Ένα ακόμη ηχηρό καμπανάκι για την κυβέρνηση χτυπά από τον τομέα της αγροτικής πολιτικής, καθώς, σύμφωνα με ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και βουλευτής Λάρισας κ. Βασίλης Κόκκαλης, εκκρεμούν υποχρεώσεις ύψους 590 εκατομμυρίων ευρώ από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014–2022, οι οποίες πρέπει να αποπληρωθούν έως το τέλος του 2025 — διαφορετικά οι πόροι θα επιστραφούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η υπόθεση αυτή, που αποκαλύπτει τεράστια διοικητική αδράνεια και αστοχίες διαχείρισης, απειλεί να μετατραπεί σε φιάσκο εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ εις βάρος του αγροτικού κόσμου και της εθνικής οικονομίας.

Σύμφωνα με την ερώτηση του κ. Κόκκαλη, στα 590 εκατ. ευρώ της ενωσιακής συνεισφοράς πρέπει να προστεθούν:

πάνω από 400 εκατ. ευρώ οφειλές από την τρέχουσα ΚΑΠ 2023–2027,

καθώς και 450 εκατ. ευρώ για την προκαταβολή του τσεκ 2025.

Πρόκειται για ποσά που αφορούν κρίσιμα προγράμματα για την ελληνική ύπαιθρο: Σχέδια Βελτίωσης, Βιολογικά, Απονιτροποίηση, Καλή Μεταχείριση Ζώων, Leader, Agro 2 και αντιχαλαζικά συστήματα, μεταξύ άλλων.

Η καθυστέρηση στις πληρωμές έχει ήδη οδηγήσει πολλούς παραγωγούς σε οικονομική ασφυξία, ενώ πλήττει και την αξιοπιστία της χώρας έναντι των ευρωπαϊκών θεσμών.

Το ΠΑΑ 2014–2022 πρέπει να κλείσει οριστικά ως το τέλος του 2025. Αν δεν αποπληρωθούν οι δικαιούχοι εγκαίρως, η χώρα θα αναγκαστεί να επιστρέψει τα ευρωπαϊκά κονδύλια, στερώντας από την ύπαιθρο πολύτιμους πόρους που σχεδιάστηκαν για την αναβάθμιση του πρωτογενούς τομέα.

Ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κάνει λόγο για “πλήρη αποτυχία διαχείρισης κοινοτικών πόρων”, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι υπονομεύει τα κονδύλια της νέας ΚΑΠ (2023–2027), ύψους 4,4 δισ. ευρώ, μεταφέροντας σε αυτήν παλιές, ανεξόφλητες υποχρεώσεις.

Ενώ το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εμφανίζεται εγκλωβισμένο στη γραφειοκρατία, οι αγρότες παραμένουν χωρίς τις ενισχύσεις που τους αναλογούν.

Ο ίδιος ο Τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ σημειώνει ότι, μετά από τρία χρόνια εφαρμογής της νέας ΚΑΠ, μόνο η εξισωτική αποζημίωση έχει πληρωθεί πλήρως, ενώ όλα τα υπόλοιπα μέτρα καθυστερούν.

Από τα προγράμματα νέων αγροτών έως τις ενισχύσεις για τις σπάνιες φυλές και τα βιολογικά προϊόντα, οι πληρωμές έχουν «παγώσει», αφήνοντας χιλιάδες παραγωγούς έκθετους σε αυξανόμενα κόστη και αβεβαιότητα.

Ο κ. Κόκκαλης ζητά από τον Υπουργό:

Να παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αποπληρωμή των 590 εκατ. ευρώ μέσα στο 2025.

Να δημοσιοποιήσει το σύνολο των απλήρωτων υποχρεώσεων της ΚΑΠ 2023–2027.

Να επιλύσει τα διοικητικά και θεσμικά εμπόδια που παραλύουν τα προγράμματα Agro 2, Απονιτροποίηση και Βιολογικά.

