Να αποφύγουμε τη νοσταλγία της απώλειας και τους καταναγκασμούς της συγκυρίας

Ένα χρόνο περίπου μετά τη δεύτερη εντολή των πολιτών στην κυβέρνηση της Αριστεράς, με την οποία απέρριψαν τη δεξιά πρόκληση της «αριστερής παρένθεσης», το κόμμα μας, ο ΣΥΡΙΖΑ, ο βασικός κορμός αυτής της κυβέρνησης, με το συνέδριό του πρέπει να κάνει με νηφαλιότητα και τόλμη τον απολογισμό του και να σχεδιάσει την παραπέρα πορεία του. Για το σκοπό αυτό πρέπει να αποφύγουμε ένα διπλό κίνδυνο, που ελλοχεύει στη συζήτηση που πρέπει να γίνει: να παγιδευτούμε είτε στη νοσταλγία της απώλειας, είτε στους καταναγκασμούς της συγκυρίας.

Οι βάσεις του εγχειρήματος μας παραμένουν επίκαιρες

Η ανάγκη που μας γέννησε, ως Αριστερά και ως ΣΥΡΙΖΑ, παραμένει στο ακέραιο επίκαιρη. Οι βάσεις του εγχειρήματός μας -ιδεολογικές, πολιτικές, προγραμματικές- όπως έχουν διατυπωθεί σε προηγούμενα συνέδρια και συνδιασκέψεις, θα ήταν αδιανόητο να εγκαταλειφθούν. Οι στόχοι μας το ίδιο. Και δεν αναφέρομαι μόνο στους στρατηγικούς μας στόχους, αλλά και σε αυτούς που είχαμε θέσει, όταν διεκδικήσαμε την κυβέρνηση και την εξουσία. Δεν πρέπει να τους ξεχάσουμε και να ξεχαστούμε. Δεν πρέπει να απορρίψουμε όσα δεν καταφέραμε, αλλά να σχεδιάσουμε πότε και πως θα τα πετύχουμε στην καινούργια συγκυρία. Αφού αναγνωρίσουμε τις δυνατότητες και τις δυσκολίες. Τους πραγματικούς συσχετισμούς στο εσωτερικό, το ευρωπαϊκό και το διεθνές περιβάλλον, που καθημερινά αλλάζουν με βίαιο τρόπο και στο κοντινό μέλλον μπορεί να είναι τελείως διαφορετικοί.
Ταυτόχρονα δεν πρέπει να φοβόμαστε να πούμε την αλήθεια. Τι θέλαμε να πετύχουμε, τι δεν πετύχαμε και γιατί. Με αυτό τον τρόπο εξάλλου πήραμε τη δεύτερη εντολή το Σεπτέμβριο του 2015. Να ανιχνεύσουμε τις προϋποθέσεις, τους τρόπους και τους χρόνους που απαιτούνται, για να γίνει εφικτή η υλοποίηση του δικού μας προγράμματος. Σήμερα γνωρίζουμε πολύ καλύτερα τη λογική και τις πρακτικές τόσο των πιστωτών και των «θεσμών», όσο και των βαθιά ριζωμένων συμφερόντων, μεγάλων και μικρότερων, μέσα στη χώρα. Όπως και την ποιότητα, την αποτελεσματικότητα, αλλά και τις τρικλοποδιές του κρατικού μηχανισμού.

Κόμμα φάρος και μπούσουλας

Πρέπει, επίσης, να εμβαθύνουμε στα δικά μας λάθη και στις δικές μας στρεβλώσεις, είτε αυτά που κουβαλάμε από στερεότυπα του παρελθόντος μας, είτε αυτά που κινδυνεύουμε να αποκτήσουμε από την τριβή μας με την εξουσία. Πρέπει να επισημάνουμε και να αντιμετωπίσουμε έγκαιρα την ηθελημένη ή αθέλητη προσχώρησή μας σε «βολικές» συμπεριφορές και πρακτικές, οι οποίες ενδημούν στο πελατειακό και φαύλο πολιτικό σύστημα, που θέλουμε να ανατρέψουμε.
Αυτός είναι ένας από τους κύριους ρόλους, που πρέπει να παίξει το κόμμα. Ένα κόμμα με κύρος, που δεν θα μπλέκεται στα πόδια της Κυβέρνησης, για να την κομματικοποιήσει, αλλά θα είναι ο φάρος και ο μπούσουλας για το κυβερνητικό καράβι. Για να εκπέμπει το μήνυμα και να δείχνει το στόχο, κάτι που μέχρι σήμερα δεν το έχει καταφέρει, καθώς παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμήχανο, διστακτικό και αδύναμο να περάσει στην αντεπίθεση με όπλο ό,τι θετικό έχουμε πετύχει με τη διακυβέρνησή μας. Ταυτόχρονα αγνοημένο σε σημαντικό βαθμό από τα κυβερνητικά μας όργανα.

Ισότιμα μέλη, όχι ισότιμες τάσεις

Πρέπει ακόμα να συζητήσουμε με ψυχραιμία και σοβαρότητα για τις τάσεις, ως διακριτά και δημιουργικά ρεύματα ιδεών. Οι σημερινές τάσεις (υπάρχουν άραγε; ποιες και πόσες;) δεν είναι παρά απολιθώματα από την προηγούμενη, την πριν τη διάσπαση περίοδο, που και τότε βέβαια σε μεγάλο βαθμό δεν λειτουργούσαν ως μέρη ενός ενιαίου, πολυτασικού κόμματος. Η σημερινή συνέχιση αυτής της λειτουργίας δεν έχει κανένα νόημα. Αντίθετα γίνεται ορατός ο κίνδυνος να μετατραπούν σε παρέες νομής της κομματικής αλλά και -κυρίως- της κυβερνητικής εξουσίας.
Σωστά λέμε ότι πρέπει να εστιάσουμε στα ισότιμα μέλη, όχι στις ισότιμες τάσεις. Πώς, όμως, αυτό θα γίνει κατορθωτό; Όσο ένα αξιόλογο μέλος του κόμματος από μια ΟΜ της περιφέρειας δεν θα μπορεί να εκλεγεί στα όργανα και ιδιαίτερα στην ΚΕ χωρίς την ένταξή του σε μια τασική «γραμμή» -δηλαδή σε ένα αυτοσυντηρούμενο, πέραν του καταστατικού, μηχανισμό- οι διατυπώσεις αυτές δεν θα έχουν πραγματικό αντίκρυσμα.

*Ο Κώστας Σπαρτινός είναι Μέλος Κ.Ε. – βουλευτής Αχαΐας