικού σταδίου, της καρκινοπαθούς εκπαιδευτικού που αδυνατεί να υπηρετήσει κοντά στους θεράποντες ιατρούς της, καθώς και της πολύτεκνης εκπαιδευτικού με ανήμπορους υπερήλικες γονείς, η οποία αποκλείεται από απόσπαση λόγω του «ειδικού καθεστώτος».

Καθώς η πολιτεία δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από το «γράμμα του νόμου» όταν διακυβεύονται η ζωή, η αξιοπρέπεια και η οικογένεια των εκπαιδευτικών, οι  βουλευτές ζητούν:

•  Άμεση αναθεώρηση του πλαισίου για κατ’ εξαίρεση αποσπάσεις σε σοβαρές περιπτώσεις.

• Ανθρωποκεντρική ερμηνεία των ισχυουσών διατάξεων μέχρι την αλλαγή του νόμου.

•  Μείωση της υποχρεωτικής διετούς παραμονής στον τόπο διορισμού στον έναν χρόνο.

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα, 2 Οκτωβρίου 2025

Ερώτηση

Προς την Υπουργείο Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Θέμα: Ανάγκη αναθεώρησης του πλαισίου αποσπάσεων νεοδιόριστων εκπαιδευτικών

Σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 5 του άρθρου 62 του ν. 4589/2019 (Α΄13), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 125 του ν. 5224/2025 (Α΄142), οι νεοδιοριζόμενοι εκπαιδευτικοί υποχρεούνται να παραμείνουν στην περιοχή διορισμού τους για τουλάχιστον δύο (2) σχολικά έτη, χωρίς δυνατότητα υπηρεσιακής μεταβολής (μετάθεσης, απόσπασης κ.λπ.), πλην των περιπτώσεων που προβλέπονται για τις ειδικές κατηγορίες.

Η δυνατότητα απόσπασης περιορίζεται σε όσους εμπίπτουν στις ειδικές κατηγορίες μετάθεσης της παρ. 1 του άρθρου 13 του Π.Δ. 50/1996 ή του άρθρου 8 του Π.Δ. 56/2001, καθώς και σε περιπτώσεις αναπηρίας με ποσοστό 75% και άνω στον ίδιο ή στον/στη σύζυγο, ή 67% και άνω στα τέκνα.

Ωστόσο, η ισχύουσα ρύθμιση παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες:

• Ο κατάλογος ασθενειών του άρθρου 13, παρ. 1, του Π.Δ. 50/1996 παραμένει αναχρονιστικός και αφήνει εκτός σημαντικές παθήσεις (καρδιοπάθειες, μη μεταστατικοί καρκίνοι, νόσος Χότσκιν, ψυχικές νόσοι, αισθητηριακές αναπηρίες κ.ά.).
• Δεν υφίσταται πρόβλεψη για τη φροντίδα σοβαρά ασθενούς γονέα, αδελφού ή συγγενούς πρώτου βαθμού, ούτε για εκπαιδευτικούς με την ιδιότητα του δικαστικού συμπαραστάτη.
• Το ποσοστό 75% ως όριο αναπηρίας (άρθρο 17 του ν. 5128/2024) εισάγει διακρίσεις, σε αντίθεση με το θεσμοθετημένο όριο 67%, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση.
• Στα Μουσικά και Καλλιτεχνικά Σχολεία, ισχύει ένα ασαφές και μη διαφανές πλαίσιο υπηρεσιακών μεταβολών, που στερεί την απόσπαση ακόμη και σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης και εξαιρετικής ανάγκης.

Ενδεικτικές περιπτώσεις που φανερώνουν την ακαμψία του πλαισίου είναι:

• Ο νεοδιόριστος εκπαιδευτικός, που στερείται απόσπασης στην Αθήνα προκειμένου να παραμείνει στο πλευρό της 84χρονης μητέρας του, η οποία δίνει σκληρή μάχη με τον καρκίνο με μεταστάσεις στο ήπαρ και στα οστά, αδυνατώντας να αυτοεξυπηρετηθεί και με εκείνον να αποτελεί τον μοναδικό της φροντιστή.
• Η καρκινοπαθής εκπαιδευτικός Μουσικής Παιδείας, που δεν έχει τη δυνατότητα να υπηρετήσει κοντά στους θεράποντες ιατρούς της,
• Η πολύτεκνη εκπαιδευτικός Μουσικής Παιδείας, η οποία με τέσσερα παιδιά και ανήμπορους υπερήλικες γονείς στερείται δικαιώματος απόσπασης σε Μουσικό Σχολείο, λόγω του περιοριστικού και άνισου καθεστώτος που ισχύει ειδικά για τις σχολικές αυτές μονάδες.

Οι περιπτώσεις αυτές, ανάμεσα σε πολλές ακόμη που εξετάζονται στο ΚΥΣΔΕ (αντίστοιχα στο ΚΥΣΠΕ και στο ΚΥΣΕΕΠ), αποκαλύπτουν ένα θεσμικό και διοικητικό πλαίσιο που επικαλείται το «γράμμα του νόμου», αλλά αδυνατεί να υπηρετήσει το πνεύμα του: την προστασία της ζωής, της αξιοπρέπειας και της ανθρώπινης ανάγκης.

Δεδομένου ότι:

• Η φροντίδα ενός βαριά ασθενούς γονέα, αδελφού, συζύγου ή παιδιού δεν μπορεί να θεωρείται «εκτός νόμου» περίπτωση,
• Κάθε αίτημα πρέπει να εξετάζεται με γνώμονα τον άνθρωπο και τις πραγματικές του ανάγκες,
• Το σχολείο δεν μπορεί να αποκόπτεται από την κοινωνία, αλλά να στηρίζει τους εκπαιδευτικούς που το υπηρετούν.

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:

1. Προτίθεται να προχωρήσει άμεσα στην αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου, ώστε να επεκταθεί η δυνατότητα κατ’ εξαίρεση απόσπασης νεοδιοριζόμενων και υπηρετούντων εκπαιδευτικών σε περιπτώσεις σοβαρών προβλημάτων υγείας ή οικογενειακών δυσκολιών που σήμερα δεν προβλέπονται ρητά;
2. Μέχρι την απαραίτητη νομοθετική τροποποίηση, προτίθεται το Υπουργείο να εφαρμόσει μια ανθρωποκεντρική, διασταλτική ερμηνεία των ισχυουσών διατάξεων, ώστε να μη βρίσκονται σε αδιέξοδο οι εκπαιδευτικοί και οι οικογένειές τους;
3. Εξετάζει η κυβέρνηση το ενδεχόμενο μείωσης της υποχρεωτικής διετούς παραμονής στην οργανική θέση στον έναν (1) χρόνο, ώστε να διευκολυνθεί η ομαλότερη υπηρεσιακή κινητικότητα και η αντιμετώπιση επειγουσών οικογενειακών ή υγειονομικών αναγκών;

Οι Ερωτώσες Βουλεύτριες και οι Ερωτώντες Βουλευτές

Ακρίτα Έλενα

Τσαπανίδου Πόπη

Καλαματιανός Διονύσης

Βέττα Καλλιόπη

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ρένα

Ζαμπάρας Μίλτος

Μαμουλάκης Χάρης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Ψυχογιός Γεώργιος