Ωστόσο, η σιωπή από πλευράς Υπουργείου παραμένει εκκωφαντική.

Η κυβέρνηση, που διαφημίζει την «στήριξη στον πρωτογενή τομέα», φαίνεται να έχει αφήσει τους αγρότες στο έλεος της γραφειοκρατίας και της ανικανότητας, με τον κίνδυνο απώλειας κοινοτικών κονδυλίων να είναι πλέον ορατός.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Ερώτηση προς τον Υπουργό  Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Με βάση την 14η τροποποίηση του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014–2022, εκκρεμούν υποχρεώσεις ύψους 590 εκατ. ευρώ ενωσιακής συμμετοχής προς τους δικαιούχους, οι οποίες πρέπει να αποπληρωθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, διαφορετικά θα επιστραφούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε αυτά προστίθενται άνω των 400 εκατ. ευρώ οφειλές από την τρέχουσα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2023–2027, καθώς και η προκαταβολή του τσεκ 2025, ύψους περίπου 450 εκατ. ευρώ. Τα παραπάνω ποσά αφορούν βασικά μέτρα όπως τα Σχέδια Βελτίωσης, τα Βιολογικά, την Απονιτροποίηση, το Agro 2, την Καλή Μεταχείριση Ζώων, τις επενδύσεις σε αντιχαλαζικά συστήματα, καθώς και τα προγράμματα Συνεργασία και Leader, αλλά και το Μέτρο 23 για έκτακτες αποζημιώσεις. Σημειώνεται ότι τα 590 εκατ. ευρώ αφορούν αποκλειστικά την ενωσιακή συνεισφορά, χωρίς να υπολογίζεται η εθνική συμμετοχή, η οποία αυξάνει δραματικά το συνολικό οικονομικό βάρος.

Επιπλέον, στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023–2027, μετά από τρία χρόνια εφαρμογής, μόνο η εξισωτική αποζημίωση έχει αποπληρωθεί πλήρως, ενώ παρατηρούνται σοβαρές καθυστερήσεις στις πληρωμές των Νέων Αγροτών, των Σπάνιων Φυλών, του Κομφούζιο, των Βιολογικών και άλλων μέτρων.

Η προτεινόμενη μεταφορά ανειλημμένων υποχρεώσεων από το παλιό ΠΑΑ στη νέα περίοδο κρίνεται απαράδεκτη, καθώς υπονομεύει τα περιορισμένα κονδύλια της επόμενης ΚΑΠ (συνολικά 4,4 δισ. ευρώ), περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα υλοποίησης νέων δράσεων.

Επειδή η κατάσταση αυτή προκαλεί τεράστια οικονομική πίεση στους αγρότες, απειλεί την αγροτική παραγωγή και συνιστά αποτυχία διαχείρισης κοινοτικών πόρων, με κίνδυνο επιστροφής εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στην Ε.Ε.,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Σε ποιες άμεσες ενέργειες και με ποιο χρονοδιάγραμμα θα προβεί για την αποπληρωμή των 590 εκατ. ευρώ εντός του 2025, ώστε να αποφευχθεί η επιστροφή πόρων στην Ε.Ε.;

2. Ποιο είναι το συνολικό ύψος των απλήρωτων υποχρεώσεων στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027 και πότε προβλέπεται να καταβληθούν οι οφειλόμενες ενισχύσεις; Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο για την κάλυψη των καθυστερήσεων, με στόχο την πλήρη στήριξη των αγροτών και την αποφυγή περαιτέρω υπονόμευσης των προγραμμάτων;

3. Πώς θα επιλυθούν τα διοικητικά και θεσμικά εμπόδια που καθυστερούν την υλοποίηση μέτρων όπως το Agro 2, η Απονιτροποίηση και τα Βιολογικά, ώστε να διασφαλιστεί η άμεση πληρωμή των παραγωγών;

Ο ερωτών Βουλευτής   

Κόκκαλης Βασίλειος