Με πρωτοβουλία της Έλενας Ακρίτα 15 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έφεραν στη Βουλή το ζήτημα των ελλείψεων στην περιγεννητική φροντίδα στις νησιωτικές περιοχές, ζητώντας απαντήσεις από τα Υπουργεία Υγείας, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.

Επισημαίνεται ότι, δύο χρόνια μετά τα ευρήματα του ΟΟΣΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μειωμένη πρόσβαση των νησιωτών σε υπηρεσίες υγείας, η κατάσταση για τις γυναίκες που κυοφορούν στα νησιά παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. 

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της δημοσιογραφικής ομάδας Solomon, το 65% των γυναικών αναγκάζεται να εγκαταλείψει τον τόπο κατοικίας του για να γεννήσει, ενώ το 76% δηλώνει πως δεν έτυχε καμίας ψυχοκοινωνικής υποστήριξης κατά την εγκυμοσύνη ή τη λοχεία.

Παρά τις υπουργικές εξαγγελίες του Φεβρουαρίου 2025 για ενίσχυση της γονεϊκότητας και της μητρότητας στα νησιά, μέχρι σήμερα δεν έχει υπογραφεί το σχετικό Μνημόνιο Συνεργασίας, ούτε έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένο σχέδιο δράσης.

Οι 15 βουλευτές ζητούν να ενημερωθούν: 

• Για το στάδιο υλοποίησης των εξαγγελιών, τα προβλεπόμενα μέτρα, το χρονοδιάγραμμα και τον προϋπολογισμό.    
• Για τα σχέδια κάλυψης των νησιών με υπηρεσίες μαιευτικής και περιγεννητικής φροντίδας συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής υγείας των μητέρων

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 7 Νοεμβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

 Υγείας

 Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

 Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

Θέμα: «Ελλείψεις στην περιγεννητική φροντίδα στις νησιωτικές περιοχές – ανεκπλήρωτες οι κυβερνητικές εξαγγελίες».

Το 2023, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τα Συστήματα και τις Πολιτικές Υγείας, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δημοσίευσαν την έκθεση Health at a Glance: Europe 2023 – Greece.

Στην έκθεση, μεταξύ άλλων, γίνεται ειδική μνεία στην περιορισμένη πρόσβαση των κατοίκων των ελληνικών νησιών στο σύστημα υγείας: «Οι ελληνικές περιφέρειες, και ειδικότερα εκείνες με απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές, αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη χαμηλή προσβασιμότητα στην υγειονομική περίθαλψη εντός των κοινοτήτων τους.»

Δύο χρόνια αργότερα, τα ευρήματα της δημοσιευμένης έρευνας της ομάδας  Solomon σχετικά με την «Περιγεννητική φροντίδα στο Αιγαίο» επιβεβαιώνουν αυτή τη δυσμενή εικόνα:

Το 65 % των γυναικών που συμμετείχαν στην έρευνα χρειάστηκε να εγκαταλείψουν τον τόπο κατοικίας τους για να γεννήσουν, συχνά σε συνθήκες άγχους, οικονομικής επιβάρυνσης και κοινωνικής απομόνωσης. Οι βασικοί λόγοι αυτής της «αναγκαστικής μετακίνησης για τοκετό» περιλαμβάνουν:

– την έλλειψη μαιευτικής μονάδας ή νοσοκομείου στο νησί,

– την έλλειψη προσωπικού και επαρκών υποδομών,

– καθώς και τις δυσκολίες μεταφοράς και διακομιδής, ιδίως κατά τους χειμερινούς μήνες.

Παράλληλα, το 76 % των μητέρων δηλώνει πως ουδέποτε ρωτήθηκαν από επαγγελματία υγείας για τη συναισθηματική τους κατάσταση κατά την εγκυμοσύνη ή τη λοχεία, γεγονός που αποτυπώνει την απουσία οργανωμένων υπηρεσιών περιγεννητικής ψυχικής φροντίδας στα περισσότερα νησιά.

Παρά τις εξαγγελίες των Υπουργείων Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, τον Φεβρουαρίου του 2025, για την έναρξη κοινής πρωτοβουλίας με στόχο την ενίσχυση της γονεϊκότητας και της μητρότητας στα νησιά, μέχρι σήμερα και σύμφωνα με την ίδια δημοσιογραφική έρευνα, δεν έχει υπογραφεί το σχετικό Μνημόνιο Συνεργασίας, ούτε έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένο σχέδιο υλοποίησης.

Δεδομένου ότι:

–η πραγματικότητα στα νησιά αποδεικνύει πως, παρά τη ρητορική περί «προτεραιότητας στην υγεία», χιλιάδες γυναίκες εξακολουθούν να στερούνται ασφαλή και ισότιμη πρόσβαση στις πιο θεμελιώδεις υπηρεσίες υγειονομικής και ψυχοκοινωνικής φροντίδας

– η νησιωτικότητα συνιστά κρίσιμο παράγοντα ισότητας στην υγεία,

Eρωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκεται η εξαγγελθείσα πρωτοβουλία για τη στήριξη της οικογένειας και την προστασία της  μητρότητας στη νησιωτική χώρα;
2. Έχει υπογραφεί Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των συναρμόδιων Υπουργείων; Αν ναι ποια μέτρα περιλαμβάνει το σχέδιο για την ενίσχυση της πρόσβασης των εγκύων σε μαιευτικές υπηρεσίες (στελέχωση, εξοπλισμός, τηλεϊατρική, διακομιδές, μαιευτική εκπαίδευση, ψυχική υγεία);
3. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και ο προϋπολογισμός της πρωτοβουλίας και από ποιους πόρους θα καλυφθεί;
4. Ποιος φορέας έχει την ευθύνη παρακολούθησης και αξιολόγησης των αποτελεσμάτων του ενοποιημένου σχεδίου δράσης και ποιοι δείκτες θα χρησιμοποιηθούν;
5. Έχει εκπονηθεί σχέδιο δράσης του Υπουργείου Υγείας για την κάλυψη των νησιών με υπηρεσίες περιγεννητικής φροντίδας; Αν ναι, ποια είναι τα βασικά του στοιχεία;
6. Ποια μέτρα λαμβάνονται για την πρόληψη και υποστήριξη ψυχικής υγείας των εγκύων και λεχώνων σε απομακρυσμένες νησιωτικές περιοχές και με ποιες ψυχοκοινωνικές υπηρεσίες;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ρένα

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μαμουλάκης Χάρης

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γεώργιος